Interakcje leku
Simorion 80 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują wielokrotny wzrost stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu (np. itrakonazol – ponad 10-krotny wzrost AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie). Umiarkowane ryzyko interakcji występuje przy stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę, tikagreloru czy soku grejpfrutowego, gdzie zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20–40 mg/dobę lub unikanie spożycia soku grejpfrutowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z daptomycyną oraz u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, gdzie dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA, takimi jak symwastatyna, mogą być powodowane przez różnorodne mechanizmy. Produkty lecznicze lub produkty ziołowe hamujące określone enzymy (np. CYP3A4) oraz szlaki transporterów (np. OATP1B) mogą skutkować podwyższeniem stężenia symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co zwiększa ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy. Podczas przepisywania symwastatyny należy dokładnie analizować potencjalne interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi preparatami i rozważyć ewentualne modyfikacje dawkowania.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje z lekami hipolipemizującymi mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia miopatii. Szczególnie niebezpieczne jest skojarzenie symwastatyny z fibratami, gdyż zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Gemfibrozyl dodatkowo wchodzi w interakcję farmakokinetyczną z symwastatyną, powodując wzrost jej stężenia w osoczu. W przypadku jednoczesnego stosowania fenofibratu i symwastatyny, nie stwierdzono zwiększonego ryzyka miopatii w porównaniu z sumą ryzyk obu leków stosowanych w monoterapii. Również jednoczesne stosowanie symwastatyny z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę) wiązało się z rzadkimi przypadkami miopatii/rabdomiolizy.2
Interakcje farmakokinetyczne
Tabela interakcji leków zwiększających ryzyko miopatii/rabdomiolizy
| Grupa leków/substancja czynna | Poziom interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP 3A4: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna | Wysoki | Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną |
| Inhibitory proteazy HIV (np. nelfinawir), boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat | Wysoki | Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną |
| Cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl | Wysoki | Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną |
| Inne fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną |
| Kwas fusydowy | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną |
| Niacyna (kwas nikotynowy) ≥ 1 g/dobę | Umiarkowany | U pacjentów pochodzenia azjatyckiego nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną |
| Amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem | Umiarkowany | Nie przekraczać 20 mg symwastatyny na dobę |
| Elbaswir, grazoprewir | Umiarkowany | Nie przekraczać 20 mg symwastatyny na dobę |
| Lomitapid | Umiarkowany | U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną nie stosować większej dawki symwastatyny niż 40 mg na dobę |
| Daptomycyna | Umiarkowany | Należy rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny u pacjentów przyjmujących daptomycynę, chyba że korzyści z jednoczesnego podawania przewyższają ryzyko |
| Tikagrelor | Umiarkowany | Nie zaleca się stosowania dawek większych niż 40 mg symwastatyny na dobę |
| Sok grejpfrutowy | Umiarkowany | Unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas stosowania symwastatyny |
Wpływ innych produktów leczniczych na symwastatynę
Inhibitory CYP 3A4: Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Silne inhibitory tego enzymu znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy przez podwyższenie stężenia symwastatyny w osoczu. Itrakonazol powodował ponad 10-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny, a telitromycyna – 11-krotny. Z tego powodu stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon i produkty zawierające kobicystat.3
W przypadku konieczności leczenia silnymi inhibitorami CYP3A4 (które zwiększają AUC co najmniej około pięciokrotnie), należy przerwać stosowanie symwastatyny na czas terapii inhibitorem i rozważyć zastosowanie innej statyny. Ostrożności wymaga również łączenie symwastatyny ze słabszymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak flukonazol, werapamil czy diltiazem.4
Cyklosporyna: Jednoczesne stosowanie cyklosporyny z symwastatyną jest przeciwwskazane ze względu na znacznie zwiększone ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy. Cyklosporyna zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA, prawdopodobnie częściowo przez hamowanie CYP3A4 i/lub transportera OATP1B1.5
Danazol: Podczas jednoczesnego stosowania danazolu z symwastatyną zwiększa się ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego takie połączenie jest przeciwwskazane.6
Gemfibrozyl: Gemfibrozyl zwiększa 1,9-krotnie AUC kwasu symwastatyny, prawdopodobnie hamując szlak glukuronidacji i/lub OATP1B1. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z gemfibrozylem jest przeciwwskazane.7
Kwas fusydowy: Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, zwiększa się podczas jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania kwasu fusydowego ze statynami. Mechanizm tej interakcji nie został w pełni poznany. Opisywano przypadki rabdomiolizy (niektóre zakończone zgonem) u pacjentów otrzymujących to skojarzenie. W przypadku konieczności ogólnoustrojowego leczenia kwasem fusydowym, należy przerwać stosowanie symwastatyny na czas tej terapii.8
Antagoniści kanału wapniowego: Werapamil zwiększa 2,3-krotnie ekspozycję na kwas symwastatyny, prawdopodobnie częściowo przez hamowanie CYP3A4. Diltiazem powoduje 2,7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny poprzez hamowanie CYP3A4. Amlodypina zwiększa ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-krotnie. U pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.9
Lomitapid: Jednoczesne podawanie lomitapidu z symwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną przyjmujących jednocześnie lomitapid, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg na dobę.10
Inhibitory białka transportowego OATP1B1: Kwas symwastatyny jest substratem dla białka transportowego OATP1B1. Jednoczesne stosowanie inhibitorów tego transportera może prowadzić do zwiększenia stężenia kwasu symwastatyny w osoczu i podwyższenia ryzyka miopatii.11
Inhibitory białka BCRP (białko warunkujące oporność w raku piersi): Produkty lecznicze zawierające elbaswir lub grazoprewir hamują BCRP, co może powodować zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu i podwyższać ryzyko miopatii.12
Niacyna (kwas nikotynowy): Rzadkie przypadki miopatii i/lub rabdomiolizy opisywano przy jednoczesnym stosowaniu symwastatyny i niacyny w dawkach ≥ 1 g na dobę. W badaniu farmakokinetycznym jednorazowa dawka 2 g kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu w skojarzeniu z 20 mg symwastatyny powodowała nieznaczny wzrost AUC symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz zwiększenie Cmax kwasu symwastatyny.13
Tikagrelor: Jednoczesne stosowanie symwastatyny z tikagrelorem zwiększało Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% oraz Cmax kwasu symwastatyny o 64% i AUC o 52%, z pojedynczymi przypadkami 2-3-krotnego wzrostu. Nie zaleca się stosowania symwastatyny w dawce większej niż 40 mg na dobę w skojarzeniu z tikagrelorem.14
Sok grejpfrutowy: Hamuje cytochrom P450 3A4, co prowadzi do wzrostu stężenia symwastatyny. Picie dużych ilości soku grejpfrutowego (powyżej 1 litra dziennie) podczas stosowania symwastatyny powodowało 7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny. Nawet wypicie 240 ml soku rano, przy przyjmowaniu symwastatyny wieczorem, skutkowało 1,9-krotnym zwiększeniem ekspozycji. Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną.15
Kolchicyna: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek przyjmujących jednocześnie kolchicynę i symwastatynę zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Zaleca się ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjentów otrzymujących to skojarzenie.16
Daptomycyna: Ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy może być zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów reduktazy HMG-CoA, w tym symwastatyny, z daptomycyną. Należy rozważyć tymczasowe przerwanie leczenia symwastatyną u pacjentów otrzymujących daptomycynę, o ile korzyści ze stosowania tego skojarzenia nie przewyższają ryzyka.17
Ryfampicyna: Jako silny induktor cytochromu CYP3A4, może znacząco osłabiać działanie symwastatyny. W badaniach farmakokinetycznych u zdrowych ochotników AUC dla kwasu symwastatyny zmniejszało się o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny.18
Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych
Symwastatyna nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 3A4, dlatego nie powinna wpływać na stężenia w osoczu innych substancji metabolizowanych przez ten cytochrom.19
Doustne antykoagulanty: Symwastatyna w dawkach 20-40 mg na dobę może umiarkowanie nasilać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny. W badaniach klinicznych u zdrowych ochotników i pacjentów z hipercholesterolemią wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) zwiększały się z 1,7 do 1,8 oraz z 2,6 do 3,4. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe będące pochodnymi kumaryny należy oznaczać czas protrombinowy przed rozpoczęciem leczenia symwastatyną oraz odpowiednio często w początkowym okresie terapii, aby upewnić się, że nie występują istotne zmiany wartości INR. Po osiągnięciu stabilnych wartości INR, monitorowanie można prowadzić w standardowych odstępach czasu zalecanych dla pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny. Tę samą procedurę należy powtórzyć w przypadku zmiany dawki symwastatyny lub odstawienia leku.20
Warto podkreślić, że u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych, stosowanie symwastatyny nie wiązało się z występowaniem krwawień ani zmian czasu protrombinowego.21
Interakcje z alkoholem
Symwastatyna metabolizowana jest głównie przez cytochrom P450 3A4 w wątrobie. Spożywanie alkoholu może wpływać na funkcjonowanie tego enzymu i przez to potencjalnie modyfikować metabolizm symwastatyny. Alkohol w większych ilościach może uszkadzać komórki wątrobowe i nasilać hepatotoksyczne działanie statyn.
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i alkoholu z następujących powodów:
- Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby – zarówno alkohol, jak i symwastatyna mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Ich jednoczesne stosowanie może nasilać to działanie i zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby
- Wpływ na metabolizm – przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy CYP3A4, co potencjalnie zmniejsza skuteczność symwastatyny
- Maskowanie objawów – alkohol może maskować wczesne objawy miopatii, takie jak ból czy osłabienie mięśni, co może opóźnić rozpoznanie tego powikłania
- Zaburzenia równowagi – jednoczesne występowanie miopatii indukowanej symwastatyną i wpływu alkoholu na układ nerwowy może nasilać zaburzenia równowagi i zwiększać ryzyko upadków
Pacjentom przyjmującym symwastatynę zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku występowania innych czynników ryzyka miopatii lub hepatotoksyczności (np. jednoczesne stosowanie innych leków wchodzących w interakcje z symwastatyną) należy rozważyć całkowitą abstynencję. Podczas terapii symwastatyną szczególnie ważne jest monitorowanie parametrów wątrobowych u osób regularnie spożywających alkohol.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania