priapizm
Priapizm to stan chorobowy charakteryzujący się przedłużającą się, bolesną erekcją prącia, niezwiązaną z pobudzeniem seksualnym. Dolegliwość ta wymaga pilnej interwencji medycznej, ponieważ może prowadzić do trwałego uszkodzenia tkanek prącia i zaburzeń erekcji.
Wyróżnia się dwa główne typy priapizmu: niedokrwienny (tzw. niskiego przepływu), będący stanem nagłym wymagającym natychmiastowej interwencji, oraz nieniedokrwienny (wysokiego przepływu), który zwykle nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla tkanek. Priapizm niedokrwienny charakteryzuje się sztywnym i bolesnym członkiem, podczas gdy w typie nieniedokrwiennym erekcja jest zwykle mniej sztywna i niebolesna.
Przyczyny priapizmu są różnorodne i obejmują: choroby hematologiczne (szczególnie niedokrwistość sierpowatokrwinkowa), leki (m.in. niektóre psychotropowe, przeciwnadciśnieniowe, hormony), urazy, nowotwory czy zaburzenia neurologiczne. W leczeniu priapizmu niedokrwiennego stosuje się aspirację krwi z ciał jamistych, iniekcje leków obkurczających naczynia oraz zabiegi chirurgiczne w przypadkach opornych na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Servenon 20 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥1/10) należą bóle głowy oraz nudności. Inne często występujące objawy to lęk, niepokój, zaburzenia snu, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, bóle mięśniowo-szkieletowe, zmęczenie oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), myśli i zachowania samobójcze, krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg rodnych oraz hiponatremia, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko powikłań jest zwiększone u kobiet, pacjentów z hipokaliemią, chorobami serca oraz osób powyżej 50. roku życia.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, kserostomia, małopłytkowość, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kornam 5 mg
Terazosyna, stosowana w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz nadciśnienia tętniczego, wykazuje profil działań niepożądanych o charakterze głównie łagodnym i przemijającym. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest istotnie wyższe u pacjentów powyżej 65 roku życia (5,6%) w porównaniu z młodszymi (2,6%). Szczególną uwagę należy zwrócić na niedociśnienie ortostatyczne, które występuje częściej u chorych leczonych z powodu przerostu prostaty niż u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA i obejmują m.in. układ krążenia (niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca, tachykardia, omdlenia), układ nerwowy (zawroty głowy, bóle głowy, senność), układ oddechowy (nieżyt nosa, duszność), układ pokarmowy (nudności, wymioty, zaparcia, biegunka), układ moczowo-płciowy (impotencja, priapizm, zaburzenia wytrysku) oraz skórę i tkankę podskórną (świąd, wysypka, obrzęk naczynioruchowy).
astenia, ból głowy, ciśnienie tętnicze krwi, duszność, impotencja, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, parestezja, priapizm, przerost prostaty, tachykardia, terazosyna, zaburzenie wytrysku, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trazodone Neuraxpharm 50 mg
Trazodon Neuraxpharm (chlorowodorek trazodonu) w dawkach 50 mg, 100 mg i 150 mg, stosowany w terapii, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwuje się senność, uspokojenie, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ból głowy, pobudzenie oraz niedociśnienie ortostatyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu. Ponadto, trazodon może indukować poważne zaburzenia kardiologiczne, takie jak niemiarowości serca, torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca. Rzadkie, ale ciężkie uszkodzenia wątroby oraz ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Monitorowanie nawodnienia, elektrolitów (w tym hiponatremii i SIADH) oraz funkcji wątroby jest niezbędne dla bezpieczeństwa terapii.
afazja ekspresyjna, agranulocytoza, bradykardia, chlorowodorek trazodonu, drgawka miokloniczne, dystonia, eozynofilia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, myśli samobójcze, niedociśnienie tętnicze ortostatyczne, niedokrwistość, niemiarowość serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, porażenna niedrożność jelita, priapizm, SIADH, tachykardia komorowa, torsade de pointes, uszkodzenie hepatocytów, wewnątrzwątrobowy zastój żółci, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie kardiologiczne, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valinger Forte
Przed zastosowaniem Valinger Forte (50 mg syldenafilu w postaci cytrynianu) konieczna jest szczegółowa diagnostyka zaburzeń erekcji oraz ocena stanu układu sercowo-naczyniowego pacjenta, ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, nagła śmierć sercowa czy niemiarowość komorowa. Syldenafil wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co może powodować przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z utrudnionym odpływem krwi z lewej komory serca (np. zwężenie ujścia aorty, kardiomiopatia przerostowa) oraz z zespołem atrofii wielonarządowej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie syldenafilu z azotanami ze względu na nasilenie działania hipotensyjnego. Należy również zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących alfa-adrenolityki, ze względu na ryzyko objawowego niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w ciągu 4 godzin od podania leku.
anatomiczna deformacja prącia, autonomiczny układ nerwowy, azotan, białaczka, choroba Peyroniego, choroba wrzodowa, inhibitor PDE5, kardiomiopatia przerostowa, krwotok mózgowo-naczyniowy, lek alfa-adrenolityczny, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niemiarowość komorowa, niestabilna dławica piersiowa, nitroprusydek sodu, objawowe niedociśnienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, priapizm, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, syldenafil, szpiczak mnogi, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zwężenie ujścia aorty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tamsulosin Aristo 0,4 mg
Chlorowodorek tamsulosyny, stosowany w dawce 0,4 mg w preparacie Tamsulosin Aristo, jest antagonistą receptorów α₁-adrenergicznych wykorzystywanym w terapii objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy (1,3%), prawdopodobnie związane z działaniem naczyniorozkurczającym leku. Inne często występujące objawy to zaburzenia wytrysku, takie jak wytrysk wsteczny. Niezbyt często pojawiają się bóle głowy, zapalenie błony śluzowej nosa, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), suchość w jamie ustnej, kołatanie serca oraz hipotonia ortostatyczna. Rzadziej zgłaszane są omdlenia, obrzęk naczynioruchowy, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy złuszczające zapalenie skóry. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano również przypadki migotania przedsionków, arytmii i tachykardii, choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny.
antagonista receptora α1-adrenergicznego, arytmia, astenia, biegunka, ból głowy, chlorowodorek tamsulosyny, duszność, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, krwawienie z nosa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migotanie przedsionków, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, operacja zaćmy, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka, wytrysk wsteczny, zaburzenia widzenia, zaburzenia wytrysku, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sildenafil Medical Valley
Przed rozpoczęciem terapii syldenafilem w leczeniu zaburzeń erekcji konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki podmiotowej i przedmiotowej, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układu sercowo-naczyniowego. Syldenafil, jako lek o działaniu naczyniorozkurczowym, może powodować przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, takimi jak zwężenie ujścia aorty, kardiomiopatia przerostowa czy zespół atrofii wielonarządowej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie syldenafilu z azotanami ze względu na ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano poważne incydenty sercowo-naczyniowe, w tym zawał mięśnia sercowego, niestabilną dławicę piersiową, nagłą śmierć sercową, niemiarowość komorową oraz incydenty naczyniowo-mózgowe, często związane z aktywnością seksualną lub bezpośrednio po przyjęciu leku.
azotany, badanie podmiotowe i przedmiotowe, białaczka, choroba Peyroniego, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze krwi, deformacja prącia, hemofilia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor PDE5, interakcja farmakokinetyczna, kardiomiopatia przerostowa, krwotok mózgowy, lek alfa-adrenolityczny, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, nagła śmierć sercowa, NAION, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niemiarowość komorowa, niestabilna dławica piersiowa, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, syldenafil, szpiczak mnogi, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia erekcji, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zespół atrofii wielonarządowej, zwężenie ujścia aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Accord 300 mg
Darunavir Accord jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, glikol propylenowy oraz barwnik żółcieni pomarańczowej FCF (E110). Nie należy stosować leku u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie Darunaviru Accord z silnymi induktorami CYP3A (np. ryfampicyna) oraz preparatami zawierającymi ziele dziurawca, które obniżają stężenie darunawiru i mogą prowadzić do utraty skuteczności terapii oraz rozwoju oporności. Ponadto, nie należy łączyć darunawiru z lopinawirem/rytonawirem ze względu na niekorzystne interakcje farmakokinetyczne.
alfuzosyna, amiodaron, antagonista receptora P2Y12, antagonista receptorów opioidowych, arytmia komorowa, awanafil, chinidyna, ciężkie działanie niepożądane, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cyzapryd, dapoksetyna, depresja oddechowa, dihydroergotamina, dławica piersiowa, domperydon, dronedaron, elbaswir z grazoprewirem, ergometryna, ergotamina, glikol propylenowy, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, iwabradyna, klasyfikacja Child-Pugh, kolchicyna, kwetiapina, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, lomitapid, lopinawir z rytonawirem, lowastatyna, lurazydon, metylergonowina, midazolam, migotanie przedsionków, miopatia i neuropatia, nadwrażliwość na darunawir, naloksegol, niedociśnienie tętnicze, ostry zespół wieńcowy, pimozyd, pochodna alkaloidów sporyszu, priapizm, przedwczesny wytrysk, rabdomioliza, ranolazyna, sertindol, silny induktor CYP3A, syldenafil, symwastatyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, torsades de pointes, triazolam, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zaparcie wywołane opioidami, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Tourette’a, ziele dziurawca, żółcień pomarańczowa FCF, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mozarin Swift 10 mg
Podczas terapii escytalopramem w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Mozarin Swift) obserwuje się liczne działania niepożądane, z których większość pojawia się w pierwszych dwóch tygodniach leczenia i zwykle ulega zmniejszeniu w trakcie kontynuacji terapii. Najczęstsze objawy obejmują bóle głowy (≥1/10), nudności (≥1/10), zmiany w apetycie (≥1/100), zaburzenia psychiczne takie jak niepokój i zmniejszenie popędu płciowego (≥1/100), a także objawy ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, żołądkowo-jelitowego i skóry. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak zespół serotoninowy, reakcje anafilaktyczne, wydłużenie odstępu QT oraz myśli i zachowania samobójcze, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ryzyko wydłużenia QT jest szczególnie istotne u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca.
akatyzja, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mlekotok, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pobudzenie psychomotoryczne, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Aurovitas 15 mg
Aripiprazol w dawce 15 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi oraz monitorowaniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. Zaburzenia pozapiramidowe (EPS), takie jak parkinsonizm, akatyzja, dystonia i dyskineza, pojawiają się u 25,8% pacjentów leczonych aripiprazolem w porównaniu do 57,3% w grupie haloperydolu. Akatyzja występuje u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi oraz u 6,2% pacjentów ze schizofrenią. Dystonia może pojawić się szczególnie w pierwszych dniach terapii, manifestując się kurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. Ponadto, aripiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny w surowicy oraz zaburzenia kontroli impulsów, takie jak patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność czy kompulsywne objadanie się.
akatyzja, arypiprazol, arytmia, cukrzyca, dysfagia, dyskineza, dystonia, haloperydol, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Zentiva
Atazanawir, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, wykazuje skuteczną supresję wirusa HIV, jednak istnieje marginalne ryzyko przeniesienia zakażenia drogą płciową, co wymaga przestrzegania krajowych wytycznych profilaktycznych. Skojarzone stosowanie atazanawiru z rytonawirem w dawkach rytonawiru powyżej 100 mg/dobę nie było klinicznie oceniane i może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności oraz hiperbilirubinemii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, obserwuje się podwyższone stężenia leku i zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak atazanawir nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. W badaniach klinicznych odnotowano bezobjawowe, zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień podczas terapii inhibitorami proteazy, w tym atazanawirem.
atazanawir, atorwastatyna, blok przedsionkowo-komorowy, dyslipidemia, efawirenz, flutikazon, hemofilia, hiperbilirubinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor PDE5, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, kamica żółciowa, martwica kości, newirapina, priapizm, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, rytonawir, salmeterol, supresja wirusa, toksyczny wykwit skórny, transferaza UDP-glukuronozylowa, wirusowe zapalenie wątroby, worykonazol, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidon Vipharm 3 mg
Risperidon Vipharm, zawierający rysperydon, jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii i innych zaburzeń psychicznych. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują parkinsonizm, sedację/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm, akatyzja, dystonia i dyskineza, wykazują zależność od dawki i mogą manifestować się objawami takimi jak sztywność mięśni, drżenie spoczynkowe, niepokój ruchowy czy skurcze mięśni. Zaburzenia psychiczne obejmują bezsenność (≥10%), a także często występujące zaburzenia snu, pobudzenie, depresję i niepokój. Istotne są również zmiany metaboliczne, w tym zwiększenie masy ciała (≥7% u 18% pacjentów ze schizofrenią), cukrzyca (0,18% vs 0,11% placebo) oraz hiperglikemia. Ryzyko kardiologiczne obejmuje tachykardię i nadciśnienie (często), a także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT i poważnych arytmii, w tym torsade de pointes i nagłego zgonu.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykinezja, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rysperydon, schizofrenia, sedacja, sztywność mięśni, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Deca-Durabolin 50 mg/ml
Deca-Durabolin, zawierający dekanian nandrolonu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, częstotliwości podawania oraz czasu terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak wirylizacja (maskulinizacja u kobiet objawiająca się pogłębieniem głosu, hirsutyzmem i zmianami w rozkładzie tkanki tłuszczowej), oraz metaboliczne, w tym hiperlipidemia z obniżeniem cholesterolu HDL, co zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. W trakcie terapii obserwuje się również zaburzenia psychiczne (depresja, agresja, mania), nadciśnienie tętnicze, dysfonię, nudności, a także zmiany skórne, takie jak trądzik i hirsutyzm. U dzieci przed okresem dojrzewania możliwe jest przedwczesne dojrzewanie płciowe i zahamowanie wzrostu wskutek przedwczesnego kostnienia chrząstek nasadowych. Nadużywanie preparatu, zwłaszcza w dawkach przekraczających zalecenia terapeutyczne, wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe), wątroby (zastój żółci, niewydolność wątroby) oraz nieodwracalnych zaburzeń funkcji rozrodczych (azoospermia, zanik jąder, ginekomastia u mężczyzn, zanik gruczołów sutkowych u kobiet).
azoospermia, bezpłodność, brak miesiączki, dekanian nandrolonu, depresja, dysfonia, ginekomastia, hiperlipidemia, hirsutyzm, kardiomiopatia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk, plamica wątrobowa, popęd płciowy, priapizm, przedwczesne dojrzewanie płciowe, przerost mięśnia sercowego, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, steryd anaboliczno-androgenny, trądzik, udar niedokrwienny, wirylizacja, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic wieńcowych, zastój żółci, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suprostiv 0,4 mg
Produkt leczniczy Suprostiv zawiera 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej występujące działania to zawroty głowy (1,3%), bóle głowy oraz omdlenia, prawdopodobnie związane z efektem wazodylatacyjnym tamsulosyny. Rzadziej obserwuje się zaburzenia widzenia, kołatanie serca, a bardzo rzadko niedociśnienie ortostatyczne, które jest szczególnie niebezpieczne u osób starszych i stosujących leki hipotensyjne. Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują objawy ze strony układu oddechowego (zapalenie błony śluzowej nosa, krwawienie z nosa), przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej), skóry (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry) oraz układu rozrodczego (zaburzenia wytrysku, priapizm). Szczególną uwagę należy zwrócić na śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, który może komplikować zabiegi okulistyczne u pacjentów leczonych tamsulosyną.
arytmia, compliance terapeutyczny, duszność, działanie wazodylatacyjne, efekt wazodylatacyjny, jaskra, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, receptor alfa-adrenergiczny, rumień wielopostaciowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, tamsulosyny chlorowodorek, wytrysk wsteczny, zaburzenia wytrysku, zaćma, zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sierpowatokrwinkowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba sierpowatokrwinkowa (SCD) to najczęstsze dziedziczne zaburzenie hematologiczne, wynikające z mutacji genu hemoglobiny, prowadzące do produkcji hemoglobiny S i deformacji erytrocytów w kształt sierpa. Patofizjologia obejmuje polimeryzację hemoglobiny S przy obniżonym poziomie tlenu, co skutkuje mikrookluzją naczyń, przewlekłą hemolizą i niedokrwistością (okres półtrwania erytrocytów 10-20 dni vs. 120 dni normalnie). Objawy kliniczne to nawracające kryzysy bólowe, niedokrwistość, uszkodzenia narządowe oraz zwiększona podatność na infekcje, zwłaszcza u dzieci z asplenią funkcjonalną. Diagnostyka obejmuje morfologię krwi, badania obrazowe, echokardiografię, ultrasonografię Dopplera przezczaszkową (TCD) oraz badania funkcji wątroby i nerek. Kompleksowa opieka pielęgniarska skupia się na monitorowaniu stanu pacjenta, ocenie bólu, funkcji oddechowej, nawodnienia, neurologicznej oraz edukacji pacjentów i rodzin w zakresie zapobiegania kryzysom i powikłaniom.
asplenia funkcjonalna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba sierpowatokrwinkowa, ciężka niedokrwistość, Crizanlizumab, erytrocyt, Haemophilus influenzae, hemoglobina płodowa, hydroksymocznik, kryzys bólowy, kryzys naczyniowo-okluzyjny, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, mutacja genetyczna, nadmierny wysiłek fizyczny, niedodma, niedokrwistość, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddział ratunkowy, ostry zespół klatki piersiowej, patofizjologia, polimeryzacja hemoglobiny, priapizm, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, sierpowacenie krwinek, Streptococcus pneumoniae, terapia genowa, ultrasonografia przezczaszkowa, uszkodzenie narządowe, voxelotor, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Promazine Hasco 25 mg
Promazine Hasco w dawce 25 mg w formie tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami układu nerwowego, krwiotwórczego oraz endokrynologicznego. Wśród poważnych powikłań hematologicznych o częstości nieznanej znajdują się granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna oraz małopłytkowość, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. Reakcje immunologiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie, stanowią zagrożenie życia. Zaburzenia endokrynologiczne obejmują mlekotok, ginekomastię, hiperglikemię i hipoglikemię, a także zmiany metaboliczne, w tym uciążliwe zaparcia wynikające z działania przeciwcholinergicznego. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak parkinsonizm, akatyzja, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz napady drgawek, wymagają szczególnej uwagi i odpowiedniej interwencji terapeutycznej.
agranulocytoza, akatyzja, blok przedsionkowo-komorowy, cukromocz, depresja oddechowa, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, granulocytopenia, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipotermia, lek przeciwcholinergiczny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, morfologia krwi, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, pokrzywka, późna dyskineza, priapizm, promazyna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia libido, zaburzenia miesiączkowania, zespół dystoniczny, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vardenafil Holsten 10 mg
Produkt leczniczy Vardenafil Holsten, zawierający wardenafil w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o charakterze głównie przejściowym i nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy, występujący u ≥10% pacjentów, ze zwiększoną częstością u osób w wieku ≥65 lat przy dawce 20 mg (16,2% vs 11,8% u młodszych). Ponadto, u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie odnotowano wyższą częstość zawrotów głowy, co wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia niższych dawek początkowych. Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na priapizm, krwawienia z prącia, hematospermię oraz krwiomocz, a także rzadkie, ale istotne incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, tachyarytmie komorowe, dławica piersiowa i nagły zgon. W zakresie układu nerwowego zgłaszano napady drgawkowe, przemijające napady niedokrwienne i krwotoki mózgowe, a także powikłania okulistyczne, w tym nietętniczą przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego i różnorodne zaburzenia widzenia.
aminotransferaza, amnezja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, duszność, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hematospermia, inhibitor PDE5, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z prącia, krwiomocz, krwotok mózgowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nagła utrata słuchu, nagły zgon, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niepokój, niestrawność, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, parestezja, priapizm, przekrwienie błony śluzowej nosa, przekrwienie oczu, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień, skurcz mięśni, światłowstręt, szum w uszach, tachyarytmia komorowa, tachykardia, wardenafil, zaburzenia widzenia, zapalenie spojówek, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zypsila
Przed rozpoczęciem terapii zyprazydonem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu chorobowego oraz ocena stanu zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka wydłużenia odstępu QT, które jest dawkozależne. Przeciwwskazane jest łączenie zyprazydonu z innymi lekami wydłużającymi QT, a u pacjentów ze znaczną bradykardią oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) należy zachować szczególną ostrożność i wyrównać nieprawidłowości przed terapią. Monitorowanie EKG jest wskazane u pacjentów z chorobą serca, a w przypadku wydłużenia QTc powyżej 500 ms leczenie należy przerwać. Zyprazydon może wywoływać rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak torsade de pointes, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym DRESS i zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
antagonista receptora dopaminowego, badanie EKG, bradykardia, dyskineza późna, eozynofilia, gęstość mineralna kości, ginekomastia, gospodarka elektrolitowa, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, impotencja, limfadenopatia, mlekotok, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność gonad, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, odstęp QT, odstęp QTc, osutka polekowa z eozynofilią, priapizm, torsade de pointes, udar mózgu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwa arytmia, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zyprazydon - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aribit 5 mg
Arypiprazol (Aribit) jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany na podstawie badań klinicznych i danych post-marketingowych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród działań niepożądanych wymienia się m.in. zaburzenia pozapiramidowe (EPS), hiperprolaktynemię, zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, hiperglikemia), zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, próby samobójcze), a także rzadkie, ale poważne zdarzenia jak złośliwy zespół neuroleptyczny czy torsade de pointes. Arypiprazol wykazuje unikalną właściwość modulacji stężenia prolaktyny, mogąc zarówno ją podwyższać, jak i obniżać, co odróżnia go od innych leków przeciwpsychotycznych.
akatyzja, arypiprazol, arytmia komorowa, choroba zakrzepowo-zatorowa żył, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kompulsywne objadanie się, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, skurcz krtani, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny noworodków, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 15 mg
Aripiprazol, stosowany w terapii schizofrenii i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to akatyzja, niepokój ruchowy, bezsenność, lęk, senność, sedacja, bóle głowy, nudności, wymioty, zaparcia, nadmierne wydzielanie śliny oraz zmęczenie. Działania o częstości 1/100 do <1/10 obejmują m.in. hiperglikemię, tachykardię, hipotensję ortostatyczną, suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt oraz zaburzenia pozapiramidowe. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa, złośliwy zespół neuroleptyczny, arytmie komorowe, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby, zespół DRESS, rabdomioliza oraz zaburzenia kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność). Warto podkreślić, że u młodzieży (13-17 lat) częstość występowania działań niepożądanych jest zbliżona do dorosłych, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych i akatyzji (≥1/10).
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa żył, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, czkawka, depresja, drgawki typu grand mal, drżenie, dysfagia, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, lęk, leukopenia, łysienie, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, nadmierne wydzielanie śliny, neutropenia, niepokój ruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, podwójne widzenie, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone ALT, podwyższone AST, podwyższone GGTP, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, sedacja, senność, skurcz gardła, skurcz krtani, światłowstręt, sztywność mięśni, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie regulacji temperatury, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadalafil Sandoz
Przed rozpoczęciem terapii produktem leczniczym Tadalafil Sandoz u pacjentów z zaburzeniami erekcji konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej oceny stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego, ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zawał mięśnia sercowego, nagła śmierć sercowa, niestabilna dławica piersiowa, komorowe zaburzenia rytmu serca, udar mózgu czy przemijające napady niedokrwienne (TIA). Tadalafil wykazuje działanie wazodylatacyjne, powodując łagodne i przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, co może nasilać hipotensję w połączeniu z azotanami oraz lekami blokującymi receptory α1-adrenergiczne (np. doksazosyną). U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek nie zaleca się stosowania tadalafilu w schemacie raz na dobę ze względu na zwiększoną ekspozycję (AUC) na lek, a u chorych z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Childa-Pugha) decyzja o leczeniu powinna być indywidualnie rozważona.
białaczka, brak laktazy, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dysfunkcja erekcyjna, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, komorowe zaburzenie rytmu, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, nietolerancja galaktozy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, receptor α1-adrenergiczny, skala Childa-Pugha, szpiczak mnogi, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, właściwość wazodylatacyjna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Risperidon Vipharm
Rysperydon u osób starszych z otępieniem wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością (4,0% vs 3,1% placebo; OR 1,21, 95% CI 0,7-2,1; średni wiek 86 lat), szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu (7,3% vs 3,1% rysperydon, 4,1% furosemid; średni wiek 89 lat). Ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych jest trzykrotnie wyższe (3,3% vs 1,2%; OR 2,96, 95% CI 1,34-7,50), zwłaszcza u pacjentów z otępieniem naczyniowym lub mieszanego typu, co ogranicza wskazania do otępienia alzheimerowskiego. Zaleca się krótkotrwałe stosowanie rysperydonu w umiarkowanej do ciężkiej agresji, po nieskuteczności metod niefarmakologicznych, z regularną oceną potrzeby kontynuacji terapii. Należy monitorować objawy udaru, takie jak nagłe osłabienie, zaburzenia mowy i widzenia, oraz rozważyć przerwanie leczenia w przypadku ich wystąpienia.
agranulocytoza, choroba Parkinsona, drgawki, działanie przeciwwymiotne, furosemid, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie z ciałami Lewy’ego, priapizm, prolaktyna, przyrost masy ciała, receptory alfa-adrenergiczne, rysperydon, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia zachowania, zdarzenie niepożądane naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Twinpros 0,5 mg + 0,4 mg
Lek Twinpros zawiera dutasteryd (0,5 mg) oraz tamsulosyny chlorowodorek (0,4 mg, odpowiadający 0,367 mg tamsulosyny) i jest stosowany w terapii łagodnego przerostu gruczołu krokowego (BPH). Dane z badania CombAT wskazują, że częstość działań niepożądanych związanych z leczeniem zmniejsza się z czasem: w terapii skojarzonej wynosiła 22% w pierwszym roku, spadając do 2% w czwartym roku. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu rozrodczego, zwłaszcza zaburzeń wytrysku, impotencji, zmniejszenia libido oraz zaburzeń piersi, które występują zarówno w monoterapii dutasterydem, jak i terapii skojarzonej. Inne często zgłaszane działania obejmują zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne, zaparcia, nudności, wysypkę oraz astenie. Działania niepożądane mogą utrzymywać się po zakończeniu terapii, a dutasteryd wiąże się z ryzykiem zwiększonego występowania raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) oraz rzadkich przypadków raka piersi u mężczyzn.
badanie REDUCE, biorównoważność, erytrodermia, impotencja, kardiomiopatia rozstrzeniowa, migotanie przedsionków, monoterapia dutasterydem, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu piersiowego, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Gleasona, tamsulosyny chlorowodorek, terapia skojarzona, wstrząs kardiogenny, wytrysk wsteczny, zaburzenia libido, zaburzenie wytrysku, zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, zespół wiotkiej tęczówki - Leksykon substancji czynnych
Tamsulosyna – Działania niepożądane
Tamsulosyna, stosowana głównie w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn w wieku 45-91 lat (średnia 65 lat), działa poprzez rozluźnienie mięśni gładkich prostaty i cewki moczowej. Profil działań niepożądanych obejmuje zawroty głowy (1,3%), ból głowy, zaburzenia wytrysku (w tym wytrysk wsteczny i brak wytrysku) występujące często (≥1/100 do <1/10), a także omdlenia, niewyraźne widzenie, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaparcia, biegunki, nudności, wysypkę i astenie, które występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, a bardzo rzadko zespół Stevensa-Johnsona i priapizm (<1/10 000). Działania niepożądane o częstości nieznanej to m.in. migotanie przedsionków, arytmia, tachykardia, krwawienie z nosa, duszność oraz rumień wielopostaciowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki (IFIS) podczas operacji zaćmy lub jaskry u pacjentów leczonych tamsulosyną.
arytmia, astenia, cewka moczowa, duszność, dutasteryd, jaskra, kołatanie serca, krwawienie z nosa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, senność, solifenacyna, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, tamsulosyna, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaćma, zapalenie błony śluzowej nosa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 30 mg
Stosowanie metylofenidatu chlorowodorku w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Symkinet MR wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, obserwowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zmniejszenie łaknienia (bardzo często ≥1/10), bezsenność i nerwowość (bardzo często ≥1/10), ból głowy (bardzo często ≥1/10), a także zaburzenia psychiczne takie jak labilność emocjonalna, agresja, pobudzenie i lęk (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia psychotyczne, próby samobójcze, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym śpiączkę wątrobową. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od grupy wiekowej, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka u dzieci, młodzieży i dorosłych.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, dezorientacja, drgawka, dyspepsja, ginekomastia, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwiomocz, mania, metylofenidat chlorowodorek, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedokrwistość, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obwodowe marznięcie, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, priapizm, reakcja anafilaktyczna, ruch choreoatetotyczny, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, stała wysypka polekowa, suchość jamy ustnej, szczękościsk, tachykardia, urojenie, zaburzenie erekcji, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie wątroby, zapalenie jamy nosowej i gardła, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopixol-Depot 200 mg
Clopixol Depot zawiera dekanonian zuklopentyksolu (200 mg/ml) i jest stosowany jako lek przeciwpsychotyczny. W trakcie terapii obserwuje się liczne działania niepożądane, szczególnie nasilone w początkowej fazie leczenia, które zwykle ulegają zmniejszeniu przy kontynuacji terapii. Zaburzenia ruchowe, takie jak akatyzja, hiperkinezja, hipokinezja oraz dystonia, występują bardzo często i można je kontrolować przez dostosowanie dawki lub zastosowanie leków przeciwparkinsonowskich, jednak profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest zalecane. Dyskinezy późne wymagają redukcji dawki lub odstawienia leku, gdyż leki przeciwparkinsonowskie mogą nasilać te objawy. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak nudności, wymioty, biegunka, nadmierne pocenie się, bóle mięśniowe, bezsenność i lęk, pojawiające się zwykle w ciągu 1-4 dni i ustępujące w 7-14 dni.
agranulocytoza, akatyzja, ataksja, dekanonian zuklopentyksolu, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokinezja, hipotonia, kołatanie serca, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie, objawy odstawienia, parestezja, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, propranolol, reakcja anafilaktyczna, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, złośliwy zespół neuroleptyczny, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aparxon PR 8 mg
Aparxon PR, zawierający 8 mg ropinirolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z lewodopą. Najczęściej obserwuje się senność i omdlenia (bardzo często ≥1/10), nudności (bardzo często w monoterapii), obrzęk obwodowy oraz niedociśnienie ortostatyczne (często ≥1/100 do <1/10). Zaburzenia psychiczne, takie jak omamy i splątanie, występują często, natomiast reakcje psychotyczne (majaczenie, urojenia, paranoja) są niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100). Z nieznaną częstością mogą pojawić się poważne reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia kontroli impulsów (patologiczny hazard, hiperseksualność, kompulsywne zachowania), a także spontaniczna erekcja prącia wymagająca pilnej interwencji. Dyskinezy, szczególnie u pacjentów z zaawansowaną chorobą Parkinsona, mogą pojawić się podczas inicjacji terapii i często ustępują po zmniejszeniu dawki lewodopy.
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, enzymy wątrobowe, lewodopa, majaczenie, nagłe zasypianie, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, priapizm, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, ropinirol, splątanie, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zespół odstawienia, zespół rozregulowania dopaminy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadilecto
Przed rozpoczęciem terapii produktem Tadilecto, zawierającym tadalafil, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz badań fizykalnych w celu dokładnej diagnozy zaburzeń erekcji i identyfikacji ich przyczyn, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układu sercowo-naczyniowego. Tadalafil wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne i powoduje łagodne, przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, co może nasilać hipotensyjne efekty azotanów. Stosowanie tadalafilu u pacjentów po radykalnej prostatektomii nieoszczędzającej nerwów lub po zabiegach miednicy nie ma jednoznacznie potwierdzonej skuteczności. W trakcie terapii odnotowano poważne działania niepożądane ze strony układu krążenia, takie jak zawał mięśnia sercowego, nagła śmierć sercowa, niestabilna dławica piersiowa, komorowe zaburzenia rytmu, udar mózgu oraz przemijające napady niedokrwienne (TIA), szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.
białaczka, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność wątroby, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor PDE5, komorowe zaburzenia rytmu serca, laktoza jednowodna, nagła śmierć sercowa, nagła utrata słuchu, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, receptor α1-adrenergiczny, skala Childa-Pugha, szpiczak mnogi, tadalafil, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia erekcji, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Urapidil Kalceks 50 mg
Urapidyl, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, może wywoływać działania niepożądane głównie związane z gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy i bóle głowy (często, ≥1/100 do <1/10), niedociśnienie ortostatyczne (często), a także zaburzenia rytmu serca, takie jak tachykardia i bradykardia (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100). Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym uczucie ucisku lub ból za mostkiem oraz duszność (niezbyt często), mogą sugerować niedokrwienie mięśnia sercowego i wymagają różnicowania z ostrym zespołem wieńcowym. Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia snu i niepokój (niezbyt często), nudności, wymioty, biegunkę (niezbyt często), reakcje nadwrażliwości skórnej (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a także bardzo rzadki priapizm. W pojedynczych przypadkach odnotowano małopłytkowość, choć związek przyczynowy z urapidylem nie został potwierdzony.
anafilaksja, biegunka, ból zamostkowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, dławica piersiowa, duszność, działanie niepożądane, glikol propylenowy, hipotensja ortostatyczna, kołatanie serca, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietrzymanie moczu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, priapizm, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja nadwrażliwości, suchość w jamie ustnej, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, urapidyl, zaburzenia snu, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sildenafil Synoptis
Przed rozpoczęciem terapii Sildenafilem Synoptis (100 mg, tabletki powlekane) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego badania podmiotowego i przedmiotowego w celu prawidłowego rozpoznania zaburzeń erekcji oraz identyfikacji ich przyczyn. Ze względu na potencjalne ryzyko sercowo-naczyniowe związane z aktywnością seksualną, wskazana jest dokładna ocena układu krążenia pacjenta. Sildenafil, jako lek o działaniu wazodylatacyjnym, powoduje przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami odpływu krwi z lewej komory serca (np. zwężenie ujścia aorty, kardiomiopatia przerostowa) oraz u osób z zaburzeniami autonomicznej kontroli ciśnienia tętniczego. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie syldenafilu z azotanami ze względu na ryzyko nasilenia hipotensji. W trakcie stosowania leku zgłaszano poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, nagła śmierć sercowa, arytmie komorowe, udar mózgu, przemijające napady niedokrwienne oraz wahania ciśnienia tętniczego, głównie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka i często w kontekście aktywności seksualnej.
białaczka, choroba Peyroniego, ciśnienie tętnicze krwi, czynna choroba wrzodowa, inhibitor PDE5, kardiomiopatia przerostowa, krwotok mózgowo-naczyniowy, lek α-adrenolityczny, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niemiarowość komorowa, niestabilna dławica piersiowa, nitroprusydek sodu, priapizm, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przemijający napad niedokrwienny, syldenafil, szpiczak mnogi, tętnicze nadciśnienie płucne, właściwość wazodylatacyjna, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zespół atrofii wielonarządowej, zwężenie ujścia aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Menero MED 5 mg
Lek Menero MED zawierający tadalafil 5 mg posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na tadalafil lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną 115,84 mg/tabletkę), jednoczesne stosowanie organicznych azotanów ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego, a także choroby układu sercowo-naczyniowego takie jak: zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca stopnia ≥2 wg NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowane arytmie, niedociśnienie (<90/50 mm Hg) lub niekontrolowane nadciśnienie tętnicze oraz udar mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z utratą wzroku w jednym oku z powodu nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION) oraz przy jednoczesnym stosowaniu riocyguatu, co może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego.
anemia sierpowatokrwinkowa, arytmia niekontrolowana, azotany organiczne, białaczka, cyklaza guanylowa, działanie hipotensyjne, efekt hipotensyjny, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze niekontrolowane, nadwrażliwość na tadalafil, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze objawowe, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niewydolność serca, priapizm, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu/cGMP, szpiczak mnogi, tadalafil, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Profitadal 20 mg
Tadalafil, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, najczęściej wywołuje działania niepożądane takie jak ból głowy, niestrawność, ból pleców i mięśni, których częstość koreluje z dawką leku. Dane kliniczne obejmujące 8022 pacjentów leczonych tadalafilem oraz 4422 pacjentów z placebo wskazują, że działania te mają charakter przemijający i są łagodne lub umiarkowane. W schemacie dawkowania raz na dobę ból głowy pojawia się najczęściej między 10 a 30 dniem terapii. Analiza EKG wykazała nieznacznie wyższą częstość bradykardii zatokowej u pacjentów stosujących tadalafil, jednak bez istotnej korelacji z objawami klinicznymi. U pacjentów powyżej 65. roku życia obserwuje się zwiększoną częstość biegunek i zawrotów głowy, zwłaszcza przy dawce 5 mg/dobę.
biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, bradykardia zatokowa, duszność, działanie niepożądane, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok z prącia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nagła utrata słuchu, napad drgawkowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, okluzja naczyń siatkówki, pokrzywka, priapizm, przedłużony wzwód, przekrwienie spojówek, przemijająca amnezja, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, tadalafil, udar mózgu, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Objawy
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór hematologiczny charakteryzujący się niekontrolowanym rozrostem granulocytów w szpiku kostnym. U około 50% pacjentów w momencie rozpoznania choroba przebiega bezobjawowo, a objawy, gdy się pojawiają, są niespecyficzne i rozwijają się stopniowo. Najczęstsze symptomy to zmęczenie i osłabienie wynikające z anemii, duszność, powiększenie śledziony (splenomegalia), uczucie sytości po niewielkim posiłku, utrata masy ciała, gorączka, nocne poty, częste infekcje, skłonność do krwawień oraz bóle kości i stawów. Patofizjologia objawów opiera się na wypieraniu prawidłowych elementów morfotycznych krwi przez komórki białaczkowe oraz ich gromadzeniu się w narządach, co prowadzi do niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości. CML przebiega przez trzy fazy: przewlekłą (<10% blastów), akceleracji (10-19% blastów) i blastyczną (≥20% blastów), z progresją objawów i pogorszeniem rokowania.
aberracja chromosomalna, badanie krwi, faza akceleracji CML, faza blastyczna, faza przewlekła CML, granulocyt, hematopoeza, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, leukocytoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nocne poty, nowotwór krwi, pancytopenia, powiększenie węzłów chłonnych, priapizm, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, splenomegalia, szpik kostny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paxtin 20 20 mg
Paxtin (paroksetyna) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których większość ma charakter łagodny do umiarkowanego i nie wymaga przerwania terapii. Do najczęstszych należą nudności (≥1/10), zaburzenia funkcji seksualnych (≥1/10), senność, bezsenność, zawroty głowy, drżenie, ból głowy, zaburzenia koncentracji, zaparcia, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, pocenie się, osłabienie, zwiększenie masy ciała oraz wzrost stężenia cholesterolu (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się hiponatremię, reakcje maniakalne, lęk, akatyzję, drgawki, zaburzenia miesiączkowania, hiperprolaktynemię, a bardzo rzadko trombocytopenię, zespół SIADH, zespół serotoninowy, ciężkie reakcje alergiczne, ostre zapalenie wątroby, czy zespół Stevensa-Johnsona (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą wystąpić z nieznaną częstością, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, oraz na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego, który stanowi stan zagrożenia życia.
akatyzja, bradykardia, depersonalizacja, drgawka, dystonia ustno-twarzowa, epizod dużej depresji, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiponatremia, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, mlekotok, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne krwawienie miesiączkowe, nadwrażliwość na światło, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe krwawienie, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, ostra jaskra, paroksetyna, pokrzywka, priapizm, reakcja maniakalna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, splątanie, SSRI, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wybroczyna, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie kontroli glikemii, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – SMOFlipid –
SMOFlipid to emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml, zawierająca mieszaninę olejów: sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oliwy z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3, stosowana jako składnik całkowitego żywienia pozajelitowego. Podczas terapii obserwuje się różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych wysypek po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Należy monitorować stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l – przekroczenie tej wartości wymaga przerwania infuzji lub zmniejszenia dawki. Do innych zgłaszanych działań należą m.in. niedociśnienie, nadciśnienie, duszność, nudności, wymioty, priapizm oraz objawy ogólne jak nieznaczny wzrost temperatury ciała i dreszcze.
anemia, brak apetytu, duszność, emulsja do infuzji, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, priapizm, próba wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, splenomegalia, stężenie triglicerydów, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertraline Medreg 100 mg
Sertralina, dostępna w dawkach 50 mg i 100 mg jako tabletki powlekane, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, w tym zespołu lęku społecznego, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku napadowego, PTSD oraz depresji. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są nudności, a u mężczyzn z zespołem lęku społecznego istotne jest występowanie zaburzeń seksualnych, w tym niezdolności do ejakulacji u 14% pacjentów (0% w grupie placebo). Profil działań niepożądanych jest zbliżony niezależnie od leczonego zaburzenia i obejmuje objawy o różnej częstości, od bardzo częstych (≥ 1/10) do rzadkich (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), z możliwością zmniejszenia nasilenia podczas kontynuacji terapii. Wśród działań niepożądanych wymienia się m.in. zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, depresja), neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), a także rzadkie, ale poważne reakcje skórne i zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. wydłużenie QTc, zawał mięśnia sercowego).
bradykardia, choreoatetoza, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, jaskra, krwotok poporodowy, lęk napadowy, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, obrzęk naczynioruchowy, powiększenie węzłów chłonnych, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, szczękościsk, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, włóknienie tkanki płucnej, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie psychotyczne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków jelita, zawał mięśnia sercowego, zespół lęku społecznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 5 mg
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I, charakteryzuje się unikatowym mechanizmem działania i specyficznym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów przyjmujących doustną formę leku. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia ze strony układu nerwowego (akatyzja, zaburzenia pozapiramidowe, dystonia), psychiczne (niepokój, bezsenność, lęk, zaburzenia kontroli impulsów) oraz metaboliczne (cukrzyca, hiperglikemia). W badaniach długoterminowych u pacjentów ze schizofrenią częstość występowania objawów pozapiramidowych wynosiła 25,8% dla arypiprazolu, w porównaniu do 57,3% dla haloperydolu, a akatyzja występowała u 6,2% pacjentów leczonych arypiprazolem wobec 3,0% w grupie placebo.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drgawki grand mal, dysfagia, dyskineza, dystonia, działanie niepożądane, fosfokinaza kreatynowa, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, schizofrenia, torsades de pointes, trombocytopenia, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gerocilan 5 mg
Tadalafil, substancja czynna leku Gerocilan 5 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący najczęstsze działania niepożądane takie jak ból głowy, niestrawność, ból pleców i mięśni, których częstość wzrasta wraz z dawką. Dane z badań klinicznych na 8022 pacjentach stosujących tadalafil oraz 4422 na placebo wskazują, że działania niepożądane mają zwykle charakter przemijający i łagodny lub umiarkowany. Ból głowy występuje często (≥1/100 do <1/10) i pojawia się głównie w ciągu 10-30 dni od rozpoczęcia terapii. Inne działania niepożądane klasyfikowane są od niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), obejmując m.in. reakcje alergiczne, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, szumy uszne, zaburzenia rytmu serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, przekrwienie błony śluzowej nosa, niestrawność, wysypkę, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz priapizm. Szczególną uwagę zwraca ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i niestabilna dławica piersiowa, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
ból głowy, ból mięśni, ból pleców, bradykardia zatokowa, centralna surowicza chorioretinopatia, częstoskurcz, działanie niepożądane, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwiomocz, krwotok z prącia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nagła głuchota, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, okluzja naczyń siatkówki, omdlenie, priapizm, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijająca amnezja, przemijający napad niedokrwienny, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, szum w uszach, tadalafil, udar, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sildenafil Ranbaxy 100 mg
Lek Sildenafil Ranbaxy, zawierający syldenafil w dawkach 50 mg i 100 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym czerwień koszenilową (E124) w ilości 1,774 mg w tabletce 50 mg i 3,548 mg w tabletce 100 mg. Ze względu na mechanizm działania, polegający na modulacji szlaku tlenku azotu i cGMP, nie należy stosować go jednocześnie z azotanami, lekami uwalniającymi tlenek azotu (np. azotyn amylu) oraz lekami pobudzającymi cyklazę guanylową (np. riocyguatem), ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Ponadto, syldenafil jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak niestabilna dławica piersiowa, ciężka niewydolność serca, hipotonia (ciśnienie tętnicze < 90/50 mmHg), po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego lub udarze mózgu, a także u osób z utratą wzroku w wyniku nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION) oraz z dziedzicznymi chorobami siatkówki, np. retinitis pigmentosa.
azotan, azotyn amylu, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, cytrynian syldenafilu, czerwień koszenilowa, deformacje prącia, działanie hipotensyjne, fosfodiesteraza siatkówki, hipotonia, inhibitor PDE5, leki uwalniające tlenek azotu, nadwrażliwość na syldenafil, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, priapizm, retinitis pigmentosa, riocyguat, tlenek azotu, udar mózgu, utrata wzroku w jednym oku, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia tolerancji galaktozy, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany degeneracyjne siatkówki, zwłóknienie ciał jamistych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tadalafil Belupo 20 mg
Tadalafil Belupo w dawce 20 mg jest stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, niestrawność, ból pleców i mięśni, których nasilenie jest zależne od dawki i zwykle ma charakter łagodny do umiarkowanego. U pacjentów geriatrycznych (>65 lat) częściej występuje biegunka, a u osób powyżej 75. roku życia dodatkowo zawroty głowy. W badaniach klinicznych (8022 pacjentów leczonych tadalafilem vs 4422 placebo) odnotowano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego (NAION) oraz incydenty sercowo-naczyniowe, w tym zawał mięśnia sercowego i niestabilna dławica piersiowa, głównie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka.
biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, bradykardia zatokowa, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba refluksowa przełyku, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwiomocz, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nagła utrata słuchu, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, przedłużony wzwód, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przemijająca amnezja, przemijający napad niedokrwienny, tadalafil, udar, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa Rapid 5 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa Rapid, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi, neurologicznymi i endokrynologicznymi. Najczęściej obserwuje się senność, przyrost masy ciała (≥7% u 64,4% pacjentów, ≥25% u 12,3%), eozynofilię, hiperprolaktynemię, hiperlipidemię oraz hiperglikemię. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny, wydłużenie odstępu QT prowadzące do arytmii, zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej, reakcje hematologiczne (leukopenia, neutropenia), hepatotoksyczność oraz ciężkie reakcje skórne (np. DRESS). Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych z otępieniem, pacjentów z chorobą Parkinsona, leczonych terapią skojarzoną (np. z walproinianem) oraz u młodzieży (13-17 lat), u których obserwuje się nasilone działania niepożądane metaboliczne i neurologiczne.
akatyzja, amnezja, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyslipidemia, dystonia, dyzartria, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, glikemia na czczo, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipotermia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, olanzapina, parkinsonizm, priapizm, profil lipidowy, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pralex 15 mg
Pralex, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem z grupy SSRI, który może wywoływać liczne działania niepożądane, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ustępujące z czasem. Wśród najczęstszych działań niepożądanych (występujących u >1/10 pacjentów) znajdują się zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia metaboliczne (hiponatremia, nieadekwatne wydzielanie ADH), psychiczne (niepokój, stany splątania, mania, agresja), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, parestezje, drżenie, zespół serotoninowy), okulistyczne (mydriasis, zaburzenia widzenia), kardiologiczne (częstoskurcz, bradykardia, wydłużenie QT z ryzykiem torsade de pointes), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia, wymioty, krwawienia), skórne (pokrzywka, łysienie, wysypka), mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni), oraz zaburzenia układu rozrodczego (impotencja, zaburzenia wytrysku, krwotoki maciczne). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią lub chorobami serca, oraz na zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia. Nagłe odstawienie leku może powodować objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenie i stany splątania, dlatego zalecane jest stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, bruksizm, częstoskurcz, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, impotencja, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczkowy, krwotok poporodowy, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój psychoruchowy, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, SSRI, stan splątania, szumy uszne, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia ruchowe, zaburzenia wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tamsulosin Pharmalab 0,4 mg
Tamsulosin US Pharmacia w dawce 0,4 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest stosowany w leczeniu objawów dolnych dróg moczowych związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości: często (≥1/100 do <1/10) występują zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia wytrysku (w tym wytrysk wsteczny i brak wytrysku) oraz osłabienie ogólne. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się omdlenia, kołatanie serca, hipotonię ortostatyczną, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej), a także zaburzenia widzenia i objawy ze strony układu oddechowego (zapalenie błony śluzowej nosa, krwawienie z nosa). Rzadkie i bardzo rzadkie reakcje obejmują poważne reakcje dermatologiczne (zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry), obrzęk naczynioruchowy oraz priapizm wymagający pilnej interwencji. Ponadto, u pacjentów poddawanych operacjom zaćmy i jaskry może wystąpić śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS), który utrudnia przebieg zabiegu.
arytmia, działanie niepożądane, farmakoterapia, hipotonia ortostatyczna, jaskra, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migotanie przedsionków, niewyraźne widzenie, objawy dolnych dróg moczowych, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, tamsulosyna, wytrysk wsteczny, zaburzenie wytrysku, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olanzapina – Działania niepożądane
Olanzapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze to zaburzenia metaboliczne. Po krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni) u 22,2% pacjentów obserwuje się wzrost masy ciała o ≥7%, a po długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) odpowiednio u 64,4% (≥7%), 31,7% (≥15%) i 12,3% (≥25%). Olanzapina powoduje także istotne zwiększenie stężeń cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), LDL, triglicerydów (≥2,26 mmol/l) oraz glukozy (≥7 mmol/l), co może prowadzić do rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy, w tym rzadkich, ale ciężkich powikłań jak kwasica ketonowa czy śpiączka. Ponadto, u około 30% pacjentów stwierdza się hiperprolaktynemię, manifestującą się ginekomastią, mlekotokiem i zaburzeniami miesiączkowania. Wśród działań neurologicznych dominują senność, akatyzja, parkinsonizm i dyskinezy, a rzadziej występuje złośliwy zespół neuroleptyczny oraz napady drgawek, szczególnie u osób z predyspozycjami.
akatyzja, astenia, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, otępienie, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, schizofrenia, senność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie erekcji, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół odstawienia u noworodków, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, zwiększenie masy ciała, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe