Działania niepożądane leku Darunavir Accord

Darunawir jest lekiem przeciwretrowirusowym z grupy inhibitorów proteazy stosowanym w leczeniu zakażenia HIV. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa oraz potencjalnych zagrożeń związanych z terapią darunawirem.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Podczas badań klinicznych wykazano, że ponad połowa pacjentów (51,3%) leczonych darunawirem w skojarzeniu z rytonawirem doświadczyła co najmniej jednego działania niepożądanego. Średni czas trwania terapii wynosił 95,3 tygodnia. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to: biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty.²

Ciężkimi działaniami niepożądanymi o szczególnym znaczeniu klinicznym są: ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwica kości, biegunka, zapalenie wątroby i gorączka.³

Profil bezpieczeństwa darunawiru w dawce 800 mg z rytonawirem 100 mg podawanych raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny do tego obserwowanego przy dawkowaniu 600 mg z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. Wyjątkiem były nudności, które występowały częściej u pacjentów wcześniej nieleczonych, jednak miały one łagodne nasilenie.⁴

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Darunavir Accord " data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zestawiono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz kategorii częstości. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane wymieniono zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Kategorie częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 5

Opis wybranych działań niepożądanych

Wysypka

Wysypka skórna jest częstym działaniem niepożądanym u pacjentów leczonych darunawirem. W badaniach klinicznych wysypka miała zwykle charakter łagodny do umiarkowanego i występowała najczęściej w pierwszych czterech tygodniach leczenia, ustępując w trakcie dalszej terapii.⁶

W przypadku schematu zawierającego darunawir z rytonawirem i raltegrawir odnotowano większą częstotliwość występowania wysypki w porównaniu do schematów zawierających tylko darunawir z rytonawirem lub tylko raltegrawir. Wysypki miały przeważnie łagodne do umiarkowanego nasilenia i nie prowadziły do przerwania terapii.⁷

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji skórnej, takiej jak zespół Stevensa-Johnsona lub zespół DRESS, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.⁸

Parametry metaboliczne

Podczas terapii darunawirem, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwretrowirusowych, może dojść do zwiększenia masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi. Jest to istotny aspekt wymagający monitorowania, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.⁹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

U pacjentów stosujących inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza w połączeniu z nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI), raportowano zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (CPK), bóle mięśniowe, zapalenie mięśni, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizę.¹⁰

Istnieją doniesienia o martwicy kości, która występuje zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV, długotrwale poddawanych złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART) lub z innymi czynnikami ryzyka. Częstość występowania tego powikłania nie została dokładnie określona.¹¹

Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności w momencie rozpoczęcia skojarzonego leczenia przeciwretrowirusowego może wystąpić zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej. Objawia się on reakcją zapalną na bezobjawowe lub szczątkowe patogeny oportunistyczne. Obserwowano również występowanie chorób autoimmunologicznych, takich jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby, jednakże czas do ich wystąpienia jest zmienny i mogą one pojawić się nawet wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.¹²

Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię

U pacjentów z hemofilią otrzymujących leki przeciwretrowirusowe z grupy inhibitorów proteazy zgłaszano przypadki nasilonych samoistnych krwawień. Pacjenci cierpiący na hemofilię powinni być szczególnie monitorowani podczas terapii darunawirem.¹³

Dzieci i młodzież

Ocena bezpieczeństwa stosowania darunawiru u dzieci i młodzieży została przeprowadzona na podstawie analizy danych z trzech badań klinicznych II fazy, obejmujących trzy grupy pacjentów:

• 80 pacjentów w wieku 6-17 lat i masie ciała ≥20 kg, poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej¹⁴
• 21 pacjentów w wieku 3 do <6 lat i masie ciała 10 kg do <20 kg, poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej<sup data-drug="Darunavir Accord " data-section="Działania niepożądane" title="21 pacjentów w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg (16 uczestników z masą od 15 do 15
• 12 pacjentów w wieku 12-17 lat i masie ciała ≥40 kg, niepoddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej¹⁶

Ogólny profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych był podobny do obserwowanego u dorosłych.¹⁷

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem WZW typu B i/lub C

U pacjentów ze współistniejącym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C częściej obserwuje się zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, zarówno na początku leczenia, jak i w jego trakcie, w porównaniu do pacjentów bez przewlekłego zapalenia wątroby. Spośród 1968 pacjentów leczonych uprzednio, otrzymujących darunawir z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, u 236 stwierdzono współistniejące zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub C.¹⁸

Monitorowanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu Darunavir Accord do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁹

Wnioski kliniczne

Darunawir Accord, podobnie jak inne leki przeciwretrowirusowe, może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają odpowiedniego monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje skórne, zaburzenia metaboliczne, działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego oraz wątroby. Konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów, szczególnie tych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, w celu wczesnego wykrycia i właściwego leczenia potencjalnych działań niepożądanych.²⁰