Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Stosowanie produktu leczniczego Darunavir Accord jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Znajomość przeciwwskazań jest niezbędna dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii u pacjentów zakażonych HIV.¹

Nadwrażliwość i zaburzenia wątroby

Darunavir Accord nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy jednowodnej, glikolu propylenowego oraz barwnika żółcieni pomarańczowej FCF (E110) w tabletkach o mocy 300 mg i 600 mg, które mogą być potencjalnymi alergenami.²

Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C według klasyfikacji Child-Pugh). Wynika to z istotnego upośledzenia metabolizmu darunawiru u tych chorych, co może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.³

Interakcje z induktorami CYP3A

Darunavir Accord nie powinien być stosowany jednocześnie z silnymi induktorami CYP3A, takimi jak ryfampicyna, gdy podawany jest z małą dawką rytonawiru. Wynika to z faktu, że induktory CYP3A mogą znacząco obniżać stężenie darunawiru w osoczu, redukując jego skuteczność przeciwwirusową i potencjalnie prowadząc do rozwoju oporności.⁴

Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie Darunaviru Accord z preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum). Dziurawiec jest znanym induktorem CYP3A i może prowadzić do znaczącego obniżenia stężeń darunawiru w osoczu, zmniejszając skuteczność terapii przeciwwirusowej.⁵

Interakcje z innymi lekami przeciwwirusowymi

Nie należy łączyć Darunaviru Accord z preparatami zawierającymi lopinawir z rytonawirem. Takie połączenie może prowadzić do interakcji farmakokinetycznych, które mogą negatywnie wpływać na skuteczność terapii i bezpieczeństwo pacjenta.⁶

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie innych leków

Darunavir potęguje działanie leków, których metabolizm zależy od CYP3A. Z tego powodu istnieje szereg substancji leczniczych, których jednoczesne stosowanie z darunawirem podawanym z małą dawką rytonawiru jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich lub zagrażających życiu działań niepożądanych.⁷

Leki urologiczne

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie darunawiru z alfuzosyną, która jest stosowana w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Inhibicja metabolizmu alfuzosyny przez darunawir może prowadzić do znaczącego wzrostu jej stężenia w osoczu, zwiększając ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego.⁸

Leki przeciwarytmiczne i kardiologiczne

Darunavir Accord nie powinien być stosowany jednocześnie z następującymi lekami kardiologicznymi:

• Amiodaron – lek antyarytmiczny klasy III stosowany w leczeniu zaburzeń rytmu serca
• Beprydyl – lek blokujący kanały wapniowe
• Dronedaron – lek antyarytmiczny stosowany w leczeniu migotania przedsionków
• Iwabradyna – lek zmniejszający częstość akcji serca
• Chinidyna – lek antyarytmiczny klasy Ia
• Ranolazyna – lek stosowany w leczeniu dławicy piersiowej

Jednoczesne stosowanie powyższych leków z darunawirem może prowadzić do zwiększenia ich stężenia w osoczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca i innych poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.⁹

Leki przeciwhistaminowe

Darunavir Accord nie powinien być łączony z przeciwhistaminowymi lekami astemizolem i terfenadiną. Zwiększenie stężenia tych leków w osoczu może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i zwiększenia ryzyka zagrażających życiu arytmii, w tym torsades de pointes.¹⁰

Kolchicyna w szczególnych grupach pacjentów

Kolchicyna stosowana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby jest przeciwwskazana w skojarzeniu z darunawirem. Ze względu na zwiększone stężenie kolchicyny w osoczu w przypadku jednoczesnego podawania z darunawirem, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym miopatii i neuropatii.¹¹

Pochodne alkaloidów sporyszu

Stosowanie darunawiru jest przeciwwskazane w połączeniu z pochodnymi alkaloidów sporyszu, takimi jak:

• Dihydroergotamina – stosowana w leczeniu migreny
• Ergometryna – stosowana w położnictwie
• Ergotamina – stosowana w leczeniu migreny
• Metylergonowina – stosowana w położnictwie do hamowania krwawień

Zwiększone stężenie tych leków w osoczu może prowadzić do ostrego zatrucia alkaloidami sporyszu, charakteryzującego się skurczem naczyń i niedokrwieniem, które może zagrażać życiu.¹²

Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie darunawiru z połączeniem elbaswiru z grazoprewirem, które są stosowane w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Interakcja ta może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z grazoprewirem, w tym zwiększenia aktywności aminotransferaz.¹³

Leki wpływające na motoryczne czynności przewodu pokarmowego

Darunavir Accord nie powinien być łączony z cyzaprydem ani domperydonem, które są stosowane w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego. Zwiększone stężenie tych leków może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych.¹⁴

Inne leki przeciwwskazane do stosowania z darunawirem

Do innych leków, których jednoczesne stosowanie z Darunavir Accord jest przeciwwskazane, należą:

• Dapoksetyna – stosowana w leczeniu przedwczesnego wytrysku
• Naloksegol – antagonista receptorów opioidowych stosowany w leczeniu zaparć wywołanych opioidami

Zwiększone stężenia tych leków w osoczu mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych i istotnie zwiększać ryzyko dla pacjenta.¹⁵

Leki przeciwpsychotyczne i neuroleptyki

Darunavir Accord nie powinien być łączony z następującymi lekami przeciwpsychotycznymi:

• Lurazydon – atypowy lek przeciwpsychotyczny
• Pimozyd – lek przeciwpsychotyczny stosowany głównie w leczeniu zespołu Tourette’a
• Kwetiapina – atypowy lek przeciwpsychotyczny
• Sertindol – lek przeciwpsychotyczny

Jednoczesne stosowanie powyższych leków z darunawirem może prowadzić do zwiększenia ich stężenia w osoczu, co skutkuje zwiększonym ryzykiem wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu serca i innych poważnych działań niepożądanych.¹⁶

Leki uspokajające i nasenne

Darunavir Accord nie powinien być stosowany jednocześnie z triazolamen i doustną postacią midazolamu. Benzodiazepiny te są metabolizowane głównie przez CYP3A, a jednoczesne stosowanie z darunawirem może spowodować znaczne zwiększenie ich stężenia w osoczu, prowadząc do nasilenia działania uspokajającego i depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, z ryzykiem przedłużonej sedacji i depresji oddechowej.¹⁷

Leki stosowane w leczeniu zaburzeń erekcji i nadciśnienia płucnego

Następujące leki z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 nie powinny być stosowane jednocześnie z Darunavir Accord:

• Syldenafil – gdy jest stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (nie dotyczy stosowania w leczeniu zaburzeń erekcji)
• Awanafil – stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji

Zwiększone stężenia tych leków w osoczu mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, w tym niedociśnienia, zaburzeń widzenia i priapizmu.¹⁸

Leki hipolipemizujące

Darunavir Accord nie powinien być łączony z następującymi lekami obniżającymi poziom lipidów:

• Symwastatyna – lek z grupy statyn
• Lowastatyna – lek z grupy statyn
• Lomitapid – lek stosowany w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej

Jednoczesne stosowanie darunawiru z tymi lekami może powodować znaczne zwiększenie ich stężenia w osoczu, co zwiększa ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy (rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych).¹⁹

Leki przeciwpłytkowe

Jednoczesne stosowanie darunawiru z tikagrelorem, który jest antagonistą receptora P2Y12 stosowanym w zapobieganiu zdarzeniom zakrzepowo-zatorowym u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi, jest przeciwwskazane. Darunawir może zwiększać stężenie tikagreloru w osoczu, co prowadzi do nasilenia jego działania przeciwpłytkowego i zwiększenia ryzyka krwawień.²⁰

Tabela przeciwwskazań stosowania Darunaviru Accord