Właściwości farmakokinetyczne
Cefazolina

Właściwości farmakokinetyczne cefazoliny

Cefazolina jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn I generacji, podawanym wyłącznie pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo). Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tej substancji na podstawie dostępnych danych klinicznych.¹

Wchłanianie i stężenie we krwi

Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg, maksymalne stężenie w surowicy krwi, wynoszące 20-40 μg/ml, osiągane jest po około 1 godzinie. Natomiast po podaniu dawki 1 g maksymalne stężenie w surowicy wynosi 37-63 μg/ml.²

W badaniach z ciągłą infuzją dożylną cefazoliny u zdrowych osób dorosłych, przy podawaniu dawki 3,5 mg/kg przez jedną godzinę (około 250 mg), a następnie 1,5 mg/kg przez kolejne dwie godziny (około 100 mg), w trzeciej godzinie wykazano stabilne stężenie około 28 μg/ml w surowicy krwi.³

⁴

⁵

Dystrybucja w organizmie

Cefazolina wiąże się z białkami osocza w 70-86% podanej dawki. Objętość dystrybucji wynosi około 9,2-11 l/1,73 m².^{6 7}

Cefazolina dobrze przenika do różnych tkanek i płynów ustrojowych, osiągając znaczące stężenia w:

• Płynie opłucnowym⁸
• Tkance kostnej⁹
• Płynie stawowym¹⁰
• Żółci¹¹

Cefazolina łatwo przenika przez zmienioną zapalnie błonę maziową i osiąga stężenie w płynie stawowym podobne do stężenia w surowicy.¹²

U pacjentów bez niedrożności dróg żółciowych stężenie cefazoliny w tkance pęcherzyka żółciowego i żółci po 90-120 minutach od podania ogólnego jest zwykle wyższe niż stężenie antybiotyku w surowicy. Natomiast w przypadku niedrożności dróg żółciowych stężenia antybiotyku w żółci są znacznie niższe niż jego poziomy w surowicy.¹³

Cefazolina łatwo przenika przez łożysko do krwi pępowinowej i do płynu owodniowego. Do mleka karmiących matek przenika w niewielkiej ilości.^{14 15}

Ważne klinicznie jest to, że cefazolina nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Po podaniu dawek terapeutycznych u pacjentów ze zmienionymi zapalnie oponami mózgowymi w płynie mózgowo-rdzeniowym odnotowywano różne stężenia cefazoliny wahające się od 0 do 0,4 μg/ml.^{16 17}

Metabolizm

Cefazolina nie jest metabolizowana w organizmie i jest wydalana w niezmienionej formie.^{18 19}

Eliminacja

Okres półtrwania (t₀,₅) cefazoliny w surowicy wynosi średnio 1,4-2 godziny u pacjentów z prawidłową czynnością nerek.^{20 21 22}

W niewydolności nerek okres półtrwania może się znacząco wydłużać, nawet do 20-40 godzin.²³

Cefazolina wydalana jest głównie przez nerki, przeważnie w wyniku przesączania kłębuszkowego, a w mniejszym stopniu poprzez wydzielanie kanalikowe. Klirens nerkowy cefazoliny wynosi około 49,1-65 ml/min/1,73 m².^{24 25}

Po domięśniowym podaniu dawki 500 mg, w moczu zebranym po 6 godzinach znajduje się od 56% do 89% podanej dawki. Po 24 godzinach wydalane jest od 80% do prawie 100% leku.^{26 27}

Cefazolina osiąga bardzo wysokie stężenia w moczu. Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg i 1 g stężenia leku w moczu mogą osiągać wartości od 500 do 4000 μg/ml.^{28 29}

Farmakokinetyka w szczególnych sytuacjach klinicznych

Dializa otrzewnowa

Cefazolina podawana dootrzewnowo jest dobrze tolerowana. U pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej (2 l/godz.) otrzymujących w płynie dializacyjnym dawki 50 mg/l lub 150 mg/l cefazoliny, stężenie w surowicy wynosiło po 24 godzinach odpowiednio średnio 10 μg/ml i 30 μg/ml, stężenie maksymalne wynosiło odpowiednio 29 μg/ml i 72 μg/ml.³⁰

Hemodializa

Cefazolina ulega dializie podczas hemodializy. Ekstrakcja przy 6-godzinnej dializie wynosi około 23%.³¹

Bezpieczeństwo stosowania długotrwałego

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników otrzymujących 1 g cefazoliny 4 razy na dobę przez 10 dni nie stwierdzono zmiany stężenia enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), fosfatazy zasadowej, azotu całkowitego, kreatyniny, bilirubiny ani zmian w moczu, co wskazuje na dobrą tolerancję leku nawet przy długotrwałym stosowaniu w wysokich dawkach.³²