Działania niepożądane
Aderolio 0,25 mg

Profil bezpieczeństwa ewerolimusu (Aderolio) został określony na podstawie wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych u dorosłych biorców przeszczepów nerek (n=2497), serca (n=1531) oraz wątroby (n=719), stosowanego w skojarzeniu z inhibitorami kalcyneuryny (CNI) i kortykosteroidami. Stosowanie ewerolimusu z obniżoną dawką cyklosporyny wiązało się z rzadszym występowaniem podwyższonego stężenia kreatyniny w surowicy oraz niższymi wartościami średnimi i medianą kreatyniny w porównaniu do pełnej dawki cyklosporyny. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemię, nowo rozpoznaną cukrzycę, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia, w tym wysięki opłucnowe i osierdziowe. Występowanie działań niepożądanych zależy od intensywności i czasu trwania immunosupresji, a pełna dawka cyklosporyny w mikroemulsji zwiększała ryzyko wzrostu kreatyniny w surowicy.

Działania niepożądane leku Aderolio

Poniższy tekst przedstawia szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem ewerolimusu (Aderolio), ze szczególnym uwzględnieniem profilu bezpieczeństwa, częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych oraz potencjalnych zagrożeń dla pacjentów po przeszczepieniu narządów. Informacje te są istotne dla właściwego monitorowania stanu klinicznego pacjentów i odpowiedniego reagowania na ewentualne powikłania terapii.1

Profil bezpieczeństwa leku

Profil bezpieczeństwa ewerolimusu został ustalony na podstawie danych z wieloośrodkowych, randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych obejmujących dorosłych biorców przeszczepu. Ewerolimus stosowano w połączeniu z inhibitorami kalcyneuryny (CNI) i kortykosteroidami. Specyficznie, połączenie ewerolimusu z cyklosporyną oceniano w pięciu badaniach u 2497 pacjentów po przeszczepieniu nerki oraz w trzech badaniach u 1531 pacjentów po przeszczepieniu serca. Natomiast terapię skojarzoną ewerolimusem i takrolimusem oceniano w jednym badaniu z udziałem 719 pacjentów po przeszczepieniu wątroby.2

Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa ewerolimusu podawanego ze zmniejszoną dawką cyklosporyny był podobny do tego obserwowanego w badaniach rejestracyjnych z zastosowaniem cyklosporyny w pełnej dawce. Istotną różnicą było rzadsze występowanie podwyższonych stężeń kreatyniny w surowicy oraz niższe średnie i mediany stężenia kreatyniny w surowicy w porównaniu do danych z badań III fazy.3

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas stosowania ewerolimusu należą: zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemia, wystąpienie cukrzycy po raz pierwszy, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcie, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia (w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy).4

Należy zauważyć, że występowanie działań niepożądanych może zależeć od całkowitego schematu leczenia immunosupresyjnego, w szczególności od stopnia i czasu trwania immunosupresji. Szczególnie istotna jest obserwacja, że u pacjentów otrzymujących ewerolimus w połączeniu z pełną dawką cyklosporyny w mikroemulsji częściej występowało zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy w porównaniu do grupy kontrolnej. Całkowita częstość działań niepożądanych była mniejsza przy zastosowaniu zredukowanej dawki cyklosporyny w mikroemulsji.5

Szczególne działania niepożądane

Zaburzenia płodności: W badaniach toksykologicznych na modelach nieklinicznych wykazano, że ewerolimus może negatywnie wpływać na spermatogenezę. Istnieje potencjalne ryzyko niepłodności u mężczyzn podczas długotrwałego stosowania produktu Aderolio. Literatura medyczna zawiera doniesienia o przypadkach odwracalnej azoospermii i oligospermii u pacjentów leczonych inhibitorami mTOR.6

Nowotwory złośliwe: W kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 3256 pacjentów otrzymujących ewerolimus w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi, monitorowanych przez co najmniej rok, u 3,1% pacjentów rozwinęły się nowotwory złośliwe. U 1,0% pacjentów były to złośliwe nowotwory skóry, a u 0,60% odnotowano chłoniaki lub zaburzenia limfoproliferacyjne.7

Choroby płuc: U pacjentów otrzymujących rapamycynę i jej pochodne, w tym ewerolimus, zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, obejmującej śródmiąższowe zapalenie płuc i/lub zwłóknienie o etiologii niezakaźnej. Niektóre z tych przypadków prowadziły do zgonu pacjenta. Większość przypadków ustępowała po przerwaniu podawania ewerolimusu i/lub włączeniu leczenia glikokortykosteroidami, jednak odnotowano również przypadki śmiertelne.8

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane o możliwym lub prawdopodobnym związku przyczynowym ze stosowaniem ewerolimusu, które zaobserwowano w badaniach klinicznych III fazy. Działania te zidentyfikowano na podstawie zwiększonej częstości w badaniach porównujących pacjentów otrzymujących ewerolimus z pacjentami otrzymującymi standardową terapię niezawierającą ewerolimusu lub na podstawie takiej samej częstości w przypadku zdarzeń będących znanymi działaniami niepożądanymi leku porównawczego (mykofenolanu sodu) w badaniach dotyczących przeszczepienia nerek i serca.9

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze Posocznica, zakażenia ran, zakażenia oportunistyczne Zakażenia wirusem BK nerek, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Nowotwory złośliwe skóry, chłoniaki, zaburzenia limfoproliferacyjne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość, leukopenia Trombocytopenia, neutropenia, pancytopenia Mikroangiopatia zakrzepowa (w tym zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperlipidemia, nowo rozpoznana cukrzyca, hipokaliemia Hipertriglicerydemia, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, hiperglikemia, odwodnienie
Zaburzenia psychiczne Bezsenność, lęk Depresja, chwiejność nastroju
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Drżenie, zawroty głowy, parestezje, obwodowa neuropatia Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Zaburzenia serca Wysięk osierdziowy, tachykardia
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe Zakrzepica żył głębokich, krwotok, zakrzepica tętnic i żył nerkowych
Zaburzenia układu oddechowego Wysięk opłucnowy, kaszel, duszność Śródmiąższowa choroba płuc, zator tętnicy płucnej
Zaburzenia żołądka i jelit Ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty Zapalenie trzustki, zapalenie jamy ustnej, wzdęcia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby, żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Trądzik, wysypka Obrzęk naczynioruchowy
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle stawów, kurcze mięśni Martwica kości, rhabdomioliza
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Białkomocz Martwica cewek nerkowych, odmiedniczkowe zapalenie nerek
Zaburzenia układu rozrodczego Zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania Torbiele jajników
Zaburzenia ogólne Obrzęki obwodowe, gorączka, ból, zaburzenia gojenia Przepuklina w bliźnie pooperacyjnej, ból w klatce piersiowej
Badania diagnostyczne Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia kreatyniny Nieprawidłowa aktywność enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności nerek

Działania niepożądane z okresu po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu ewerolimusu do obrotu zidentyfikowano dodatkowe działania niepożądane ze spontanicznych doniesień i literatury medycznej. Ponieważ zgłaszanie tych działań jest dobrowolne i dotyczy populacji o nieokreślonej wielkości, niemożliwe jest wiarygodne oszacowanie ich częstości, dlatego klasyfikuje się je jako działania występujące z „nieznaną częstością”.10

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niedobór żelaza Nieznana
Zaburzenia naczyniowe Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, obrzęk limfatyczny Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Proteinoza pęcherzyków płucnych Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Erytrodermia Nieznana

Dzieci i młodzież

Informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania ewerolimusu u dzieci i młodzieży oparte są na danych pochodzących z 36-miesięcznej obserwacji po przeszczepieniu nerki oraz 24-miesięcznej obserwacji po przeszczepieniu wątroby w tej grupie wiekowej.11

Czynniki wpływające na bezpieczeństwo stosowania

Całościowy profil bezpieczeństwa ewerolimusu jest względnie zgodny we wszystkich wskazaniach transplantacyjnych. Istotne jest jednak, że występowanie działań niepożądanych może zależeć od schematu leczenia immunosupresyjnego, w tym od intensywności i czasu trwania immunosupresji.12

W szczególności, w badaniach z zastosowaniem ewerolimusu w połączeniu z cyklosporyną, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy obserwowano częściej u pacjentów otrzymujących ewerolimus w połączeniu z pełną dawką cyklosporyny w mikroemulsji w porównaniu do pacjentów z grupy kontrolnej. Ogólna częstość działań niepożądanych była jednak mniejsza po zastosowaniu zmniejszonej dawki cyklosporyny w mikroemulsji.13

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl