Działania niepożądane
Sitagliptin Grindeks 25 mg
Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin Grindeks został określony na podstawie badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zapalenie trzustki (częstość nieznana, w badaniu TECOS 0,3% vs 0,2% placebo), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz hipoglikemia, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często występujące działania to ból głowy (często), zaparcia (niezbyt często), a także zaburzenia czynności nerek i śródmiąższowa choroba płuc (częstość nieznana). Rzadko obserwowano trombocytopenię, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz pemfigoid pęcherzowy.
- Działania niepożądane leku Sitagliptin Grindeks
- Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Zestawienie działań niepożądanych według układów i narządów
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
- Zaburzenia immunologiczne i skórne
- Zaburzenia metaboliczne
- Zaburzenia neurologiczne i mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia układu oddechowego
- Inne działania niepożądane
- Działania niepożądane w terapii skojarzonej
- Działania niepożądane w populacji pediatrycznej
- Wyniki badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Sitagliptin Grindeks
Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin Grindeks został szczegółowo określony na podstawie kontrolowanych badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Wśród rozpoznanych działań niepożądanych wyróżniono reakcje o różnym stopniu nasilenia, od łagodnych do ciężkich, które mogą potencjalnie zagrażać życiu pacjenta.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
W trakcie stosowania sytagliptyny odnotowano przypadki ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym aspektem profilu bezpieczeństwa jest zwiększone ryzyko hipoglikemii podczas stosowania leku w terapii skojarzonej, szczególnie z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) oraz insuliną (częstość 9,6%).2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Dla precyzyjnego określenia częstości występowania działań niepożądanych zastosowano następującą klasyfikację:3
- Bardzo często: ≥1/10 (co najmniej 1 przypadek na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (przynajmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (przynajmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (przynajmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Zestawienie działań niepożądanych według układów i narządów
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane podczas kontrolowanych badań klinicznych z użyciem placebo oraz na podstawie obserwacji po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.4
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Rzadko |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne* | Częstość nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc* | Częstość nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Niezbyt często |
| Wymioty* | Częstość nieznana | |
| Ostre zapalenie trzustki*† | Częstość nieznana | |
| Martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez*† | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Niezbyt często |
| Obrzęk naczynioruchowy* | Częstość nieznana | |
| Wysypka* | Częstość nieznana | |
| Pokrzywka* | Częstość nieznana | |
| Zapalenie naczyń skóry* | Częstość nieznana | |
| Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona* | Częstość nieznana | |
| Pemfigoid pęcherzowy* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów* | Częstość nieznana |
| Bóle mięśni* | Częstość nieznana | |
| Ból pleców* | Częstość nieznana | |
| Artropatia* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek* | Częstość nieznana |
| Ostra niewydolność nerek* | Częstość nieznana |
* Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.
† Szczegółowe omówienie w punkcie „Opis wybranych działań niepożądanych”.5
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
Zapalenie trzustki jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sytagliptyny. Może ono przebiegać jako ostre zapalenie trzustki, a w najcięższych przypadkach może prowadzić do martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. W badaniu bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną wynosiła 0,3%, w porównaniu do 0,2% w grupie pacjentów otrzymujących placebo.6
Inne działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego obejmują zaparcia (niezbyt często) oraz wymioty (częstość nieznana). Podczas stosowania sytagliptyny w skojarzeniu z metforminą mogą wystąpić również nudności i wymioty (często) oraz wzdęcia (często).7
Zaburzenia immunologiczne i skórne
Stosowanie sytagliptyny może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne. Wśród reakcji skórnych opisano: świąd (niezbyt często), a także o nieznanej częstości występowania: obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, pokrzywkę, zapalenie naczyń skóry, złuszczające choroby skóry, w tym potencjalnie zagrażający życiu zespół Stevensa-Johnsona, oraz pemfigoid pęcherzowy.8
Zaburzenia metaboliczne
Hipoglikemia jest często występującym działaniem niepożądanym, którego ryzyko znacząco wzrasta w przypadku terapii skojarzonej. Podczas stosowania sytagliptyny w monoterapii ryzyko hipoglikemii jest relatywnie niskie, natomiast zwiększa się przy łącznym stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika oraz insuliną. W badaniu TECOS częstość występowania ciężkiej hipoglikemii u pacjentów leczonych sytagliptyną, którzy w chwili rozpoczęcia badania stosowali insulinę i/lub pochodne sulfonylomocznika, wynosiła 2,7% (w porównaniu do 2,5% w grupie placebo).9
Zaburzenia neurologiczne i mięśniowo-szkieletowe
Z układem nerwowym związane są takie działania niepożądane jak ból głowy (często) oraz zawroty głowy (niezbyt często). Natomiast w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano bóle stawów, bóle mięśni, ból pleców oraz artropatię. Wszystkie te działania niepożądane występują z częstością nieznaną.10
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
W trakcie stosowania sytagliptyny obserwowano przypadki zaburzeń czynności nerek oraz ostrej niewydolności nerek (częstość nieznana). Te poważne działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi, gdyż mogą stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.11
Zaburzenia hematologiczne
Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi) jest rzadko występującym działaniem niepożądanym sytagliptyny, które może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień.12
Zaburzenia układu oddechowego
Obserwowano przypadki śródmiąższowej choroby płuc z częstością występowania nieznaną. Jest to poważne powikłanie, które może prowadzić do istotnych zaburzeń funkcji oddechowych.13
Inne działania niepożądane
Dodatkowo zgłaszano występowanie innych działań niepożądanych, które nie były bezpośrednio związane z podawaniem sytagliptyny, ale występowały częściej u pacjentów leczonych tym lekiem niż u pacjentów otrzymujących placebo. Obejmują one zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.14
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od zastosowanej terapii skojarzonej. W przypadku łączenia sytagliptyny z innymi lekami przeciwcukrzycowymi obserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych:
- Z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą: hipoglikemia (bardzo często), zaparcia (często)
- Z insuliną (z metforminą lub bez): hipoglikemia, grypa (często), suchość w jamie ustnej (niezbyt często)
- Z metforminą: nudności i wymioty (często), wzdęcia (często), senność i biegunka (niezbyt często)
- Z pioglitazonem: wzdęcia (często), obrzęki obwodowe (często)
- Z pioglitazonem i metforminą: obrzęki obwodowe (często)
Te dodatkowe działania niepożądane należy uwzględnić przy stosowaniu sytagliptyny w terapii skojarzonej.15
Działania niepożądane w populacji pediatrycznej
W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2 profil działań niepożądanych sytagliptyny był porównywalny do profilu obserwowanego u dorosłych pacjentów. Oznacza to, że bezpieczeństwo stosowania leku jest podobne w różnych grupach wiekowych.16
Wyniki badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS
Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) przeprowadzono z udziałem 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy obniżonej funkcji nerek) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w obu grupach, co potwierdza ogólny korzystny profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego sytagliptyny.17
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania