Właściwości farmakokinetyczne
Teicoplanin Altan 400 mg

Teikoplanina, podawana pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu domięśniowym (~90%) oraz długim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym od 100 do 170 godzin u dorosłych. Po serii 6 dawek domięśniowych 200 mg osiąga się średnie Cmax 12,1 mg/l w ciągu 2 godzin. Dawki nasycające dożylne 6 mg/kg co 12 godzin (3-5 dawek) dają Cmax 60-70 mg/l i Cmin >10 mg/l, natomiast 12 mg/kg co 12 godzin (3 dawki) osiągają Cmax około 100 mg/l i Cmin około 20 mg/l. W fazie podtrzymującej dawka 6 mg/kg raz na dobę zapewnia Cmax około 70 mg/l i Cmin około 15 mg/l, a dawka 12 mg/kg raz na dobę utrzymuje Cmin w zakresie 18-30 mg/l. Teikoplanina wykazuje wysokie wiązanie z białkami surowicy (87,6-90,8%), głównie albuminą, oraz objętość dystrybucji 0,7-1,4 l/kg. Dystrybucja jest największa w płucach, mięśniu sercowym i kościach (stosunek tkanki do surowicy >1), umiarkowana w płynie pęcherzy, mazi stawowej i płynie otrzewnowym (0,5-1), a niska w płynie opłucnowym i tkance tłuszczowej (0,2-0,5). Przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest słabe. Metabolizm jest minimalny, z 2-3% dawki jako hydroksylowane metabolity, a eliminacja głównie nerkowa – około 80% dawki wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 16 dni, z klirensem całkowitym 10-14 ml/h/kg i nerkowym 8-12 ml/h/kg. Teikoplanina nie jest wchłaniana doustnie.

Właściwości farmakokinetyczne teikoplaniny

Teikoplanina wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny właściwy dla glikopeptydowych antybiotyków, z długim okresem półtrwania oraz głównie nerkową drogą eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych leku Teicoplanin Altan 400 mg.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina jest podawana pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo). Po podaniu domięśniowym biodostępność teikoplaniny (w porównaniu z podaniem dożylnym) jest prawie całkowita (90%)."

Wchłanianie i biodostępność

Teikoplanina podawana jest pozajelitowo – drogą dożylną lub domięśniową. Po podaniu domięśniowym biodostępność leku jest niemal całkowita i wynosi około 90% w porównaniu z podaniem dożylnym. Po serii 6 codziennych domięśniowych dawek wynoszących 200 mg, maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiąga średnio 12,1 mg/l (SD 0,9) w ciągu 2 godzin od podania.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po 6 codziennych podaniach domięśniowych 200 mg, średnie (SD) maksymalne stężenie teikoplaniny (Cmax) wynosi 12,1 (0,9) mg/l i występuje po 2 godzinach po podaniu."

W przypadku podawania dawki nasycającej drogą dożylną, obserwuje się następujące stężenia:

  • Po podaniu 6 mg/kg mc. 3-5 razy co 12 godzin – wartości Cmax wynoszą 60-70 mg/l, a minimalne stężenia (Cmin) utrzymują się zwykle powyżej 10 mg/l<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po dożylnym podawaniu 3 do 5 razy co 12 godzin dawki nasycającej 6 mg/kg mc., wartości Cmax wynoszą od 60 do 70 mg/l, a Cmin są zwykle powyżej 10 mg/l."
  • Po podaniu 12 mg/kg mc. 3 razy co 12 godzin – średnie wartości Cmax osiągają około 100 mg/l, a Cmin około 20 mg/l<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po dożylnym podawaniu 3 razy co 12 godzin dawki nasycającej 12 mg/kg mc., średnie wartości Cmax i Cmin szacuje się odpowiednio na około 100 mg/l i 20 mg/l."

W fazie leczenia podtrzymującego:

  • Dawka 6 mg/kg mc. raz na dobę zapewnia Cmax około 70 mg/l i Cmin około 15 mg/l<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po podawaniu dawki podtrzymującej 6 mg/kg mc. raz na dobę wartości Cmax i Cmin wynoszą odpowiednio około 70 mg/l i 15 mg/l."
  • Dawka 12 mg/kg mc. raz na dobę zapewnia Cmin w zakresie 18-30 mg/l<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po podawaniu dawki podtrzymującej 12 mg/kg mc. raz na dobę wartości Cmin wynoszą od 18 do 30 mg/l."

Istotne jest, że teikoplanina podana doustnie nie ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że po podaniu pojedynczej dawki doustnej 250 lub 500 mg, lek nie jest wykrywany w surowicy ani w moczu. Około 45% podanej dawki wydalane jest z kałem w postaci niezmienionej.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Jeśli teikoplanina jest podana doustnie, nie jest wchłaniana z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym pojedynczej dawki 250 lub 500 mg zdrowym ochotnikom, teikoplaniny nie wykrywa się w surowicy ani w moczu, a jedynie w kale (około 45% podanej dawki), w postaci niezmienionego produktu leczniczego."

Dystrybucja w organizmie

Teikoplanina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami surowicy krwi, wynoszącym od 87,6 do 90,8%, przy czym stopień ten pozostaje niezależny od stężenia leku. Głównym białkiem wiążącym jest albumina surowicy. Lek nie jest przenoszony przez krwinki czerwone.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Wiązanie z białkami surowicy ludzkiej mieści się w zakresie od 87,6 do 90,8%, niezależnie od stężenia teikoplaniny. Teikoplanina przede wszystkim wiąże się z albuminami surowicy ludzkiej. Teikoplanina nie jest przenoszona przez krwinki czerwone."

Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) wynosi od 0,7 do 1,4 ml/kg mc. Wyższe wartości Vss obserwowano w badaniach, w których okres pobierania próbek był dłuższy niż 8 dni.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) mieści się w zakresie od 0,7 do 1,4 ml/kg mc. Najwyższe wartości Vss obserwuje się w ostatnich badaniach, w których okres pobierania próbek był dłuższy niż 8 dni."

Dystrybucja teikoplaniny w różnych tkankach i płynach ustrojowych charakteryzuje się następującymi stosunkami stężeń tkanki/surowica:

  • Najwyższe stężenia (stosunek >1) obserwuje się w płucach, mięśniu sercowym i kościach<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina rozmieszcza się głównie w płucach, mięśniu sercowym oraz kościach, w stosunku tkanki/surowica przewyższającym 1."
  • Stosunek tkanki/surowica wynoszący 0,5-1 obserwuje się w płynie pęcherzy, mazi stawowej i płynie otrzewnowym, przy czym eliminacja z płynu otrzewnowego przebiega z taką samą szybkością jak z surowicy<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W płynie pęcherzy, mazi stawowej i płynie otrzewnowym stosunek tkanki/surowica wynosi od 0,5 do 1. Eliminacja teikoplaniny z płynu otrzewnowego odbywa się z tą samą szybkością co z surowicy."
  • Niższy stosunek (0,2-0,5) występuje w płynie opłucnowym i podskórnej tkance tłuszczowej<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W płynie opłucnowym i podskórnej tkance tłuszczowej stosunek tkanki/surowica zawiera się między 0,2 do 0,5."
  • Teikoplanina słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR)<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina nie przenika łatwo do płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR)."

Metabolizm leku

Teikoplanina podlega minimalnemu metabolizmowi w organizmie. Badania wykazały, że lek występuje głównie w postaci niezmienionej zarówno w osoczu, jak i w moczu. Zidentyfikowano dwa metabolity powstające prawdopodobnie w wyniku procesu hydroksylacji, które stanowią zaledwie 2-3% podanej dawki.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina w postaci niezmienionej jest głównym związkiem zidentyfikowanym w osoczu i moczu, co wskazuje na minimalny metabolizm. Dwa metabolity powstają prawdopodobnie poprzez hydroksylację i stanowią od 2 do 3% podanej dawki."

Eliminacja z organizmu

Główną drogą eliminacji teikoplaniny są nerki. W ciągu 16 dni około 80% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Drogą jelitową (z żółcią) wydalane jest w ciągu 8 dni po podaniu około 2,7% dawki.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina w postaci niezmienionej jest wydalana głównie z moczem (80% w ciągu 16 dni), podczas gdy 2,7% podanej dawki jest wydalane z kałem (z żółcią) w ciągu 8 dni po podaniu."

Okres półtrwania teikoplaniny w fazie eliminacji wynosi między 100 a 170 godzin, co zostało ustalone w badaniach, w których czas pobierania próbek krwi wynosił od 8 do 35 dni.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W najnowszych badaniach, w których czas pobierania próbek krwi wynosi około 8 do 35 dni, okres półtrwania teikoplaniny w fazie eliminacji wynosi od 100 do 170 godzin."

Całkowity klirens teikoplaniny jest niewielki i wynosi 10-14 ml/h/kg mc., przy klirensie nerkowym w zakresie 8-12 ml/h/kg mc., co potwierdza dominującą rolę nerek w eliminacji leku.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina ma mały całkowity klirens w zakresie od 10 do 14 ml/h/kg mc. i klirens nerkowy w zakresie od 8 do 12 ml/h/kg mc. co wskazuje, że teikoplanina jest głównie wydalana przez nerki."

Liniowa farmakokinetyka

W zakresie dawek od 2 do 25 mg/kg mc. teikoplanina charakteryzuje się liniową farmakokinetyką, co oznacza, że stężenia leku w osoczu są proporcjonalne do podanej dawki.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Teikoplanina wykazywała liniową farmakokinetykę w zakresie dawek od 2 do 25 mg/kg mc."

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Ze względu na głównie nerkową drogę eliminacji teikoplaniny, szybkość eliminacji leku jest zmniejszona proporcjonalnie do stopnia zaburzenia czynności nerek. Całkowity klirens nerkowy teikoplaniny wykazuje ścisłą zależność od klirensu kreatyniny.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ponieważ Teikoplanina jest wydalana przez nerki, jej eliminacja zmniejsza się w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek. Całkowity nerkowy klirens teikoplaniny zależy od klirensu kreatyniny."

Pacjenci w podeszłym wieku: U osób starszych farmakokinetyka teikoplaniny nie ulega istotnym zmianom, o ile nie występują u nich zaburzenia czynności nerek.<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W populacji osób w podeszłym wieku farmakokinetyka teikoplaniny nie zmienia się, chyba że występują zaburzenia czynności nerek."

Dzieci i młodzież: W populacji pediatrycznej obserwuje się znaczące różnice w parametrach farmakokinetycznych w porównaniu z dorosłymi:

  • Szybszy całkowity klirens – 15,8 ml/h/kg mc. u noworodków oraz 14,8 ml/h/kg mc. u dzieci w wieku około 8 lat<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W porównaniu z dorosłymi pacjentami obserwuje się większy klirens całkowity (15,8 ml/h/kg mc. u noworodków, 14,8 ml/h/kg mc. u dzieci o średniej wieku 8 lat)"
  • Krótszy okres półtrwania w fazie eliminacji – około 40 godzin u noworodków i 58 godzin u dzieci w wieku 8 lat<sup data-drug="Teicoplanin Altan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="i krótszy okres półtrwania w fazie eliminacji (noworodki 40 godzin; 58 godzin u dzieci w wieku 8 lat)."
Grupa pacjentów Całkowity klirens (ml/h/kg mc.) Okres półtrwania w fazie eliminacji (h)
Noworodki 15,8 40
Dzieci (średni wiek 8 lat) 14,8 58
Dorośli 10-14 100-170
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl