Przeciwwskazania stosowania leku Atazanavir Accord

Atazanavir Accord (atazanawir) jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii zakażeń HIV. Pomimo jego skuteczności terapeutycznej, istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii.

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem bezwzględnym do stosowania leku Atazanavir Accord jest nadwrażliwość na substancję czynną (atazanawir) lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy (81,45 mg w kapsułce 150 mg, 109 mg w kapsułce 200 mg oraz 163 mg w kapsułce 300 mg) oraz barwnika żółcieni pomarańczowej (E110) w kapsułkach 200 mg (0,0007 mg) i 300 mg (0,41 mg), które mogą wywołać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.¹

Przeciwwskazania związane z niewydolnością wątroby

Istotne przeciwwskazania dotyczą pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby:

• Atazanavir Accord jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, niezależnie od schematu dawkowania²
• Stosowanie Atazanavir Accord z rytonawirem jest przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby³

Przeciwwskazania związane z jednoczesnym stosowaniem innych leków

Ze względu na istotne interakcje farmakologiczne, Atazanavir Accord nie powinien być stosowany jednocześnie z następującymi lekami:

Statyny

Przeciwwskazane jest skojarzone stosowanie z symwastatyną lub lowastatyną, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.⁴

Leki przeciwgruźlicze

Ryfampicyna jest silnym induktorem enzymu CYP3A4, co znacząco obniża stężenie atazanawiru w osoczu, dlatego jej jednoczesne stosowanie z Atazanavir Accord jest przeciwwskazane.⁵

Inhibitory PDE5

Atazanavir Accord nie może być stosowany jednocześnie z:

• Syldenafilem w leczeniu nadciśnienia płucnego (PAH) – ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z syldenafilem⁶
• Syldenafilem stosowanym w leczeniu zaburzeń erekcji – skojarzone stosowanie zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym niedociśnienia, zaburzeń widzenia i priapizmu⁷

Substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym

Atazanawir hamuje izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co prowadzi do wzrostu stężenia w osoczu leków metabolizowanych przez ten izoenzym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Atazanavir Accord z lekami będącymi substratami izoenzymu CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:

• Leki przeciwpsychotyczne: kwetiapina, lurazydon, pimozyd⁸
• Leki przeciwhistaminowe: astemizol, terfenadyna⁹
• Leki prokinetyczne: cyzapryd¹⁰
• Leki przeciwarytmiczne: chinidyna, beprydyl¹¹
• Benzodiazepiny: triazolam, midazolam podawany doustnie (należy zachować środki ostrożności przy podawaniu pozajelitowym midazolamu)¹²
• Leki obniżające poziom lipidów: lomitapid¹³
• Alkaloidy ergotaminowe: ergotamina, dihydroergotamina, ergonowina, metyloergonowina¹⁴
• Leki urologiczne: alfuzosyna¹⁵

Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW C

Atazanavir Accord nie może być stosowany jednocześnie z:

• Produktami zawierającymi grazoprewir, w tym produktami złożonymi zawierającymi elbaswir i grazoprewir w ustalonej dawce¹⁶
• Produktami zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir w ustalonej dawce¹⁷

Preparaty ziołowe

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie produktów zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), które jest induktorem enzymu CYP3A4 i może prowadzić do znaczącego zmniejszenia skuteczności atazanawiru.¹⁸

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Atazanavir Accord

Lekarz powinien odradzić stosowanie leku Atazanavir Accord w następujących sytuacjach klinicznych:

Przeciwwskazania bezwzględne

• Potwierdzona nadwrażliwość na atazanawir lub substancje pomocnicze
• Ciężka niewydolność wątroby
• Umiarkowana niewydolność wątroby, gdy planowane jest jednoczesne stosowanie rytonawiru
• Jednoczesne stosowanie któregokolwiek z leków wymienionymi w części dotyczącej przeciwwskazań farmakologicznych

Sytuacje szczególnej uwagi

Należy również zachować ostrożność i potencjalnie odradzić stosowanie Atazanavir Accord w następujących przypadkach (choć nie są to bezwzględne przeciwwskazania):

• U pacjentów z alergią na laktozę – ze względu na zawartość laktozy w kapsułkach
• U pacjentów z nadwrażliwością na barwniki azowe – ze względu na zawartość żółcieni pomarańczowej (E110) w kapsułkach 200 mg i 300 mg
• U pacjentów, którzy wymagają jednoczesnego stosowania leków o istotnych interakcjach z atazanawirem, a nie można zastosować alternatywnych metod leczenia

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Atazanavir Accord konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu dotyczącego chorób współistniejących, sprawdzenie funkcji wątroby oraz szczegółowa analiza wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków, suplementów i preparatów ziołowych w celu wykluczenia potencjalnych przeciwwskazań i interakcji lekowych, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu pacjenta.