Dawkowanie i sposób podawania
Cefazolina

Cefazolina, antybiotyk beta-laktamowy z grupy cefalosporyn I generacji, jest stosowana w leczeniu zakażeń o różnym stopniu ciężkości, a dawkowanie dostosowuje się do lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem czynności nerek i wieku. U dorosłych dawki wahają się od 1-2 g/dobę w zakażeniach lekkich do 6-12 g/dobę w ciężkich, podawanych w 2-4 dawkach podzielonych co 6-12 godzin. W profilaktyce okołooperacyjnej zaleca się podanie 1 g dożylnie lub domięśniowo 30-60 minut przed zabiegiem, z ewentualnym powtórzeniem dawki podczas operacji trwającej ponad 2 godziny oraz kontynuacją do 24 godzin po zabiegu, a w szczególnych przypadkach nawet do 5 dni. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się na podstawie klirensu kreatyniny, np. przy klirensie ≤10 ml/min dawkę zmniejsza się do 50% i podaje co 18-24 godziny. Cefazolina może być podawana dożylnie (wstrzyknięcie 3-5 minut lub infuzja 20-30 minut) oraz domięśniowo, przy czym nie zaleca się podawania >500 mg w jedno miejsce i nie stosuje się roztworu z lidokainą dożylnie.

  1. Dawkowanie i sposób podawania cefazoliny
    1. Drogi podania
    2. Dawkowanie u dorosłych
    3. Dawkowanie w zapobieganiu zakażeniom okołooperacyjnym
    4. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
    5. Dawkowanie u dzieci
    6. Dawkowanie u dzieci z niewydolnością nerek
    7. Dawkowanie u niemowląt i noworodków
    8. Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku
    9. Przygotowanie roztworu do podania
    10. Czas trwania leczenia
    11. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania cefazoliny

Cefazolina to antybiotyk beta-laktamowy z grupy cefalosporyn I generacji, którego dawkowanie i sposób podawania zależą od umiejscowienia i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenów oraz stanu pacjenta. Szczególnie istotna przy doborze dawkowania jest ocena czynności nerek pacjenta oraz wiek, gdyż te czynniki mają kluczowy wpływ na farmakokinetykę leku.12

Drogi podania

Cefazolinę można podawać następującymi drogami:3

  • Dożylnie w formie:
    • Wstrzyknięcia trwającego 3-5 minut
    • Infuzji trwającej 20-30 minut
  • Domięśniowo – głębokie wstrzyknięcie

4

W przypadku podania domięśniowego nie zaleca się wstrzykiwania więcej niż 500 mg cefazoliny w jedno miejsce.5

Należy pamiętać, że roztwór cefazoliny przygotowany z użyciem lidokainy jako rozpuszczalnika nie może być podawany dożylnie.67

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie u dorosłych pacjentów i młodzieży w wieku powyżej 12 lat o masie ciała ≥ 40 kg uzależnione jest głównie od ciężkości zakażenia oraz wrażliwości patogenów:8

  • Zakażenia o lekkim przebiegu wywołane przez wrażliwe drobnoustroje: 1-2 g cefazoliny na dobę, podawane w 2-3 równych dawkach podzielonych (co 8 lub 12 godzin)
  • Zakażenia o umiarkowanym do ciężkiego przebiegu lub wywołane przez mniej wrażliwe drobnoustroje: 3-4 g cefazoliny na dobę, podawane w 3-4 równych dawkach podzielonych (co 6 lub 8 godzin)
  • Ciężkie, zagrażające życiu zakażenia: 6-12 g cefazoliny na dobę, podawane w 3-4 równych dawkach podzielonych (co 6 lub 8 godzin)

910

Bardziej szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania w zależności od rodzaju zakażenia przedstawiają się następująco:

Rodzaj zakażenia Dawkowanie
Zakażenia o lżejszym przebiegu wywołane przez ziarenkowce Gram-dodatnie 250 mg lub 500 mg co 8 godzin
Zapalenie płuc wywołane przez S. pneumoniae 500 mg co 12 godzin
Ostre, niepowikłane zakażenia układu moczowo-płciowego 1 g co 12 godzin
Zakażenia o przebiegu umiarkowanym i ciężkim 500 mg lub 1 g co 6 lub 8 godzin
Ciężkie, zagrażające życiu zakażenia (posocznica, zapalenie wsierdzia)* 1 g lub 1,5 g co 6 godzin

* W zakażeniach bardzo ciężkich i zagrażających życiu dawkę można zwiększyć do 12 g na dobę.1112

Dawkowanie w zapobieganiu zakażeniom okołooperacyjnym

W profilaktyce okołooperacyjnej zaleca się następujący schemat dawkowania:1314

  • 1 g cefazoliny dożylnie lub domięśniowo 30-60 minut przed rozpoczęciem zabiegu chirurgicznego
  • W przypadku zabiegów trwających dłużej niż 2 godziny, dodatkowo 0,5-1 g cefazoliny w trakcie operacji
  • W przypadku zabiegów o dużym ryzyku zakażenia, po zabiegu podaje się 0,5-1 g co 6 lub 8 godzin przez 24 godziny
  • W szczególnych przypadkach (np. przy wszczepianiu protez stawowych, po operacjach na otwartym sercu) antybiotyk stosuje się przez 3 do 5 dni

15

Ważne jest, aby:16

  1. Dawka przedoperacyjna została podana bezpośrednio przed zabiegiem (30 minut do 1 godziny), aby zapewnić odpowiednie stężenie antybiotyku w surowicy i tkankach w momencie pierwszego nacięcia chirurgicznego
  2. Cefazolina była podawana w odpowiednich odstępach czasu podczas zabiegu, w celu utrzymania skutecznego stężenia leku w przewidywanych okresach najwyższego narażenia na zakażenie

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek niezbędna jest modyfikacja dawkowania cefazoliny, aby uniknąć kumulacji leku w organizmie. Dawkę należy ustalić na podstawie klirensu kreatyniny, przy czym pierwsza dawka (dawka nasycająca) powinna być odpowiednia dla rodzaju i ciężkości zakażenia.1718

Poniższa tabela przedstawia zalecenia dotyczące dawkowania cefazoliny u dorosłych pacjentów z różnym stopniem niewydolności nerek:

Klirens kreatyniny [ml/min] Stężenie kreatyniny w surowicy [mg%] Dawkowanie
≥55 ≤1,5 Bez zmian (standardowa dawka)
35-54 1,6-3,0 100% zalecanej dawki dobowej co 8 godzin
11-34 3,1-4,5 50% dawki co 12 godzin
≤10 ≥4,6 50% dawki co 18-24 godziny

55 ml/min <1,5 mg% bez zmian 35-54 ml/min 1,6-3,0 mg% 100% zalecanej dawki dobowej w 3 dawkach podzielonych co 8 godzin 11-34 ml/min 3,1-4,5 mg% 50% dawki co 12 godzin 4,6 mg% 50% dawki co 18 lub co 24 godziny”>1920

U pacjentów poddawanych hemodializie schemat leczenia zależy od warunków dializy.21

Dawkowanie u dzieci

Dawkowanie cefazoliny u dzieci i niemowląt w wieku powyżej 1 miesiąca zależy od ciężkości zakażenia:22

  • W zakażeniach o lekkim lub umiarkowanym przebiegu: 25-50 mg/kg masy ciała na dobę, w 2-4 dawkach podzielonych (co 6, 8 lub 12 godzin)
  • W ciężkich zakażeniach: do 100 mg/kg masy ciała na dobę, w 3-4 dawkach podzielonych (co 6 lub 8 godzin)

2324

W celu ułatwienia dokładnego dawkowania cefazoliny u dzieci i niemowląt, poniższa tabela przedstawia przykładowe dawki w zależności od masy ciała i schematu dawkowania:

Masa ciała [kg] 25 mg/kg masy ciała na dobę 50 mg/kg masy ciała na dobę 100 mg/kg masy ciała na dobę
co 12h co 8h co 6h co 12h co 8h co 6h co 8h co 6h
5 63 mg 42 mg 31 mg 125 mg 83 mg 63 mg 167 mg 125 mg
10 125 mg 85 mg 62 mg 250 mg 166 mg 125 mg 333 mg 250 mg
15 188 mg 125 mg 94 mg 375 mg 250 mg 188 mg 500 mg 375 mg
20 250 mg 167 mg 125 mg 500 mg 333 mg 250 mg 667 mg 500 mg
25 313 mg 208 mg 156 mg 625 mg 417 mg 313 mg 833 mg 625 mg

2526

Dawkowanie u dzieci z niewydolnością nerek

Podobnie jak w przypadku dorosłych, dzieci z niewydolnością nerek mogą wymagać zmniejszenia dawki cefazoliny, aby uniknąć kumulacji leku. Dawkę należy ustalić na podstawie klirensu kreatyniny, przy czym pierwsza dawka powinna być odpowiednia dla ciężkości zakażenia.27

Poniższa tabela przedstawia zalecenia dotyczące dawkowania cefazoliny u dzieci z różnym stopniem niewydolności nerek:

Klirens kreatyniny [ml/min] Dostosowanie dawkowania
40-70 60% zalecanej dawki dobowej w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin
20-40 25% zalecanej dawki dobowej w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin
5-20 10% zalecanej dawki dobowej raz na dobę

2829

Dawkowanie u niemowląt i noworodków

Nie zaleca się stosowania cefazoliny u wcześniaków i noworodków w wieku poniżej 1 miesiąca, gdyż nie ustalono bezpieczeństwa stosowania antybiotyku w tej grupie pacjentów.3031

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania.3233

Przygotowanie roztworu do podania

Sposób przygotowania roztworu cefazoliny zależy od drogi podania. Poniżej przedstawiono zalecenia dotyczące rekonstytucji produktu:34

  • Dla wstrzyknięcia domięśniowego:
    • Fiolka 1 g: rozpuścić w 2,5 ml odpowiedniego rozpuszczalnika (przybliżone stężenie: 330 mg/ml)
  • Dla wstrzyknięcia dożylnego:
    • Fiolka 1 g: rozpuścić w minimum 4 ml odpowiedniego rozpuszczalnika (przybliżone stężenie: 220 mg/ml)
  • Dla infuzji dożylnej:
    • Przygotowany roztwór należy dodatkowo rozcieńczyć do stężenia 10 mg/ml

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia cefazoliną zależy od ciężkości zakażenia oraz od postępu klinicznego i bakteriologicznego pacjenta.3536

Zaleca się kontynuowanie podawania antybiotyku jeszcze przez 2-3 dni po ustąpieniu objawów klinicznych zakażenia.37

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl