śródmiąższowa choroba płuc

Śródmiąższowa choroba płuc (ILD – Interstitial Lung Disease) to heterogenna grupa schorzeń, które charakteryzują się różnego stopnia zapaleniem i włóknieniem tkanki śródmiąższowej płuc. Patofizjologicznie dochodzi do uszkodzenia pęcherzyków płucnych, przestrzeni okołopęcherzykowej oraz naczyń, co prowadzi do zaburzeń wymiany gazowej i stopniowego upośledzenia funkcji płuc.

Etiologia ILD jest zróżnicowana i obejmuje choroby o znanej przyczynie (związane z ekspozycją zawodową, polekowe, w przebiegu chorób tkanki łącznej), idiopatyczne śródmiąższowe zapalenia płuc (w tym idiopatyczne włóknienie płuc – IPF), sarkoidozę, choroby ziarniniakowe oraz rzadkie schorzenia (limfangioleiomiomatoza, histiocytoza z komórek Langerhansa). Wczesne rozpoznanie i identyfikacja przyczyny ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów.

Diagnostyka ILD wymaga podejścia multidyscyplinarnego i obejmuje szczegółowy wywiad (ekspozycje środowiskowe, zawodowe, leki), badania obrazowe (HRCT o wysokiej rozdzielczości), badania czynnościowe układu oddechowego, bronchoskopię z płukaniem oskrzelowo-pęcherzykowym (BAL) i biopsją, a w wybranych przypadkach biopsję płuca. Leczenie jest zależne od rozpoznania i obejmuje usunięcie czynnika sprawczego, leczenie immunosupresyjne, przeciwfibrotyczne oraz w zaawansowanych przypadkach przeszczepienie płuc.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Alventa 150 mg

Alventa, zawierająca chlorowodorek wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych. Najczęściej (>1/10) obserwuje się nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym nocne poty. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół odstawienny po nagłym przerwaniu terapii, objawiający się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, drżeniem, bólami głowy, objawami grypopodobnymi oraz nadciśnieniem. U pacjentów pediatrycznych (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak zmniejszenie apetytu i masy ciała, podwyższenie ciśnienia tętniczego, wzrost cholesterolu, myśli samobójcze, zwiększona wrogość oraz samookaleczenia. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes, migotanie komór), wydłużenie odstępu QT, kardiomiopatię stresową, rabdomiolizę, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), oraz zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia).
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia Takotsubo, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie, nadmierne pocenie, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie ADH, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy grypopodobne, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, podwyższone ciśnienie krwi, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Duloksetyna – Działania niepożądane

Duloksetyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), jest stosowana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz neuropatii cukrzycowej. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje często występujące działania niepożądane, takie jak nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy, które zazwyczaj mają charakter przejściowy i łagodny do umiarkowanego. Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na ryzyko zespołu serotoninowego, zaburzeń rytmu serca (w tym migotania przedsionków), nadciśnienia tętniczego i przełomu nadciśnieniowego, hepatotoksyczności (w tym zapalenia wątroby i niewydolności wątroby), a także ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona. Wartości kliniczne obejmują częstość występowania ≥1/10 dla nudności i suchości w jamie ustnej, a także konieczność monitorowania enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna) oraz parametrów ciśnienia tętniczego i glikemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą. Objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu i nudności, występują często i wymagają stopniowego zmniejszania dawki.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, dyskineza, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, neuropatia cukrzycowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, uszkodzenie wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie naczyń skóry, zespół nadwrażliwości, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 600 mg

Produkt leczniczy Trileptal (okskarbazepina) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii padaczki. Najczęściej (>10%) obserwuje się senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Hiponatremia występuje często (2,7% pacjentów z sodem <125 mmol/l), zwykle bezobjawowo, choć w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych, takich jak napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości i splątanie. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy), oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak DRESS, AGEP, zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agranulocytoza, amnezja, amylaza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, astma, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, depresja, diplopia, drżenie, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hiponatremia, leukopenia, lipaza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, okskarbazepina, osmolalność surowicy, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, pancytopenia, pobudzenie psychoruchowe, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wymioty, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy nieukładowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości wielonarządowej, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Toptelmi 40 mg

Lek Toptelmi (telmisartan) jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego oraz w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa telmisartanu jest porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki, płci, wieku ani rasy. Do ciężkich działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), ostra niewydolność nerek (≥1/1000 do <1/100), a także posocznica, która może prowadzić do zgonu. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do placebo. Rzadko zgłaszano również zaburzenia czynności wątroby, głównie u pacjentów japońskiego pochodzenia, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne.
bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia, kinaza kreatynowa, kreatynina, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, placebo, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, wysypka polekowa, zaburzenia wątroby, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, zapalenie ścięgna, zapalenie zatok
Leksykon leków
Działania niepożądane – SITAGLIPTIN BIOTON 100 mg

Lek SITAGLIPTIN BIOTON, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym zarówno działania niepożądane o znanej częstości, jak i te o częstości nieznanej. Najpoważniejsze działania niepożądane to zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Ryzyko hipoglikemii jest istotnie zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu sytagliptyny z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%). Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, gdzie częstość bardzo częsta to ≥1/10, a rzadkość bardzo rzadka to <1/10 000 przypadków. Wśród często występujących działań wymienia się m.in. ból głowy i hipoglikemię, natomiast rzadziej obserwuje się trombocytopenię czy śródmiąższową chorobę płuc.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, dysfagia, farmakoterapia, hipoglikemia, leczenie skojarzone, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia sytagliptyną, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Grindeks 25 mg

Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin Grindeks został określony na podstawie badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zapalenie trzustki (częstość nieznana, w badaniu TECOS 0,3% vs 0,2% placebo), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz hipoglikemia, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często występujące działania to ból głowy (często), zaparcia (niezbyt często), a także zaburzenia czynności nerek i śródmiąższowa choroba płuc (częstość nieznana). Rzadko obserwowano trombocytopenię, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz pemfigoid pęcherzowy.
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ból głowy, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 20

Podczas terapii atorwastatyną (Sortis) konieczne jest regularne monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz, gdzie utrzymanie wartości powyżej 3x GGN wymaga rozważenia redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u pacjentów po udarze krwotocznym lub zawałach lakunarnych, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN, wymaga wstępnego i okresowego badania CK, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wiek >70 lat, interakcje lekowe). Leczenie należy przerwać przy CK >10x GGN lub objawach sugerujących rabdomiolizę, a także rozważyć przerwanie przy CK >5x GGN i nasilonych dolegliwościach mięśniowych.
aminotransferaza, aspartam, atorwastatyna, badanie SPARCL, cyklosporyna, CYP3A4, erytromycyna, fenyloketonuria, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, miastenia, niedoczynność tarczycy, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zawał lakunarny
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Diagnostyka i diagnoza

Przewlekły kaszel definiowany jest jako utrzymujący się powyżej 8 tygodni u dorosłych i 4 tygodni u dzieci, stanowiąc wyzwanie diagnostyczne ze względu na wielość potencjalnych etiologii, często współistniejących. Podstawowa diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej oraz spirometrię, które pozwalają wykluczyć poważne przyczyny takie jak rozstrzenie oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc czy nowotwory. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się najczęstsze przyczyny: zespół kaszlu górnych dróg oddechowych (UACS), astmę (w tym astmę kaszlową) oraz chorobę refluksową przełyku (GERD). W przypadku podejrzenia astmy stosuje się test prowokacji metacholiną, a w diagnostyce GERD 24-godzinne monitorowanie pH przełyku. Dodatkowo, inhibitory ACE, eozynofilowe zapalenie oskrzeli (NAEB) oraz przewlekłe infekcje powinny być rozważone jako potencjalne przyczyny.
alergiczny nieżyt nosa, astma kaszlowa, badanie fizykalne, bronchoskopia, choroba refluksowa przełyku, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, GERD, gruźlica, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kaszel idiopatyczny, laryngoskopia, monitorowanie pH przełyku, nadreaktywność oskrzeli, nazofaryngoskopia, nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli, przeciwciała IgE, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel, refluks niekwaśny, rentgen klatki piersiowej, rozstrzenie oskrzeli, rynoskopia, sarkoidoza, spirometria, śródmiąższowa choroba płuc, test prowokacji metacholiną, testy skórne, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, zapalenie zatok przynosowych, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości kaszlowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin +pharma 100 mg

Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin +pharma wskazuje na występowanie działań niepożądanych o różnej częstości i charakterystyce klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia trzustki (0,3% w grupie leczonej vs. 0,2% placebo) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) i insuliną (9,6%). Inne istotne działania niepożądane to trombocytopenia (rzadko), śródmiąższowa choroba płuc (częstość nieznana), bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaparcia (niezbyt często) oraz obrzęk naczynioruchowy i wysypka (częstość nieznana). W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną, częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z niewielkim wzrostem ryzyka ciężkiej hipoglikemii (2,7% vs. 2,5% u pacjentów stosujących insulinę/sulfonylomocznik). Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych.
artropatia, badanie TECOS, EGFR, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sademlip 50 mg + 850 mg

Lek Sademlip, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z uwzględnieniem poważnych zdarzeń takich jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%). Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze objawy to nudności, wzdęcia, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, a także reakcje skórne i obrzęki naczynioruchowe. W terapii skojarzonej obserwuje się zwiększoną częstość hipoglikemii, zaparć, obrzęków obwodowych oraz bólu głowy i suchości w ustach.
badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, klasyfikacja MedDRA, kwasica mleczanowa, małopłytkowość, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Pharmascience 200 mg

Produkt leczniczy Sorafenib Pharmascience (200 mg, tabletki powlekane) zawiera sorafenib w postaci tozylanu i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zawał serca, perforację przewodu pokarmowego, hepatotoksyczność, krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu) oraz nadciśnienie tętnicze i przełom nadciśnieniowy. Do najczęstszych działań należą biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. W badaniach klinicznych odnotowano hipokalemię u 5,4-9,5% pacjentów oraz hipokalcemia stopnia 3 i 4 wg CTCAE u 1,1-1,8% i 0,4-1,1% pacjentów, odpowiednio. Hipofosfatemia jest częstym powikłaniem metabolicznym, a etiologia tych zaburzeń elektrolitowych pozostaje nieznana.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperkeratoza, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok, krwotok mózgowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, ostra niewydolność oddechowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak płaskokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Inegy 20 mg + 10 mg

Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów, co pozwoliło na szczegółową analizę działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują bóle mięśni (często), podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) i kinazy kreatynowej (CK) (często), a także różnorodne objawy ze strony układu pokarmowego, nerwowego, skórnego i mięśniowo-szkieletowego. Miopatia występowała częściej przy dawce symwastatyny 80 mg (1,0%) niż 20 mg (0,02%), a rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) wymagały leczenia immunosupresyjnego. W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144, mediana obserwacji 6 lat) częstość miopatii wynosiła 0,2% dla INEGY i 0,1% dla symwastatyny, a rabdomiolizy 0,1% i 0,2%, odpowiednio. Podwyższenie transaminaz ≥ 3x górnej granicy normy występowało u 2,5% pacjentów leczonych INEGY i 2,3% leczonych symwastatyną. Profil bezpieczeństwa był zbliżony do monoterapii statyną, a częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosiła około 10%.
aktywność aminotransferaz, anafilaksja, cholecystektomia, choroba refluksowa, ezetymib i symwastatyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie bilirubiny, tendinopatia, trombocytopenia, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólu wielomięśniowego, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Medical Valley 25 mg

Stosowanie sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2 wiąże się z różnorodnym profilem działań niepożądanych, w tym z ryzykiem ciężkich powikłań takich jak zapalenie trzustki (w tym martwicze lub krwotoczne), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), śródmiąższowa choroba płuc oraz ostra niewydolność nerek. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7%-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często zgłaszane działania to ból głowy, zaparcia, świąd, wysypka oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Badanie TECOS, obejmujące 14 671 pacjentów, wykazało, że częstość ciężkich działań niepożądanych i zapalenia trzustki (0,3% vs 0,2% placebo) nie różni się istotnie od placebo, a ryzyko sercowo-naczyniowe nie jest zwiększone przy stosowaniu sytagliptyny w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR 30-50 mL/min/1,73 m²).
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tacrolimus STADA 3 mg

Tacrolimus jest silnym lekiem immunosupresyjnym o szerokim spektrum działań niepożądanych, których profil jest trudny do jednoznacznego ustalenia ze względu na współistniejące choroby i wielolekową terapię. Najczęściej (>10% pacjentów) obserwuje się drżenie mięśniowe, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemię, cukrzycę, hiperkaliemię, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Szczególnie istotne są zakażenia wirusowe (CMV, BK, JC) oraz zwiększone ryzyko nowotworów, w tym limfoproliferacyjnych związanych z EBV i nowotworów skóry. W zakresie hematologicznym często występują niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia, a także zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia). Neurotoksyczność manifestuje się drżeniem mięśniowym, bólami głowy, a w rzadkich przypadkach zespołem tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES). Wysokie ryzyko nefrotoksyczności wymaga monitorowania funkcji nerek, gdyż częstość zaburzeń czynności nerek jest bardzo wysoka.
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, bezsenność, cukrzyca, cytomegalia, drżenie mięśniowe, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoprotrombinemia, hirsutyzm, kardiomiopatia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór złośliwy skóry, pancytopenia, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, tachykardia, takrolimus, toksyczna nefropatia, torsades de pointes, trombocytopenia, wenookluzyjna choroba wątroby, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie psychotyczne, zakażenie, zapalenie trzustki, zespół bólowy indukowany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płuc idiopatyczne – Diagnostyka i diagnoza

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to przewlekła, postępująca śródmiąższowa choroba płuc o nieznanej etiologii, charakteryzująca się narastającym włóknieniem i stwardnieniem miąższu płuc, co prowadzi do ograniczenia wymiany gazowej. Diagnostyka IPF opiera się na wykluczeniu innych przyczyn śródmiąższowych chorób płuc oraz potwierdzeniu charakterystycznego wzorca UIP w HRCT, który obejmuje zmiany siateczkowate, obraz plastra miodu i rozstrzenie oskrzeli z pociągania, głównie w dolnych i podopłucnowych partiach płuc. Typowy lub prawdopodobny wzorzec UIP w HRCT pozwala na rozpoznanie IPF bez konieczności biopsji. Badania czynnościowe płuc wykazują restrykcyjny wzorzec wentylacyjny (zmniejszona TLC, VC) oraz obniżoną zdolność dyfuzyjną (DLCO). Test 6-minutowego marszu (6MWT) służy do oceny wydolności wysiłkowej i desaturacji tlenowej. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić choroby tkanki łącznej, alergiczne zapalenie pęcherzyków, choroby zawodowe i polekowe śródmiąższowe choroby płuc.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, badania czynnościowe płuc, bronchoskopia, choroba śródmiąższowa płuc, desaturacja, gazometria krwi tętniczej, idiopatyczne włóknienie płuc, lek przeciwfibrotyczny, morfologia krwi, niewydolność prawokomorowa serca, nintedanib, pałeczkowatość palców, pirfenidon, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pylica krzemowa, restrykcyjny wzorzec wentylacyjny, reumatoidalne zapalenie stawów, rozstrzenie oskrzeli z pociągania, sarkoidoza, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, test 6-minutowego marszu, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, twardzina układowa, wideotorakoskopia, włóknienie tkanki płucnej, wzorzec histopatologiczny, zdolność dyfuzyjna płuc, zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 80

Leczenie atorwastatyną (SORTIS) w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, w tym rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii i w trakcie leczenia należy ocenić enzymy wątrobowe, a w przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach oraz wiek powyżej 70 lat. W przypadku podwyższenia aktywności CK powyżej 5 razy GGN nie należy rozpoczynać leczenia, a przy wzroście powyżej 10 razy GGN lub objawach rabdomiolizy terapia musi być przerwana. Pacjentów należy edukować o konieczności zgłaszania bólów mięśniowych, osłabienia i innych objawów sugerujących uszkodzenie mięśni.
aminotransferazy, atorwastatyna, białko transportujące, ból mięśniowy, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, przeciwciała przeciwko reduktazie HMG-CoA, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide Glenmark 14 mg

Teriflunomid w dawce 14 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT) (15%). Działania te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany przebieg i są przemijające, rzadko prowadząc do przerwania terapii. Łysienie, rozumiane jako przerzedzenie włosów lub ich wypadanie, pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych 6 miesięcy i ustępuje u 87,1% pacjentów. Zgłaszano również rzadkie przypadki ciężkich reakcji skórnych, w tym łuszczycy krostkowej (0,4%). W badaniach klinicznych odnotowano podwyższenie ciśnienia tętniczego: skurczowe >140 mmHg u 19,9% oraz >160 mmHg u 3,8% pacjentów, a także rozkurczowe >90 mmHg u 21,4%. Ponadto obserwowano średnie zmniejszenie liczby białych krwinek, głównie neutrofili i limfocytów, oraz częstsze występowanie neuropatii obwodowej w porównaniu do placebo.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białe krwinki, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, kinaza kreatynowa, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, nowotwór złośliwy, ostre zapalenie wątroby, przyspieszona eliminacja leku, reumatoidalne zapalenie stawów, rozkurczowe ciśnienie tętnicze, skurczowe ciśnienie tętnicze, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axocar 10 mg + 80 mg

Axocar to lek zawierający ezetymib i symwastatynę, dostępny w dawkach 10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg oraz 10 mg + 80 mg. Profil bezpieczeństwa oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów oraz monitorowania po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni – często), a poważnym ryzykiem jest miopatia, szczególnie przy dawce symwastatyny 80 mg, gdzie częstość wynosi 1,0% (w porównaniu do 0,02% przy 20 mg). Rzadko obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), wymagającą leczenia immunosupresyjnego. Inne działania obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT ≥ 3x GGN u 1,7% pacjentów), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne i psychiczne oraz rzadkie, ale poważne zaburzenia wątroby, w tym zapalenie i niewydolność wątroby.
anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, depresja, duszność, eozynofilia, ezetymib i symwastatyna, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kurcze mięśni, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, parestezja, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, trombocytopenia, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Celiprolol Vitabalans 200 mg

Celiprolol Vitabalans 200 mg, zawierający celiprololu chlorowodorek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zmęczenie, zawroty głowy, senność, ból głowy, splątanie, nerwowość, bezsenność, depresja oraz parestezje. Często obserwuje się również działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym hipotensję, bradykardię, omdlenia, kołatanie serca oraz zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Rzadziej występują zaburzenia metaboliczne, takie jak ujawnienie utajonej cukrzycy, hipoglikemia lub hiperglikemia, a także zmiany w profilu lipidowym (obniżenie HDL i wzrost triglicerydów). Wśród działań niepożądanych odnotowano także suchość oka, zapalenie spojówek, osłabienie słuchu, reakcje skórne (zaczerwienienie, świąd, wysypka, łysienie) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia, biegunka).
artropatia, arytmia, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, celiprolol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, choroba naczyń obwodowych, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, funkcja nerek, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotensja, kurcz mięśniowy, łuszczyca, małopłytkowość, miastenia, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, objaw Raynauda, parestezja, plamica, podwyższone transaminazy, przeciwciała przeciwjądrowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń trzewny, triglicerydy, tyreotoksykoza, zaburzenia erekcji, zaburzenie libido, zapalenie rogówki, zapalenie spojówki, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Efectin ER 37,5 37,5 mg

Wenlafaksyna w postaci Efectin ER dostępna jest w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (>1/10) są nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Inne często występujące objawy to bezsenność, zawroty głowy, senność, zaparcia, zmęczenie oraz tachykardia. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania, gdzie wiele z nich ma częstość nieznaną, w tym poważne reakcje hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy), kardiologiczne (torsade de pointes, migotanie komór) oraz skórne (zespół Stevensa-Johnsona). W trakcie leczenia lub po jego przerwaniu zgłaszano również myśli i zachowania samobójcze.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, duszność, eozynofilia płucna, hipertonia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, martwica naskórka, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna chlorowodorek, wybroczyny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simratio 10

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wiąże się z ryzykiem miopatii, której objawy obejmują bóle mięśni, tkliwość i osłabienie, a także wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek. Częstość miopatii jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę i 0,61% przy 80 mg/dobę, z ryzykiem wzrastającym do około 1% u pacjentów po zawale serca leczonych 80 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia oraz u nosicieli allelu c.521T>C genu SLCO1B1, u których ryzyko miopatii może wzrosnąć do 15% (genotyp CC) przy dawce 80 mg. Przed leczeniem wskazane jest oznaczenie CK, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, płeć żeńska, zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny/fibraty, uzależnienie od alkoholu). Leczenie należy przerwać, jeśli CK przekracza 5-krotność normy lub jeśli występują nasilone objawy mięśniowe.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białka transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, daptomycyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, OATP1B1, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron

Rozuwastatyna w dawce 20 mg (lek Zahron) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony mięśni i nerek. Dawka 40 mg zwiększa częstość występowania proteinurii kanalikowej oraz ciężkich działań niepożądanych nerkowych, dlatego zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów na tej dawce. Miopatia, bóle mięśni, rabdomioliza oraz bardzo rzadko immunologiczna martwicza miopatia (IMNM) są obserwowane, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg i w terapii skojarzonej z ezetymibem. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana ostrożnie, unikając badań po intensywnym wysiłku; nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli CK >5 x GGN. Czynniki predysponujące do miopatii to m.in. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz interakcje lekowe, zwłaszcza z fibratami i gemfibrozylem, których jednoczesne stosowanie z Zahronem w dawce 40 mg jest przeciwwskazane. Ponadto, stosowanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aminotransferaza, choroby mięśni genetyczne, duszność, gemfibrozyl, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Atorwastatyna – Działania niepożądane

Atorwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, bóle stawów, skurcze mięśni) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, w tym aminotransferaz, które u 0,8% pacjentów przekraczały 3-krotną górną granicę normy. Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej powyżej 3-krotności GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a powyżej 10-krotności u 0,4%, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Rzadko może wystąpić immunozależna miopatia martwicza, charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem CK mimo odstawienia leku. Ponadto, atorwastatyna może indukować hiperglikemię (często) oraz hipoglikemię (niezbyt często), a u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy) zaleca się monitorowanie gospodarki węglowodanowej.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, cholesterol we krwi, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, reakcja alergiczna, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irinotecan Accord

Leczenie produktem Irinotecan Accord wymaga prowadzenia w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych pod nadzorem lekarza z doświadczeniem w chemioterapii przeciwnowotworowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze stanem ogólnym ≥2 wg WHO, po wcześniejszej radioterapii brzucha/miednicy, z hiperleukocytozą, w podeszłym wieku oraz u osób mogących mieć trudności z przestrzeganiem zaleceń. Standardowy schemat dawkowania to podawanie co 3 tygodnie, z możliwością modyfikacji do schematu cotygodniowego u pacjentów z wysokim ryzykiem ciężkiej neutropenii. Należy monitorować morfologię krwi obwodowej cotygodniowo oraz funkcje wątroby, zwłaszcza u pacjentów z bilirubiną 1,5-3 razy powyżej normy, u których konieczne jest ścisłe monitorowanie ze względu na ryzyko toksyczności hematologicznej. Produkt jest przeciwwskazany przy bilirubinie >3x górnej granicy normy.
atropina, chemioterapia przeciwnowotworowa, ciężka neutropenia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, enzym UGT1A1, gorączka neutropeniczna, hiperleukocytoza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, leki przeciwwymiotne, loperamid, morfologia krwi obwodowej, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność porażenna jelit, opóźniona biegunka, ostra niewydolność nerek, parametry wątrobowe, śródmiąższowa choroba płuc, zatorowość płucna, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zespół cholinergiczny, zespół Gilberta, zespół rozpadu guza
Leksykon substancji czynnych
Nintedanib – Wskazania do stosowania

Nintedanib, dostępny w postaci miękkich kapsułek Nintedanib STADA o dawkach 100 mg i 150 mg, jest substancją czynną o działaniu przeciwfibrotycznym i przeciwzapalnym, stosowaną w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF), innych przewlekłych śródmiąższowych chorób płuc (ILD) z postępującym włóknieniem oraz choroby śródmiąższowej płuc związanej z twardziną układową (SSc-ILD). Terapia nintedanibem powinna być wdrażana przez specjalistów po potwierdzeniu rozpoznania na podstawie badań klinicznych, radiologicznych (w tym HRCT) oraz czynnościowych (spirometria z pomiarem FVC i DLCO), a także, w razie potrzeby, histopatologicznych. Szczególnie istotne jest wczesne rozpoczęcie leczenia u pacjentów z IPF i SSc-ILD w celu spowolnienia progresji włóknienia i zahamowania pogorszenia funkcji płuc.
badanie czynnościowe płuc, biopsja płuca, diagnostyka różnicowa, działanie przeciwfibrotyczne, działanie przeciwzapalne, idiopatyczne włóknienie płuc, natężona pojemność życiowa, nintedanib, progresja choroby, spirometria, śródmiąższowa choroba płuc, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, twardzina układowa, włóknienie płuc, włóknienie postępujące, zdolność dyfuzyjna płuc
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva łączy rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Dawka rozuwastatyny 40 mg wiąże się z wyższą częstością proteinurii kanalikowej oraz ciężkich zaburzeń czynności nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, mogą wystąpić szczególnie przy dawkach >20 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, cyklosporyny, kwasu nikotynowego, leków przeciwgrzybiczych azolowych, inhibitorów proteazy i makrolidów. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana, z uwzględnieniem, że wartości >5 x GGN przed leczeniem stanowią przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii. W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych i CK >5 x GGN lub nasilonych dolegliwości, leczenie należy przerwać. Zgłaszano także bardzo rzadkie przypadki martwiczej miopatii immunologicznej (IMNM) utrzymującej się po odstawieniu statyn.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśniowy, choroba wrzodowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, hemoliza, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, zespół nerczycowy, zespół Reya, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Toptelmi 80 mg

Telmisartan (Toptelmi) w dawkach 40 mg i 80 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wynoszącą odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Nie obserwuje się wpływu dawki, płci, wieku ani rasy na częstość występowania działań niepożądanych. Do ciężkich działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), który może prowadzić do zgonu, a także ostra niewydolność nerek. W badaniu PRoFESS odnotowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem, co wymaga dalszej obserwacji klinicznej. Hipotonia była częstym działaniem niepożądanym u pacjentów stosujących telmisartan w skojarzeniu z innymi lekami hipotensyjnymi. Rzadkie przypadki śródmiąższowej choroby płuc oraz zaburzeń czynności wątroby, szczególnie u pacjentów japońskich, również zostały zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu.
biegunka, bradykardia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia, kinaza kreatynowa, kreatynina, kwas moczowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, zapalenie ścięgna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atostat

Podczas terapii atorwastatyną (Atostat) kluczowe jest regularne monitorowanie czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich podwyższenia powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub przerwanie leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby lub nadużywających alkoholu. Badanie SPARCL wskazało na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych u pacjentów po udarze mózgu lub TIA leczonych atorwastatyną w dawce 80 mg, zwłaszcza u osób z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Ponadto, atorwastatyna może powodować miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, charakteryzującą się wzrostem kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej GGN, mioglobinemią i ryzykiem niewydolności nerek. Wskazane jest badanie CK przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wcześniejsze działania niepożądane statyn, choroby wątroby, wiek powyżej 70 lat oraz przy stosowaniu leków zwiększających stężenie atorwastatyny.
aminotransferaza, choroba mięśni, choroba wątroby, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, uszkodzenie mięśni, zawał lakunarny
Leksykon substancji czynnych
Ryluzol – Działania niepożądane

Ryluzol, stosowany w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (SLA), wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi III fazy. Najczęstsze działania niepożądane obejmują osłabienie, nudności oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, w tym podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT), które zwykle pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia i jest przejściowe. W przypadku przekroczenia pięciokrotności górnej granicy normy ALT konieczne jest przerwanie terapii. Występują także zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (≥1/1000 do <1/100) oraz ostra neutropenia (częstość nieznana), a także reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktoidalne i obrzęk naczynioruchowy (niezbyt często). Działania niepożądane neurologiczne to ból głowy, zawroty głowy, parestezje wokół ust i senność, natomiast ze strony układu oddechowego może wystąpić śródmiąższowa choroba płuc (niezbyt często).
aminotransferaza alaninowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, parametry wątrobowe, parestezje, rasa kaukaska, reakcja anafilaktoidalna, ryluzol, senność, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie zanikowe boczne, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hematologiczne, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Twardzina – Epidemiologia

Twardzina układowa (SSc) jest rzadką chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się autoprzeciwciałami, waskulopatią i włóknieniem skóry oraz narządów wewnętrznych. Epidemiologia SSc wykazuje zmienność geograficzną i demograficzną – częstość występowania globalnie wynosi około 17,6 (95% CI 15,1-20,5) na 100 000 osób, a zapadalność 1,4 (95% CI 1,1-1,9) na 100 000 osobolat. W USA roczna zapadalność to około 20/milion, a częstość występowania 276/milion, choć nowsze dane wskazują na niższe liczby (49 000-58 000 przypadków). Choroba dotyka głównie kobiety (stosunek 3:1 do 14,5:1), z cięższym przebiegiem u mężczyzn, którzy częściej mają postać rozlaną, przełom nerkowy i owrzodzenia palców. Szczyt zachorowań przypada na wiek 30-50 lat, a podtypy kliniczne to twardzina ograniczona (lcSSc, ~60%) i rozlana (dcSSc, ~35%). Różnice etniczne wpływają na częstość i przebieg – np. u Afroamerykanów obserwuje się wyższą zapadalność i cięższy przebieg choroby.
autoprzeciwciało, choroba autoimmunologiczna, nadciśnienie płucne, narząd wewnętrzny, objaw Raynauda, owrzodzenie palców, przeciwciało anty-La/SSB, przeciwciało przeciwjądrowe, przełom nerkowy, przełyk Barretta, remisja choroby, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, standaryzowany współczynnik umieralności, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, waskulopatia, włóknienie narządów, włóknienie płuc, włóknienie skóry, zespół nakładania, zespół suchości
Leksykon leków
Działania niepożądane – Roswera 15 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi najczęściej łagodnymi i przemijającymi. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Ryzyko powikłań, zwłaszcza mięśniowych, nerkowych i wątrobowych, wzrasta proporcjonalnie do dawki, szczególnie powyżej 20 mg, a przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększoną częstość rabdomiolizy oraz ciężkich zdarzeń nerkowych i wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie, bez związku z rozwojem ostrej lub postępującej choroby nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zależne od dawki i w większości przypadków łagodne; przerwanie terapii zaleca się przy wzroście CK >5 x GGN. Podobnie, aminotransferazy wątrobowe mogą wzrastać łagodnie i przemijająco.
aminotransferaza, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, profil bezpieczeństwa, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Aurovitas 100 mg

Sitagliptin Aurovitas, zawierający sytagliptynę w dawce 100 mg, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zapalenie trzustki (w tym ostre oraz martwicze lub krwotoczne) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) lub insuliną (około 9,6%). Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. zaparcia, nudności, wymioty), zmiany skórne (wysypka, pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia nerek, w tym ostrą niewydolność nerek. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. W badaniu TECOS (7332 pacjentów na sytagliptynie vs. 7339 na placebo) częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna, z zapaleniem trzustki w 0,3% vs. 0,2% oraz ciężką hipoglikemią u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik odpowiednio 2,7% vs. 2,5%.
artropatia, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, ból stawu, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, parametr nerkowy, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, świąd, sytagliptyna, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie świadomości, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axyven 150 mg

Axyven, zawierający wenlafaksynę w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania terapii. Do działań bardzo często występujących (>1/10) należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Istotne są również potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. wydłużenie odstępu QT, tachykardia, torsade de pointes). W trakcie terapii należy zwracać szczególną uwagę na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego przerwaniu. Nagłe odstawienie leku często wywołuje objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia i nadciśnienie, co uzasadnia konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
agranulocytoza, bezsenność, ból głowy, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, działanie niepożądane, eozynofilia płucna, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kardiomiopatia stresowa, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie, nadmierne pocenie, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nudności, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, pancytopenia, parestezja, poty nocne, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Mieszana choroba tkanki łącznej – Leczenie

Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) to rzadkie schorzenie autoimmunologiczne charakteryzujące się nakładaniem objawów tocznia rumieniowatego układowego, twardziny układowej oraz zapalenia wielomięśniowego. Leczenie MCTD jest zindywidualizowane i opiera się na kontroli objawów oraz zapobieganiu powikłaniom, gdyż brak jest terapii całkowicie eliminującej chorobę. W łagodnych przypadkach stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak ibuprofen, naproksen czy celekoksyb, a także leki przeciwmalaryczne (hydroksychlorochina) i niskie dawki glikokortykosteroidów (np. prednizon 1 mg/kg/dobę w cięższych postaciach). W przypadku zajęcia narządów wewnętrznych, zwłaszcza śródmiąższowej choroby płuc (ILD), stosuje się immunosupresanty takie jak metotreksat, azatiopryna, mykofenolan mofetylu, cyklofosfamid oraz rytuksymab, który w badaniu RECITAL wykazał porównywalną skuteczność do cyklofosfamidu z mniejszą liczbą działań niepożądanych. Włóknienie płuc można spowolnić nintedanibem, który istotnie zmniejsza roczny spadek natężonej pojemności życiowej (FVC). Leczenie objawu Raynauda obejmuje blokery kanału wapniowego (nifedypina, amlodypina) oraz inhibitory fosfodiesterazy 5 (sildenafil, tadalafil). Nadciśnienie płucne, będące główną przyczyną zgonów w MCTD, wymaga specjalistycznej terapii z użyciem inhibitorów fosfodiesterazy 5, antagonistów receptora endoteliny i prostaglandyn.
antagonista receptora endoteliny, azatiopryna, belimumab, bisfosfonian, bloker kanału wapniowego, chlorochina, cyklofosfamid, cyklosporyna, dysfagia, fizjoterapia, glikokortykosteroid, hydroksychlorochina, inhibitor fosfodiesterazy 5, inhibitor pompy protonowej, interleukina-6, lek prokinetyczny, metotreksat, miażdżyca, mieszana choroba tkanki łącznej, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie płucne, niedokrwienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nifedypina, nintedanib, objaw Raynauda, osteoporoza, prednizon, prostaglandyna, refluks żołądkowo-przełykowy, rytuksymab, śródmiąższowa choroba płuc, terapia zajęciowa, tocilizumab, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zapalenie stawów, zapalenie wielomięśniowe, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Medreg

Stosowanie atorwastatyny (Atorvastatin Medreg) wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałach lakunarnych, gdyż dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Ponadto, ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy (aktywność kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN) oraz immunozależnej miopatii martwiczej, przed rozpoczęciem terapii należy ocenić poziom CK u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, zaburzenia nerek, wcześniejsze działania niepożądane mięśniowe po statynach lub fibratach, a także u osób starszych (>70 lat). W przypadku istotnego podwyższenia CK (>5x GGN) lub wystąpienia objawów mięśniowych, leczenie powinno być przerwane lub dostosowane.
aminotransferaza, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 20 mg

Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvasterol) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka), bóle mięśni i stawów oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a wzrost CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN. U dzieci (n=249) profil działań niepożądanych jest podobny, choć dane długoterminowe są ograniczone.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris

Atorwastatyna (Atoris) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym stężeniem aminotransferaz, gdzie wartości przekraczające 3-krotność górnej granicy normy (GGN) wskazują na konieczność redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) przekraczającą 10-krotność GGN, wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Przed rozpoczęciem leczenia wskazane jest oznaczenie CK u pacjentów z czynnikami predysponującymi, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, a także u osób starszych (>70 lat) i przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu.
atorwastatyna, białko transportujące, ból mięśniowy, choroba mięśni, cyklosporyna, dziedziczna choroba mięśni, erytromycyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, laktaza, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, placebo, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, telitromycyna, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone stężenie aminotransferaz
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zocor 80 80 mg

Analiza bezpieczeństwa symwastatyny (Zocor) w dawkach 10-80 mg, oparta na dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych (HPS, 20 536 pacjentów; 4S, 4444 pacjentów) oraz danych porejestracyjnych, wykazała, że profil działań niepożądanych jest korzystny i porównywalny z placebo. W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę, wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% (vs 5,1% placebo). Częstość miopatii była bardzo niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy wystąpiło u 0,21% pacjentów. Do rzadkich działań niepożądanych należą m.in. miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, zaburzenia funkcji poznawczych, a także immunozależna miopatia martwicza (IMNM) wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Zgłaszano również wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo oraz ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², hipertriglicerydemia, nadciśnienie).
aminotransferaza, anafilaksja, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oka, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenie erekcji, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, γ-glutamylotranspeptydaza
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinorelbine Zentiva 80 mg

Profil bezpieczeństwa winorelbiny w postaci kapsułek miękkich został ustalony na podstawie badań klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi, stosujących dawki 60 mg/m²/tydzień przez pierwsze trzy podania, a następnie 80 mg/m²/tydzień. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zahamowanie czynności szpiku kostnego, w tym neutropenia (71,5%, G3-4: 47,7%), leukopenia (70,6%), niedokrwistość (67,4%), małopłytkowość (10,8%), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak nudności (74,7%, G3-4: 7,3%), wymioty (54,7%, G3-4: 6,3%), biegunka (49,7%, G3-4: 5,7%), zapalenie jamy ustnej (10,4%) i zaparcia (19%, G3-4: 0,9%). Gorączka (13%, G3-4: 12,1%), zmęczenie (36,7%, G3-4: 8,5%) oraz łysienie (29,4%) również występują często. Gorączka neutropeniczna pojawia się u 2,8% pacjentów i wymaga pilnej interwencji. Poza tym, zgłaszano infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze zarówno niezależne od neutropenii (12,7%), jak i związane z neutropenią (3,5%).
ataksja, ból stawów, cisplatyna, dławica piersiowa, dysfagia, dysuria, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, hipoosmolalność osocza, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, pancytopenia, posocznica neutropeniczna, rak piersi, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, układ chłonny, winorelbina, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia ruchowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenia bakteryjne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atractin

Podczas terapii atorwastatyną (produkt Atractin) konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz po udarze mózgu, zwłaszcza niedokrwiennym lub lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udaru niedokrwiennego przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ponadto, przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wiek >70 lat czy interakcje lekowe. Nie należy rozpoczynać leczenia, gdy wyjściowa aktywność CK przekracza 5 x GGN.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie SPARCL, ból mięśniowy, glikemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przemijający atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar lakunarny, udar niedokrwienny, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni
Leksykon leków
Działania niepożądane – Riluzol PMCS 50 mg

Riluzol PMCS, zawierający 50 mg ryluzolu w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (SLA). Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych III fazy, gdzie najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak osłabienie, nudności oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, zwłaszcza wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT). Wzrost ALT pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii i jest zazwyczaj przejściowy, z powrotem do wartości poniżej dwukrotnej górnej granicy normy po 2-6 miesiącach. W przypadku przekroczenia pięciokrotności górnej granicy normy ALT, leczenie jest przerywane. U pacjentów azjatyckich częstość nieprawidłowości w testach wątrobowych wynosi 3,2%, podczas gdy u pacjentów rasy kaukaskiej 1,8%. Dodatkowo, częstość występowania nudności jest bardzo wysoka, a biegunka, ból brzucha i wymioty występują często. Rzadziej obserwuje się zapalenie trzustki, niedokrwistość, reakcje anafilaktoidalne, obrzęk naczynioruchowy oraz śródmiąższową chorobę płuc.
akcja serca, aminotransferaza alaninowa, ból brzucha, działania niepożądane produktów leczniczych, erytrocyty, funkcje wątroby, hemoglobina, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktoidalna, ryluzol, śródmiąższowa choroba płuc, stosunek korzyści do ryzyka, stwardnienie zanikowe boczne, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, testy wątrobowe, tkanka śródmiąższowa płuc, wysypka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suvardio Plus

Produkt leczniczy Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń mięśniowych, takich jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza, szczególnie przy dawkach rozuwastatyny przekraczających 20 mg. W przypadku podejrzenia miopatii lub podwyższonej aktywności kinazy kreatynowej (CK >5 x GGN), należy natychmiast odstawić lek. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii, w tym z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni w wywiadzie, wiekiem >70 lat oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów. Monitorowanie aktywności CK jest wskazane jedynie u pacjentów z objawami mięśniowymi, a leczenie należy przerwać przy CK >5 x GGN lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych. Ponadto, statyny mogą indukować lub nasilać miastenię, co wymaga przerwania terapii w przypadku nasilenia objawów.
białkomocz, brak laktazy, ciężkie skórne działanie niepożądane, dziedziczna choroba mięśni, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, warfaryna, zakażenie, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oriven 75 mg

Oriven (wenlafaksyna), lek z grupy SNRI dostępny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg i 225 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do bardzo często występujących należą nudności, suchość w jamie ustnej, bóle głowy oraz nadmierne pocenie się (>1/10). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, agresji, zespołu serotoninowego oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS). Istotne są również zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym wydłużenie odstępu QT, które może prowadzić do torsade de pointes i innych groźnych arytmii. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak ból brzucha, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz zwiększone ryzyko myśli samobójczych i agresji.
agranulocytoza, akatyzja, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra zamkniętego kąta, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia Takotsubo, krwotok poporodowy, majaczenie, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużony odstęp QT, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan EGIS 40 mg

Telmisartan EGIS, dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa zarówno u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, jak i u osób stosujących lek w profilaktyce sercowo-naczyniowej. Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (rzadko, częstość >1/10 000 do <1/1000) oraz ostra niewydolność nerek. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy (rzadko, >1/10 000 do <1/1000) u pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do placebo, choć mechanizm tego zjawiska pozostaje niejasny. Częstość występowania niedociśnienia była wyższa u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem tętniczym stosujących telmisartan w profilaktyce sercowo-naczyniowej. Inne działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia dróg moczowych i górnych dróg oddechowych (niezbyt często, >1/1000 do <1/100), hiperkaliemię, zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia, tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne) oraz objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i przewodu pokarmowego.
ból ścięgna, bradykardia, dysfagia, działanie niepożądane leku, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, kserostomia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona kreatynina, posocznica, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia wątroby, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie zatok, zawroty głowy błędnikowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gefitinib Krka

Gefitinib Krka jest wskazany w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub rozsianego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z mutacją EGFR, której obecność należy potwierdzić za pomocą czułych i wiarygodnych testów molekularnych na materiale z guza lub krążącym DNA (ctDNA). U około 1,3% pacjentów stosujących gefitynib obserwowano rozwój śródmiąższowej choroby płuc (ChŚP), która może przebiegać gwałtownie i być śmiertelna. Czynniki ryzyka ChŚP obejmują palenie tytoniu, zły stan ogólny (PS≥2), zmniejszenie prawidłowego miąższu płucnego (≤50%), wcześniejszą chorobę śródmiąższową, wiek ≥55 lat oraz współistniejącą chorobę serca. Ryzyko ChŚP jest największe w pierwszych 4 tygodniach terapii (skorygowany OR 3,8; 95% CI 1,9–7,7). W przypadku nasilenia objawów oddechowych należy przerwać leczenie i wdrożyć diagnostykę oraz leczenie choroby śródmiąższowej.
duszność, glejak pnia mózgu, inhibitor pompy protonowej, INR, izoenzym CYP3A4, krążące DNA nowotworowe, krwawienie do OUN, laktaza, lek zobojętniający, marskość wątroby, metabolizm CYP2D6, mutacja EGFR, neutropenia, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność wątroby, perforacja przewodu pokarmowego, śródmiąższowa choroba płuc, tomografia komputerowa, warfaryna, wrzodziejące zapalenie rogówki, wyściółczak, zapalenie rogówki, zapalenie wątroby, złośliwy glejak nadnamiotowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin MSN 10 mg

Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa, w którym działania niepożądane mają przeważnie łagodny i przemijający charakter, a odsetek przerwań leczenia z ich powodu wynosi poniżej 4%. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby, manifestujących się głównie podwyższoną aktywnością aminotransferaz. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują bóle mięśni, miopatię, zapalenie mięśni, a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka), skóry (świąd, wysypka) oraz układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Proteinuria, głównie o charakterze kanalikowym, występuje rzadko i jest zwykle przemijająca, z częstością poniżej 1% przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg. W przypadku wzrostu aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5-krotnej górnej granicy normy zaleca się przerwanie terapii.
ból mięśni, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pitamet

Produkt leczniczy PITAMET (pitawastatyna), podobnie jak inne statyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych mięśniowych, takich jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Zaleca się monitorowanie stężenia kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów zgłaszających dolegliwości mięśniowe, zwłaszcza gdy CK przekracza 5 x górną granicę normy (GGN). W przypadku podwyższonego poziomu CK (>5 x GGN) konieczne jest powtórzenie badania w ciągu 5-7 dni oraz rozważenie przerwania terapii. Istnieje także ryzyko immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) oraz zaostrzenia miastenii, co wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania leku. PITAMET jest przeciwwskazany do stosowania jednocześnie z ogólnoustrojowym kwasem fusydowym lub w ciągu 7 dni po jego zakończeniu ze względu na ryzyko rabdomiolizy, w tym przypadków śmiertelnych. U pacjentów z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy (np. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby wątroby, wiek >70 lat) zaleca się oznaczenie CK przed rozpoczęciem terapii i ścisłą obserwację kliniczną.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, ból mięśniowy, choroba wątroby, erytromycyna, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pitawastatyna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyny, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Genoptim

Symwastatyna, stosowana w leczeniu hipercholesterolemii, niesie ryzyko miopatii, której częstość występowania jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. W badaniu u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg/dobę częstość miopatii wyniosła około 1,0%. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy, a w rzadkich przypadkach do zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których ryzyko miopatii przy dawce 40 mg/dobę wynosi około 0,24%, oraz u nosicieli allelu C genotypu SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygotycznych (genotyp CC), u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg sięga około 15% rocznie. Zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie leczenia, unikanie stosowania dawki 80 mg u pacjentów z wysokim ryzykiem oraz przerwanie terapii przy wzroście CK powyżej 5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
alkoholizm, aminotransferaza, białko transportowe OATP, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia rodzinna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Adamed 100 mg

Profil bezpieczeństwa sytagliptyny został szeroko zbadany w badaniach klinicznych oraz w praktyce klinicznej po wprowadzeniu leku do obrotu. Najistotniejsze działania niepożądane obejmują zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, które wymagają szczególnego monitorowania. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%), co podkreśla konieczność ścisłej kontroli glikemii. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości i układów narządowych, z częstością hipoglikemii i bólu głowy określoną jako „często”, a innymi zdarzeniami, takimi jak trombocytopenia czy zapalenie trzustki, jako „rzadko” lub o częstości nieznanej. W terapii skojarzonej obserwuje się zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych, takich jak hipoglikemia, grypa, nudności, wymioty, wzdęcia, zaparcia, obrzęki obwodowe, senność, biegunka i suchość w ustach, co wymaga uwzględnienia w planowaniu leczenia.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, EGFR, farmakoterapia, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia sytagliptyną, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, Sitagliptin Adamed, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, układ sercowo-naczyniowy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lonamo 100 mg

Lonamo, zawierający sytagliptynę w dawkach 50 mg i 100 mg, jest lekiem przeciwcukrzycowym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych należy wyróżnić zapalenie trzustki, w tym postaci martwicze i krwotoczne, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%). Inne często zgłaszane działania to ból głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaparcia (niezbyt często), a także poważne powikłania ze strony układu oddechowego (śródmiąższowa choroba płuc) i nerek (ostra niewydolność nerek). W badaniu TECOS, obejmującym 7 332 pacjentów leczonych sytagliptyną, potwierdzono dobry profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, z częstością ciężkiej hipoglikemii 2,7% u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik oraz 1,0% u pacjentów niestosujących tych leków.
artropatia, badanie TECOS, biegunka, ból głowy, ból kończyny, ból mięśnia, ból pleców, ból stawu, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, działanie niepożądane, hipoglikemia, lek przeciwcukrzycowy, martwicze zapalenie trzustki, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, parametr morfologiczny, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, sytagliptyna, tabletka powlekana, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry