Przedawkowanie
Vigalex Max 4000 IU

Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) w dawkach przekraczających 20 000-60 000 IU/dobę u dorosłych przez kilka tygodni lub miesięcy, a u dzieci już przy 2 000-4 000 IU/dobę, prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz zwiększonego stężenia 25-hydroksykalcyferolu w surowicy. Toksyczne stężenia wapnia (>13 mg/100 ml) wywołują objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), nerwowego (znużenie, ból głowy, senność, psychozy, śpiączka), mięśniowo-szkieletowego (ból mięśni i stawów, osłabienie), moczowego (wielomocz, kamica nerkowa, wapnica nerek, niewydolność nerek) oraz sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu, zwapnienia naczyń, niewydolność serca). Próg zatrucia u dorosłych wynosi 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące, a u dzieci dawki toksyczne są znacznie niższe ze względu na większą wrażliwość.

Pobierz ChPL PDF Vigalex Max – Tabletki – 4000 IU
  1. Przedawkowanie produktu leczniczego Vigalex Max
    1. Dawki toksyczne i próg zatrucia
    2. Patofizjologia przedawkowania witaminy D3
    3. Objawy kliniczne przedawkowania
    4. Postępowanie lecznicze w przypadku przedawkowania
    5. Tabela objawów przedawkowania witaminy D3 (Vigalex Max)
    6. Profilaktyka przedawkowania
    7. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. osteomalacja
  2. osteoporoza
  3. profilaktyka niedoboru witaminy D
Substancja czynna
  1. cholekalcyferol
Kategoria leku
  1. suplementy diety
  2. witaminy

Przedawkowanie produktu leczniczego Vigalex Max

Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) zawartej w produkcie Vigalex Max (100 mikrogramów/4000 IU) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest długotrwałe przyjmowanie dawek znacznie przekraczających zapotrzebowanie organizmu, co może prowadzić do szeregu powikłań, w tym zwapnienia narządów miąższowych1.

Dawki toksyczne i próg zatrucia

U osób dorosłych przedawkowanie może wystąpić po stosowaniu od 20 000 do 60 000 IU cholekalcyferolu na dobę przez okres kilku tygodni lub miesięcy. W przypadku dzieci ryzyko przedawkowania pojawia się już przy dawkach 2000-4000 IU przyjmowanych przez kilka miesięcy2.

Indeks terapeutyczny witaminy D jest stosunkowo niski. Próg zatrucia dla witaminy D mieści się w zakresie 40 000-100 000 IU na dobę przyjmowanych przez 1-2 miesiące u osób dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc. Należy podkreślić, że niemowlęta i dzieci reagują z większą wrażliwością na znacznie mniejsze dawki3.

Patofizjologia przedawkowania witaminy D3

Przedawkowanie witaminy D3 prowadzi do zwiększonego stężenia fosforu w surowicy krwi oraz w moczu, jak również do zespołu hiperkalcemii. W konsekwencji dochodzi do gromadzenia się wapnia w tkankach, w nerkach (powodując kamicę nerkową, wapnicę nerek) oraz w naczyniach krwionośnych4.

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania witaminy D3 charakteryzują się małą specyficznością, co może utrudniać diagnostykę. Typowe objawy kliniczne obejmują:5

  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, początkowo biegunka, następnie zaparcia
  • Utrata apetytu
  • Objawy neurologiczne: znużenie, ból głowy, senność
  • Objawy mięśniowo-szkieletowe: ból mięśni, ból stawów, osłabienie mięśni
  • Zaburzenia metaboliczne: azotemia
  • Objawy związane z gospodarką wodną: nadmierne pragnienie, wielomocz, odwodnienie

Przy znacznej hiperkalcemii (stężenie wapnia we krwi powyżej 13 mg/100 ml) mogą wystąpić poważniejsze powikłania, takie jak:6

  • Zaburzenia czynności serca
  • Niewydolność nerek
  • Zaburzenia psychiczne (psychozy)
  • Śpiączka

W badaniach laboratoryjnych przy przedawkowaniu witaminy D3 stwierdza się hiperkalcemię, hiperkalciurię oraz zwiększone stężenie 25-hydroksykalcyferolu w surowicy7.

W skrajnych przypadkach zatrucie witaminą D może zakończyć się zgonem na skutek niewydolności nerek lub serca8.

Postępowanie lecznicze w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania witaminy D3 powinno być kompleksowe i zależne od stopnia nasilenia objawów:9

  1. Natychmiastowe przerwanie podawania witaminy D3
  2. Odpowiednie nawodnienie pacjenta

W przypadku przewlekłego przedawkowania witaminy D można zastosować następujące metody leczenia:10

W przypadku ciężkiej hiperkalcemii należy wdrożyć:11

  • Dietę ubogą w wapń lub bezwapniową
  • Przyjmowanie dużych ilości płynów
  • Wymuszoną diurezę z użyciem furosemidu
  • Podanie glikokortykosteroidów
  • Podanie kalcytoniny

Przy zachowanej prawidłowej czynności nerek można obniżyć stężenie wapnia poprzez:12

  • Infuzję izotonicznego roztworu NaCl (3-6 litrów w ciągu 24 godzin)
  • Podanie furosemidu
  • Zastosowanie związków chelatujących wapń
  • Podanie glikokortykosteroidów
  • W niektórych przypadkach podanie soli kwasu edetowego w dawce 15 mg/kg masy ciała/godzinę
  • Regularne kontrolowanie stężenia wapnia
  • Monitorowanie zapisu EKG

W przypadku oligonurii konieczne może być zastosowanie hemodializy (dializa bezwapniowa)13.

Należy podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie witaminy D14. Przywrócenie właściwego stężenia wapnia w krwi po zatruciu witaminą D prowadzącym do wystąpienia objawów hiperkalcemii może trwać kilka tygodni15.

Tabela objawów przedawkowania witaminy D3 (Vigalex Max)

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka Toksyczne dawki
Układ pokarmowy Nudności, wymioty, biegunka (początkowo), zaparcia (później), utrata apetytu Pierwsze objawy przedawkowania, często niespecyficzne Dorośli: 20 000-60 000 IU/dobę przez kilka tygodni/miesięcy

Próg zatrucia: 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące

Dzieci: 2 000-4 000 IU przez kilka miesięcy
Układ nerwowy Znużenie, ból głowy, senność, psychozy (przy ciężkiej hiperkalcemii), śpiączka Nasilają się wraz ze wzrostem hiperkalcemii
Układ mięśniowo-szkieletowy Ból mięśni, ból stawów, osłabienie mięśni Związane z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej
Układ moczowy Wielomocz, kamica nerkowa, wapnica nerek, niewydolność nerek Wynik hiperkalcemii i hiperkalciurii
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia czynności serca, zwapnienia naczyń, niewydolność serca Występują przy stężeniu wapnia >13 mg/100 ml
Zaburzenia metaboliczne Azotemia, odwodnienie, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperfosfatemia Kluczowe parametry laboratoryjne wymagające monitorowania
Inne Nadmierne pragnienie, zwapnienia narządów miąższowych Skutki długotrwałego przedawkowania

Profilaktyka przedawkowania

W ramach profilaktyki przedawkowania witaminy D należy przestrzegać następujących zasad:16

  • Nie zaleca się długotrwałego przyjmowania witaminy D bez nadzoru lekarza
  • Pacjentów poddawanych przewlekłemu leczeniu większymi dawkami witaminy D należy informować o potencjalnych objawach przedawkowania17

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl