hipofosfatemia

Hipofosfatemia to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym stężeniem fosforanów nieorganicznych w surowicy krwi poniżej 2,5 mg/dl (0,8 mmol/l). W ciężkiej postaci, gdy stężenie fosforanów spada poniżej 1 mg/dl (0,32 mmol/l), może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i objawów klinicznych.

Przyczyny hipofosfatemii są zróżnicowane i obejmują niedostateczną podaż fosforanów (np. długotrwałe niedożywienie, przewlekły alkoholizm), zaburzenia wchłaniania jelitowego (np. w chorobach przewodu pokarmowego, stosowaniu leków wiążących fosforany), zwiększone wydalanie nerkowe (np. w przebiegu pierwotnej lub wtórnej nadczynności przytarczyc, zespołu Fanconiego) oraz redystrybucję fosforanów z przestrzeni pozakomórkowej do komórek (np. w zespole ponownego odżywienia, kwasicy ketonowej).

Objawy hipofosfatemii zależą od jej nasilenia i obejmują osłabienie mięśniowe, rabdomiolizę, dysfunkcję układu oddechowego, zaburzenia neurologiczne (parestezje, drgawki, encefalopatię), hemolizę, zaburzenia funkcji płytek krwi, upośledzenie kurczliwości mięśnia sercowego oraz osteomalację w przypadkach przewlekłych. U pacjentów z ciężką hipofosfatemią może dojść do niewydolności wielonarządowej.

Leczenie hipofosfatemii polega na suplementacji fosforanów, której droga podania (doustna lub dożylna) zależy od nasilenia niedoboru i stanu klinicznego pacjenta. W przypadkach ciężkiej hipofosfatemii wymagane jest monitorowanie stężenia fosforanów, wapnia i magnezu w surowicy, ponieważ gwałtowne wyrównanie hipofosfatemii może prowadzić do hipokalcemii i hipomagnezemii.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 20 Braun

Glukoza 20 Braun to hipertoniczny roztwór do infuzji zawierający 200 mg/ml glukozy (220 g/l jednowodnej glukozy), o teoretycznej osmolarności 1110 mOsm/l i wartości energetycznej 800 kcal/l (3350 kJ/l). Ze względu na szybki metabolizm glukozy w organizmie, roztwór może stać się hipotoniczny względem fizjologicznego ciśnienia osmotycznego, co niesie ryzyko hiponatremii hipo- lub hiperosmotycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny (np. w ostrych chorobach, stresie pooperacyjnym, zakażeniach, chorobach OUN), a także u osób z niewydolnością serca, nerek, wątroby oraz przyjmujących antagonistów wazopresyny. Ostra hiponatremia może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej z objawami neurologicznymi, a u pacjentów z obrzękiem mózgu ryzyko ciężkiego uszkodzenia mózgu jest szczególnie wysokie.
bariera krew-mózg, choroby OUN, ciśnienie śródmózgowe, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia ciężka, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia hipoosmotyczna, hiponatremia ostra, homeostaza glukozy, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica metaboliczna, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolarność osocza, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hipertoniczny, stłuczenie mózgu, tiamina, udar niedokrwienny mózgu, wazopresyna, zaburzenia metabolizmu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół ponownego odżywienia
Leksykon substancji czynnych
Glinu wodorotlenek – Przeciwwskazania stosowania

Glinu wodorotlenek jest substancją czynną o działaniu zobojętniającym kwas solny, stosowaną w leczeniu choroby wrzodowej, refluksu żołądkowo-przełykowego oraz innych dolegliwości związanych z nadkwaśnością. Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na glinu wodorotlenek lub substancje pomocnicze (np. sacharoza 825 mg w Gealcid, aspartam 6,3 mg, sorbitol ≤ 703,6 mg, glukoza 2,9 mg w Manti) oraz ciężka niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów dializowanych, ze względu na ryzyko kumulacji jonów glinu i powikłań takich jak encefalopatia glinowa, niedokrwistość mikrocytarna i osteomalacja. Preparat Manti jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6. roku życia z uwagi na różnice w metabolizmie i ryzyko działań niepożądanych. Należy również uwzględnić przeciwwskazania wynikające z obecności substancji pomocniczych u pacjentów z fenyloketonurią, nietolerancją fruktozy czy zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
anemia mikrocytarna, bisfosfonian, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność nerek, digoksyna, dziedziczna nietolerancja fruktozy, encefalopatia glinowa, fenyloketonuria, fluorochinolon, glinu wodorotlenek, hipofosfatemia, itrakonazol, jon glinu, ketokonazol, krwawienie z przewodu pokarmowego, łagodna i umiarkowana niewydolność nerek, lek przeciwgrzybiczny, lewotyroksyna, nadkwaśność, nadwrażliwość, neurotoksyczność glinu, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedokrwistość mikrocytarna, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, osteomalacja, polipragmazja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, tetracyklina, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie poznawcze, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Addiphos jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającym fosforany, potas i sód, o wysokiej osmolalności 3200 mOsm/kg wody oraz pH 6,2-6,5, co wymaga jego odpowiedniego rozcieńczenia przed podaniem. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie stężenia fosforanów we krwi oraz zapotrzebowania pacjenta. W przypadku krótkotrwałej, niepowikłanej hipofosfatemii zaleca się dawkę 0,08 mmol/kg masy ciała podawaną przez 6 godzin, natomiast w długotrwałej hipofosfatemii o złożonej etiologii dawkę 0,16 mmol/kg. W wyjątkowych, bardzo ciężkich przypadkach hipofosfatemii możliwe jest podanie dawki do 1,2 mmol/kg masy ciała przez 24 godziny, przy czym pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 0,24 mmol/kg masy ciała.
bilans elektrolitowy, choroba serca, ciężka hipofosfatemia, gospodarka elektrolitowa, hipofosfatemia, hipofosfatemia o złożonej etiologii, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, niepowikłana hipofosfatemia, osmolalność, płyn infuzyjny, roztwór do infuzji, stężenie fosforanów we krwi, zaburzenie czynności nerek, zapotrzebowanie na fosforany, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg

Ocena działań niepożądanych imatynibu u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami, takimi jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) i nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST), jest utrudniona ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej i terapii wielolekowej. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zmęczenie, bóle mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, kurcze) oraz wysypkę skórną. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołoczodołowe i kończyn dolnych, były powszechne, zwykle łagodne i ustępowały po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza dominowały u chorych na GIST, z ciężkimi przypadkami krwawień (stopień 3-4 CTC) u 5% pacjentów z GIST, co mogło prowadzić do zgonu.
anoreksja, choroba śródmiąższowa płuc, dławica piersiowa, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, krwotok mózgowy, krwotok płucny, kurcze mięśniowe, martwica jałowa, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, nowotwór złośliwy, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, nudności, obrzęk mózgu, obrzęk plamki żółtej, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, parestezje, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczna nekroliza naskórka, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku, zakrzepica, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół Raynauda, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Carmustine Accordpharma 300 mg

Karmustyna, substancja czynna leku Carmustine Accordpharma, wykazuje znaczną toksyczność, z supresją szpiku kostnego jako najczęstszym działaniem niepożądanym, pojawiającym się 7-14 dni po podaniu i ustępującym po 42-56 dniach, zależnym od dawki pojedynczej i skumulowanej. Toksyczność płucna dotyczy około 30% pacjentów, manifestując się włóknieniem i naciekami płucnymi, z ryzykiem śmiertelnego przebiegu, szczególnie przy dawkach skumulowanych 1200-1500 mg/m² oraz u pacjentów z wyjściową FVC lub DLCO <70% wartości należnej. Zalecane jest regularne monitorowanie czynności płuc (FVC, DLCO) podczas terapii. Karmustyna jest przeciwwskazana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na ryzyko bardzo opóźnionego zwłóknienia płuc, obserwowanego nawet do 17 lat po leczeniu.
badanie czynnościowe płuc, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył, dysplazja szpiku kostnego, działanie niepożądane neurologiczne, encefalopatia, ginekomastia, hepatotoksyczność, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwotok siatkówkowy, naciek płucny, napad drgawkowy, natężona pojemność życiowa, niedokrwistość, ostra białaczka, pojemność dyfuzyjna dla tlenku węgla, potencjał emetogenny, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, teratogeneza, toksyczność nerkowa, toksyczność oczna, toksyczność płucna, włóknienie płuc, włóknienie śródmiąższowe, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie płuc
Leksykon substancji czynnych
Glin fosforan żel – Działania niepożądane

Preparat Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm zawiera glinu fosforan żel (45 mg/g) i może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub u pacjentów z grup ryzyka. Do najistotniejszych należą zaburzenia metaboliczne, takie jak kumulacja glinu prowadząca do neurotoksyczności oraz hipofosfatemia manifestująca się brakiem łaknienia, złym samopoczuciem, osłabieniem mięśni i osteomalacją. W układzie pokarmowym dominują zaparcia, które mogą prowadzić do niedrożności jelit, zwłaszcza u osób starszych i z zaburzeniami perystaltyki. Ponadto, preparat może pogarszać funkcję nerek, co zwiększa ryzyko encefalopatii u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. U osób w podeszłym wieku obserwuje się także możliwość nasilenia objawów choroby Alzheimera, co wiąże się z neurotoksycznym działaniem akumulowanego glinu.
choroba Alzheimera, demencja, drgawka, encefalopatia, Gelatum Aluminii Phosphorici, glinu fosforan żel, hipofosfatemia, neurotoksyczność, niewydolność nerek, osteodystrofia, osteomalacja, osteoporoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji mózgu, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie mineralizacji kości, zaburzenie perystaltyki jelit, zaburzenie świadomości, zaparcie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed 24 mg/ml

Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed (24 mg/ml, roztwór do infuzji) jest stosowany u pacjentów z ciężkimi infekcjami wirusowymi i obniżoną odpornością, jednak jego terapia wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak granulocytopenia i niedokrwistość (bardzo często ≥1/10), a także leukopenię, trombocytopenię i neutropenię (często ≥1/100 do <1/10). W zakresie zaburzeń elektrolitowych występują hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia (bardzo często ≥1/10), a także hiponatremia, hiperfosfatemia i hipofosfatemia (często ≥1/100 do <1/10). Nefrotoksyczność manifestuje się często jako zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek, białkomocz i wielomocz, co wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek. Ponadto, mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne (zawroty głowy, drgawki, encefalopatia), kardiologiczne (kołatanie serca, tachykardia, wydłużenie QT, torsade de pointes) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia komorowa, białkomocz, biegunka, bolesne oddawanie moczu, choroba kanalików nerkowych, dehydrogenaza mleczanowa, dezorientacja, drgawki, encefalopatia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, granulocytopenia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kołatanie serca, krwiomocz, kwasica, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, miopatia, moczówka prosta, morfologia krwi, nadciśnienie, nadwrażliwość, nefropatia krystaliczna, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie narządów płciowych, pancytopenia, parestezje, posocznica, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wielomocz, wrzód przełyku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Węglan dihydroksyglinowo-sodowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Węglan dihydroksyglinowo-sodowy, substancja czynna preparatów takich jak Alugastrin, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do zaparć, dzieci poniżej 6 roku życia oraz osób z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących dietę niskosodową. Preparaty zawierają od 57 do 114 mg sodu na dawkę, co jest istotne w kontekście kontroli gospodarki wodno-elektrolitowej. Długotrwała terapia może prowadzić do hipofosfatemii wskutek wiązania fosforanów przez jony glinu, co z kolei może zaburzać metabolizm kostny. Monitorowanie skuteczności leczenia jest kluczowe: u dorosłych konsultacja lekarska powinna nastąpić po 14 dniach braku poprawy, a u dzieci po 7 dniach. Preparaty dostępne są w formie tabletek do rozgryzania (340 mg substancji czynnej) oraz zawiesiny doustnej (1,02 g/15 ml), która dodatkowo zawiera sorbitol (1,2 g/15 ml) i 163 mg sodu na 15 ml, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją tych składników.
Alugastrin, antybiotyk, chinolon, Dihydroxyaluminii natrii carbonas, funkcja przewodu pokarmowego, gospodarka fosforanowa, hipofosfatemia, interakcje farmakologiczne, lek przeciwtarczycowy, metabolizm kostny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objawy niepożądane, preparat żelaza, tetracyklina, wchłanianie leków, węglan dihydroksyglinowo-sodowy, zaburzenia gospodarki mineralnej, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia perystaltyki jelit, zaburzenia przełykania, związek glinu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prismasol

Roztwór Prismasol 2 mmol/l potasu jest przeznaczony do stosowania wyłącznie przez lekarzy z kwalifikacjami w zakresie ciągłych metod leczenia niewydolności nerek, takich jak hemofiltracja, hemodiafiltracja i ciągła hemodializa. Przed użyciem konieczne jest zmieszanie roztworu elektrolitowego z buforowym, aby uzyskać odtworzony roztwór o następującym składzie: Ca²⁺ 1,75 mmol/l, Mg²⁺ 0,5 mmol/l, Na⁺ 140 mmol/l, Cl⁻ 111,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, HCO₃⁻ 32 mmol/l, K⁺ 2 mmol/l, glukoza 6,1 mmol/l, pH 7,0–8,5, osmolarność 297 mOsm/l. Stosowanie niezmieszanego roztworu jest przeciwwskazane. Produkt wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu, glukozy, elektrolitów oraz równowagi kwasowo-zasadowej, a także stanu hemodynamicznego i bilansu płynów pacjenta. W przypadku hipokaliemii lub hiperkaliemii należy odpowiednio modyfikować terapię, w tym stosować dializat o zmienionym stężeniu potasu lub zmniejszać szybkość infuzji.
alergia na kukurydzę, alkaloza metaboliczna, bilans płynów, ciągła hemodializa, elektrolity, hemodiafiltracja, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, niewydolność nerek, osmolarność, pozaustrojowa wymiana nerkowa, reakcja nadwrażliwości, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór substytucyjny, sepsa, stężenie potasu w surowicy, suplementacja fosforanów, wstrząs septyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Injectio Glucosi 10% Baxter

Podawanie dożylne roztworów glukozy wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zaburzeń metabolicznych i wodno-elektrolitowych, takich jak hiponatremia (hipo- lub hiperosmotyczna), hipokaliemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, a także hiperosmolalność z diurezą osmotyczną i odwodnieniem czy przewodnienie prowadzące do obrzęku płuc. Roztwory glukozy, choć izotoniczne przed podaniem, mogą stać się hipotoniczne w organizmie wskutek szybkiego metabolizmu glukozy, co zaburza ciśnienie osmotyczne. Szczególnie narażeni na ostre powikłania, takie jak encefalopatia hiponatremiczna, są pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny, chorobami serca, wątroby, nerek oraz przyjmujący leki agonistów wazopresyny. U dzieci, kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z uszkodzeniem mózgu ryzyko ciężkiego obrzęku mózgu jest zwiększone. Monitorowanie stężenia elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej oraz bilansu płynów jest kluczowe, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia pozajelitowego i u pacjentów z grup ryzyka.
cukrzyca, diureza osmotyczna, dysplazja oskrzelowo-płucna, encefalopatia hiponatremiczna, hemoliza, hiperglikemia, hiperosmolalność, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoosmolalność, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie jelit, niedobór tiaminy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, ostra hiponatremia, przewlekły alkoholizm, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, retinopatia wcześniacza, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, udar niedokrwienny, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zator powietrzny, zespół hiperosmolarny, zespół ponownego odżywienia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Jaxteran

Fumaran dimetylu, substancja czynna leku JAXTERAN, wymaga ścisłego monitorowania podczas terapii, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek, wątroby oraz morfologii krwi. Zaleca się badania kontrolne kreatyniny, azotu mocznikowego i ogólne badanie moczu przed rozpoczęciem leczenia, po 3 i 6 miesiącach, a następnie co 6-12 miesięcy. Należy zwracać uwagę na objawy zespołu Fanconiego, takie jak białkomocz, cukromocz przy prawidłowej glikemii, hiperaminoacyduria i fosfaturia, które mogą prowadzić do osteomalacji hipofosfatemicznej. Monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubiny całkowitej jest konieczne ze względu na ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby (enzymy wątrobowe ≥3-krotnie, bilirubina ≥2-krotnie powyżej GGN). Przed terapią i co 3 miesiące należy wykonywać morfologię krwi z oceną liczby limfocytów, gdyż lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką limfopenią (<0,5 × 10⁹/L). Długotrwała limfopenia zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), zwłaszcza przy liczbie limfocytów <0,8 × 10⁹/L, co wymaga regularnej oceny stosunku korzyści do ryzyka i ewentualnego zaprzestania leczenia.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, azot mocznikowy, badanie ogólne moczu, białkomocz, bilirubina całkowita, cukromocz, DNA wirusa JCV, fosfaturia, fumaran dimetylu, hiperaminoacyduria, hipofosfatemia, kreatynina, liczba limfocytów, limfocytopenia, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, morfologia krwi, natalizumab, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, PCR, płyn mózgowo-rdzeniowy, PML, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, półpasiec oczny, półpasiec rozsiany, półpasiec uszny, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, wielomocz, wirus Johna Cunninghama, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zapalenie opon mózgowych i rdzenia, zespół Fanconiego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calperos Osteo 1000 mg + 880 IU

Calperos Osteo, zawierający 1000 mg węglanu wapnia oraz 880 IU (22 µg) cholekalcyferolu w jednej tabletce, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, nefrokalcynozą oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na choroby predysponujące do hiperkalcemii, takie jak szpiczak mnogi, przerzuty nowotworowe do kości, pierwotny hiperparatyroidyzm oraz długotrwałe unieruchomienie. Hiperwitaminoza D stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko powikłań takich jak hiperkalcemia, zwapnienia tkanek miękkich i zaburzenia sercowo-naczyniowe. Ze względu na wysoką dawkę witaminy D, preparat nie jest zalecany u dzieci i młodzieży, aby uniknąć ryzyka hiperkalcemii i hiperkalciurii.
cholekalcyferol, długotrwałe unieruchomienie, elektrokardiogram, fenyloketonuria, glikozyd nasercowy, gospodarka fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, hipofosfatemia, kamica nerkowa, nadwrażliwość, nefrokalcynoza, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy-izomaltazy, przerzut nowotworowy do kości, resorpcja kostna, równowaga wapniowo-fosforanowa, szpiczak mnogi, węglan wapnia, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Glucosum 5% Fresenius 50 mg/ml

Glucosum 5% Fresenius to roztwór do infuzji zawierający 50 mg/ml glukozy (50 g/l), o osmolarności 278 mOsmol/l, stosowany w żywieniu pozajelitowym jako źródło węglowodanów. Glukoza jest podstawowym substratem energetycznym, dostarczającym 16,8 kJ (4 kcal) na gram, niezbędnym do utrzymania prawidłowej glikemii (75-95 mg/100 ml, 4,16-5,27 mmol/l) oraz funkcji metabolicznych, w tym syntezy białek, lipogenezy i magazynowania w postaci glikogenu. Homeostaza glukozy jest regulowana przez insulinę, glukagon, glikokortykoidy i katecholaminy, a jej prawidłowe stężenie jest kluczowe dla funkcjonowania układu nerwowego, rdzenia nerki i erytrocytów, które zależą od glikolizy jako źródła energii.
cukrzyca, diureza osmotyczna, glikemia, glikogenoliza, glikokortykoidy, glikoliza, glukagon, glukoneogeneza, glukoza jednowodna, hiperglikemia, hiperosmolarność, hipofosfatemia, hipokaliemia, homeostaza glukozy, insulina, insulinooporność, katecholaminy, kwasica, lipogeneza, metabolizm glukozy, metabolizm stresowy, niedobór insuliny, obrzęk mózgu, odwodnienie hipertoniczne, osmolarność osocza, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuszczenie wątroby, synteza białek, synteza glikogenu, układ nerwowy, uraz czaszkowo-mózgowy, zaburzenia elektrolitowe, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sorafenib – Działania niepożądane

Sorafenib, stosowany w terapii przeciwnowotworowej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Do najpoważniejszych powikłań należą zawał mięśnia sercowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu) oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa) oraz wysypka. Toksyczność skórna, w tym zespół ręka-stopa, występuje bardzo często (≥1/10). Sorafenib może powodować istotne zaburzenia hematologiczne (limfopenia, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość) oraz poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zastoinowa niewydolność serca (1,9% pacjentów), niedokrwienie mięśnia sercowego, wydłużenie odstępu QT i nadciśnienie tętnicze. Hepatotoksyczność manifestuje się hiperbilirubinemią i żółtaczką, a polekowe zapalenie wątroby występuje rzadko.
choroba refluksowa przełyku, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hiperbilirubinemia, hiperkeratoza, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, szumy uszne, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zróżnicowany rak tarczycy
Leksykon substancji czynnych
Glukonian wapnia – Przedawkowanie

Glukonian wapnia, zawierający 45 mg jonów wapnia w jednej tabletce preparatu Calcium Gluconicum Farmapol (500 mg wapnia glukonianu), jest stosowany w terapii niedoborów wapnia. Przedawkowanie, szczególnie przy podaniu pozajelitowym, może prowadzić do hiperkalcemii manifestującej się zaburzeniami rytmu serca, osłabieniem mięśniowym, zmianami świadomości, a także objawami ze strony przewodu pokarmowego, układu nerwowego i nerek. Dawka wywołująca objawy jest indywidualna i zależy od wielu czynników, w tym funkcji nerek i jednoczesnego stosowania innych preparatów wapnia. W przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie stężenia wapnia, funkcji nerek oraz parametrów życiowych pacjenta pod ścisłym nadzorem medycznym.
calcium gluconicum, chlorek sodu, diuretyk pętlowy, fosforan, funkcja nerek, furosemid, glukonian wapnia, hiperkalcemia, hipofosfatemia, jon wapnia, kalcytonina, kamica nerkowa, lek moczopędny, lek tiazydowy, nadciśnienie tętnicze, nawadnianie, niedobór wapnia, niewydolność nerek, odstęp QT, podanie pozajelitowe, polidypsja, poliuria, preparat parenteralny, resorpcja kości, zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Glin tlenek uwodniony – Przeciwwskazania stosowania

Glinu tlenek uwodniony (Aluminii oxidum hydricum) jest składnikiem preparatów zobojętniających kwas solny, często stosowanym w połączeniu z wodorotlenkiem magnezu (np. w preparatach Alumag i Maalox). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze (w tym sorbitol – 14,70 mg w tabletce Alumag i 140 mg w saszetce Maalox), ciężka niewydolność nerek (ryzyko kumulacji glinu i neurotoksyczności), hipofosfatemia (z powodu wiązania fosforanów i pogłębienia niedoboru), zwężenie jelita grubego (możliwość nasilenia niedrożności) oraz jednoczesne stosowanie tabletek musujących zawierających kwas cytrynowy, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (zwiększone wchłanianie glinu). Preparaty te mogą również nasilać zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego i wchodzą w liczne interakcje farmakologiczne, m.in. z antybiotykami (tetracykliny, chinolony), lekami przeciwgrzybiczymi i przeciwwirusowymi.
antagonista receptora H2, antybiotyk, dysfagia, encefalopatia glinowa, funkcja nerek, gastropareza, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, inhibitor pompy protonowej, kumulacja glinu, kwas cytrynowy, kwas solny, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm wapnia, nadwrażliwość, neurotoksyczność, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sorbitolu, niewydolność nerek, opróżnianie żołądka, osteomalacja, osteoporoza, perystaltyka jelit, reakcja alergiczna, tlenek glinu uwodniony, toksyczność glinowa, wodorotlenek magnezu, zaburzenie funkcji mięśni, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zwężenie jelita grubego
Leksykon substancji czynnych
Symetykon – Przedawkowanie

Symetykon, stosowany jako środek przeciwpieniący w leczeniu dolegliwości związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, charakteryzuje się wyjątkowo korzystnym profilem bezpieczeństwa. Nie ulega wchłanianiu ani przemianom metabolicznym, co eliminuje ryzyko toksyczności i zatrucia nawet przy przedawkowaniu. Typowe objawy przedawkowania ograniczają się do niekontrolowanego wydalania gazów (wiatrów, odbijania), bez konieczności stosowania specjalistycznego leczenia. W preparatach zawierających wyłącznie symetykon, takich jak Bobotic (300 mg symetykonu), nie odnotowano przypadków poważnych działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem.
ataksja, biegunka, cytrynian alweryny, drgawki, EKG, encefalopatia, farmakokinetyka, gazy jelitowe, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hipofosfatemia, hiponatremia, hipotensja, leczenie objawowe, makrogol, nawodnienie dożylne, niewydolność nerek, objawy przedawkowania, objawy psychotyczne, odwodnienie, osteomalacja, otępienie, preparat Clensia, preparat Manti, profil bezpieczeństwa leku, przewód pokarmowy, siarczan sodu, środek przeciwpieniący, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia mowy, zaburzenia oddychania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duosol zawierający 2 mmol/l potasu

Podczas terapii hemofiltracji z zastosowaniem roztworu Duosol zawierającego 2 mmol/l potasu, kluczowe jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, obejmujące ocenę hemodynamiczną (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, stan nawodnienia), bilans płynów, równowagę elektrolitową (Na 140 mmol/l, K 2,0 mmol/l, Ca 1,5 mmol/l, Mg 0,5 mmol/l), równowagę kwasowo-zasadową (pH 7,0-8,0, HCO3 35 mmol/l), stężenie glukozy (5,6 mmol/l) oraz parametry funkcji nerek (mocznik, kreatynina). Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie potasu w surowicy, dostosowując terapię w przypadku hipokaliemii lub hiperkaliemii poprzez suplementację, zmianę roztworu lub intensyfikację filtracji. Również monitorowanie fosforanów jest niezbędne, aby zapobiec powikłaniom metabolicznym związanym z hipofosfatemią.
akcja serca, ciśnienie tętnicze, elektrolity, fosforany nieorganiczne, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipotermia, mocznik i kreatynina, osmolarność, pH krwi, powikłania metaboliczne, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynów, skażenie mikrobiologiczne, stan hemodynamiczny, stan nawodnienia, stężenie glukozy, stężenie potasu, terapia produktem leczniczym, węglan wapnia, wodorowęglany, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zakażenie bakteryjne i grzybicze, zakres pH
Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Sandoz 100 mg

Micafungin Sandoz, zawierający mykafunginę, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi reakcjami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Działania niepożądane wątroby wystąpiły u 8,6% pacjentów, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, z koniecznością przerwania terapii u 1,1%. Ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, zdarzały się niezbyt często (0,2%) i dotyczyły głównie pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Profil działań niepożądanych obejmuje także zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, elektrolitowe, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, żołądkowo-jelitowe oraz skórne, z różnicami w częstości występowania u dzieci i dorosłych.
AlAT, alogeniczny HSCT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczna, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 5 mg + 12,5 mg

Preparat Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, wynikających z obecności trzech substancji czynnych. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, bóle głowy), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, uderzenia gorąca), przewodu pokarmowego (nudności, ból brzucha, niestrawność) oraz obrzęki obwodowe. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia i hiperglikemia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wysięku do naczyniówki prowadzącego do ubytków pola widzenia, a także na potencjalne powikłania dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, amlodypina, częstoskurcz komorowy, diuretyk tiazydowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, kandesartan, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, wysięk do naczyniówki, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tacrolimus STADA 1 mg

Profil działań niepożądanych takrolimusu jest złożony i obejmuje liczne objawy wynikające z jego silnego działania immunosupresyjnego oraz wpływu na różne układy organizmu. Najczęściej (>10%) obserwuje się drżenie mięśniowe, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemię, cukrzycę, hiperkaliemię, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Wśród poważnych powikłań infekcyjnych należy zwrócić uwagę na zakażenia wirusem CMV, nefropatię związaną z wirusem BK oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) związaną z wirusem JC. Ponadto, leczenie takrolimusem zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (>1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, bezsenność, choroba niedokrwienna serca, choroba śródmiąższowa płuc, choroba wenookluzyjna wątroby, cukrzyca, cytomegalowirus, drżenie mięśniowe, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoprotrombinemia, hirsutyzm, kardiomiopatia, koagulopatia, krwawienie w OUN, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukocytoza, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia BK, nefropatia toksyczna, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, pancytopenia, plamica małopłytkowa, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, takrolimus, torsades de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – multiBic bezpotasowy roztwór do hemodializy/do hemofiltracji –

Roztwór multiBic, stosowany w hemodializie i hemofiltracji, dostępny w wersjach bezpotasowej oraz z potasem w stężeniach 2, 3 lub 4 mmol/l, może powodować działania niepożądane zarówno bezpośrednio związane z produktem, jak i wynikające z samej metody leczenia nerkozastępczego. Do działań niepożądanych przypisywanych produktowi należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty), zaburzenia naczyniowe (wahania ciśnienia tętniczego) oraz kurcze mięśni. Metoda leczenia może prowadzić do zaburzeń metabolizmu i odżywiania, takich jak przewodnienie lub odwodnienie, hipokaliemia (szczególnie przy stosowaniu roztworu bezpotasowego), hipofosfatemia, hiperglikemia mimo obecności glukozy w stężeniu 5,55 mmol/l oraz zasadowica metaboliczna związana z zawartością wodorowęglanów (35 mmol/l po wymieszaniu). Częstość występowania tych działań niepożądanych pozostaje nieznana na podstawie dostępnych danych.
bilans płynów, ciśnienie tętnicze krwi, dysfagia, działania niepożądane, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, kurcze mięśni, leczenie nerkozastępcze, nudności i wymioty, personel medyczny, przewodnienie, wodorowęglan, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zasadowica metaboliczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Everolimus Synthon 10 mg

Profil bezpieczeństwa ewerolimusu opiera się na analizie danych od 2879 pacjentów z 11 badań klinicznych, w tym pięciu randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań fazy III oraz pięciu otwartych badań fazy I i II. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to zapalenie jamy ustnej, wysypka, zmęczenie, biegunka, zakażenia, mdłości, niedokrwistość, hiperglikemia, obrzęk obwodowy, hipercholesterolemia oraz zaburzenia smaku. Działania niepożądane stopnia 3-4 (1-10%) obejmują m.in. zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, hiperglikemię, zakażenia, małopłytkowość, neutropenię, duszność, białkomocz, limfopenię, krwotoki, hipofosfatemię, nadciśnienie oraz wzrost aktywności aminotransferaz ALT i AST. Szczególną uwagę zwraca ryzyko reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, niewydolności nerek oraz zaburzeń menstruacyjnych, co wymaga systematycznego monitorowania funkcji nerek i stanu immunologicznego pacjentów. W populacji pacjentów ≥65 lat odnotowano wyższy odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych, zwłaszcza zapalenia płuc, zapalenia jamy ustnej, zmęczenia i duszności.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aspergiloza, białkomocz, choroba śródmiąższowa płuc, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, kandydoza, krwioplucie, krwotok pęcherzykowy, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, Pneumocystis jirovecii, posocznica, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, skala CTCAE, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół ręka-stopa
Leksykon substancji czynnych
Magnez węglan ciężki – Przeciwwskazania stosowania

Magnezu węglan ciężki, stosowany w preparatach antacydowych takich jak Rennie Extra (zawierający 73,50 mg magnezu węglanu ciężkiego i 625 mg węglanu wapnia na tabletkę), jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek ze względu na ryzyko kumulacji jonów magnezu i wapnia oraz rozwoju hipermagnezemii i hiperkalcemii. Przeciwwskazania obejmują także hiperkalcemię, stany predysponujące do hiperkalcemii, istniejącą hipofosfatemię (z powodu ryzyka pogłębienia niedoboru fosforanów), kamicę nerkową z kamieniami wapniowymi oraz nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym kwas alginowy (150 mg w Rennie Extra). Preparaty te zawierają również sacharozę (230 mg) i glukozę (555,22 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą, a także 14 mg sodu na tabletkę, co jest istotne u osób na diecie niskosodowej, z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca.
antybiotyk, bisfosfonian, ciężka niewydolność nerek, cukrzyca, fluorochinolon, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hipofosfatemia, interakcja lekowa, kamica nerkowa, kamień wapniowy, kwas alginowy, lek przeciwtarczycowy, Magnesii subcarbonas ponderosus, magnezu węglan ciężki, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność serca, ograniczenie sodu, stężenie elektrolitów, tetracyklina, zaburzenie gospodarki wapniowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Pharmascience 200 mg

Produkt leczniczy Sorafenib Pharmascience (200 mg, tabletki powlekane) zawiera sorafenib w postaci tozylanu i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zawał serca, perforację przewodu pokarmowego, hepatotoksyczność, krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu) oraz nadciśnienie tętnicze i przełom nadciśnieniowy. Do najczęstszych działań należą biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. W badaniach klinicznych odnotowano hipokalemię u 5,4-9,5% pacjentów oraz hipokalcemia stopnia 3 i 4 wg CTCAE u 1,1-1,8% i 0,4-1,1% pacjentów, odpowiednio. Hipofosfatemia jest częstym powikłaniem metabolicznym, a etiologia tych zaburzeń elektrolitowych pozostaje nieznana.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperkeratoza, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok, krwotok mózgowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, ostra niewydolność oddechowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak płaskokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Sukralfat – Przeciwwskazania stosowania

Sukralfat, stosowany w leczeniu schorzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (5,7 mg/5 ml), propylu parahydroksybenzoesan (2,8 mg/5 ml), sorbitol (85,9 mg/5 ml) oraz glicerol (572,5 mg/5 ml), obecne w preparacie Ulgastran (1 g/5 ml zawiesiny doustnej). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, w tym opóźnionych, co wymaga dokładnego zebrania wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
Przeciwwskazaniem do długotrwałego stosowania sukralfatu jest ciężka niewydolność nerek (eGFR < 30 ml/min/1,73 m²), mocznica, hipofosfatemia oraz dializoterapia, ze względu na ryzyko kumulacji glinu i powikłań neurotoksycznych oraz zaburzeń gospodarki elektrolitowej. W takich przypadkach zaleca się rozważenie alternatywnych terapii, takich jak inhibitory pompy protonowej, antagoniści receptora H2, inne leki zobojętniające kwas żołądkowy lub leki prokinetyczne, dostosowując wybór do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta i potencjalnych interakcji lekowych.
antagonista receptora H2, dializoterapia, dysfunkcja nerek, EGFR, górny odcinek przewodu pokarmowego, gospodarka elektrolitowa, hipofosfatemia, inhibitor pompy protonowej, kumulacja glinu, lek prokinetyczny, lek zobojętniający kwas żołądkowy, mocznica, nadwrażliwość na substancję czynną, neurotoksyczność, niewydolność nerek, parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, sukralfat, Ulgastran, wywiad alergologiczny, zawiesina doustna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zerlinda 4 mg/100 ml

Kwas zoledronowy, należący do grupy bisfosfonianów (kod ATC: M05BA08), jest silnym inhibitorem resorpcji kości przez osteoklasty, wykazującym wysokie powinowactwo do zmineralizowanej tkanki kostnej. W badaniach przedklinicznych wykazano jego działanie antyangiogenne, przeciwbólowe oraz cytostatyczne wobec komórek nowotworowych, co przekłada się na zmniejszenie podatności szpiku kostnego na wzrost przerzutów. W badaniach klinicznych u pacjentów z przerzutami do kości z różnych nowotworów (m.in. rak prostaty, rak piersi, szpiczak mnogi) kwas zoledronowy w dawce 4 mg znacząco zmniejszał częstość występowania powikłań kostnych (SRE), wydłużał medianę czasu do pierwszego incydentu SRE o ponad 2-5 miesięcy oraz redukował wskaźnik powikłań kostnych (SMR). W badaniu u pacjentek z przerzutami raka piersi do kości odsetek pacjentek z co najmniej jednym powikłaniem kostnym wyniósł 29,8% w grupie leczonej kwasem zoledronowym vs. 49,6% w grupie placebo (p=0,003), a ryzyko powikłań zmniejszyło się o 41% (HR=0,59, p=0,019). Ponadto, lek wykazywał istotne działanie przeciwbólowe i poprawę jakości życia. Profil bezpieczeństwa był zbliżony do pamidronianu, choć odnotowano ryzyko martwicy kości szczęki na poziomie 2,8% po 3 latach terapii, najwyższe u pacjentów ze szpiczakiem (4,3%).
bisfosfoniany, działanie antyangiogenne, działanie cytostatyczne, działanie proapoptotyczne, gęstość mineralna kości, guzy lite, hiperkalcemia nowotworowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, kręgosłup lędźwiowy, kwas zoledronowy, martwica kości szczęki, mikrośrodowisko szpiku kostnego, mineralizacja kości, osteoklasty, pamidronian, powikłania kostne, przerzuty nowotworowe do kości, rak piersi, rak prostaty, rak sutka, reakcja ostrej fazy, resorpcja kości, szpiczak mnogi, wrodzona łamliwość kości, złamania patologiczne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Alendrogen 70 mg

Przedawkowanie kwasu alendronowego (Alendrogen 70 mg) prowadzi do istotnych zaburzeń biochemicznych, w tym hipokalcemii i hipofosfatemii, które mogą manifestować się tężyczką, parestezjami, skurczami mięśniowymi, zaburzeniami rytmu serca, osłabieniem mięśniowym, rabdomiolizą oraz niewydolnością oddechową. Ponadto, obserwuje się objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, takie jak dyspepsja, nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, zgaga, zapalenie przełyku i błony śluzowej żołądka, a także chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, które mogą prowadzić do krwawienia lub perforacji. Warto podkreślić, że brak jest specyficznego antidotum na przedawkowanie alendronianu, co wymaga stosowania leczenia objawowego i wspomagającego.
Alendrogen, alendronian, ból nadbrzusza, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, dolegliwość dyspeptyczna, dolegliwość gastryczna, górny odcinek przewodu pokarmowego, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie, kwas alendronowy, leczenie przeciwzapalne, leczenie suplementacyjne, niewydolność oddechowa, nudność, osłabienie mięśniowe, owrzodzenie, parestezja, perforacja, postępowanie terapeutyczne, przewód pokarmowy, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, refluks żołądkowy, skurcz mięśniowy, stan zapalny, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, tężyczka, wymioty, zaburzenie biochemiczne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zgaga
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

ADDIPHOS to sterylny, bezbarwny koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, należący do grupy dodatków do płynów infuzyjnych (kod ATC: B05XA31). Preparat zawiera precyzyjnie zbilansowane stężenia elektrolitów: 2 mmol fosforanów (62 mg P), 1,5 mmol potasu (59 mg K) oraz 1,5 mmol sodu (34 mg Na) w 1 ml roztworu. Fosforany są kluczowe dla metabolizmu energetycznego i mineralizacji kości, potas odpowiada za prawidłową funkcję komórkową i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, natomiast sód reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową i objętość płynu pozakomórkowego. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością 3200 mOsm/kg H2O oraz pH w zakresie 6,2-6,5, co wymaga rozcieńczenia przed podaniem i zapewnia stabilność chemiczną oraz kompatybilność z innymi składnikami żywienia pozajelitowego.
diwodorofosforan potasu, fosforan disodu dwuwodny, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipofosfatemia, hipokaliemia, infuzja dożylna, kod ATC, koncentrat do infuzji, metabolizm energetyczny, mineralizacja kości, osmolalność, osmolalność osocza, płyn infuzyjny, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, suplementacja elektrolitowa, wodorotlenek potasu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek magnezu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Wodorotlenek magnezu, składnik preparatu Maalox, stosowany jest jako środek zobojętniający kwas solny w żołądku, jednak wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u dzieci poniżej 6 roku życia. U chorych z niewydolnością nerek i dializowanych obserwuje się ryzyko kumulacji magnezu i glinu, co może prowadzić do encefalopatii, demencji, niedokrwistości mikrocytarnej oraz nasilenia osteomalacji indukowanej dializą. Długotrwałe stosowanie preparatu, zwłaszcza przy niedoborze fosforanów, może wywołać hipofosfatemię, skutkującą niewydolnością nerek i osteomalacją. U niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia ryzyko hipofosfatemii jest szczególnie wysokie. Preparat zawiera 245,44 mg sacharozy i 125 mg sorbitolu na tabletkę, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z cukrzycą oraz z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu fruktozy i sorbitolu.
cukrzyca, demencja, dializoterapia, dieta niskosodowa, encefalopatia, fosforan amonowo-magnezowy, hemodializa, hiperkalciuria, hipermagnezemia, hipofosfatemia, kwas solny, kwasica metaboliczna, lek zobojętniający, niedobór fosforanów, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedokrwistość mikrocytarna, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, osteomalacja, perystaltyka jelit, porfiria, reakcja alergiczna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji mózgu, zaburzenie funkcji poznawczej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Karboksymaltoza żelazowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Karboksymaltoza żelazowa (Ferinject) jest pozajelitowym kompleksem żelaza, którego podawanie wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji oraz zespołu Kounisa, mogącego prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Szczególnie narażeni są pacjenci z alergiami, astmą, atopią oraz chorobami immunologicznymi jak toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów. Po podaniu preparatu konieczna jest co najmniej 30-minutowa obserwacja, a w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie, w tym podanie adrenaliny 1:1000, leków przeciwhistaminowych i/lub kortykosteroidów. Wynaczynienie preparatu może powodować miejscowe podrażnienie i trwałe przebarwienia skóry, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia miejscowego.
alergia atopowa, astma oskrzelowa, bakteriemia, ciężka astma, erytopoeza, Ferinject, fosforany w surowicy, hemodializa, hipofosfatemia, karboksymaltoza żelazowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, osteomalacja, porfiria skórna późna, przewlekła choroba nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, wynaczynienie, wyprysk, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 5 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Szczególną uwagę zwraca ryzyko rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy) związane ze stosowaniem hydrochlorotiazydu, wykazujące zależność od skumulowanej dawki. Ponadto, leczenie może prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych, takich jak neutropenia, agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość, a w skrajnych przypadkach niedokrwistość aplastyczna czy hemolityczna. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hiperkaliemię, hiponatremię, hipokaliemię, hiperkalcemię, hipomagnezemię oraz hipofosfatemię, a także hiperglikemię i hiperurykemię. U pacjentów z dysfunkcją nerek zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny.
agranulocytoza, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, częstomocz, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nagłe zaczerwienienie, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, neuropatia obwodowa, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, omdlenie, ostra krótkowzroczność, ostra niewydolność nerek, osutka, parastezja, pokrzywka, przerost dziąseł, purpura, rak skóry, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz mięśni, suchość w jamie ustnej, świąd, szum uszny, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, wzmożona potliwość, wzmożone napięcie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych
Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Przedawkowanie

Bosutynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej, dostępny jest w tabletkach o dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg. Dane kliniczne dotyczące przedawkowania są ograniczone, jednak potencjalne objawy mogą obejmować nasilenie działań niepożądanych typowych dla inhibitorów kinazy tyrozynowej, takich jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), hematologiczne (neutropenia, trombocytopenia, anemia), wątrobowe (podwyższenie enzymów, żółtaczka), kardiologiczne (wydłużenie odstępu QT, arytmie), nerkowe (wzrost kreatyniny, mocznika) oraz metaboliczne (hipokaliemia, hipofosfatemia, hiponatremia). W przypadku przedawkowania nie istnieje swoista odtrutka, dlatego leczenie ma charakter objawowy i wspierający, obejmujący m.in. płynoterapię, korektę elektrolitów, leczenie przeciwwymiotne i przeciwbiegunkowe oraz monitorowanie parametrów życiowych i laboratoryjnych, w tym EKG z oceną QT.
anemia, badania laboratoryjne, biegunka, bilans płynów, ciśnienie tętnicze, czynnik wzrostu, dawkowanie leku, dysfagia, elektrolity, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor kinazy tyrozynowej, kreatynina, leczenie objawowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, monitoring kardiologiczny, morfologia krwi, neutropenia, objawy neurologiczne, odstęp QT, parametry biochemiczne, parametry wątrobowe, parametry życiowe, płynoterapia, przewlekła białaczka szpikowa, suplementacja elektrolitów, tabletka powlekana, toksyczność lekowa, trombocytopenia, wsparcie hematologiczne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia nerkowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Krzywica to choroba metaboliczna kości u dzieci, wynikająca z zaburzeń mineralizacji płytek wzrostowych, najczęściej spowodowana niedoborem witaminy D, wapnia lub fosforanów. Dotyczy głównie dzieci w wieku 6-36 miesięcy i objawia się deformacjami kostnymi (poszerzenie nadgarstków, skrzywienie kończyn, różaniec krzywiczy), opóźnionym wzrostem, osłabieniem mięśniowym oraz bólem kości. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, laboratoryjnym (obniżone stężenia Ca i fosforanów, podwyższona fosfataza alkaliczna i parathormon, niski poziom 25(OH)D) oraz obrazowym (poszerzenie i postrzępienie przynasad kości, skrzywienie kości długich). Leczenie polega na suplementacji witaminy D (1000-2000 IU/dzień przez 2-3 miesiące lub jednorazowa dawka 600 000 IU podzielona na 4-6 dawek), wapnia i fosforanów, a w postaciach dziedzicznych stosuje się kalcytriol lub burosumab. Monitorowanie skuteczności terapii obejmuje kontrolę parametrów biochemicznych i obrazowych oraz ocenę wzrostu dziecka.
25-hydroksywitamina D, badanie fizykalne, burosumab, ciemiączko, endokrynolog dziecięcy, fosfataza alkaliczna, hipofosfatemia, kalcytriol, krzywica, krzywica hipofosfatemiczna, krzywica niedoborowa, krzywica zależna od witaminy D, nefrolog dziecięcy, olej rybi, orteza, parathormon, pigmentacja skóry, płytki wzrostowe, różaniec krzywiczy, rozwój motoryczny, skurcz mięśni, stężenie wapnia, suplementacja wapnia, szpotawość, witamina D
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ostolek 70 mg

Przedawkowanie kwasu alendronowego, substancji czynnej leku Ostolek 70 mg, prowadzi do istotnych zaburzeń metabolicznych, w tym hipokalcemii i hipofosfatemii, które mogą manifestować się tężyczką, parestezjami, skurczami mięśniowymi oraz zaburzeniami rytmu serca. Dodatkowo obserwuje się objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność, zgaga, zapalenie przełyku i błony śluzowej żołądka, a także owrzodzenia z możliwym krwawieniem, wynikające z drażniącego działania nadmiernych dawek leku na błonę śluzową. Mechanizm toksyczności obejmuje nadmierne wiązanie wapnia przez alendronian oraz bezpośrednie uszkodzenie śluzówki przewodu pokarmowego.
bisfosfonian, górny odcinek przewodu pokarmowego, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas alendronowy, niestrawność, Ostolek, owrzodzenie, parestezja, refluks, suplementacja dożylna, tężyczka, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zgaga
Leksykon chorób i schorzeń
Hiperkalcemia – Patofizjologia i mechanizm

Hiperkalcemia definiowana jest jako stężenie wapnia w surowicy przekraczające 10,5 mg/dl (2,6 mmol/l) i wynika z zaburzenia równowagi między jego wchłanianiem, resorpcją kostną a wydalaniem nerkowym. Kluczowymi regulatorami homeostazy wapnia są parathormon (PTH), kalcytonina oraz witamina D, które wpływają na resorpcję kości, wchłanianie jelitowe i reabsorpcję nerkową wapnia. Najczęstszymi przyczynami hiperkalcemii są pierwotna nadczynność przytarczyc oraz hiperkalcemia związana z chorobami nowotworowymi, które odpowiadają za około 90% przypadków. W pierwotnej nadczynności przytarczyc nadmierna sekrecja PTH prowadzi do zwiększonej resorpcji kostnej, wzrostu syntezy kalcytriolu i zwiększonego wchłaniania wapnia w jelitach. W nowotworach hiperkalcemia najczęściej jest spowodowana humoralnym działaniem PTHrP (około 80% przypadków) lub miejscową osteolizą przerzutów kostnych (około 20%). Dodatkowo, niektóre chłoniaki i choroby ziarniniakowe indukują hiperkalcemię poprzez nadprodukcję 1,25-dihydroksywitaminy D (kalcytriolu).
1-alfa hydroksylaza, choroba Addisona, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipofosfatemia, homeostaza wapnia, kalcytonina, kalcytriol, osteoklast, osteopenia, osteoporoza, osteoprotegeryna, parathormon, peptyd podobny do parathormonu, pierwotna nadczynność przytarczyc, receptor wyczuwający wapń, resorpcja kości, resorpcja kostna, rodzinna hiperkalcemia hipokalciuryczna, sarkoidoza, stężenie wapnia we krwi, szpiczak mnogi, trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc, witamina D, zespół mleczno-zasadowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Produkt leczniczy Addiphos w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera fosforany (2 mmol P/ml, 62 mg), potas (1,5 mmol K/ml, 59 mg) oraz sód (1,5 mmol Na/ml, 34 mg) w formie soli potasowych i sodowych. Substancje czynne to potasu diwodorofosforan (170,1 mg/ml), disodu fosforan dwuwodny (133,5 mg/ml) oraz potasu wodorotlenek (14 mg/ml). Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością 3200 mOsm/kg H2O i pH 6,2-6,5, co wymaga podawania wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu. Addiphos jest wskazany do uzupełniania niedoborów fosforanów u dorosłych pacjentów podczas żywienia pozajelitowego, zwłaszcza w stanach hipofosfatemii, katabolizmu, zaburzeń wchłaniania oraz długotrwałego żywienia pozajelitowego.
disodu fosforan dwuwodny, funkcja nerwowo-mięśniowa, gospodarka energetyczna organizmu, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipofosfatemia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, metabolizm komórkowy, niedobór fosforanów, płyn pozakomórkowy, potasu diwodorofosforan, potasu wodorotlenek, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, równowaga elektrolitowa, stan katabolizmu, synteza ATP, wysoka osmolalność, zaburzenie wchłaniania składników odżywczych, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sukralfat – Interakcje

Sukralfat wykazuje liczne interakcje farmaceutyczne i farmakokinetyczne, głównie poprzez tworzenie kompleksów i chelatowanie leków w przewodzie pokarmowym oraz uwalnianie jonów glinu w kwaśnym środowisku żołądka. Zaleca się podawanie sukralfatu na 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku, a także zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między sukralfatem a innymi lekami, aby zminimalizować ryzyko zmniejszenia ich biodostępności. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z chinolonami (np. cyprofloksacyna, lewofloksacyna), tetracyklinami (doksycyklina), lekami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol), pochodnymi kumaryny (warfaryna), glikozydami nasercowymi (digoksyna), fenytoiną oraz NLPZ, gdzie sukralfat może znacząco obniżać wchłanianie i skuteczność terapeutyczną tych leków. Monitorowanie parametrów takich jak INR czy stężenia leków w surowicy jest wskazane w przypadku terapii kumarynowych, digoksyną i fenytoiną.
acenokumarol, beta-adrenolityk, bisoprolol, bloker receptora histaminowego H2, chelatowanie, chinolon, cyprofloksacyna, digoksyna, doksycyklina, działanie bronchodylatacyjne, działanie inotropowe, efekt przeciwzakrzepowy, enalapril, famotydyna, fenytoina, flukonazol, glikozyd nasercowy, hipofosfatemia, inhibitor ACE, inhibitor proteazy, itrakonazol, jon glinu, ketokonazol, kompleks chelatowy, kortykosteroid doustny, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, lewofloksacyna, metoprolol, minocyklina, moksifloksacyna, napad padaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr farmakokinetyczny, parametr krzepnięcia, pochodna benzodiazepiny, pochodna kumaryny, przewlekła choroba nerek, ramipril, ranitydyna, sok żołądkowy, sól żelaza, sukralfat, teofilina, tetracyklina, warfaryna, właściwości fizykochemiczne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius (25 mg + 4,5 mg)/ml

Roztwór do infuzji Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius (stężenie (25 mg + 4,5 mg)/ml) wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość występowania jest głównie nieznana, co wymaga intensywnego monitorowania klinicznego. Szczególnie istotne są zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia i cukromocz, zwłaszcza przy szybkości infuzji przekraczającej 20 ml/kg mc./h (0,5 g glukozy/kg mc./h). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do obrzęków obwodowych, zaburzeń równowagi płynów i kwasowo-zasadowej oraz hipokaliemii, hipomagnezemii i hipofosfatemii. Hiponatremia związana z terapią szpitalną stanowi poważne zagrożenie neurologiczne, mogące skutkować ostrą encefalopatią hiponatremiczną, prowadzącą do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu.
bilans płynów, cukromocz, elektrolity w surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia szpitalna, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, parametr hemodynamiczny, powikłanie sercowo-naczyniowe, poziom glikemii, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, wynaczynienie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi płynów, zakrzepica, zapalenie żyły
Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica i osteomalacja – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rokowanie w krzywicy i osteomalacji jest ściśle uzależnione od etiologii, czasu trwania niedoboru oraz wieku pacjenta. Przy prawidłowej diagnostyce i wdrożeniu leczenia, rokowanie jest zazwyczaj korzystne, zwłaszcza w przypadkach niedoboru witaminy D, które są w większości całkowicie wyleczalne. Poprawa kliniczna i normalizacja parametrów biochemicznych, takich jak poziomy wapnia i fosforu, mogą nastąpić już w ciągu kilku tygodni terapii. Pełne wygojenie kości zwykle trwa około sześciu miesięcy, choć w zależności od przyczyny może się wydłużyć do ponad roku. Leczenie obejmuje suplementację witaminy D, ekspozycję na światło słoneczne oraz korektę czynników predysponujących, przy czym suplementacja fosforanów w krzywicy pokarmowej jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko nasilenia wtórnej nadczynności przytarczyc.
adenozynotrifosforan, ból kości, drgawka, ekspozycja na światło słoneczne, gojenie kości, hipofosfatemia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, krzywica i osteomalacja, niedobór witaminy D, niewydolność serca, poziom wapnia, siła mięśniowa, spektroskopia rezonansu magnetycznego, suplementacja, wtórna nadczynność przytarczyc
Leksykon leków
Przedawkowanie – Zomikos 4 mg/5 ml

Przedawkowanie kwasu zoledronowego, choć rzadkie, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza dotyczących funkcji nerek oraz zaburzeń elektrolitowych. Udokumentowano przypadki podania dawek nawet do 48 mg, znacznie przekraczających zalecaną dawkę terapeutyczną 4 mg/5 ml (Zomikos). Klinicznie obserwuje się nasilenie zaburzeń czynności nerek, od wzrostu kreatyniny do ostrej niewydolności nerek wymagającej dializoterapii, a także hipokalcemii, hipofosfatemii i hipomagnezemii. Hipokalcemia może manifestować się tężyczką, parestezjami i zaburzeniami rytmu serca, szczególnie przy dawkach >4 mg, nasilając się powyżej 10 mg. Dodatkowo mogą wystąpić objawy sercowo-naczyniowe (np. zaburzenia rytmu, hipotensja) oraz nerwowo-mięśniowe i żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka przy dawkach >8 mg).
dializoterapia, drgawka, elektrokardiografia, glukonian wapnia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hipotensja, kreatynina, kwas zoledronowy, niewydolność nerek, objaw nerwowo-mięśniowy, objaw sercowo-naczyniowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, skurcz mięśniowy, technika nerkozastępcza, tężyczka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alugastrin

Preparat Alugastrin, zawierający dihydroksyglinowo-sodowy węglan w dawce 1,02 g/15 ml (zawiesina doustna), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów ze skłonnością do zaparć oraz u dzieci poniżej 6 lat, gdzie konieczne jest dokładne rozpoznanie kliniczne przed podaniem. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do hipofosfatemii z powodu wiązania fosforanów przez glin w jelicie cienkim. W przypadku braku poprawy po 14 dniach u dorosłych lub 7 dniach u dzieci, lub pogorszenia objawów, wskazana jest konsultacja lekarska. Ponadto, stosowanie leku dłużej niż miesiąc lub częściej niż 2 razy w tygodniu wymaga nadzoru medycznego, szczególnie u pacjentów kontrolujących spożycie sodu.
dihydroksyglinowo-sodowy węglan, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, działanie przeczyszczające, fosforany, gospodarka elektrolitowa, hipofosfatemia, nadwrażliwość na parabeny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, zaparcia, zawartość sodu w diecie
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – JAXTERAN

Fumaran dimetylu wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych i klinicznych ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń funkcji nerek, wątroby oraz hematologicznych. Zaleca się ocenę parametrów nerkowych (kreatynina, azot mocznikowy, badanie ogólne moczu) przed rozpoczęciem terapii, po 3 i 6 miesiącach, a następnie co 6-12 miesięcy. Monitorowanie funkcji wątroby obejmuje oznaczenie aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz bilirubiny całkowitej, zwłaszcza przy wzroście enzymów ≥3-krotnie powyżej GGN lub bilirubiny ≥2-krotnie powyżej GGN. Szczególną uwagę należy zwrócić na hematologię, zwłaszcza liczbę limfocytów, monitorowaną co 3 miesiące, z przeciwwskazaniem do rozpoczęcia leczenia przy limfopenii <0,5 × 10⁹/L. W przypadku ciężkiej i długotrwałej limfopenii (<0,5 × 10⁹/L utrzymującej się >6 miesięcy) wskazane jest zaprzestanie terapii, a przy umiarkowanej limfopenii (0,5–<0,8 × 10⁹/L) ponowna ocena stosunku korzyści do ryzyka.
aminotransferazy, bezwzględna liczba limfocytów, białkomocz, bilirubina całkowita, cukromocz, enzymy wątrobowe, fosfaturia, fumaran dimetylu, hiperaminoacyduria, hipofosfatemia, kreatynina i azot mocznikowy, lek immunosupresyjny, limfocytopenia, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, morfologia krwi, MRI mózgu, natalizumab, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec oczny, półpasiec rozsiany, półpasiec uszny, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, reakcja łańcuchowa polimerazy, stwardnienie rozsiane, wirus Johna Cunninghama, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zespół Fanconiego
Leksykon substancji czynnych
Wapń laktobionian – Przedawkowanie

Wapń laktobionian, obecny w preparatach takich jak Calcium Polfarmex (w tym wersja o smaku truskawkowym) oraz Sanosvit Calcium, może w przypadku przedawkowania prowadzić do hiperkalcemii, definiowanej jako stężenie wapnia w surowicy powyżej 2,6 mmol/l. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują głównie dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, wzdęcia), a w przypadku Sanosvit Calcium dodatkowo brak łaknienia, wzmożone pragnienie, wielomocz (>3 l/dobę) oraz osłabienie mięśniowe, które korelują ze wzrostem stężenia wapnia, szczególnie powyżej 2,8 mmol/l. W ciężkich przypadkach, gdy stężenie wapnia przekracza 2,9 mmol/l, ryzyko powikłań jest znaczne, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, co wymaga intensywnego monitorowania i interwencji terapeutycznej.
ból brzucha, brak łaknienia, calcium polfarmex, difosforan, diuretyk pętlowy, furosemid, glikokortykosteroid, hiperkalcemia, hipofosfatemia, homeostaza wapniowa, kalcytonina, lek moczopędny pętlowy, monitorowanie stężenia wapnia, nudności, osłabienie mięśniowe, roztwór chlorku sodu, Sanosvit Calcium, siarczan magnezu, stężenie wapnia w surowicy, suplementacja fosforanów, wapń laktobionian, wielomocz, wymioty, wzdęcia, wzmożone pragnienie, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Kwas alginowy – Przeciwwskazania stosowania

Kwas alginowy jest stosowany w terapii nadkwaśności żołądka, refluksu żołądkowo-przełykowego oraz dyspepsji, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwas alginowy lub substancje pomocnicze, które różnią się w zależności od preparatu (np. sacharoza w Gealcid, sacharoza i glukoza w Rennie Extra). Ciężka niewydolność nerek stanowi istotne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko zaburzeń eliminacji jonów zawartych w lekach: jony glinu i sodu w Gealcid oraz jony wapnia i magnezu w Rennie Extra. Przed zastosowaniem preparatu u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych oceniających funkcję nerek.
dysfagia, dyspepsja, gospodarka fosforanowa, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hipofosfatemia, kamica nerkowa, kwas alginowy, nadkwaśność żołądka, nadwrażliwość, niewydolność nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, węglan magnezu, węglan wapnia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zoledronic Acid Accord 4 mg/100 ml

Kwas zoledronowy, stosowany w dawce 4 mg/100 ml do infuzji, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowaną jest reakcja ostrej fazy manifestująca się bólami kości, gorączką, bólami mięśni i stawów oraz objawami grypopodobnymi, zwykle ustępującymi samoistnie w ciągu kilku dni. Kluczowymi zagrożeniami są nefrotoksyczność (częstość występowania od 3,1% do 4,3% w zależności od typu nowotworu), martwica kości szczęki (ONJ), hipokalcemia prowadząca do zaburzeń rytmu serca i objawów neurologicznych oraz zwiększone ryzyko migotania przedsionków (2,5% vs 1,9% placebo). Nefrotoksyczność jest szczególnie istotna u pacjentów z odwodnieniem, istniejącymi zaburzeniami nerek, wielokrotnym leczeniem bisfosfonianami, stosowaniem leków nefrotoksycznych oraz przy skróceniu czasu infuzji poniżej zalecanego.
anafilaksja, arytmia serca, bisfosfonian, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, hiperkaliemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kwas zoledronowy, leukopenia, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, nefrotoksyczność, niedoczulica, niedokrwistość, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rak gruczołu krokowego, rak piersi, rak płuc, reakcja ostrej fazy, roztwór do infuzji, skurcz oskrzeli, szpiczak mnogi, tężyczka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zespół Fanconiego, złamanie podkrętarzowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Injectio Glucosi 10% Baxter 100 mg/ml

Injectio Glucosi 10% Baxter, roztwór glukozy do infuzji o stężeniu 100 mg/ml, może indukować istotne działania niepożądane, w tym hiperglikemię, zaburzenia równowagi płynów (hiperwolemia) oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia i hipofosfatemia. Szczególnie niebezpieczna jest hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, która może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej z ryzykiem nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu. Dodatkowo, stosowanie glukozy w żywieniu pozajelitowym wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań wątrobowych (niewydolność, marskość, cholestaza, stłuszczenie wątroby) oraz zaburzeń pęcherzyka żółciowego i płucnych. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, są szczególnie istotne u pacjentów z alergią na kukurydzę, będącą źródłem glukozy w preparacie.
bilirubina, cholestaza, diureza osmotyczna, encefalopatia hiponatremiczna, enzymy wątrobowe, glikozuria, hemodylucja, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kamica żółciowa, marskość wątroby, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, reakcja anafilaktyczna, roztwór glukozy, rumień, sepsa, śpiączka hiperglikemiczna, stłuszczenie wątroby, wysypka skórna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi płynów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas mykofenolowy – Działania niepożądane

Kwas mykofenolowy (MPA), stosowany w postaci mykofenolanu sodu (Myfortic) lub sodu mykofenolanu (Marelim), jest kluczowym lekiem immunosupresyjnym po przeszczepieniach narządów, jednak jego stosowanie wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (bardzo często), niedokrwistość i trombocytopenia (często), które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zwiększonego ryzyka zakażeń oportunistycznych. Zakażenia CMV występują u 21,6% pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo oraz u 1,9% podczas terapii podtrzymującej. Ponadto obserwuje się zakażenia drożdżakowe, wirusem Herpes simplex, nefropatię związaną z wirusem BK oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) związaną z wirusem JC. Długoterminowo MPA zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza chłoniaków (0,9–1,3%) i raków skóry (0,9–1,8%). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym przewlekła biegunka, krwotok z przewodu pokarmowego i perforacja jelita, wymagają szczególnej uwagi i mogą stanowić zagrożenie życia.
anomalia Pelgera-Hueta, atypowe prątki, biegunka, ból brzucha, chłoniak, cholestyramina, choroba limfoproliferacyjna, cukrzyca, gruźlica, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfopenia, martwica kanalików nerkowych, mielosupresja, mięsak Kaposi, mykofenolan sodu, nadciśnienie tętnicze, nefropatia wirusowa BK, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność jelita, niestrawność, nowotwór złośliwy, nudności, obrzęk płuc, ostry zespół zapalny, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, perforacja jelita, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, refluks żołądkowo-przełykowy, samoistne poronienie, sekwestrant kwasów żółciowych, sodu mykofenolan, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, wada wrodzona, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, wirus JC, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, wymioty, wzdęcie brzucha, zakażenie drożdżakowe, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie szpiku, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Bosutinib Zentiva 500 mg

Przedawkowanie leku Bosutinib Zentiva (bosutynib), dostępnego w tabletkach o dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Ze względu na mechanizm działania jako inhibitor kinazy tyrozynowej, przedawkowanie może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia hematologiczne (neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość), hepatotoksyczność (wzrost aminotransferaz, ryzyko ostrej niewydolności wątroby), nefrotoksyczność, zaburzenia kardiologiczne (wydłużenie QT, arytmie), zaburzenia neurologiczne oraz metaboliczne (hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia). Dawki przekraczające 500 mg/dobę wiążą się ze zwiększonym ryzykiem powikłań hematologicznych, natomiast inne objawy nie mają precyzyjnie określonych progów dawki ze względu na ograniczone dane kliniczne.
aminotransferazy wątrobowe, antidotum, bosutynib, farmakokinetyka bosutynibu, hepatotoksyczność, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, inhibicja kinazy tyrozynowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, ostra niewydolność wątroby, pacjent hematoonkologiczny, parametr hematologiczny, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, tabletka powlekana, trombocytopenia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Glycophos 216 mg/ml

Produkt leczniczy Glycophos, zawierający sodu glicerofosforan w stężeniu 216 mg/ml (1 mmol fosforu/ml oraz 2 mmol sodu/ml), wykazuje ograniczone interakcje farmakologiczne. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest umiarkowany spadek stężenia fosforanów w surowicy podczas jednoczesnego podawania z preparatami węglowodanowymi, np. roztworami glukozy, co wynika z insulinozależnego transportu fosforanów do komórek i może prowadzić do względnej hipofosfatemii. W związku z tym zaleca się regularne monitorowanie poziomu fosforanów u pacjentów, zwłaszcza tych poddawanych długotrwałemu żywieniu pozajelitowemu zawierającemu glukozę. Nie stwierdzono istotnych interakcji z innymi lekami, a spożycie alkoholu podczas terapii jest niewskazane ze względu na potencjalny wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową, mimo braku bezpośrednich danych.
bilans elektrolitowy, fosforany w surowicy, glicerofosforan sodu, Glycophos, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipertoniczny roztwór, hipofosfatemia, mieszanina do żywienia pozajelitowego, parametry biochemiczne, stężenie fosforanów w surowicy, stężenie fosforanów we krwi, suplementacja fosforanów, węglowodan, wysoka osmolalność, żywienie pozajelitowe