Działania niepożądane
Lonamo 100 mg

Działania niepożądane leku Lonamo

Lonamo (substancja czynna: sytagliptyna) jest lekiem przeciwcukrzycowym dostępnym w dawkach 50 mg i 100 mg w postaci tabletek powlekanych. Podczas terapii tym produktem leczniczym mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których świadomość jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Lonamo opartą na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W trakcie stosowania leku Lonamo raportowano występowanie ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym problemem klinicznym jest również występowanie hipoglikemii, zwłaszcza gdy lek stosowany jest w schematach skojarzonych z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) lub insuliną (częstość 9,6%).²

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Lonamo obejmują szerokie spektrum objawów dotykających różnych układów i narządów. Ich częstość występowania została określona w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych sytagliptyny stosowanej w monoterapii oraz na podstawie zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.<sup data-drug="Lonamo" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej (Tabela 1) według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (3

Działania niepożądane w zależności od układu

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie układu krwiotwórczego odnotowano rzadkie występowanie trombocytopenii, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień. U pacjentów z obniżonym poziomem płytek krwi należy zachować szczególną ostrożność, monitorując parametry morfologiczne.⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Zaobserwowano reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych. Reakcje te mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego postępowania terapeutycznego.⁵

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Hipoglikemia występuje często i jest szczególnie istotnym działaniem niepożądanym przy terapii skojarzonej. Ryzyko hipoglikemii znacząco wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość występowania bardzo często) oraz insuliną. W kontekście terapii skojarzonej z metforminą i pochodnymi sulfonylomocznika hipoglikemia jest najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym.⁶

Zaburzenia układu nerwowego

W obrębie układu nerwowego najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (często), a następnie zawroty głowy (niezbyt często). Objawy te zwykle mają charakter łagodny do umiarkowanego i ustępują samoistnie w trakcie kontynuacji leczenia.⁷

Zaburzenia układu oddechowego

Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki śródmiąższowej choroby płuc z częstością niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych. Jest to potencjalnie poważne powikłanie, które wymaga dokładnej diagnostyki różnicowej z innymi przyczynami problemów oddechowych oraz odpowiedniego postępowania terapeutycznego.⁸

Zaburzenia żołądka i jelit

W zakresie układu pokarmowego zgłaszano zaparcia (niezbyt często), wymioty (częstość nieznana) oraz poważne powikłania w postaci ostrego zapalenia trzustki i martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które może prowadzić do zgonu. Zapalenie trzustki wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalnie ciężki przebieg kliniczny.⁹

Dodatkowo, w badaniu TECOS częstość potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną w porównaniu do 0,2% w grupie otrzymującej placebo.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry niezbyt często występuje świąd. Z nieznaną częstością raportowano poważniejsze zmiany skórne, takie jak: obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, zapalenie naczyń skóry, złuszczające choroby skóry (w tym potencjalnie zagrażający życiu zespół Stevensa-Johnsona) oraz pemfigoid pęcherzowy. Te dermatologiczne działania niepożądane mogą mieć zróżnicowany przebieg kliniczny – od łagodnych objawów po stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji.¹¹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Po wprowadzeniu sytagliptyny do obrotu zgłaszano z nieznaną częstością występowania dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, takie jak: bóle stawów, bóle mięśni, bóle pleców oraz artropatia. Objawy te mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i wymagają właściwego postępowania przeciwbólowego.¹²

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W zakresie układu moczowego raportowano zaburzenia czynności nerek oraz ostrą niewydolność nerek (częstość nieznana). Są to potencjalnie poważne powikłania, które mogą wymagać modyfikacji dawki leku lub nawet przerwania terapii, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.¹³

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Częstość występowania niektórych działań niepożądanych zwiększa się, gdy sytagliptyna stosowana jest w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Podczas terapii skojarzonej zaobserwowano następujące działania niepożądane:¹⁴

• W skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą: hipoglikemia (bardzo często), zaparcia (często)
• W skojarzeniu z insuliną (z metforminą lub bez): hipoglikemia (często), grypa (często), suchość w jamie ustnej (niezbyt często)
• W skojarzeniu z metforminą: nudności i wymioty (często), wzdęcia (często), senność (niezbyt często), biegunka (niezbyt często)
• W skojarzeniu z pioglitazonem: wzdęcia (często), obrzęki obwodowe (często)
• W skojarzeniu z pioglitazonem i metforminą: obrzęki obwodowe (często)

Powyższe dane wskazują na konieczność dokładnego monitorowania pacjentów otrzymujących terapię skojarzoną pod kątem potencjalnych działań niepożądanych charakterystycznych dla danego schematu leczenia.¹⁵

Działania niepożądane niezwiązane z lekiem

Niezależnie od związku przyczynowego z produktem leczniczym, u pacjentów leczonych sytagliptyną obserwowano także inne objawy. Działania niepożądane występujące z częstością co najmniej 5% i częściej w grupie otrzymującej sytagliptynę niż placebo obejmowały:¹⁶

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Dodatkowo odnotowano działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (bez osiągnięcia poziomu 5%, ale z częstością o >0,5% większą niż w grupie kontrolnej): ^{0,5 % większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej), obejmowały zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.”>17}

• Zapalenia kości i stawów
• Ból kończyn

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem pacjentów pediatrycznych w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2 wykazały, że profil działań niepożądanych sytagliptyny w tej grupie wiekowej jest porównywalny do profilu obserwowanego u dorosłych. Oznacza to, że monitorowanie bezpieczeństwa terapii u młodszych pacjentów powinno uwzględniać te same aspekty co u pacjentów dorosłych.¹⁸

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

Bezpieczeństwo stosowania sytagliptyny w kontekście układu sercowo-naczyniowego zostało ocenione w badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które objęło 7 332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥30 i <50 mL/min/1,73 m²) oraz 7 339 pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Lonamo" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7 332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 19

Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do tej obserwowanej u pacjentów otrzymujących placebo, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego leku.²⁰

W badaniu TECOS odnotowano również częstość występowania ciężkiej hipoglikemii:²¹

• U pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika: 2,7% w grupie sytagliptyny vs 2,5% w grupie placebo
• U pacjentów niestosujących insuliny i/lub pochodnej sulfonylomocznika: 1,0% w grupie sytagliptyny vs 0,7% w grupie placebo

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwaną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²²