podanie pozajelitowe

Podanie pozajelitowe (parenteralne) to droga aplikacji leków lub składników odżywczych z pominięciem przewodu pokarmowego. Obejmuje ono różne metody podawania substancji bezpośrednio do krwiobiegu lub tkanek pacjenta, w tym podanie dożylne, domięśniowe, podskórne, śródskórne, doopłucnowe, dostawowe, dokanałowe oraz doszpikowe.

Najczęściej stosowaną formą podania pozajelitowego jest droga dożylna (i.v.), która zapewnia natychmiastowe działanie leku i 100% biodostępność. Podanie domięśniowe (i.m.) charakteryzuje się wolniejszym wchłanianiem i jest często wykorzystywane dla leków w postaci zawiesin i preparatów depot. Droga podskórna (s.c.) pozwala na stopniowe uwalnianie substancji leczniczej i znajduje zastosowanie m.in. w insulinoterapii.

Żywienie pozajelitowe stanowi istotny element terapii pacjentów, u których niemożliwe jest odżywianie drogą przewodu pokarmowego. Wymaga ono przygotowania sterylnych mieszanin zawierających makro- i mikroskładniki odżywcze, które podawane są przez cewnik centralny lub obwodowy. Podanie pozajelitowe wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak infekcje odcewnikowe, powikłania zakrzepowe czy zaburzenia metaboliczne.

Wybór konkretnej drogi podania pozajelitowego zależy od właściwości fizykochemicznych leku, stanu klinicznego pacjenta, oczekiwanej szybkości działania oraz potencjalnych przeciwwskazań. Lekarz musi uwzględnić biodostępność substancji przy danej drodze podania oraz możliwe interakcje z innymi równocześnie stosowanymi preparatami.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl