Interakcje leku
Simorion 80 mg

Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują wielokrotny wzrost stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu (np. itrakonazol – ponad 10-krotny wzrost AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie). Umiarkowane ryzyko interakcji występuje przy stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę, tikagreloru czy soku grejpfrutowego, gdzie zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20–40 mg/dobę lub unikanie spożycia soku grejpfrutowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z daptomycyną oraz u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, gdzie dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA, takimi jak symwastatyna, mogą być powodowane przez różnorodne mechanizmy. Produkty lecznicze lub produkty ziołowe hamujące określone enzymy (np. CYP3A4) oraz szlaki transporterów (np. OATP1B) mogą skutkować podwyższeniem stężenia symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co zwiększa ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy. Podczas przepisywania symwastatyny należy dokładnie analizować potencjalne interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi preparatami i rozważyć ewentualne modyfikacje dawkowania.1

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje z lekami hipolipemizującymi mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia miopatii. Szczególnie niebezpieczne jest skojarzenie symwastatyny z fibratami, gdyż zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Gemfibrozyl dodatkowo wchodzi w interakcję farmakokinetyczną z symwastatyną, powodując wzrost jej stężenia w osoczu. W przypadku jednoczesnego stosowania fenofibratu i symwastatyny, nie stwierdzono zwiększonego ryzyka miopatii w porównaniu z sumą ryzyk obu leków stosowanych w monoterapii. Również jednoczesne stosowanie symwastatyny z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę) wiązało się z rzadkimi przypadkami miopatii/rabdomiolizy.2

Interakcje farmakokinetyczne

Tabela interakcji leków zwiększających ryzyko miopatii/rabdomiolizy

Grupa leków/substancja czynna Poziom interakcji Zalecenia
Silne inhibitory CYP 3A4: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna Wysoki Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną
Inhibitory proteazy HIV (np. nelfinawir), boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat Wysoki Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną
Cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl Wysoki Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną
Inne fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną
Kwas fusydowy Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną
Niacyna (kwas nikotynowy) ≥ 1 g/dobę Umiarkowany U pacjentów pochodzenia azjatyckiego nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną
Amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem Umiarkowany Nie przekraczać 20 mg symwastatyny na dobę
Elbaswir, grazoprewir Umiarkowany Nie przekraczać 20 mg symwastatyny na dobę
Lomitapid Umiarkowany U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną nie stosować większej dawki symwastatyny niż 40 mg na dobę
Daptomycyna Umiarkowany Należy rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny u pacjentów przyjmujących daptomycynę, chyba że korzyści z jednoczesnego podawania przewyższają ryzyko
Tikagrelor Umiarkowany Nie zaleca się stosowania dawek większych niż 40 mg symwastatyny na dobę
Sok grejpfrutowy Umiarkowany Unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas stosowania symwastatyny

Wpływ innych produktów leczniczych na symwastatynę

Inhibitory CYP 3A4: Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Silne inhibitory tego enzymu znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy przez podwyższenie stężenia symwastatyny w osoczu. Itrakonazol powodował ponad 10-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny, a telitromycyna – 11-krotny. Z tego powodu stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon i produkty zawierające kobicystat.3

W przypadku konieczności leczenia silnymi inhibitorami CYP3A4 (które zwiększają AUC co najmniej około pięciokrotnie), należy przerwać stosowanie symwastatyny na czas terapii inhibitorem i rozważyć zastosowanie innej statyny. Ostrożności wymaga również łączenie symwastatyny ze słabszymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak flukonazol, werapamil czy diltiazem.4

Cyklosporyna: Jednoczesne stosowanie cyklosporyny z symwastatyną jest przeciwwskazane ze względu na znacznie zwiększone ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy. Cyklosporyna zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA, prawdopodobnie częściowo przez hamowanie CYP3A4 i/lub transportera OATP1B1.5

Danazol: Podczas jednoczesnego stosowania danazolu z symwastatyną zwiększa się ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego takie połączenie jest przeciwwskazane.6

Gemfibrozyl: Gemfibrozyl zwiększa 1,9-krotnie AUC kwasu symwastatyny, prawdopodobnie hamując szlak glukuronidacji i/lub OATP1B1. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z gemfibrozylem jest przeciwwskazane.7

Kwas fusydowy: Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, zwiększa się podczas jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania kwasu fusydowego ze statynami. Mechanizm tej interakcji nie został w pełni poznany. Opisywano przypadki rabdomiolizy (niektóre zakończone zgonem) u pacjentów otrzymujących to skojarzenie. W przypadku konieczności ogólnoustrojowego leczenia kwasem fusydowym, należy przerwać stosowanie symwastatyny na czas tej terapii.8

Antagoniści kanału wapniowego: Werapamil zwiększa 2,3-krotnie ekspozycję na kwas symwastatyny, prawdopodobnie częściowo przez hamowanie CYP3A4. Diltiazem powoduje 2,7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny poprzez hamowanie CYP3A4. Amlodypina zwiększa ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-krotnie. U pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.9

Lomitapid: Jednoczesne podawanie lomitapidu z symwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną przyjmujących jednocześnie lomitapid, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg na dobę.10

Inhibitory białka transportowego OATP1B1: Kwas symwastatyny jest substratem dla białka transportowego OATP1B1. Jednoczesne stosowanie inhibitorów tego transportera może prowadzić do zwiększenia stężenia kwasu symwastatyny w osoczu i podwyższenia ryzyka miopatii.11

Inhibitory białka BCRP (białko warunkujące oporność w raku piersi): Produkty lecznicze zawierające elbaswir lub grazoprewir hamują BCRP, co może powodować zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu i podwyższać ryzyko miopatii.12

Niacyna (kwas nikotynowy): Rzadkie przypadki miopatii i/lub rabdomiolizy opisywano przy jednoczesnym stosowaniu symwastatyny i niacyny w dawkach ≥ 1 g na dobę. W badaniu farmakokinetycznym jednorazowa dawka 2 g kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu w skojarzeniu z 20 mg symwastatyny powodowała nieznaczny wzrost AUC symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz zwiększenie Cmax kwasu symwastatyny.13

Tikagrelor: Jednoczesne stosowanie symwastatyny z tikagrelorem zwiększało Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% oraz Cmax kwasu symwastatyny o 64% i AUC o 52%, z pojedynczymi przypadkami 2-3-krotnego wzrostu. Nie zaleca się stosowania symwastatyny w dawce większej niż 40 mg na dobę w skojarzeniu z tikagrelorem.14

Sok grejpfrutowy: Hamuje cytochrom P450 3A4, co prowadzi do wzrostu stężenia symwastatyny. Picie dużych ilości soku grejpfrutowego (powyżej 1 litra dziennie) podczas stosowania symwastatyny powodowało 7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny. Nawet wypicie 240 ml soku rano, przy przyjmowaniu symwastatyny wieczorem, skutkowało 1,9-krotnym zwiększeniem ekspozycji. Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną.15

Kolchicyna: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek przyjmujących jednocześnie kolchicynę i symwastatynę zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Zaleca się ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjentów otrzymujących to skojarzenie.16

Daptomycyna: Ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy może być zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów reduktazy HMG-CoA, w tym symwastatyny, z daptomycyną. Należy rozważyć tymczasowe przerwanie leczenia symwastatyną u pacjentów otrzymujących daptomycynę, o ile korzyści ze stosowania tego skojarzenia nie przewyższają ryzyka.17

Ryfampicyna: Jako silny induktor cytochromu CYP3A4, może znacząco osłabiać działanie symwastatyny. W badaniach farmakokinetycznych u zdrowych ochotników AUC dla kwasu symwastatyny zmniejszało się o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny.18

Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Symwastatyna nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 3A4, dlatego nie powinna wpływać na stężenia w osoczu innych substancji metabolizowanych przez ten cytochrom.19

Doustne antykoagulanty: Symwastatyna w dawkach 20-40 mg na dobę może umiarkowanie nasilać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny. W badaniach klinicznych u zdrowych ochotników i pacjentów z hipercholesterolemią wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) zwiększały się z 1,7 do 1,8 oraz z 2,6 do 3,4. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe będące pochodnymi kumaryny należy oznaczać czas protrombinowy przed rozpoczęciem leczenia symwastatyną oraz odpowiednio często w początkowym okresie terapii, aby upewnić się, że nie występują istotne zmiany wartości INR. Po osiągnięciu stabilnych wartości INR, monitorowanie można prowadzić w standardowych odstępach czasu zalecanych dla pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny. Tę samą procedurę należy powtórzyć w przypadku zmiany dawki symwastatyny lub odstawienia leku.20

Warto podkreślić, że u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych, stosowanie symwastatyny nie wiązało się z występowaniem krwawień ani zmian czasu protrombinowego.21

Interakcje z alkoholem

Symwastatyna metabolizowana jest głównie przez cytochrom P450 3A4 w wątrobie. Spożywanie alkoholu może wpływać na funkcjonowanie tego enzymu i przez to potencjalnie modyfikować metabolizm symwastatyny. Alkohol w większych ilościach może uszkadzać komórki wątrobowe i nasilać hepatotoksyczne działanie statyn.

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i alkoholu z następujących powodów:

  • Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby – zarówno alkohol, jak i symwastatyna mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Ich jednoczesne stosowanie może nasilać to działanie i zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby
  • Wpływ na metabolizm – przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy CYP3A4, co potencjalnie zmniejsza skuteczność symwastatyny
  • Maskowanie objawów – alkohol może maskować wczesne objawy miopatii, takie jak ból czy osłabienie mięśni, co może opóźnić rozpoznanie tego powikłania
  • Zaburzenia równowagi – jednoczesne występowanie miopatii indukowanej symwastatyną i wpływu alkoholu na układ nerwowy może nasilać zaburzenia równowagi i zwiększać ryzyko upadków

Pacjentom przyjmującym symwastatynę zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku występowania innych czynników ryzyka miopatii lub hepatotoksyczności (np. jednoczesne stosowanie innych leków wchodzących w interakcje z symwastatyną) należy rozważyć całkowitą abstynencję. Podczas terapii symwastatyną szczególnie ważne jest monitorowanie parametrów wątrobowych u osób regularnie spożywających alkohol.

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl