gruczolak wątroby
Gruczolak wątroby (adenoma hepatocellulare) to łagodny guz wątroby wywodzący się z hepatocytów. Występuje stosunkowo rzadko, głównie u kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie tych stosujących doustne środki antykoncepcyjne przez dłuższy czas. Inne czynniki ryzyka obejmują stosowanie steroidów anabolicznych, choroby metaboliczne (np. glikogenoza typu I) oraz zespół metaboliczny.
Histologicznie gruczolak zbudowany jest z hepatocytów o prawidłowej lub zmienionej strukturze, zorganizowanych w płaty lub sznury, z brakiem lub minimalną obecnością przestrzeni wrotnych. Klinicznie często przebiega bezobjawowo i jest wykrywany przypadkowo podczas badań obrazowych. Większe guzy mogą powodować ból brzucha, dyskomfort lub uczucie pełności w prawym podżebrzu.
Najgroźniejszym powikłaniem gruczolaka wątroby jest krwawienie wewnątrzbrzuszne, występujące u około 20-40% pacjentów, szczególnie gdy guz przekracza 5 cm. Istnieje również ryzyko transformacji złośliwej (1-8%), zwłaszcza u mężczyzn i w guzach z mutacją β-kateniny. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz biopsji wątroby w wybranych przypadkach.
Leczenie zależy od wielkości guza, objawów klinicznych i czynników ryzyka. Małe, bezobjawowe gruczolaki mogą być obserwowane z zaleceniem odstawienia doustnych środków antykoncepcyjnych. Guzy większe niż 5 cm, objawowe lub z cechami wzrostu w badaniach kontrolnych kwalifikują się do resekcji chirurgicznej. W przypadku krwawienia może być konieczna embolizacja tętnicza lub pilna interwencja chirurgiczna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atixarso 90 mg
Tikagrelor, będący bezpośrednim, odwracalnym antagonistą receptora P2Y12 z grupy cyklopentylotriazolopirymidyn, wykazuje szybki i silny efekt przeciwpłytkowy, z zahamowaniem agregacji płytek (IPA) około 41% już po 30 minutach od dawki nasycającej 180 mg oraz maksymalnym efektem (IPA 89%) po 2-4 godzinach, utrzymującym się przez 2-8 godzin. Mechanizm działania obejmuje blokadę sygnału ADP na receptorze P2Y12 oraz zwiększenie lokalnego stężenia adenozyny przez hamowanie ENT-1, co dodatkowo wpływa na rozszerzenie naczyń i hamowanie funkcji płytek. W badaniu PLATO (n=18 624) tikagrelor w dawce 90 mg 2x/dobę w połączeniu z ASA (75-150 mg) wykazał przewagę nad klopidogrelem 75 mg/dobę w zapobieganiu zgonowi sercowo-naczyniowemu, zawałowi mięśnia sercowego i udarowi mózgu, z ARR 1,9% i RRR 16% w ciągu roku oraz korzystnym profilem skuteczności w różnych podgrupach pacjentów z OZW (UA, NSTEMI, STEMI), niezależnie od strategii leczenia (farmakologiczna, PCI, CABG). Przerwanie tikagreloru na mniej niż 96 godzin przed CABG wiąże się z wyższym ryzykiem krwawienia niż klopidogrel, co jest istotne przy planowaniu zabiegów kardiochirurgicznych.
Dane toksykologiczne wskazują na brak istotnego ryzyka genotoksycznego i akceptowalny profil bezpieczeństwa tikagreloru oraz jego metabolitów. W badaniach na zwierzętach odnotowano specyficzne dla gatunku efekty karcinogenne (guz macicy i gruczolaki wątroby u szczurów) oraz niewielkie zaburzenia rozwojowe i reprodukcyjne przy wysokich dawkach, jednak mechanizmy te są mało prawdopodobne do przeniesienia na ludzi. Tikagrelor przenika do mleka szczurów, co wymaga ostrożności u kobiet karmiących. Zmiana terapii z klopidogrelu na tikagrelor zwiększa IPA o 26,4%, a odwrotna zmiana zmniejsza IPA o 24,5%, co umożliwia bezpieczne przejście między lekami bez utraty efektu przeciwpłytkowego. Zaleca się stosowanie tikagreloru w dawce 90 mg 2x/dobę wraz z ASA 75-150 mg u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi, uwzględniając indywidualne ryzyko krwawienia i planowane procedury inwazyjne.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora P2Y12, badanie farmakologiczne, cukrzyca, cyklopentylotriazolopirymidyna, dawka nasycająca, duszność, genotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, miażdżyca, niestabilna dusznica, ostry zespół wieńcowy, pierwszorzędowy złożony punkt końcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przemijający napad niedokrwienny, przewód pokarmowy, przezskórna interwencja wieńcowa, tikagrelor, toksyczność po podaniu wielokrotnym, transporter nukleozydów-1, udar mózgu, zaburzenie równowagi hormonalnej, zahamowanie agregacji płytek, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vagirux
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) w leczeniu objawów pomenopauzalnych powinna być wdrażana jedynie przy istotnym wpływie symptomów na jakość życia pacjentki, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu medycznego i rodzinnego oraz wykonanie badania fizykalnego obejmującego narządy miednicy i piersi. Produkt leczniczy Vagirux charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym estradiolu, co zmniejsza ryzyko powikłań związanych z estrogenami, takich jak mięśniaki gładkokomórkowe, endometrioza, choroby zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze czy ryzyko guzów estrogenozależnych. Regularne kontrole lekarskie oraz badania diagnostyczne, w tym mammografia, powinny być prowadzone zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjentki.
astma, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, endometrioza, gruczolak wątroby, guz estrogenozależny, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mammografia, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, nadciśnienie tętnicze, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, rak endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak macicy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lonamo 100 mg
Badania przedkliniczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Lonamo, wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie dawkę terapeutyczną u ludzi, z bezpiecznym marginesem na poziomie 19-krotnej ekspozycji. U szczurów stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju siekaczy przy dawkach >67-krotnych, jednak przy 58-krotnym narażeniu nie zaobserwowano wpływu na zęby. U psów przy ekspozycji >23-krotnej pojawiły się objawy neurotoksyczności (m.in. ataksja, drżenie, białe pieniste wymioty) oraz zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono negatywnych efektów. Sytagliptyna nie wykazała genotoksyczności, a karcynogenność ograniczała się do wzrostu częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy dawkach >58-krotnych, co wiązano z przewlekłym działaniem hepatotoksycznym. Margines bezpieczeństwa w tym zakresie wynosił 19-krotność ekspozycji klinicznej, co minimalizuje ryzyko dla ludzi.
ataksja, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, efekt toksyczny, ekspozycja kliniczna, ekspozycja na sytagliptynę, genotoksyczność, gruczolak wątroby, Lonamo, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, objawy neurologiczne, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, siekacz, substancja czynna, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik mleko/osocze, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały, że głównym miejscem toksycznego działania leku jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanego zwiększenie stężenia bilirubiny oraz aktywności enzymów wątrobowych, a także wakuolizację i hipertrofię hepatocytów. U samic myszy dodatkowo stwierdzono obumieranie pojedynczych komórek wątroby oraz łagodne gruczolaki wątroby w badaniach rakotwórczości, przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 400 mg/dobę. U szczurów zaobserwowano także nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie stężenia cholesterolu i glukozy, co nie występowało u myszy i psów. W badaniach kardiotoksyczności in vitro atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax u ludzi), powodując wydłużenie APD90 o 13% w włóknach Purkinjego. W krótkoterminowych badaniach na psach odnotowano przejściowe zmiany w EKG (bradykardia zatokowa, wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS), które nie utrzymywały się w dłuższych badaniach 9-miesięcznych. Potencjalny wpływ na układ sercowo-naczyniowy u ludzi nie jest jednoznacznie ustalony, jednak w przypadku przedawkowania należy monitorować wydłużenie odstępu PR.
aberracja chromosomalna, atazanawir, bilirubina, bradykardia zatokowa, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, gruczolak wątroby, hipertrofia, kanał potasowy hERG, martwica hepatocytów, mikrojądro, potencjał czynnościowy, przedawkowanie, test Amesa, uszkodzenie DNA, wakuolizacja, włókna Purkinjego, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie zespołu QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulofor 60 mg
Przedkliniczne badania duloksetyny, substancji czynnej preparatu Dulofor, wykazały brak genotoksyczności, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście uszkodzeń materiału genetycznego. W badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano wielojądrzaste komórki w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych, o nieustalonym znaczeniu klinicznym. U myszy samic poddanych wysokiej dawce 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych. W badaniach rozrodczych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego oraz obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżywalności potomstwa, co odpowiada maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików ujawniła wady układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż maksymalna kliniczna, choć wyniki te nie były jednoznaczne w innych badaniach z różnymi formami soli duloksetyny.
aktywność mutagenna, badanie toksyczności, cykl rujowy, duloksetyna, działanie neurobehawioralne, efekt hepatotoksyczny, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność poporodowa, układ kostny, wada rozwojowa, wada układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Zentiva 250 mg
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały istotne działania toksyczne na poziomie narządowym u zwierząt laboratoryjnych przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej, obejmujące zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz martwicę komórek wątroby z naciekami eozynofilowymi makrofagów. W badaniach na szczurach dawka 20 mg/kg m.c./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic oraz obniżenie przeżywalności noworodków. W teratologii nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów przy dawce do 30 mg/kg m.c./dobę, natomiast u królików dawki ≥20 mg/kg m.c./dobę wiązały się ze zmniejszoną masą ciała płodów. Gefitynib wykazuje znaczące przenikanie do mleka szczurów, z poziomem radioaktywności 11-19 razy wyższym niż we krwi. Badania in vitro sugerują potencjalne ryzyko fototoksyczności oraz wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego, jednak klinicznie nie potwierdzono wydłużenia odstępu QT.
badanie kancerogenności, badanie teratologiczne, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, EGFR, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, nabłonek rogówki, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał fototoksyczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, toksyczność narządowa, wada rozwojowa, węzeł krezki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rozwojowe, zatoka wątrobowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cliovelle 1 mg/0,5mg tabletki
Terapię hormonalną zastępczą (HTZ) produktem Cliovelle (1 mg walerianianu estradiolu i 0,5 mg octanu noretysteronu) należy wdrażać wyłącznie u pacjentek z istotnymi objawami postmenopauzalnymi pogarszającymi jakość życia, po starannej ocenie bilansu korzyści i ryzyka, powtarzanej co najmniej raz w roku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki z przedwczesną menopauzą, u których ryzyko jest niższe, a korzyści mogą przeważać. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie kompleksowego wywiadu, badania miednicy i piersi oraz wykluczenie przeciwwskazań. W trakcie leczenia zaleca się indywidualizowane badania kontrolne, w tym regularne mammografie i samobadanie piersi, z natychmiastowym zgłaszaniem wszelkich niepokojących zmian. Produkt zawiera 65,78 mg laktozy na tabletkę, co jest istotne u pacjentek z nietolerancją tego cukru.
astma oskrzelowa, choroba wątroby, cukrzyca, endometrioza, estradiol, gruczolak wątroby, hiperplazja błony śluzowej trzonu macicy, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mammografia, mięśniak gładki, migrena, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, octan noretysteronu, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, terapia hormonalna zastępcza, toczeń rumieniowaty układowy, układ krzepnięcia, włókniakomięśniak macicy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Blissel
Blissel 50 mikrogramów/g żel dopochwowy jest wskazany do miejscowej terapii estrogenowej u pacjentek z objawami atrofii urogenitalnej, które znacząco obniżają jakość życia. Leczenie powinno być poprzedzone dokładną oceną kliniczną oraz indywidualną analizą ryzyka i korzyści, a kontrola powinna odbywać się co najmniej raz w roku. Produkt nie powinien być stosowany jednocześnie z ogólnoustrojowymi estrogenami ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa takiego połączenia. Należy uwzględnić możliwość miejscowych reakcji alergicznych na składniki konserwujące (E 217, E 219) oraz ryzyko urazów mechanicznych u pacjentek z ciężką atrofią pochwy. Przed terapią konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu, badanie narządów miednicy i piersi oraz wykluczenie aktywnych infekcji pochwy.
astma, atrofia pochwy, atrofia urogenitalna, badanie narządów miednicy, biopsja endometrium, ból głowy migrenowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, endometrioza, gruczolak wątroby, guz estrogenozależny, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, kamica żółciowa, krwawienie z pochwy, mammografia, metylu parahydroksybenzoesan, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, nowotwór jajnika, obrzęk naczynioruchowy, otoskleroza, padaczka, propylu parahydroksybenzoesan, rak endometrium, rak piersi, reakcja alergiczna, retencja płynów, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakażenie pochwy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Synthon 250 mg
Dane przedkliniczne dotyczące gefitynibu wskazują na potencjalne działania niepożądane, które nie zostały zaobserwowane w badaniach klinicznych, ale mogą mieć znaczenie w praktyce klinicznej. W badaniach na zwierzętach przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej stwierdzono zmiany oczne (zanik nabłonka rogówki, ścieńczenie rogówki), nerkowe (martwica brodawek nerkowych) oraz wątrobowe (martwica hepatocytów i nacieki eozynofilowe makrofagów w zatokach wątrobowych). Gefitynib wykazuje potencjał do hamowania repolaryzacji mięśnia sercowego, co mogłoby wydłużać odstęp QT, jednak doświadczenia kliniczne nie potwierdziły tego efektu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic oraz obniżenie przeżywalności noworodków, natomiast u królików dawki ≥ 20 mg/kg mc./dobę skutkowały zmniejszoną masą ciała płodów bez wad rozwojowych. Gefitynib przenika do mleka w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi, co wskazuje na konieczność ostrożności podczas karmienia piersią.
badanie przedkliniczne, EGFR, fototoksyczność, gefitynib, genotoksyczność, gruczolak wątroby, martwica brodawki nerkowej, nabłonek rogówki, naciek eozynofilowy, naczyniakomięsak krwionośny, odstęp QT, organogeneza, potencjał czynnościowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, rogówka, toksyczność narządowa, wada rozwojowa, węzeł krezki, zatoka wątrobowa, znakowanie radioizotopowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Angeliq
Terapia hormonalna zastępcza (HTZ) z zastosowaniem produktu Angeliq, zawierającego 1 mg estradiolu (półwodzian estradiolu) oraz 2 mg drospirenonu, powinna być prowadzona z zachowaniem szczególnej ostrożności. Wskazaniem do leczenia są objawy pomenopauzalne znacząco obniżające jakość życia pacjentki, a decyzja o kontynuacji terapii wymaga corocznej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na młodsze kobiety z przedwczesną menopauzą, u których korzyści mogą przeważać nad ryzykiem, choć dane w tym zakresie są ograniczone. Przed rozpoczęciem lub wznowieniem leczenia konieczne jest dokładne badanie lekarskie, w tym ocena narządów miednicy mniejszej i piersi, oraz zebranie szczegółowego wywiadu rodzinnego i osobistego pod kątem przeciwwskazań i ostrzeżeń.
Angeliq, astma, cukrzyca, drospirenon, endometrioza, estradiol, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, kamica żółciowa, miednica mniejsza, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przedwczesna menopauza, rak piersi, terapia hormonalna zastępcza, toczeń rumieniowaty układowy, zakrzepica - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rigevidon
Przed zastosowaniem produktu leczniczego Rigevidon konieczna jest szczegółowa ocena indywidualnego ryzyka i korzyści, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepicy żylnej i tętniczej. Rigevidon zawiera lewonorgestrel, który wiąże się z najniższym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (6 na 10 000 kobiet rocznie) w porównaniu z innymi progestagenami. Ryzyko to jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy żylnej to m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty, nowotwory). Objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Ponadto, stosowanie Rigevidonu jest przeciwwskazane przy obecności wielu czynników ryzyka zakrzepicy tętniczej, takich jak palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, migrena czy cukrzyca.
brak laktazy, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, krwioplucie, lewonorgestrel, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nowotwór endometrium, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velbienne mini
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z zastosowaniem produktu Velbienne mini jest wskazana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi istotnie obniżającymi jakość życia, po starannej corocznej ocenie bilansu korzyści i ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania i stany wymagające ścisłego nadzoru, takie jak mięśniaki macicy, endometrioza, czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy czy hiperplazja endometrium. U kobiet z zachowaną macicą stosowanie samych estrogenów zwiększa ryzyko hiperplazji i raka endometrium (wzrost ryzyka 2-12-krotny), co można zminimalizować przez dodanie progestagenu cyklicznie przez co najmniej 12 dni w cyklu 28-dniowym lub stosowanie terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej. W trakcie terapii mogą wystąpić krwawienia międzymiesiączkowe, a ich pojawienie się po dłuższym czasie stosowania lub po przerwaniu wymaga diagnostyki, np. biopsji endometrium.
aminotransferaza alaninowa, astma, biopsja endometrium, choroba wątroby, choroba wieńcowa, cukrzyca, endometrioza, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hipertrójglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, miednica mniejsza, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienny udar mózgu, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór estrogenozależny, obrzęk naczynioruchowy, otępienie, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, trombofilia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał serca, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Systen Conti
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) powinna być stosowana u kobiet z objawami postmenopauzalnymi jedynie wtedy, gdy znacząco obniżają one jakość życia, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z historią mięśniaków macicy, endometriozy, zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, nowotworów estrogenozależnych, nadciśnienia tętniczego, chorób wątroby, cukrzycy, migren, tocznia rumieniowatego, hiperplazji endometrium czy astmy. U kobiet z zachowaną macicą monoterapia estrogenowa zwiększa ryzyko rozrostu i raka endometrium (2-12-krotnie), co można zminimalizować przez dodanie progestagenu przez co najmniej 12 dni w cyklu 28-dniowym. HTZ, zwłaszcza skojarzona estrogenowo-progestagenowa, podnosi ryzyko raka piersi, widoczne po 3-4 latach stosowania, z ryzykiem utrzymującym się do 10 lat po zakończeniu terapii. Ryzyko raka jajnika jest nieznacznie zwiększone (RR 1,43; 95% CI 1,31-1,56), co przekłada się na wzrost liczby przypadków z 2 do 3 na 2000 kobiet w ciągu 5 lat stosowania HTZ.
choroba niedokrwienna serca, endometrioza, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hipertrójglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mastopatia, menopauza, migrena, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, otoskleroza, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duloxetine Medical Valley 90 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny wykazały brak potencjału genotoksycznego oraz brak działania rakotwórczego u szczurów, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez towarzyszących zmian histopatologicznych. U myszy samic poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i nowotworów złośliwych wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów podawanie dawki 45 mg/kg/dobę wiązało się z zaburzeniami takimi jak zmniejszenie spożycia pokarmu, masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżony wskaźnik żywych urodzeń oraz opóźniony wzrost potomstwa, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików ujawniła zwiększoną częstość wad układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż maksymalna kliniczna, choć wyniki te nie były powtarzalne przy zastosowaniu innej formy soli duloksetyny.
badania przedkliniczne, cykl rujowy, duloksetyna, działanie neurobehawioralne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, genotoksyczność, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, maksymalna ekspozycja kliniczna, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, toksyczność poporodowa, układ kostny, wady układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowo-komórkowa, wielojądrzaste komórki, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenia zachowania potomstwa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Danazol Polfarmex 200 mg
Danazol, stosowany w dawce 200 mg w formie tabletek, wykazuje liczne działania niepożądane wynikające z jego androgenizującego mechanizmu działania oraz wpływu na gospodarkę hormonalną. Do najczęstszych należą efekty androgenizujące takie jak zwiększenie masy ciała, wzmożony apetyt, trądzik, łojotok, hirsutyzm, utrata włosów oraz zmiany barwy głosu. U kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania (plamienia, zmiany długości cyklu, amenorrhea), a także objawy niedoboru estrogenów (zaczerwienienie twarzy, suchość pochwy, zmniejszenie libido i objętości piersi). U mężczyzn możliwe są zaburzenia spermatogenezy. Danazol może również wpływać na metabolizm węglowodanów, powodując wzrost oporności na insulinę, hipoglikemię oraz łagodne upośledzenie tolerancji glukozy, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą. W badaniach laboratoryjnych notuje się zmiany w morfologii krwi, takie jak zwiększenie liczby erytrocytów i płytek, eozynofilia, leukopenia oraz trombocytopenia.
brak miesiączki, czerwienica, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, eozynofilia, fotosensytyzacja, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hipoglikemia, hirsutyzm, kinaza kreatynowa, leukopenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk naczynioruchowy, plamica, plamica wątrobowa, rumień wielopostaciowy, spermatogeneza, śródmiąższowe zapalenie płuc, tachykardia, trądzik, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duloxetine +pharma 30 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa duloksetyny obejmowała testy genotoksyczności, badania rakotwórczości oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa. Testy genotoksyczności nie wykazały działania genotoksycznego. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć zaobserwowano wielojądrzaste komórki wątrobowe o niejasnym znaczeniu klinicznym. U myszy samic poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje nieokreślone. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń, zwiększoną śmiertelność potomstwa oraz opóźnienie wzrostu, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej klinicznej (AUC).
AUC, badanie rakotwórczości, działanie neurobehawioralne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, funkcja rozrodcza, gruczolak wątroby, narażenie układowe, NOAEL, test genotoksyczności, toksyczność poporodowa, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki wątrobowe, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenie cyklu rujowego - Leksykon substancji czynnych
Entekawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały, że substancja charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy ekspozycji 10-19-krotnie przewyższającej narażenie u ludzi, jednak efekt ten był gatunkowo specyficzny i nie występował u innych gatunków, w tym małp z ekspozycją >100-krotną. Toksyczność na jądra (degeneracja nasieniowodów) pojawiła się jedynie przy bardzo wysokim narażeniu ≥26-krotnym, a embriotoksyczność i toksyczne działanie na zarodek/płód obserwowano u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi, manifestujące się m.in. wadami kostnymi i resorpcją. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono negatywnego wpływu na potomstwo, a entekawir przenikał do mleka szczurów przy dawce 10 mg/kg. U młodych szczurów przy bardzo wysokich ekspozycjach (AUC ≥92x) odnotowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie niepożądane, embriotoksyczność, entekawir, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atixarso 90 mg
Tikagrelor, aktywny składnik leku Atixarso, jest doustnym, bezpośrednim i odwracalnym antagonistą receptora P2Y12, należącym do grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu sygnalizacji ADP w płytkach krwi, co skutkuje znaczącym zahamowaniem agregacji płytek (IPA do 89% po 2-4 godzinach od dawki nasycającej 180 mg i dawkach podtrzymujących 90 mg dwa razy na dobę). Tikagrelor dodatkowo zwiększa lokalne stężenie adenozyny przez blokadę transportera ENT-1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń wieńcowych i może wywoływać duszność. W badaniu PLATO (n=18 624) tikagrelor w dawce 90 mg 2x/dobę w skojarzeniu z ASA (75-150 mg) wykazał przewagę nad klopidogrelem (dawka nasycająca 300-600 mg, podtrzymująca 75 mg/dobę) w zapobieganiu złożonym zdarzeniom sercowo-naczyniowym (zgon, zawał, udar) u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (UA, NSTEMI, STEMI). Redukcja ryzyka była widoczna już po 30 dniach (ARR 0,6%, RRR 12%) i utrzymywała się przez 12 miesięcy (ARR 1,9%, RRR 16%). NNT wynosił 54 dla zapobiegania incydentowi sercowo-naczyniowemu i 91 dla zapobiegania zgonowi.
adenozyna, bezwzględna redukcja ryzyka, cyklopentylotriazolopirymidyna, dusznica bolesna, działanie niepożądane, gruczolak wątroby, gruczolakorak, hamowanie płytek krwi, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, niestabilna dusznica bolesna, ostry zespół wieńcowy, podrażnienie przewodu pokarmowego, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przezskórna interwencja wieńcowa, receptor P2Y12, stabilna choroba wieńcowa, toksyczność po podaniu, transporter nukleozydów, udar mózgu, względna redukcja ryzyka, zahamowanie agregacji płytek, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atazanawir, stosowany w dawce 400 mg raz na dobę, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w obrębie wątroby, manifestującą się minimalnym do umiarkowanego wzrostem bilirubiny, podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych, wakuolizacją i hipertrofią hepatocytów oraz obumieraniem pojedynczych komórek wątroby u samic myszy. Ekspozycja zwierząt na dawki wywołujące te zmiany była porównywalna lub wyższa niż u ludzi. Dodatkowo, u szczurów zaobserwowano nieznaczne do umiarkowanego podwyższenie stężenia cholesterolu i glukozy. W badaniach kardiotoksyczności atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM, co odpowiada 30-krotnej ekspozycji wolnego leku u ludzi, oraz wydłużał czas trwania potencjału czynnościowego (APD90) o 13% w modelu króliczym. Zmiany w EKG (bradykardia, wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS) obserwowano jedynie w krótkotrwałym badaniu u psów, natomiast długotrwałe podawanie nie wykazało istotnych zaburzeń. Kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne, jednak nie można wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu PR, zwłaszcza przy przedawkowaniu.
aberracje chromosomalne, atazanawir, badanie toksyczności, bradykardia zatokowa, działanie drażniące, działanie teratogenne, ekspozycja na atazanawir, enzymy wątrobowe, gruczolak wątroby, hipertrofia komórek wątrobowych, kanał potasowy hERG, martwica pojedynczych komórek, mikrojądra w szpiku, naprawa DNA, odstęp PR, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, stężenie bilirubiny, test Amesa, uszkodzenie DNA, wakuolizacja komórek wątrobowych, włókna Purkinjego, zespół QRS, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulofor 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego i mutagennego, co jest istotne dla długoterminowego stosowania leku Dulofor. W badaniach rakotwórczości u szczurów nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez towarzyszących zmian histopatologicznych. U samic myszy poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie kliniczne tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie neurobehawioralne, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, profil toksyczności, rozwój zarodka, toksyczność poporodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki wątroby, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenia cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały hepatotoksyczność manifestującą się minimalnym do umiarkowanego wzrostem bilirubiny i enzymów wątrobowych, wakuolizacją oraz hipertrofią hepatocytów u myszy, szczurów i psów, przy ekspozycji co najmniej równej terapeutycznej dawce 400 mg/dobę u ludzi. Martwica hepatocytów występowała jedynie u samic myszy przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach kardiologicznych odnotowano hamowanie kanału potasowego hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi), wydłużenie APD90 o 13% w włóknach Purkinjego oraz zmiany EKG (bradykardia zatokowa, wydłużenie PR, QT i QRS) w krótkoterminowych badaniach u psów, jednak bez potwierdzenia w długoterminowych badaniach 9-miesięcznych. Potencjalny wpływ na przewodnictwo elektryczne serca u ludzi, zwłaszcza ryzyko wydłużenia odstępu PR przy przedawkowaniu, pozostaje nie do końca poznany.
aberracje chromosomalne, badanie toksyczności, bilirubina w surowicy, bradykardia zatokowa, działanie drażniące, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, kanał potasowy hERG, martwica hepatocytów, mikrojądra w szpiku, naprawa DNA, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, stężenie cholesterolu, test Amesa, wakuolizacja hepatocytów, wątroba, zespół QRS, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg
Stediril 30, zawierający 150 µg lewonorgestrelu i 30 µg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym (COC), którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najpoważniejsze z nich to zaburzenia zakrzepowo-zatorowe zarówno w układzie żylnym, jak i tętniczym, zwiększone ryzyko nowotworów, w tym raka szyjki macicy, raka piersi oraz łagodnych nowotworów wątroby (guzkowo-ogniskowa hiperplazja i gruczolaki). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a także tych o częstości nieznanej. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (w tym migrenowe), krwawienia śródcykliczne, plamienia, bóle i tkliwość piersi, nudności, wymioty oraz zmiany nastroju i libido. Rzadziej obserwuje się podwyższenie ciśnienia tętniczego, powiększenie żylaków, a bardzo rzadko poważne powikłania, takie jak zakrzepica siatkówki czy zapalenie nerwu wzrokowego prowadzące do zaburzeń widzenia.
choroba Leśniowskiego-Crohna, gruczolak wątroby, hipertrójglicerydemia, hirsutyzm, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, łagodny nowotwór wątroby, lewonorgestrel i etynyloestradiol, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny rak wątrobowokomórkowy, pląsawica, pokrzywka, porfiria, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakażenie drożdżakowe, zakrzepica siatkówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lonamo 50 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Lonamo, jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), dostępnym w dawkach 50 mg i 100 mg w formie chlorowodorku jednowodnego. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu degradacji hormonów inkretynowych GLP-1 i GIP, co prowadzi do zwiększenia ich stężenia w osoczu, a w konsekwencji do glukozozależnego zwiększenia wydzielania insuliny oraz zmniejszenia wydzielania glukagonu. Efektem jest poprawa kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2, objawiająca się redukcją hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz obniżeniem stężenia glukozy na czczo i po posiłku. Działanie sytagliptyny jest unikalne dzięki zależności od stężenia glukozy, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii, a GLP-1 nie zaburza fizjologicznej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co podnosi bezpieczeństwo terapii.
chlorowodorek, cukrzyca typu 2, cykliczny AMP, działanie hepatotoksyczne, enzym DPP-4, genotoksyczność, GIP, glikemia, GLP-1, glukagon, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza, gruczolak wątroby, HbA1c, hemoglobina A1C, hiperglikemia, hipoglikemia, homeostaza glukozy, hormon inkretynowy, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, insulina, komórki alfa trzustki, komórki beta trzustki, pochodna sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, stężenie glukozy, sytagliptyna, toksyczność narządowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ovestin
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z użyciem dopochwowego kremu z estriolem (Ovestin) wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka, szczególnie u pacjentek z historią mięśniaków macicy, endometriozy, czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowych, nowotworów estrogenozależnych, nadciśnienia tętniczego, chorób wątroby, cukrzycy, migren, tocznia rumieniowatego, hiperplazji endometrium czy innych wymienionych schorzeń. Zaleca się coroczną ocenę terapii oraz monitorowanie objawów, w tym mammografii zgodnie z wytycznymi. Dawkowanie nie powinno przekraczać 0,5 mg estriolu na dobę (1 aplikacja), a czas leczenia nie powinien przekraczać 4 tygodni bez ponownej oceny. W przypadku krwawień lub plamień konieczna jest diagnostyka różnicowa, w tym biopsja endometrium. Stosowanie HTZ dopochwowo nie wymaga dodawania progestagenu, gdyż ekspozycja systemowa na estrogen pozostaje w zakresie fizjologicznym okresu pomenopauzalnego.
aminotransferaza alaninowa, astma, badanie miednicy, biopsja endometrium, ból migrenowy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, endometrioza, estriol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kontaktowe zapalenie skóry, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwór estrogenozależny, obrzęk naczynioruchowy, otoskleroza, padaczka, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, trombofilia, udar niedokrwienny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały istotne działania niepożądane, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych, ale mogą mieć znaczenie kliniczne przy porównywalnej ekspozycji. Zaobserwowano zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz martwicę komórek wątroby z naciekami eozynofilowymi makrofagów. In vitro wykazano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego (np. wydłużenie odcinka QT), jednak brak jest klinicznego potwierdzenia tego efektu. W dawce 20 mg/kg/dobę u samic szczurów stwierdzono zmniejszenie płodności, co jest istotne dla kobiet w wieku rozrodczym. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych u szczurów (do 30 mg/kg/dobę) ani królików (do 20 mg/kg/dobę), choć u królików zaobserwowano zmniejszoną masę ciała płodów. W okresie okołoporodowym dawka 20 mg/kg/dobę u szczurów obniżała przeżywalność noworodków. Gefitynib przenika do mleka w stężeniach 11-19 razy wyższych niż we krwi, co ma znaczenie dla kobiet karmiących piersią.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, działanie fototoksyczne, EGFR, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał genotoksyczny, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, substancja czynna, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AuroDulox 30 mg
Duloksetyna nie wykazuje potencjału genotoksycznego, co potwierdzają standardowe testy genotoksyczności. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych. U samic myszy poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano zwiększoną częstość gruczolaków i nowotworów wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje nieustalone.
badania na młodych osobnikach, badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie mutagenne, działanie neurobehawioralne, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, indukcja wątrobowych enzymów mikrosomalnych, NOAEL, parametr AUC, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, test genotoksyczności, toksyczność poporodowa, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki wątroby, wpływ na rozród, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR, zawierający 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla doustnych środków antykoncepcyjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami są krwotok maciczny (8,4%), ból głowy (3,7%) oraz ból piersi (3,5%). Zmiany w charakterystyce krwawień, takie jak nieregularne krwawienia, plamienia czy krwawienia przełomowe, wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na wpływ na jakość życia pacjentek i konieczność różnicowania z patologiami układu rozrodczego. Inne często występujące działania to zmiany nastroju, zmniejszone libido, nudności oraz trądzik. Rzadziej pojawiają się objawy neurologiczne (migrena, zawroty głowy, parestezje), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne oraz metaboliczne, w tym zwiększenie masy ciała i zatrzymanie płynów.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, choroba pęcherzyka żółciowego, dienogest i etynyloestradiol, gruczolak wątroby, kandydoza pochwy, Kelzy PR, klasyfikacja MedDRA, krwotok maciczny, łysienie, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieregularne krwawienie, obniżone libido, ostuda, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, rak wątrobowokomórkowy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, torbiel jajnika, trądzik, trombofilia nabyta, trombofilia wrodzona, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenia krwawienia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duloxetine Medical Valley 120 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego, co eliminuje ryzyko bezpośredniego uszkodzenia materiału genetycznego. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono jednoznacznego działania rakotwórczego, choć u samic myszy przy dawce 144 mg/kg/dobę zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i nowotworów wątroby, co wiązano z indukcją enzymów mikrosomalnych. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała istotne zaburzenia, takie jak zmniejszenie spożycia pokarmu, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików ujawniła wady układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji niższej niż maksymalna kliniczna (AUC).
cykl rujowy, duloksetyna, działania neurobehawioralne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, potencjał genotoksyczny, test genotoksyczności, toksyczność poporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wady układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowo-komórkowa, wielojądrzaste komórki wątroby, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenia zachowania potomstwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających ekspozycji 19- i 10-krotnie wyższej niż u ludzi (0,5 mg i 1 mg). Nie stwierdzono takich zmian u innych gatunków, w tym u małp z ekspozycją >100-krotną. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym u gryzoni i psów obserwowano degenerację jąder, nieobecną u małp. Podawanie ciężarnym szczurzym i królikom dawek przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazało embriotoksyczności, choć przy wyższych dawkach odnotowano toksyczność u samic, resorpcję zarodków, wady kostne i zmiany w rozwoju płodów. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej zaobserwowano osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, bez istotnego znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depratal 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny (substancji czynnej leku Depratal) nie wykazały działania genotoksycznego, co wskazuje na brak ryzyka uszkodzenia DNA. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania kancerogennego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych. U myszy samic poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę (odpowiadająca maksymalnej ekspozycji klinicznej AUC) powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu młodych.
cykl rujowy, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie neurobehawioralne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, rakotwórczość, rozwój płodu, toksyczny wpływ na rozród, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Jansitin 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące sytagliptyny, substancji czynnej preparatu Jansitin, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do toksyczności narządowej, neurotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na reprodukcję. Hepatotoksyczność i nefrotoksyczność obserwowano u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie dawkę kliniczną, natomiast brak efektów toksycznych stwierdzono przy 19-krotnym narażeniu (NOAEL). Nieprawidłowości siekaczy u szczurów pojawiły się przy 67-krotnym narażeniu, lecz nie zaobserwowano ich przy 58-krotnym. U psów przy 23-krotnym narażeniu odnotowano przemijające objawy uszkodzenia układu nerwowego (m.in. ataksja, drżenie, ślinienie się), a także zwyrodnienie mięśni szkieletowych, jednak przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono toksycznych efektów. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a karcinogenność u szczurów wiązała się z przewlekłą hepatotoksycznością przy dawkach >58-krotnych, co nie jest istotne klinicznie ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (NOAEL 19×).
Wpływ sytagliptyny na reprodukcję i rozwój płodu był minimalny; nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność u szczurów ani na rozwój przed- i pourodzeniowy przy narażeniu do 29-krotnego poziomu klinicznego. Związane z leczeniem zniekształcenia żeber u płodów pojawiły się przy ekspozycji >29×, a toksyczny wpływ na matkę u królików również przy dawkach >29-krotnych. Sytagliptyna przenika do mleka szczurów w stosunku 4:1 (mleko:osocze), co wymaga uwagi przy stosowaniu u kobiet karmiących. Podsumowując, wszystkie obserwowane działania toksyczne występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi, co potwierdza niski potencjał ryzyka działań niepożądanych w warunkach klinicznych.
ataksja, badanie histologiczne, badanie toksykologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nieprawidłowość siekaczy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, sytagliptyna, toksyczne uszkodzenie układu nerwowego, toksyczny wpływ na matkę, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność po podaniu wielokrotnym jest ograniczona i zależna od dawki. U psów obserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu przekraczającym 10-19-krotnie ekspozycję u ludzi, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był minimalny – brak obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu >26-krotnym. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność i wady rozwojowe przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie ludzkie, w tym resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i anomalie kręgów. Entekawir przenika przez łożysko i do mleka, a u młodych szczurów przy ekspozycji ≥92-krotnej obserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodźce akustyczne, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Estradiol, stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet w okresie menopauzy, jest efektywny w łagodzeniu objawów, które negatywnie wpływają na jakość życia pacjentek. Terapia powinna być inicjowana wyłącznie przy istotnych dolegliwościach i wymaga corocznej oceny stosunku korzyści do ryzyka, z kontynuacją leczenia jedynie w przypadku przewagi korzyści. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet z historią mięśniaków macicy, endometriozy, zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, nowotworów estrogenozależnych, nadciśnienia tętniczego, chorób wątroby, cukrzycy, migren, tocznia rumieniowatego układowego oraz innych wymienionych schorzeń. Monitorowanie obejmuje regularne badania kliniczne, w tym ocenę narządów miednicy i piersi oraz diagnostykę obrazową, np. mammografię, zgodnie z aktualnymi wytycznymi. Leczenie należy przerwać w przypadku żółtaczki, pogorszenia czynności wątroby, istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego, pojawienia się migrenowych bólów głowy lub ciąży.
astma, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba wątroby, choroba wieńcowa, cukrzyca, endometrioza, estradiol, ginekomastia, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, guzek piersi, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, jaskra, kamica żółciowa, menopauza, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nowotwór estrogenozależny, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, ostuda ciężarnych, otępienie, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, przedwczesne dojrzewanie płciowe, rak jajnika, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, włókniak, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Pharmascience 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne pazopanibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że lek wpływa na wiele tkanek, w tym kości, zęby, narządy rozrodcze, nerki i trzustkę, głównie poprzez hamowanie VEGFR i zakłócanie szlaków sygnalizacji VEGF. Zmiany te pojawiały się przy stężeniach w osoczu niższych niż te osiągane klinicznie. U młodych osobników zaobserwowano szczególną wrażliwość na działanie leku, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i nieprawidłowy rozwój narządów przy ekspozycji stanowiącej 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji dorosłych. Działania embriotoksyczne i teratogenne występowały przy dawkach powodujących ekspozycję ponad 300 razy mniejszą niż u ludzi, obejmując zmniejszenie płodności, zwiększone straty przed- i poimplantacyjne oraz wady rozwojowe układu krążenia.
aberracja chromosomalna, ciałka żółte, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja leku, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, ogniska eozynofilii, patogeneza, pazopanib, proliferacja wątroby, rakotwórczość, receptor VEGFR, resorpcja zarodków, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, wady układu krążenia, wartość AUC, zahamowanie wzrostu, zanik jajników - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości u szczurów nie zaobserwowano obniżenia płodności, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie kliniczne wywołały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, zmiany kostne i wady rozwojowe. Entakawir przenika przez łożysko i do mleka szczurów. U młodych szczurów przy AUC ≥92-krotnym względem ludzi zaobserwowano przejściowe osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, łagodny guz naczyniowy, naprawa DNA, neurotoksyczność, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, specyficzność gatunkowa, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Accord 400 mg
Pazopanib wykazuje szeroki profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, królikach i małpach. Działania niepożądane związane są głównie z farmakologicznym hamowaniem VEGFR i szlaków zależnych od VEGF, obejmując zmiany w tkankach kostnych (kości i zęby), łożyskach pazurów, narządach rozrodczych, tkankach hematologicznych, nerkach oraz trzustce. Objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz zmniejszenie masy ciała były obserwowane zarówno u gryzoni, jak i małp. U myszy przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, a w dwuletnich badaniach rakotwórczości zaobserwowano zwiększenie liczby gruczolaków wątroby i gruczolakoraków dwunastnicy u szczurów, jednak ze względu na specyficzną patogenezę tych zmian u gryzoni, nie uznano ich za istotne ryzyko dla pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, biegunka, ciałko żółte, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, hepatotoksyczność, najądrze, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor VEGFR, ruchomość plemników, stężenie plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, tkanka kostna, torbiel jajnikowa, zanik jajników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyclo-Progynova
Produkt Cyclo-Progynova, stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), wymaga szczegółowej oceny wskazań i przeciwwskazań oraz regularnego monitorowania pacjentek, aby minimalizować ryzyko powikłań. Nie jest wskazany jako środek antykoncepcyjny, a w przypadku podejrzenia ciąży należy natychmiast przerwać terapię. Terapia powinna być wdrażana wyłącznie u pacjentek z istotnymi objawami pomenopauzalnymi, które znacząco obniżają jakość życia, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy, a także u kobiet z przedwczesną menopauzą, gdzie dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone, choć stosunek korzyści do ryzyka może być korzystniejszy niż u kobiet starszych.
astma, choroby wątroby, cukrzyca, czynniki ryzyka zakrzepicy, endometrioza, gruczolak przysadki, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniaki macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwory estrogenozależne, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, pląsawica mniejsza, przedwczesna menopauza, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że lek w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa. W badaniach toksykologicznych na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności, choć degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. Podawanie entekawiru ciężarnym szczurzym i królikom w dawkach do 21-krotnie przekraczających ekspozycję ludzką nie wywoływało embriotoksyczności, jednak wyższe dawki indukowały toksyczność u matki i płodu, w tym resorpcję, zmniejszenie masy ciała płodu oraz wady kostne. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, entekawir, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, test mutagenności, toksyczność zarodkowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydzielanie leku, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oekolp
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) w leczeniu objawów menopauzy powinna być wdrażana jedynie u pacjentek z istotnym obniżeniem jakości życia, po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, powtarzanej co najmniej raz w roku. Produkt Oekolp, krem dopochwowy zawierający estriol, stosowany dwa razy w tygodniu, zapewnia ogólnoustrojową ekspozycję na estrogen w zakresie zbliżonym do prawidłowego poziomu pomenopauzalnego, co zmniejsza ryzyko hiperplazji endometrium i nowotworów estrogenozależnych, choć długotrwałe stosowanie (>1 rok) wymaga kontroli lekarskiej. Dawka estriolu nie powinna przekraczać 0,5 mg/dobę i stosowanie nie powinno trwać dłużej niż 4 tygodnie bez przerwy. W przypadku krwawień lub plamień konieczna jest diagnostyka różnicowa, w tym biopsja endometrium. HTZ jest przeciwwskazana u pacjentek z trombofilią, aktywną chorobą zakrzepowo-zatorową, ciężkimi chorobami wątroby, nadciśnieniem tętniczym, ciężką migreną, a także w ciąży. Należy monitorować pacjentki pod kątem objawów choroby zakrzepowo-zatorowej oraz zmian w obrębie piersi, zgodnie z aktualnymi wytycznymi badań przesiewowych (np. mammografia).
aminotransferaza alaninowa, astma, badanie fizykalne, biopsja endometrium, ból głowy migrenowy, choroba wieńcowa, cukrzyca, demencja, endometrioza, funkcja poznawcza, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak gładkokomórkowy, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, nowotwór estrogenozależny, obrzęk naczynioruchowy, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, trombofilia, udar niedokrwienny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klimedix
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z użyciem produktu Klimedix, zawierającego 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu, powinna być stosowana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi znacząco obniżającymi jakość życia. Konieczna jest coroczna ocena stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem ograniczonych danych dotyczących przedwczesnej menopauzy, gdzie stosunek ten może być bardziej korzystny u młodszych kobiet. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić szczegółowy wywiad i badanie lekarskie, ze szczególnym uwzględnieniem narządów miednicy mniejszej i piersi, a także monitorować pacjentkę pod kątem przeciwwskazań i czynników ryzyka, takich jak mięśniaki macicy, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy, hiperplazja endometrium, padaczka, astma czy otoskleroza. Zalecane są regularne badania kontrolne, w tym mammografia zgodnie z wytycznymi przesiewowymi, oraz edukacja pacjentki w zakresie obserwacji zmian w obrębie piersi.
alergia na soję, astma, ból migrenowy, choroba wątroby, cukrzyca, drospirenon, endometrioza, estradiol, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór estrogenozależny, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vagifem
Stosowanie preparatu Vagifem 10 mikrogramów w leczeniu objawów pomenopauzalnych powinno być rozważane wyłącznie u pacjentek z istotnym pogorszeniem jakości życia, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka terapii. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, w tym rodzinnego, oraz badania fizykalnego narządów miednicy i piersi. Monitorowanie pacjentek obejmuje regularne badania kontrolne i diagnostyczne, w tym mammografię zgodnie z obowiązującymi schematami. Profil farmakokinetyczny Vagifem cechuje się bardzo niskim wchłanianiem ogólnoustrojowym estradiolu, co zmniejsza ryzyko systemowych działań niepożądanych w porównaniu do ogólnoustrojowej terapii estrogenowej.
astma, badanie fizykalne, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciąża, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, endometrioza, estradiol, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mammografia, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, nadciśnienie tętnicze, otoskleroza, padaczka, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak macicy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sytena 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Sytena, wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 58-krotność ekspozycji klinicznej u ludzi, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie zaobserwowano efektów niepożądanych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów przy 67-krotnym narażeniu stwierdzono nieprawidłowości siekaczy, jednakże brak ich w badaniu 14-tygodniowym przy 58-krotnym narażeniu sugeruje niejasne znaczenie kliniczne. U psów przy około 23-krotnym narażeniu obserwowano objawy neurotoksyczne, takie jak ataksja, drżenie i zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono wpływu na te parametry. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego, choć u szczurów przy 58-krotnym narażeniu zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, prawdopodobnie wtórny do przewlekłej hepatotoksyczności, co nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
analiza toksykologiczna, ataksja, badanie farmakokinetyczne, badanie genotoksyczne, badanie histologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, genotoksyczność, gruczolak wątroby, guz wątroby, hepatotoksyczność, mięsień szkieletowy, narażenie ustrojowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nieprawidłowość siekaczy, potencjał rakotwórczy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sytagliptyny, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni