śródmiąższowa choroba płuc
Śródmiąższowa choroba płuc (ILD – Interstitial Lung Disease) to heterogenna grupa schorzeń, które charakteryzują się różnego stopnia zapaleniem i włóknieniem tkanki śródmiąższowej płuc. Patofizjologicznie dochodzi do uszkodzenia pęcherzyków płucnych, przestrzeni okołopęcherzykowej oraz naczyń, co prowadzi do zaburzeń wymiany gazowej i stopniowego upośledzenia funkcji płuc.
Etiologia ILD jest zróżnicowana i obejmuje choroby o znanej przyczynie (związane z ekspozycją zawodową, polekowe, w przebiegu chorób tkanki łącznej), idiopatyczne śródmiąższowe zapalenia płuc (w tym idiopatyczne włóknienie płuc – IPF), sarkoidozę, choroby ziarniniakowe oraz rzadkie schorzenia (limfangioleiomiomatoza, histiocytoza z komórek Langerhansa). Wczesne rozpoznanie i identyfikacja przyczyny ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów.
Diagnostyka ILD wymaga podejścia multidyscyplinarnego i obejmuje szczegółowy wywiad (ekspozycje środowiskowe, zawodowe, leki), badania obrazowe (HRCT o wysokiej rozdzielczości), badania czynnościowe układu oddechowego, bronchoskopię z płukaniem oskrzelowo-pęcherzykowym (BAL) i biopsją, a w wybranych przypadkach biopsję płuca. Leczenie jest zależne od rozpoznania i obejmuje usunięcie czynnika sprawczego, leczenie immunosupresyjne, przeciwfibrotyczne oraz w zaawansowanych przypadkach przeszczepienie płuc.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Mifomet 50 mg + 850 mg
Mifomet to preparat złożony zawierający sytagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Produkt wykazuje biorównoważność z jednoczesnym podawaniem obu substancji czynnych jako oddzielnych leków. W trakcie terapii odnotowano poważne działania niepożądane, takie jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, a także istotne ryzyko hipoglikemii, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliny (10,9%). Działania niepożądane obejmują m.in. trombocytopenię (rzadko), reakcje anafilaktyczne (częstość nieznana), hipoglikemię (często), nudności, wymioty i wzdęcia (często), a także ostre i martwicze zapalenie trzustki (częstość nieznana). W terapii skojarzonej obserwuje się zwiększoną częstość występowania hipoglikemii, zaparć, obrzęków obwodowych oraz bólu głowy i suchości w jamie ustnej, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
artropatia, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, martwicze i krwotoczne zapalenie trzustki, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna i metformina, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ximve
Symwastatyna (Ximve) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach 40 mg i 80 mg, gdzie częstość miopatii wynosi odpowiednio 0,08% i 0,61%, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg nawet 1,0%. Ryzyko to jest wyższe u pacjentów azjatyckiego pochodzenia (0,24%) oraz u nosicieli allelu c.521T>C genu SLCO1B1, szczególnie homozygot (genotyp CC) z ryzykiem miopatii do 15% w ciągu roku. Zaleca się oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny). W przypadku CK >5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawów mięśniowych, leczenie należy przerwać. Monitorowanie aminotransferaz jest wskazane, a ich trzykrotne przekroczenie normy wymaga odstawienia leku. Symwastatyna zawiera laktozę (od 74,5 mg w dawce 10 mg do 289 mg w dawce 40 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białka transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, danazol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Ezetimibe Teva
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimibe Teva, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg oraz 10 mg ezetymibu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i DRESS. Szczególnie istotne jest monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza gdy wartości przekraczają 5-krotność górnej granicy normy (GGN). W przypadku potwierdzonego podwyższenia CK lub wystąpienia objawów mięśniowych (ból, osłabienie, tkliwość) należy natychmiast przerwać terapię. Lek nie jest zalecany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek, wątroby, niedoczynnością tarczycy, wrodzonymi chorobami mięśni, a także u osób powyżej 70. roku życia lub nadużywających alkoholu. Konieczne jest także unikanie jednoczesnego stosowania z gemfibrozylem oraz kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo ze względu na zwiększone ryzyko rabdomiolizy.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białkomocz, brak laktazy, ciężkie skórne działania niepożądane, cyklosporyna, fluindion, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niacyna, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, posocznica, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leuprostin 5 mg
Leuprostin, zawierający 5 mg leuproreliny w postaci octanu, wywołuje działania niepożądane głównie poprzez farmakologiczne zahamowanie uwalniania hormonów płciowych. Początkowo obserwuje się krótkotrwały wzrost stężenia testosteronu w surowicy, co może nasilać objawy choroby, takie jak ból kości, zwężenie dróg moczowych, ucisk rdzenia kręgowego, osłabienie mięśni nóg czy obrzęk limfatyczny. Stężenie testosteronu po 2-4 tygodniach terapii spada do poziomu porównywalnego z po orchidektomii i utrzymuje się na tym poziomie przez cały czas leczenia. Monitorowanie terapii obejmuje oznaczanie testosteronu, aktywności fosfatazy kwaśnej oraz PSA. Rzadko mogą wystąpić ropnie poiniekcyjne, zwłaszcza przy nieprawidłowym wchłanianiu leku, co wymaga kontroli stężenia testosteronu.
aminotransferazy wątrobowe, antygen PSA, cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, demineralizacja kości, eozynofilia, fosfataza kwaśna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hormony płciowe, leuprorelina, nadciśnienie tętnicze, obrzęk limfatyczny, odstęp QT, orchidektomia, parestezje, postać depot, poziom glukozy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stosunek korzyści do ryzyka, testosteron, toksyczna nekroliza naskórka, zator płucny, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 0,25 mg
Profil bezpieczeństwa ewerolimusu (Aderolio) został określony na podstawie wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych u dorosłych biorców przeszczepów nerek (n=2497), serca (n=1531) oraz wątroby (n=719), stosowanego w skojarzeniu z inhibitorami kalcyneuryny (CNI) i kortykosteroidami. Stosowanie ewerolimusu z obniżoną dawką cyklosporyny wiązało się z rzadszym występowaniem podwyższonego stężenia kreatyniny w surowicy oraz niższymi wartościami średnimi i medianą kreatyniny w porównaniu do pełnej dawki cyklosporyny. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemię, nowo rozpoznaną cukrzycę, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia, w tym wysięki opłucnowe i osierdziowe. Występowanie działań niepożądanych zależy od intensywności i czasu trwania immunosupresji, a pełna dawka cyklosporyny w mikroemulsji zwiększała ryzyko wzrostu kreatyniny w surowicy.
azoospermia, białkomocz, cyklosporyna, erytrodermia, ewerolimus, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, inhibitor mTOR, inhibitory kalcyneuryny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, martwica cewek nerkowych, martwica kości, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk limfatyczny, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, oligospermia, proteinoza pęcherzyków płucnych, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, rabdomioliza, spermatogeneza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, takrolimus, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica tętnic, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatorowość zakrzepowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suvezen Neo
Produkt leczniczy SUVEZEN NEO, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz działań niepożądanych ze strony wątroby i nerek. Szczególnie dawka 40 mg rozuwastatyny wiąże się z wyższym ryzykiem rabdomiolizy oraz zwiększoną aktywnością aminotransferaz (>3x GGN) i białkomoczu. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić poziom kinazy kreatynowej (CK), odraczając leczenie, jeśli aktywność CK przekracza 5-krotność górnej granicy normy (GGN). Monitorowanie CK jest wskazane w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych, a leczenie należy przerwać przy znacznych wzrostach CK (>5x GGN) lub ciężkich dolegliwościach mięśniowych. U pacjentów z predyspozycjami do miopatii (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, jednoczesne stosowanie fibratów) konieczna jest szczególna ostrożność i regularna kontrola kliniczna. Ponadto, u pacjentów leczonych statynami odnotowano bardzo rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM), wymagającej przerwania terapii.
antybiotyki makrolidowe, azole przeciwgrzybicze, białkomocz, ból mięśniowy, cukrzyca, fosfokinaza kreatynowa, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, INR, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, miastenia, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, warfaryna, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan Orion 80 mg
Telmisartan Orion w dawce 80 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9% u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (częstość rzadka: ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ostrą niewydolność nerek, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególne grupy ryzyka to pacjenci japońscy (zwiększone ryzyko zaburzeń wątroby), osoby z cukrzycą (hipoglikemia) oraz pacjenci leczeni w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego (częste niedociśnienie). W badaniu PRoFESS odnotowano wyższą częstość posocznicy u leczonych telmisartanem, a także zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, choć związek przyczynowy nie jest potwierdzony.
bezsenność, bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, duszność, enzym wątrobowy, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność wielonarządowa, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie wątroby, zaburzenie widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ścięgna, zapalenie zatok, zawroty błędnikowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myfortic 180 mg
Myfortic, zawierający kwas mykofenolowy (mykofenolan sodu), jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie u pacjentów po przeszczepieniu narządów, w dawce 1440 mg/dobę przez okres do 1 roku. Terapia ta wiąże się ze znacznym ryzykiem rozwoju poważnych działań niepożądanych, w tym nowotworów złośliwych (np. chłoniaków u 0,9-1,3% pacjentów, raka skóry u 0,9-1,8%), zakażeń oportunistycznych (np. CMV u 21,6% pacjentów de novo, zakażenia drożdżakowe, Herpes simplex) oraz ciężkich infekcji zagrażających życiu, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy nefropatia wirusem BK. Ponadto, leczenie może indukować istotne zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię (bardzo często), niedokrwistość i trombocytopenię (często), a także neutropenię i limfopenię (niezbyt często), z możliwymi przypadkami agranulocytozy, aplazji układu czerwonokrwinkowego i pancytopenii. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą również zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często), wzdęcia, ból brzucha, nudności i wymioty (często), a także poważne powikłania, w tym krwotok z przewodu pokarmowego i perforacja jelita.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, biegunka, choroba limfoproliferacyjna, hipogammaglobulinemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfopenia, martwica kanalików nerkowych, mięsak Kaposiego, mykofenolan sodu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostry zespół zapalny, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja jelita, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozstrzeń oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, zakażenie drożdżakowe, zakażenie oportunistyczne, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvacard 20 20 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS) z udziałem 20 536 pacjentów oraz Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S) z 4444 pacjentami. W badaniu HPS stosowano dawkę 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, gdzie wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną. Szczególną uwagę zwraca immunozależna miopatia martwicza (IMNM), autoimmunologiczna postać miopatii z utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Ryzyko rozwoju cukrzycy jest zwiększone u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy i nadciśnienie.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfasalazin Krka 500 mg
Sulfasalazyna, składnik preparatu Sulfasalazin Krka, wywołuje działania niepożądane u około 33% pacjentów, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, bóle brzucha, biegunka) oraz bólami głowy. Około 75% działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Często obserwuje się leukopenię, a niezbyt często trombocytopenię; poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, megaloblastyczna oraz pancytopenia, występują z nieustaloną częstością. Sulfasalazyna może indukować poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, chorobę posurowiczą, a także autoimmunologiczne zespoły, takie jak układowy toczeń rumieniowaty i zespół Sjögrena. W zakresie układu nerwowego odnotowano encefalopatię, neuropatię obwodową i aseptyczne zapalenie opon mózgowych, a w układzie oddechowym – włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych i śródmiąższową chorobę płuc. Hepatotoksyczność manifestuje się rzadko żółtaczką i podwyższeniem enzymów wątrobowych, a w ciężkich przypadkach niewydolnością i piorunującym zapaleniem wątroby.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, encefalopatia, farmakovigilance, krwiomocz, krystaluria, leukopenia, makrocytoza, naciek eozynofilowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia węchu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ansifora 50 mg
Ansifora (sytagliptyna), stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najważniejsze z nich to ryzyko zapalenia trzustki, w tym postaci martwiczej lub krwotocznej, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy, zaparcia, świąd, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej.
artropatia, badanie TECOS, ból głowy, ból kończyn, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, sytagliptyna, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Juzina 100 mg
Lek Juzina zawiera 100 mg sytagliptyny i jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z istotnym ryzykiem zapalenia trzustki oraz reakcji nadwrażliwości. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7%-13,8%) oraz insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy (często), zawroty głowy i zaparcia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki trombocytopenii. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również śródmiąższową chorobę płuc, ostre i martwicze zapalenie trzustki, reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), obrzęk naczynioruchowy oraz zaburzenia nerek, jednak ich częstość pozostaje nieznana.
artropatia, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron Combi
Produkt leczniczy Zahron Combi, łączący rozuwastatynę i amlodypinę, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Rozuwastatyna w dawce 40 mg może powodować białkomocz kanalikowy, który jest zwykle przemijający, jednak ciężkie działania niepożądane nerkowe występują częściej przy tej dawce. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek stosowanie jest przeciwwskazane, natomiast amlodypina może być stosowana w zwykłych dawkach, gdyż jej stężenie nie zależy od stopnia niewydolności nerek. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza przy dawkach rozuwastatyny powyżej 20 mg, ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz bardzo rzadkich przypadków immunozależnej miopatii martwiczej. Wskazane jest unikanie oznaczania CK po wysiłku fizycznym oraz powtórne badanie przy wartości CK >5 x GGN (górna granica normy), a w przypadku potwierdzenia takiego wyniku – rezygnacja z leczenia produktem.
antagonista wapnia, białkomocz, ból mięśni, dziedziczna choroba układu mięśniowego, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk płuc, osłabienie siły mięśniowej, próba czynnościowa wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, wtórna hipercholesterolemia, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – PHINGROUM 50 mg
PHINGROUM, zawierający sytagliptynę w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki (częstość nieznana, 0,3% w badaniu TECOS) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Hipoglikemia jest istotnym działaniem niepożądanym, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomoczników (częstość 4,7-13,8%) i insuliny (9,6%). W badaniu TECOS u 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy eGFR 30-50 ml/min/1,73 m²) częstość ciężkiej hipoglikemii wyniosła 2,7% w grupie stosującej insulinę i/lub sulfonylomocznik oraz 1,0% u pacjentów bez takiego leczenia, co było porównywalne z grupą placebo. Inne działania niepożądane obejmują trombocytopenię (rzadko), śródmiąższową chorobę płuc, obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, zapalenie naczyń skóry oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, chlorowodorek jednowodny, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valarox 160 mg + 10 mg
Valarox to preparat złożony zawierający rozuwastatynę wapniową oraz walsartan, dostępny w dawkach 10 mg + 80 mg, 20 mg + 80 mg, 10 mg + 160 mg oraz 20 mg + 160 mg w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku odzwierciedla połączenie profili obu składników, z niskim odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych (<4%). Walsartan wykazuje częstość działań niepożądanych porównywalną z placebo, co jest istotne przy długotrwałym leczeniu nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana. Wśród najczęstszych działań niepożądanych znajdują się bóle głowy, zawroty głowy, kaszel, zaparcia, nudności, bóle mięśni i astenia.
agranulocytoza, astenia, cukrzyca, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, immunozależna miopatia nekrotyzująca, krwiomocz, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, rozuwastatyna wapniowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tabletka powlekana, trombocytopenia, walsartan, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 40 40 mg
Na podstawie analizy danych klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną (Sortis) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenia błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe, podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, >10 razy GGN u 0,4%). Działania te były zwykle przemijające i odwracalne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Częstość działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowego schematu: często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Krka
Podczas terapii Atorvastatin Krka konieczne jest regularne monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym stężeniem aminotransferaz, które przekracza trzykrotnie górną granicę normy (GGN). W takich przypadkach zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u pacjentów po udarze krwotocznym, gdzie dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Ponadto, istnieje ryzyko miopatii, zapalenia mięśni oraz rabdomiolizy, zwłaszcza przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10 razy GGN, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wskazane jest oznaczenie CK przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach oraz u osób powyżej 70. roku życia.
aminotransferaza, brak laktazy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy