glikokortykosteroid
Glikokortykosteroidy to grupa hormonów steroidowych wytwarzanych naturalnie w korze nadnerczy lub syntetyzowanych w celach leczniczych. Ich główne działanie polega na modulowaniu procesów metabolicznych, immunologicznych i przeciwzapalnych w organizmie.
Pod względem klinicznym, glikokortykosteroidy wykazują silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, co czyni je cennymi lekami w terapii chorób autoimmunologicznych, alergicznych, zapalnych oraz w onkologii. Do najczęściej stosowanych preparatów należą prednizon, metyloprednizolon, deksametazon i hydrokortyzon.
Mechanizm działania glikokortykosteroidów opiera się na wiązaniu z receptorami wewnątrzkomórkowymi, co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za syntezę białek prozapalnych i przeciwzapalnych. Blokują one także działanie fosfolipazy A2, hamując tym samym syntezę eikozanoidów – mediatorów stanu zapalnego.
Należy pamiętać, że długotrwała terapia glikokortykosteroidami wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia metaboliczne, immunosupresja oraz zaburzenia psychiczne. Dlatego istotne jest stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
Lek ASARIS pMDI, zawierający flutykazonu propionian (50 μg, 125 μg lub 250 μg) oraz salmeterol (25 μg), posiada istotne przeciwwskazania związane głównie z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, gdyż reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, niedociśnienie czy reakcje anafilaktyczne. W przypadku wystąpienia tych objawów terapia powinna zostać natychmiast przerwana, a pacjent poddany odpowiedniemu leczeniu objawowemu. Preparat dostępny jest w trzech dawkach flutykazonu propionianu (50 μg, 125 μg, 250 μg) z stałą dawką salmeterolu (25 μg), w formie mikronizowanej zawiesiny w nośniku HFA-134a.
aerozol inhalacyjny, antagonista receptora leukotrienowego, astma, długo działający β2-agonista, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid wziewny, krótko działający β2-agonista, leczenie objawowe, lek przeciwastmatyczny, mikronizacja, nadwrażliwość, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, skurcz oskrzeli, teofilina, wysypka skórna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Encorton 5 mg
Stosowanie prednizonu (Encorton) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłego monitorowania. Brak jest wystarczających, kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa prednizonu w ciąży, jednak dane z badań na zwierzętach wskazują na ryzyko rozszczepów podniebienia, poronień, niewydolności łożyska oraz zahamowania rozwoju płodu. U ludzi obserwuje się zwiększone ryzyko niewydolności łożyska, niskiej masy urodzeniowej noworodka oraz śmierci płodu. Stosowanie kortykosteroidów w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzje terapeutyczne powinny być indywidualizowane z uwzględnieniem stanu klinicznego i etapu ciąży.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitaminum E Medana 100 mg
Przedawkowanie all-rac-α-tokoferylu octanu, zawartego w preparacie Vitaminum E Medana 100 mg, może prowadzić do wieloukładowych objawów klinicznych, w tym ze strony przewodu pokarmowego (brak łaknienia, nudności, biegunka, wymioty, bóle brzucha), układu nerwowego (zmęczenie, nieostre widzenie, bóle głowy, rzadko wzrost ciśnienia śródczaszkowego, nadpobudliwość), immunologicznego (reakcje alergiczne, wysypka) oraz endokrynologicznego (zaburzenia czynności gruczołów płciowych, obniżenie stężenia hormonów tarczycy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko interakcji z innymi lekami i suplementami zawierającymi witaminę E, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
all-rac-α-tokoferylu octan, brak łaknienia, ciśnienie śródczaszkowe, czynność wątroby, funkcja endokrynologiczna, glikokortykosteroid, hormony tarczycy, krwawienie, leczenie objawowe, lek przeciwalergiczny, lek przeciwzakrzepowy, nadpobudliwość, nieostre widzenie, reakcja alergiczna, zaburzenie czynności gruczołów płciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solu-Medrol 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu (Solu-Medrol) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zwłaszcza w preparatach o dawkach 500 mg i 1000 mg, które zawierają odpowiednio 70,2 mg i 140,4 mg alkoholu benzylowego oraz 58,3 mg i 116,8 mg sodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność układowych zakażeń grzybiczych, ze względu na ryzyko szybkiej progresji infekcji i powikłań zagrażających życiu. Ponadto, podanie dooponowe i nadtwardówkowe jest zakazane z powodu ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak uszkodzenie rdzenia kręgowego. Preparaty o wyższych dawkach są przeciwwskazane u wcześniaków i noworodków ze względu na toksyczność alkoholu benzylowego, a także wymagają ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i serca z uwagi na zwiększoną zawartość sodu.
alkohol benzylowy, choroba nerek, choroba serca, działanie immunosupresyjne, funkcja motoryczna, glikokortykosteroid, immunosupresja, infekcja grzybicza, kortykosteroid, metyloprednizolon, nadwrażliwość na metyloprednizolon, niewydolność nerek, niewydolność serca, odpowiedź immunologiczna, podanie dooponowe, podanie nadtwardówkowe, powikłanie neurologiczne, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń podpajęczynówkowa, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, szczepionka żywa, szczepionka żywa atenuowana, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie czucia, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Airbufo Forspiro (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.
Airbufo Forspiro to lek wziewny w postaci proszku do inhalacji, zawierający budezonid (320 µg dawka dostarczona, 346,3 µg dawka odmierzona) oraz formoterol fumaranu dwuwodnego (9 µg dawka dostarczona, 10,8 µg dawka odmierzona). Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancje czynne (budezonid, formoterol) lub na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (7,9 mg dawka dostarczona, 9,1 mg dawka odmierzona). Przed wdrożeniem terapii konieczne jest dokładne zbadanie historii alergii pacjenta, zwłaszcza w kontekście reakcji na glikokortykosteroidy wziewne i beta-2-agonistów długo działających.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ibum Forte (o smaku bananowym) 200 mg/5 ml
Ibuprofen w preparacie Ibum Forte wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ibuprofenu z kwasem acetylosalicylowym, innymi NLPZ oraz glikokortykosteroidami ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz potencjalne hamowanie działania przeciwpłytkowego małych dawek ASA. Ibuprofen może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, beta-adrenolityki, antagoniści receptora angiotensyny II) oraz zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub odwodnionych. Wskazane jest monitorowanie funkcji nerek i odpowiednie nawodnienie pacjentów. Ponadto, ibuprofen może zwiększać stężenia w surowicy glikozydów naparstnicy, fenytoiny, litu oraz metotreksatu, co wymaga ostrożności i monitorowania, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub dużych dawkach metotreksatu.
agregacja płytek krwi, aminoglikozyd, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk chinolonowy, baklofen, beta-adrenolityk, cholestyramina, cyklosporyna, drgawki, działanie niepożądane, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, hemofilia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C9, interakcja lekowa, kaptopryl, klirens, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, nefrotoksyczność, NLPZ, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, takrolimus, warfaryna, worykonazol, zydowudyna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 16 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidowej w licznych schorzeniach o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów, w tym młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii Meprelon jest zalecany w astmie oskrzelowej (w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (do 10 dni), śródmiąższowych chorobach płuc oraz przewlekłej sarkoidozie w stadium II i III. W dermatologii znajduje zastosowanie w ciężkich reakcjach alergicznych, polekowych wysypkach, toksycznej martwicy naskórka (zespół Lyella), rumieniu guzowatym, zespole Sweeta oraz w autoimmunologicznych chorobach skóry, takich jak zapalenie skórno-mięśniowe i toczeń rumieniowaty. W hematologii jest stosowany w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu zaostrzeń wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. Ponadto, Meprelon jest używany w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w tym choroby Addisona, zespołu nadnerczowo-płciowego oraz po adrenalektomii, z zastrzeżeniem, że u pacjentów w okresie wzrostu preferowane są hydrokortyzon i kortyzon.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, katar sienny, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty, toczeń skórny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Propranolol WZF 1 mg/ml
Propranolol WZF w roztworze do wstrzykiwań (1 mg/ml) jest nieselektywnym antagonistą receptorów β-adrenergicznych, blokującym receptory β1 i β2, stosowanym w ostrych stanach klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji farmakologicznej. Wskazania obejmują leczenie ostrych zaburzeń rytmu serca, takich jak tachyarytmie nadkomorowe (w tym częstoskurcz nadkomorowy i migotanie przedsionków z szybką czynnością komór), arytmie komorowe indukowane wysiłkiem lub stresem, zaburzenia rytmu w zatruciu glikozydami naparstnicy, nadczynności tarczycy oraz w fazie ostrej zawału mięśnia sercowego. Podanie parenteralne jest szczególnie istotne, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewystarczająco skuteczne ze względu na potrzebę szybkiego działania terapeutycznego.
antagonista receptorów β-adrenergicznych, arytmia komorowa, chlorowodorek propranololu, częstoskurcz nadkomorowy, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, lek tyreostatyczny, lek β-adrenolityczny, migotanie przedsionków, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, podanie parenteralne, przełom tarczycowy, receptor β1, receptor β2, tachyarytmia nadkomorowa, tachykardia, trijodotyronina, tyroksyna, układ współczulny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sagalix 20 mg
Lek Sagalix, zawierający omeprazol w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg w postaci kapsułek dojelitowych, jest wskazany do leczenia i profilaktyki choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, refluksowego zapalenia przełyku, zespołu Zollingera-Ellisona oraz wrzodów związanych z długotrwałym stosowaniem NLPZ. U dorosłych stosuje się go także w terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori w skojarzeniu z antybiotykami. W pediatrii lek jest dopuszczony do stosowania u dzieci powyżej 1. roku życia (masa ciała ≥10 kg) w leczeniu refluksowego zapalenia przełyku oraz u dzieci i młodzieży powyżej 4 lat w terapii choroby wrzodowej dwunastnicy wywołanej przez H. pylori. Dawkowanie i forma leku umożliwiają indywidualne dostosowanie terapii do wieku, masy ciała oraz nasilenia schorzenia.
antykoagulant, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, eradykacja Helicobacter pylori, glikokortykosteroid, guz wydzielający gastrynę, Helicobacter pylori, kapsułka dojelitowa twarda, nadmierne wydzielanie kwasu żołądkowego, niedobór sacharazy-izomaltazy, nieerozyjną choroba refluksowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, omeprazol, powikłanie żołądkowo-jelitowe, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, sekrecja kwasu solnego, terapia eradykacyjna, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wrzód związany z NLPZ, zarzucanie kwaśnej treści, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zespół Zollingera-Ellisona, zgaga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentohexal 600 retard
Podczas terapii pentoksyfiliną konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dawkowania oraz monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza u osób z zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem tętniczym, miażdżycą naczyń wieńcowych, po zawale mięśnia sercowego lub zabiegach chirurgicznych. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby wskazana jest redukcja dawki i intensywny nadzór. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z toczniem rumieniowym układowym, kolagenozami, skłonnością do krwawień oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, zwłaszcza antagonistów witaminy K, gdzie konieczne jest regularne monitorowanie INR. Interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, insuliną, cyprofloksacyną i teofiliną wymagają dokładnego nadzoru ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i zmiany stężeń leków w surowicy.
adrenalina, antagonista witaminy K, choroba tkanki łącznej, cyprofloksacyna, działanie hipoglikemizujące, glikokortykosteroid, klirens kreatyniny, kolagenoza mieszana, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzakrzepowy, metyloprednizolon, miażdżyca naczyń wieńcowych, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, pentoksyfilina, płyn krystaloidowy, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, reakcja skórna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skłonność do krwawień, teofilina, wskaźnik INR, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Streptococcus sanguinis – Interakcje
Streptococcus sanguinis, jako składnik liofilizatu bakteryjnego OM-85 w preparacie Broncho-Vaxom dla dzieci (dawka 3,5 mg lizatu bakteryjnego), jest stosowany w immunostymulacji w leczeniu i profilaktyce nawracających infekcji dróg oddechowych. Dostępne dane kliniczne oraz charakterystyka produktu nie wykazują istotnych interakcji tego składnika z innymi grupami leków, w tym antybiotykami, lekami przeciwzapalnymi i przeciwgorączkowymi, mukolitycznymi, przeciwalergicznymi, glikokortykosteroidami, immunosupresyjnymi oraz lekami stosowanymi w chorobach przewlekłych. Nie odnotowano również specyficznych interakcji z alkoholem, choć ze względu na populację pediatryczną preparatu, kwestia ta nie jest klinicznie relewantna.
Broncho-Vaxom dla dzieci, choroba współistniejąca, efekt immunostymulujący, glikokortykosteroid, infekcja dróg oddechowych, interakcja immunologiczna, kompleks OM-85, lek immunosupresyjny, lek mukolityczny, lek przeciwalergiczny, liofilizat bakteryjny OM-85, lizat bakteryjny, nawracająca infekcja dróg oddechowych, Streptococcus sanguinis, Streptococcus viridans - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne flutykazonu propionianu, substancji czynnej Flutixon Neb, wykazały, że działania niepożądane są typowe dla silnych glikokortykosteroidów i pojawiają się jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane terapeutyczne. Szczególną uwagę zwrócono na populację pediatryczną, gdzie u niedojrzałych szczurów zaobserwowano efekty charakterystyczne dla przedawkowania kortykosteroidów przy dawkach zbliżonych do maksymalnej dawki rekomendowanej u dzieci, co podkreśla konieczność ścisłego przestrzegania dawkowania. Długotrwałe podawanie flutykazonu propionianu nie wykazało dodatkowych działań niepożądanych poza typowymi dla tej grupy leków, co potwierdza stabilny profil bezpieczeństwa w terapii przewlekłych chorób układu oddechowego.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, podanie wziewne, potencjał drażniący, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie kortykosteroidów, reakcja nadwrażliwości, terapia pediatryczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Indix SR 1,5 mg
Lek Indix SR zawiera 1,5 mg indapamidu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na indapamid lub inne sulfonamidy, ciężką niewydolność nerek, encefalopatię wątrobową oraz inne ciężkie zaburzenia czynności wątroby, a także hipokaliemię. Indapamid, jako diuretyk tiazydopodobny, zwiększa wydalanie potasu, co może pogłębiać istniejące niedobory potasu i prowadzić do powikłań kardiologicznych. W związku z tym konieczne jest monitorowanie poziomu potasu w surowicy przed i w trakcie terapii. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby stosowanie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności narządów i kumulacji leku.
amfoterycyna B, charakterystyka produktu leczniczego, choroba niedokrwienna serca, choroby przewodu pokarmowego, ciężka niewydolność, ciężka niewydolność nerek, dieta ubogopotasowa, diuretyk tiazydopodobny, dysfunkcja nerek, encefalopatia wątrobowa, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, indapamid o przedłużonym uwalnianiu, lek sulfonamidowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór potasu, postępująca niewydolność nerek, powikłania kardiologiczne, poziom potasu, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna na leki, reakcja krzyżowa, sulfonamidy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Skład i postać leku – Detimedac 200 mg 200 mg
Detimedac to lek zawierający dakarbazynę w dawkach 100 mg i 200 mg, dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji dożylnej. Po rekonstytucji wodą do wstrzykiwań uzyskuje się roztwór o stężeniu 10 mg/ml dakarbazyny (gęstość ρ = 1,007 g/ml). Dawkę 100 mg rekonstytuuje się w 10 ml wody, a 200 mg w 20 ml. Następnie roztwór rozcieńcza się w 200-300 ml 0,9% NaCl lub 5% glukozy i podaje w infuzji trwającej 15-30 minut. Produkt jest jednorazowego użytku, a nieotwarte fiolki należy przechowywać w temperaturze do 25°C, chroniąc przed światłem. Stabilność roztworu po rekonstytucji wynosi do 48 godzin w 2-8°C, a po rozcieńczeniu do 24 godzin w tych samych warunkach; jednak z mikrobiologicznego punktu widzenia zaleca się użycie bezpośrednio po przygotowaniu.
aminokwas siarkowy, antykoagulant, cytrynian dakarbazyny, dakarbazyna, Detimedac, glikokortykosteroid, heparyna, hydrokortyzon, infuzja dożylna, karcynogen, kwas cytrynowy bezwodny, L-cysteina, lek cytotoksyczny, mannitol, mutagen, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, teratogen, wodorowęglan sodu - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie zatok – Epidemiologia
Ostre zapalenie zatok (OZZ) jest powszechną jednostką kliniczną, dotykającą około 10-16% populacji dorosłych rocznie, z zapadalnością sięgającą 15-40 epizodów na 1000 pacjentów rocznie. Choroba wykazuje wyraźną sezonowość, z największą częstością występowania od jesieni do wiosny, co koreluje z infekcjami wirusowymi górnych dróg oddechowych, głównie rhinowirusami i koronawirusami. OZZ częściej dotyka kobiety (20,3%) niż mężczyzn (11,5%), a ryzyko zmniejsza się z wiekiem. Etiologia obejmuje głównie ostre wirusowe zapalenie zatok (90-98% przypadków u dorosłych), z niewielkim odsetkiem przejścia do bakteryjnego zapalenia zatok (0,5-2% u dorosłych, 5-10% u dzieci). Najczęstszymi patogenami bakteryjnymi są Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae, zwłaszcza w zakażeniach pozaszpitalnych. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, starszy wiek, astmę, czynniki odontogenne i jatrogenne, niedobory odporności oraz przeszkody anatomiczne.
alergiczny nieżyt nosa, antybiotykoterapia, bakterie Gram-ujemne, dysfagia, glikokortykosteroid, Haemophilus influenzae, infekcja górnych dróg oddechowych, koronawirus, kwasica ketonowa, mukowiscydoza, niedobór immunoglobulin, nieżyt nosa, ostre bakteryjne zapalenie zatok, ostre wirusowe zapalenie zatok, ostre zapalenie zatok, pierwotna dyskineza rzęsek, polipy nosa, rhinowirus, skrzywienie przegrody nosowej, Streptococcus pneumoniae, szczepionka PCV13, tamponada nosa, wentylacja mechaniczna, zakażenie szpitalne, zespół Kartagenera, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon leków
Interakcje leku – Indap 2,5 mg
Indapamid, jako lek moczopędny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia litu podczas jednoczesnego stosowania, ze względu na ryzyko toksyczności. Indapamid predysponuje do hipokaliemii, co zwiększa ryzyko arytmii typu torsades de pointes, zwłaszcza przy kojarzeniu z lekami przeciwarytmicznymi grup Ia i III, niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi oraz innymi substancjami proarytmicznymi. Zaleca się regularne badania EKG oraz kontrolę elektrolitów, zwłaszcza potasu. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 oraz kwas acetylosalicylowy w dawkach ≥ 3 g/dobę, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów odwodnionych. W przypadku inhibitorów ACE istnieje ryzyko nagłego niedociśnienia i niewydolności nerek, dlatego zaleca się odstawienie indapamidu na 3 dni przed rozpoczęciem terapii lub rozpoczęcie inhibitorów ACE od małych dawek z kontrolą czynności nerek przez pierwsze 5 tygodni.
allopurynol, amfoterycyna B, cyklosporyna, działanie hipotensyjne, działanie moczopędne, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, jodowy środek kontrastowy, kwas acetylosalicylowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny grupy IA, lek przeciwarytmiczny grupy III, metformina, mineralokortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, pochodna fenotiazyny, przesączanie kłębuszkowe, selektywny inhibitor COX-2, stężenie litu, takrolimus, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Gonadotropina menopauzalna – Interakcje
Gonadotropina menopauzalna (HMG), zawierająca FSH i LH pozyskiwane z moczu kobiet po menopauzie, często jest stosowana w terapii stymulującej owulację. W preparatach HMG dodaje się również hCG w celu zwiększenia aktywności LH. Kluczowe interakcje farmakodynamiczne obejmują synergistyczne działanie z cytrynianem klomifenu, co może nasilać odpowiedź jajników i zwiększać ryzyko zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) oraz ciąży mnogiej, wymagając monitorowania i ewentualnej redukcji dawki HMG. W protokołach z agonistami GnRH, ze względu na desensytyzację receptorów przysadkowych, konieczne jest zwiększenie dawki gonadotropiny menopauzalnej. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne zaburzenia metabolizmu hormonalnego i ryzyko obniżenia skuteczności leczenia oraz negatywny wpływ na funkcje reprodukcyjne.
agonista GnRH, anastrozol, ciąża mnoga, cytrynian klomifenu, desensytyzacja przysadki, glikokortykosteroid, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor aromatazy, lek tarczycowy, letrozol, monitorowanie ultrasonograficzne, niepłodność, NLPZ, pęcherzyk jajnikowy, SSRI, stymulacja jajników, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Interakcje leku – Metformin hydrochloride Teva 850 mg
Metformina, substancja czynna preparatu Metformin hydrochloride Teva 850 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego spożywania alkoholu ze względu na wysokie ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, głodzeniem lub niedożywieniem. Przed badaniami obrazowymi z użyciem jodowych środków kontrastowych należy przerwać podawanie metforminy na co najmniej 48 godzin i ocenić czynność nerek przed wznowieniem terapii. Leki wpływające na czynność nerek, takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe, mogą zwiększać ryzyko kumulacji metforminy i kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania funkcji nerek i ewentualnej modyfikacji dawki metforminy.
antagonista receptora angiotensyny II, działanie hipoglikemizujące, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, induktor OCT1, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor OCT1, inhibitor OCT1 i OCT2, inhibitor OCT2, insulinooporność, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nośnik kationu organicznego, ostre pogorszenie czynności nerek, stężenie glukozy we krwi, substancja czynna, sympatykomimetyk, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Valimar 750 mg
Metformina, substancja czynna leku Valimar 750 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest bezwzględne unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Ponadto, przed i przez co najmniej 48 godzin po podaniu dożylnych jodowych środków kontrastowych należy przerwać stosowanie metforminy, a wznowienie terapii możliwe jest dopiero po potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek. Współistniejące stosowanie glikokortykosteroidów i sympatykomimetyków wymaga częstszej kontroli glikemii i ewentualnej korekty dawki metforminy ze względu na ich antagonistyczne działanie i potencjalne podwyższenie poziomu glukozy we krwi.
antagonista receptora angiotensyny II, czynność nerek, diuretyk pętlowy, efekt hipoglikemizujący, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, hemodynamika nerkowa, homeostaza glukozy, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, jodowy środek kontrastowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, receptor β-adrenergiczny, środek kontrastowy jodowy, sympatykomimetyk - Leksykon substancji czynnych
Tlenek gadolinu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparat Clariscan zawierający tlenek gadolinu (90,62 mg/ml) w formie kompleksu gadolinu z kwasem DOTA jest przeznaczony wyłącznie do dożylnego podawania w badaniach MRI. Stężenie środka kontrastowego wynosi 279,32 mg/ml (0,5 mmol/ml), osmolalność 1350 mOsm/kg w 37°C, a lepkość 2,1 mPas*s w 37°C. Przed zastosowaniem należy wykluczyć pacjentów z implantami metalowymi, rozrusznikami serca, stymulatorami nerwów oraz podejrzeniem metalowych ciał obcych. Konieczne jest zapewnienie sprzętu do natychmiastowej interwencji w przypadku reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić natychmiastowo lub do 7 dni po podaniu, w tym reakcji anafilaktycznych, niezależnych od dawki i często nieprzewidywalnych. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z astmą, wcześniejszymi reakcjami na środki kontrastowe, stosujących beta-adrenolityki oraz u osób z alergiami i wrażliwością na środki kontrastowe.
adrenalina, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, ciężkie zaburzenie czynności nerek, DOTA, dysfagia, GFR, glikokortykosteroid, hemodializa, implant ślimakowy, klips naczyniowy, kwas gadoterowy, MRI bez wzmocnienia kontrastowego, napad padaczkowy, nerkopochodne włóknienie układowe, osmolalność, premedykacja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozrusznik serca, rurka dotchawicza, środek kontrastowy, środek przeciwhistaminowy, stymulator nerwów, tlenek gadolinu, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 10 mg
Prednizon, glikokortykosteroid zawarty w leku Medoxa, wykazuje silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, jednak jego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i czasu terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast wyższe dawki prednizonu zwiększają częstość i ciężkość powikłań, obejmujących zaburzenia endokrynologiczne (np. zespół Cushinga, niedoczynność kory nadnerczy), metaboliczne (cukrzyca, hiperlipidemia), immunologiczne (zwiększona podatność na infekcje, maskowanie zakażeń, aktywacja infekcji utajonych, w tym węgorczycy) oraz mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia, aseptyczna martwica kości). Dodatkowo obserwuje się zmiany hematologiczne, takie jak leukocytoza, limfopenia i eozynopenia, które mogą wpływać na funkcje immunologiczne. Prednizon może także powodować zaburzenia psychiczne od łagodnych do ciężkich, nadciśnienie śródczaszkowe, zaćmę, jaskrę, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, ryzyko miażdżycy i zakrzepicy oraz powikłania żołądkowo-jelitowe, w tym wrzody i krwawienia.
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, eozynopenia, glikokortykosteroid, hirsutyzm, jaskra, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażeń, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, policytemia, prednizon, psychoza, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorczyca, wrzód żołądka, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia hormonalne, zaćma, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Przedawkowanie
Toksoid błoniczy, stosowany w szczepionkach monowalentnych i skojarzonych (np. Adacel, Boostrix, Infanrix-IPV), występuje w dawkach od 2 j.m. do 30 j.m. na 0,5 ml. Ryzyko przedawkowania jest niskie, głównie dzięki dostępności większości preparatów w opakowaniach jednodawkowych, co ogranicza możliwość podania dawki wyższej niż zalecana. W przypadku szczepionek wielodawkowych, takich jak D-Szczepionka błonicza adsorbowana 20-dawkowa, ryzyko pomyłki istnieje, jednak jest minimalizowane przez profesjonalne podanie przez wykwalifikowany personel. Dane z monitorowania bezpieczeństwa nie wskazują na specyficzne działania niepożądane związane z przedawkowaniem toksoidu błoniczego; reakcje kliniczne są zbliżone do tych obserwowanych po standardowej dawce, obejmując miejscowe reakcje zapalne, gorączkę, zmęczenie, ból głowy oraz potencjalne, ale nie zwiększone, ryzyko reakcji alergicznych.
anafilaksja, błonica, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, Infanrix-IPV, leczenie objawowe, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, obserwacja kliniczna, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, szczepionka przeciwbłonicza, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, zaczerwienienie i obrzęk - Leksykon leków
Interakcje leku – Clexane 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa, jako lek przeciwzakrzepowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami wpływającymi na hemostazę. Niezalecane jest jednoczesne stosowanie enoksaparyny z salicylanami w dawkach przeciwzapalnych, NLPZ (w tym ketorolakiem), lekami trombolitycznymi (alteplaza, reteplaza, streptokinaza, tenekteplaza, urokinaza) oraz innymi lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na wysokie lub bardzo wysokie ryzyko krwawień. W przypadku konieczności kojarzenia terapii, wymagana jest ścisła kontrola parametrów krzepnięcia i monitorowanie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki zwiększające stężenie potasu, które mogą wywołać hiperkaliemię, wymagającą regularnego monitorowania poziomu potasu w surowicy. Zaleca się również ograniczenie spożycia alkoholu, który może nasilać ryzyko krwawień poprzez działanie antyagregacyjne i zwiększać ryzyko urazów.
alteplaza, antagonista glikoproteiny IIb/IIIa, dawka antyagregacyjna, dawka przeciwzapalna, dextran 40, działanie antyagregacyjne, efekt fibrynolityczny, elektrolit, enoksaparyna sodowa, funkcja wątroby, glikokortykosteroid, hemostaza, hiperkaliemia, inhibitor agregacji płytek krwi, ketorolak, klopidogrel, krwawienie, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostry zespół wieńcowy, parametr krzepnięcia, płytka krwi, powikłanie krwotoczne, reteplaza, salicylany, streptokinaza, tenekteplaza, tyklopidyna, urokinaza - Leksykon leków
Interakcje leku – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Produkt leczniczy Atecortin, zawierający oksytetracyklinę, polimyksynę B oraz hydrokortyzon octan, wykazuje potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególnie związane z komponentem steroidowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A (np. kobicystat, ketokonazol, itrakonazol, rytonawir), które hamują metabolizm hydrokortyzonu, zwiększając ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia tych leków lub ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów nadmiaru kortykosteroidów. Ponadto, oksytetracyklina może tworzyć kompleksy z jonami metali (wapń, żelazo, magnez), co obniża jej skuteczność przeciwbakteryjną, dlatego należy unikać jednoczesnego miejscowego stosowania preparatów zawierających dwu- lub trójwartościowe kationy metali.
aminoglikozyd, Atecortin, biodostępność antybiotyku, działanie niepożądane glikokortykosteroidu, enzym CYP3A4, furosemid, glikokortykosteroid, hydrokortyzon octan, inhibitor CYP3A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, krople do oczu i uszu, lek ototoksyczny, oksytetracyklina, polimyksyna B, rytonawir, tetracyklina, uszkodzenie słuchu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vigalex Max 4000 IU
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) w dawkach przekraczających 20 000-60 000 IU/dobę u dorosłych przez kilka tygodni lub miesięcy, a u dzieci już przy 2 000-4 000 IU/dobę, prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz zwiększonego stężenia 25-hydroksykalcyferolu w surowicy. Toksyczne stężenia wapnia (>13 mg/100 ml) wywołują objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), nerwowego (znużenie, ból głowy, senność, psychozy, śpiączka), mięśniowo-szkieletowego (ból mięśni i stawów, osłabienie), moczowego (wielomocz, kamica nerkowa, wapnica nerek, niewydolność nerek) oraz sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu, zwapnienia naczyń, niewydolność serca). Próg zatrucia u dorosłych wynosi 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące, a u dzieci dawki toksyczne są znacznie niższe ze względu na większą wrażliwość.
25-hydroksykalcyferol, azotemia, cholekalcyferol, dializa bezwapniowa, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, nudności, oligonuria, przedawkowanie witaminy D3, wapnica nerek, wielomocz, wymioty, zaburzenia czynności serca, zaburzenia psychiczne, zwapnienie narządów miąższowych, związek chelatujący wapń - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Solu-Medrol 250 mg
Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 40 mg, 125 mg, 500 mg oraz 1000 mg, stosowanym głównie objawowo, z wyjątkiem substytucyjnego leczenia zaburzeń endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy (często w skojarzeniu z mineralokortykosteroidami), wstrząs nadnerczowy, wrodzony przerost nadnerczy, a także w stanach okołooperacyjnych u pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy. Lek znajduje zastosowanie w licznych chorobach reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów), układowych chorobach tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśnia sercowego), chorobach dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka łuszczyca), ciężkich chorobach alergicznych (np. astma oskrzelowa, reakcje nadwrażliwości na leki), a także w leczeniu poważnych procesów zapalnych i alergicznych oka. Wskazania obejmują również choroby układu oddechowego (np. sarkoidoza, beryloza, zapalenie płuc wywołane Pneumocystis jiroveci u pacjentów z AIDS), hematologiczne (np. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa), choroby nowotworowe (białaczki, chłoniaki) oraz neurologiczne (obrzęk mózgu, zaostrzenia stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego). W leczeniu urazów rdzenia kluczowe jest rozpoczęcie terapii w ciągu 8 godzin od urazu, a w przypadku zapalenia płuc Pneumocystis jiroveci – w ciągu 72 godzin od rozpoczęcia leczenia przeciwgrzybiczego.
alkohol benzylowy, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, nadwrażliwość, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, opryszczkowate zapalenie skóry, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnic, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan etylu – Przeciwwskazania stosowania
Parahydroksybenzoesan etylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w produkcie TRUE Test 36, stosowany jest w diagnostyce alergii kontaktowej jako substancja testująca w płatku nr 8 panelu nr 1. Mieszanina parabenów zawiera pięć składników w równych proporcjach wagowych, z całkowitą zawartością 1000 µg/cm² (810 µg/płatek), co odpowiada stężeniu parahydroksybenzoesanu etylu około 200 µg/cm² (162 µg/płatek). Testy z tym związkiem są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry oraz u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze plastra TRUE Test 36. Dodatkowo, testy nie powinny być wykonywane na skórze zmienionej chorobowo, z nadmiernym owłosieniem, w fałdach skórnych, na obszarach narażonych na tarcie i pocenie się oraz na skórze poddanej testom płatkowym w ciągu ostatnich 4-6 tygodni.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, dermatoza, fototerapia, glikokortykosteroid, lek immunosupresyjny, łuszczyca, mieszanina parabenów, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, panel samoprzylepny, paraben, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, próba prowokacyjna, promieniowanie UV, reakcja anafilaktyczna, test płatkowy, TRUE Test 36, zapalenie skóry