hipofosfatemia
Hipofosfatemia to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym stężeniem fosforanów nieorganicznych w surowicy krwi poniżej 2,5 mg/dl (0,8 mmol/l). W ciężkiej postaci, gdy stężenie fosforanów spada poniżej 1 mg/dl (0,32 mmol/l), może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i objawów klinicznych.
Przyczyny hipofosfatemii są zróżnicowane i obejmują niedostateczną podaż fosforanów (np. długotrwałe niedożywienie, przewlekły alkoholizm), zaburzenia wchłaniania jelitowego (np. w chorobach przewodu pokarmowego, stosowaniu leków wiążących fosforany), zwiększone wydalanie nerkowe (np. w przebiegu pierwotnej lub wtórnej nadczynności przytarczyc, zespołu Fanconiego) oraz redystrybucję fosforanów z przestrzeni pozakomórkowej do komórek (np. w zespole ponownego odżywienia, kwasicy ketonowej).
Objawy hipofosfatemii zależą od jej nasilenia i obejmują osłabienie mięśniowe, rabdomiolizę, dysfunkcję układu oddechowego, zaburzenia neurologiczne (parestezje, drgawki, encefalopatię), hemolizę, zaburzenia funkcji płytek krwi, upośledzenie kurczliwości mięśnia sercowego oraz osteomalację w przypadkach przewlekłych. U pacjentów z ciężką hipofosfatemią może dojść do niewydolności wielonarządowej.
Leczenie hipofosfatemii polega na suplementacji fosforanów, której droga podania (doustna lub dożylna) zależy od nasilenia niedoboru i stanu klinicznego pacjenta. W przypadkach ciężkiej hipofosfatemii wymagane jest monitorowanie stężenia fosforanów, wapnia i magnezu w surowicy, ponieważ gwałtowne wyrównanie hipofosfatemii może prowadzić do hipokalcemii i hipomagnezemii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g
Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm to zawiesina doustna zawierająca 45 mg/g glinu fosforanu żelu, co odpowiada 828 mg substancji czynnej w 15 ml preparatu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są zaparcia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami pasażu jelitowego lub stosujących leki nasilające ten objaw. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do kumulacji glinu i hipofosfatemii, manifestującej się brakiem łaknienia, złym samopoczuciem, osłabieniem mięśni oraz osteomalacją. Preparat może również wywoływać encefalopatię oraz nasilać objawy choroby Alzheimera u osób starszych. Istotne jest monitorowanie funkcji nerek, gdyż lek może powodować ich dysfunkcję, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami nerkowymi.
akumulacja glinu, alergia, choroba Alzheimera, dysfunkcja nerek, encefalopatia, fosforan glinu, gospodarka mineralna, hipofosfatemia, miastenia, nadwrażliwość, niedobór fosforanów, niewydolność nerek, objawy neurologiczne, osteomalacja, układ pokarmowy, zaburzenia pasażu jelitowego, zaburzenia perystaltyki, zaparcie, zatrucie glinem - Leksykon substancji czynnych
Pamidronian – Działania niepożądane
Pamidronian, będący bisfosfonianem stosowanym w preparatach Pamifos-30, -60 i -90, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają starannego monitorowania klinicznego. Do bardzo często obserwowanych należą bezobjawowa hipokalcemia oraz gorączka (wzrost temperatury o 1-2°C) pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin po infuzji. Hipokalcemia, choć najczęściej bezobjawowa, może manifestować się parestezjami, tężyczką czy drgawkami, szczególnie u pacjentów z niedoborami wapnia, niewydolnością nerek lub przy wysokich dawkach. Nefrotoksyczność, objawiająca się wzrostem kreatyniny i potencjalnie ostrą niewydolnością nerek, jest istotnym ryzykiem, zwłaszcza przy szybkim podaniu leku lub u osób z istniejącą dysfunkcją nerek. Ponadto, rzadkie, ale poważne powikłania to martwica kości szczęki oraz atypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, które mogą wymagać przerwania terapii. Reakcje ostrej fazy, w tym gorączka, dreszcze i bóle mięśniowo-kostne, występują często i zwykle ustępują samoistnie.
atypowe złamanie podkrętarzowe, bisfosfonian, gorączka, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, leukopenia, martwica kości szczęki, miejscowa reakcja zapalna, nefrotoksyczność, niedokrwistość, osteonekroza, ostra niewydolność nerek, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ostrej fazy, śródmiąższowa choroba płuc, tężyczka, trombocytopenia, wynaczynienie roztworu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie spojówek, zapalenie żył, zespół grypopodobny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Detriol 0,5 mcg
Detriol, zawierający kalcytriol w dawkach 0,25 lub 0,5 mikrograma, jest stosowany u dorosłych w leczeniu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, takich jak ciężka lub postępująca wtórna nadczynność przytarczyc w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek, hipokalcemia wynikająca z niedoczynności przytarczyc (pooperacyjnej, idiopatycznej lub rzekomej) oraz dziedziczna krzywica hipofosfatemiczna (HPDR). Kalcytriol, będący aktywną formą witaminy D, reguluje metabolizm wapnia i fosforanów, co jest kluczowe w zapobieganiu osteodystrofii nerkowej oraz poprawie mineralizacji kości. Preparat dostępny jest w postaci miękkich kapsułek żelatynowych, zawierających również olej arachidowy, sorbitol i alkohol etylowy, co wymaga uwagi u pacjentów z alergiami lub nietolerancjami.
dziedziczna krzywica hipofosfatemiczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, idiopatyczna niedoczynność przytarczyc, kalcytriol, mineralizacja kości, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia nerkowa, parathormon, pooperacyjna niedoczynność przytarczyc, przewlekła niewydolność nerek, rzekoma niedoczynność przytarczyc, tyroidektomia, witamina D, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Detriol 0,25 mcg
Preparat Detriol zawierający kalcytriol (aktywną formę witaminy D) jest wskazany u dorosłych pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, w tym w ciężkiej lub postępującej wtórnej nadczynności przytarczyc prowadzącej do osteodystrofii nerkowej w przebiegu umiarkowanej lub ciężkiej przewlekłej niewydolności nerek. Kalcytriol hamuje nadmierną produkcję parathormonu (PTH), poprawiając mineralizację kości. Ponadto, Detriol stosuje się w hipokalcemii spowodowanej niedoczynnością przytarczyc (pooperacyjnej, idiopatycznej i rzekomej) oraz w dziedzicznej krzywicy hipofosfatemicznej (HPDR), gdzie poprawia wchłanianie wapnia i fosforanów, co sprzyja lepszej mineralizacji kości. Preparat dostępny jest w kapsułkach miękkich o dawkach 0,25 µg i 0,5 µg, co pozwala na indywidualizację terapii.
Przed rozpoczęciem terapii Detriolem konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych obejmujących stężenia wapnia i fosforanów w surowicy, poziom PTH, parametry funkcji nerek (kreatynina, eGFR) oraz poziom witaminy D (25-OH-D). Kalcytriol nie wymaga aktywacji nerkowej, co czyni go szczególnie przydatnym u pacjentów z niewydolnością nerek. W trakcie leczenia należy monitorować stężenie wapnia w surowicy, aby zapobiec hiperkalcemii, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną eliminacją leku, stosujących suplementy wapnia lub leki mogące wchodzić w interakcje z kalcytriolem. Należy również uwzględnić obecność substancji pomocniczych, takich jak olej arachidowy, sorbitol i etanol, które mogą mieć znaczenie kliniczne u osób z odpowiednimi przeciwwskazaniami.
25-dihydroksycholekalcyferol, aktywna forma witaminy D, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, idiopatyczna niedoczynność przytarczyc, kalcytriol, krzywica hipofosfatemiczna, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia nerkowa, parametry funkcji nerek, parathormon, pooperacyjna niedoczynność przytarczyc, poziom witaminy D, przewlekła niewydolność nerek, rzekoma niedoczynność przytarczyc, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, suplement wapnia, tyroidektomia, wchłanianie fosforanów, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan dwuwodny – Właściwości farmakodynamiczne
Disodu fosforan dwuwodny, obecny w koncentracie Addiphos w dawce 133,5 mg/ml, stanowi kluczowe źródło fosforanów (2 mmol P, 62 mg), sodu (1,5 mmol Na, 34 mg) oraz potasu (1,5 mmol K, 59 mg) w żywieniu pozajelitowym. Preparat ten, klasyfikowany w grupie ATC B05XA31 jako dodatek do płynów infuzyjnych, jest niezbędny do uzupełniania elektrolitów u pacjentów z zaburzeniami gospodarki mineralnej lub niemożnością przyjmowania pokarmów drogą doustną. Roztwór charakteryzuje się wysoką osmolalnością 3200 mOsm/kg wody oraz pH 6,2-6,5, co wymaga jego rozcieńczenia przed podaniem dożylnym, aby zapobiec podrażnieniom naczyń żylnych.
disodu fosforan dwuwodny, dodatki do płynów infuzyjnych, hipofosfatemia, homeostaza, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, koncentrat Addiphos, osmolalność, potasu diwodorofosforan, potasu wodorotlenek, terapia parenteralna, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zespół ponownego odżywienia, związki wysokoenergetyczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wapń węglan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie węglanu wapnia wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, gdzie konieczna jest regularna kontrola kalcemii i fosfatemii. Preparat jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko hiperkalcemii, hipermagnezemii oraz zespołu mleczno-alkalicznego. Wysokie dawki węglanu wapnia, zwłaszcza w połączeniu z witaminą D, tiazydami lub produktami mlecznymi, mogą prowadzić do hiperkalcemii i zaburzeń czynności nerek. U pacjentów z hiperkalciurią stosowanie węglanu wapnia jest przeciwwskazane, a długotrwała terapia zwiększa ryzyko kamicy nerkowej. Ponadto, preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z chorobami serca leczonych glikozydami naparstnicy ze względu na potencjalne interakcje lekowe.
dieta niskosodowa, fenyloketonuria, glikozydy naparstnicy, hemoroidy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipermagnezemia, hipernatremia, hipofosfatemia, kalcemia i fosfatemia, kamica nerkowa, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas solny w żołądku, leki zobojętniające sok żołądkowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy żołądka, przewlekła niewydolność nerek, sarkoidoza, stężenie wapnia, tiazydowe leki moczopędne, wapnica nerek, witamina D, zaburzenia czynności nerek, zapalenie wyrostka robaczkowego, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zespół mleczno-alkaliczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Accord 50 mg
Leczenie mykafunginą wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%) oraz wymioty (2,5%). Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia wątroby, które wystąpiły u 8,6% leczonych, obejmując podwyższenie aktywności AspAT (2,3%), AlAT (2,0%) oraz bilirubiny (1,6%). U 1,1% pacjentów konieczne było przerwanie terapii z powodu działań hepatotoksycznych, z czego 0,4% stanowiły przypadki ciężkie. Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, zdarzały się rzadko (0,2%), głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Reakcje w miejscu podania nie wymagały przerwania leczenia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholestaza, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoliza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, reakcja anafilaktoidalna, splątanie, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenia wątroby, zapalenie żył, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pamifos-90 90 mg
Pamifos-90, zawierający 90 mg disodu pamidronianu pięciowodnego, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się najczęściej łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi. Do najczęstszych należą bezobjawowa hipokalcemia oraz gorączka o wzroście temperatury ciała o 1-2°C, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 48 godzin po infuzji. Hipokalcemia wymaga monitorowania stężenia wapnia, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami, gdyż może prowadzić do tężyczki, parestezji czy zaburzeń rytmu serca. Inne często występujące działania to zaburzenia elektrolitowe (hipofosfatemia, hipomagnezemia), reakcje w miejscu podania (ból, zaczerwienienie), objawy grypopodobne oraz rzadkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak martwica kości szczęki/żuchwy (ONJ) oraz atypowe złamania kości udowej.
atypowe złamanie kości udowej, bisfosfonian, błona naczyniowa oka, ból brzucha, ból kości, ból mięśniowy, ból stawowy, dyspepsja, gorączka, hiperkalcemia, hipofosfatemia, hipokalcemia bezobjawowa, hipomagnezemia, leukopenia, limfocytopenia, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, objawy grypopodobne, ostra niewydolność nerek, pamidronian disodu, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, tężyczka, trombocytopenia, zapalenie tęczówki, zawroty głowy, złamanie przeciążeniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutriflex Plus
Produkt leczniczy Nutriflex plus, zawierający glukozę w ilości 150 g/1000 ml lub 300 g/2000 ml, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii. Konieczne jest systematyczne monitorowanie glikemii oraz dostosowanie szybkości infuzji i ewentualne podanie insuliny. Nagłe przerwanie wlewu może wywołać hipoglikemię reaktywną, zwłaszcza u dzieci poniżej 3. roku życia oraz pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie szybkości infuzji i monitorowanie objawów hipoglikemii przez minimum 30 minut po zakończeniu żywienia pozajelitowego. Ponadto, w trakcie ponownego odżywienia należy kontrolować elektrolity (potas, fosforany, magnez) i stosować odpowiednią suplementację, aby zapobiec zespołowi ponownego odżywienia.
emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipoglikemia reaktywna, hipokaliemia, hipomagnezemia, leczenie nerkozastępcze, monitorowanie glikemii, niewydolność nadnerczy, niewydolność płuc, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Makrogol – Działania niepożądane
Makrogol (PEG) jest szeroko stosowanym środkiem przeczyszczającym oraz preparatem do przygotowania jelita do badań diagnostycznych. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują ból brzucha, skurcze, wzdęcia, nudności, biegunkę oraz podrażnienie odbytu, które zwykle mają charakter łagodny i ustępują po zwolnieniu tempa podawania lub przerwaniu terapii. Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność czy wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji. Stosowanie makrogolu może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej, w tym hiponatremii, hipokaliemii, hiperkaliemii, hipokalcemii, hipofosfatemii oraz zmian stężenia chlorków i dwutlenku węgla we krwi, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z chorobami współistniejącymi. Odwodnienie związane z biegunką i wymiotami stanowi dodatkowe ryzyko, zwłaszcza u osób z niewydolnością serca, nerek lub marskością wątroby.
astenia, biegunka, ból głowy, chlorki we krwi, drgawki, duszność, dyskomfort w jamie brzusznej, glikol polietylenowy, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, lidokaina, makrogol, makrogolu eter laurylowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudność, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, PEG, pęknięcie błony śluzowej przełyku, podrażnienie odbytu, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz, środek przeczyszczający, stan przedomdleniowy, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wzdęcie, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, żel stomatologiczny, zespół Mallory’ego-Weissa - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Działania niepożądane
Tenofowir dizoproksyl, prolek tenofowiru stosowany w terapii HIV oraz przewlekłego zapalenia wątroby typu B, wykazuje wysoką skuteczność, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony nerek i układu kostnego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to hipofosfatemia (≥1/10), osłabienie (≥1/10), biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) (≥1/100 do <1/10). Poważne powikłania obejmują zaburzenia czynności kanalika bliższego nerki, zespół Fanconiego, niewydolność nerek, osteomalację, zmniejszenie gęstości mineralnej kości (szczególnie u dzieci i młodzieży) oraz rzadkie przypadki kwasicy mleczanowej, która może prowadzić do zgonu. U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze choroby nerek, zaawansowane zakażenie HIV czy jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych, konieczne jest szczegółowe monitorowanie funkcji nerek.
aminoacyduria, białkomocz, ból kostny, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, glikozuria, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, kwasica mleczanowa, lek przeciwretrowirusowy, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, odwrotna transkryptaza, osłabienie mięśni, osteomalacja, ostra martwica cewek nerkowych, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, przewlekłe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zaburzenie czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie mineralizacji kości, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sewelameru węglan Synthon 800 mg
Sewelameru węglan Synthon w dawce 800 mg w postaci tabletek powlekanych jest lekiem stosowanym w nefrologii, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na sewelamer węglan lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (286,25 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hipofosfatemia, ze względu na mechanizm działania polegający na wiązaniu fosforanów w przewodzie pokarmowym, co może pogłębić niedobór fosforanów i prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych. Niedrożność jelit stanowi kolejne absolutne przeciwwskazanie, gdyż uniemożliwia prawidłowe przemieszczanie się leku i może nasilać objawy niedrożności oraz powikłania.
disacharyd, hiperkalcemia, hipofosfatemia, homeostaza wapnia, laktoza, mechanizm działania leku, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrologia, niedobór laktazy, niedobór witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, niedrożność jelit, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja galaktozy, sewelameru węglan, surowica krwi, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia perystaltyki jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie uchyłków, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Karboksymaltoza żelazowa – Działania niepożądane
Karboksymaltoza żelazowa (Ferinject, 50 mg Fe³⁺/ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (3,2%), reakcje w miejscu podania, hipofosfatemia, ból głowy, uderzenia gorąca, zawroty głowy oraz nadciśnienie tętnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, w tym zespół Kounisa, które mogą prowadzić do zgonów. Hipofosfatemia występuje często (≥1/100 do <1/10) i wymaga monitorowania ze względu na ryzyko osteomalacji hipofosfatemicznej. W trakcie terapii obserwuje się także przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP, ALP), co wskazuje na obciążenie metaboliczne wątroby, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby. Reakcje miejscowe obejmują ból, krwiak, przebarwienia i podrażnienia, zwykle łagodne i przemijające.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, dehydrogenaza mleczanowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipofosfatemia, karboksymaltoza żelazowa, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja hipofosfatemiczna, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, skurcz oskrzeli, uderzenie gorąca, zapalenie żył, zespół Kounisa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Altacet 10 mg/g
Altacet w postaci żelu zawiera 10 mg/g glinu octanowinianu (Aluminii acetotartras) i może powodować głównie miejscowe reakcje skórne, które są odwracalne i ustępują po zakończeniu terapii. Najczęściej obserwuje się niespecyficzne reakcje skórne w miejscu aplikacji, a rzadziej macerację skóry, odczyny rumieniowe, grudkowe oraz ziarninowe, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu. Czynniki ryzyka obejmują stosowanie na duże powierzchnie skóry, długotrwałe lub zbyt częste aplikowanie leku. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się przerwanie terapii i odpowiednie leczenie miejscowe lub przeciwalergiczne, a w przypadku ziarninowych odczynów – konsultację dermatologiczną.
ciężka niewydolność nerek, dysfagia, działanie ogólnoustrojowe, glinu octanowinian, hiperaluminemia, hipofosfatemia, lek przeciwalergiczny, maceracja skóry, nadwrażliwość na lek, odczyn grudkowy, odczyn rumieniowy, odczyn ziarninowy, osteomalacja, parametr biochemiczny, reakcja skórna miejscowa, tkanka ziarninowa, układ kostny, układ krwiotwórczy, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pazopanib Pharmascience 400 mg
Profil bezpieczeństwa pazopanibu opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1149 pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym (RCC) oraz 382 z mięsakami tkanek miękkich (STS). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to biegunka, zmiana koloru włosów, hipopigmentacja skóry, złuszczająca wysypka, nadciśnienie tętnicze, nudności, ból głowy, uczucie zmęczenia, jadłowstręt, wymioty, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zmniejszenie masy ciała oraz podwyższone aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST). Rzadziej (<1%) występują poważne działania niepożądane zagrażające życiu, takie jak powikłania naczyniowo-mózgowe (przemijające napady niedokrwienne, udar niedokrwienny), sercowo-naczyniowe (niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał, zaburzenia rytmu w tym torsade de pointes), perforacje przewodu pokarmowego oraz krwotoki z płuc, przewodu pokarmowego i mózgu. U pacjentów z STS dodatkowo obserwowano żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia czynności lewej komory serca oraz odma opłucnową.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból głowy, dysgeuzja, dyspepsja, hipofosfatemia, hipopigmentacja skóry, jadłowstręt, krwioplucie, krwotok z płuc, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mięsak tkanek miękkich, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności lewej komory serca, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zawał mózgu, zawał serca, zawroty głowy, zespół ręka-stopa, złuszczająca wysypka - Leksykon chorób i schorzeń
Karłowatość – Zapobieganie i profilaktyka
Karłowatość to heterogenna grupa zaburzeń charakteryzujących się istotnym obniżeniem wzrostu, najczęściej wynikająca z mutacji genetycznych, takich jak achondroplazja, gdzie mutacja w genie FGFR3 prowadzi do dysplazji szkieletowej. Profilaktyka genetyczna, w tym poradnictwo oraz preimplantacyjna diagnostyka genetyczna (PGD), stanowią kluczowe narzędzia w zapobieganiu przekazaniu choroby potomstwu, zwłaszcza przy 50% ryzyku dziedziczenia achondroplazji przy jednym dotkniętym rodzicu. W przypadkach karłowatości endokrynologicznej, wczesna terapia hormonalna, w tym podawanie rekombinowanego ludzkiego hormonu wzrostu (rhGH), jest skuteczna, szczególnie gdy wdrożona przed okresem pokwitania. Wartości wzrostu poprawiają się średnio o 1,57 cm rocznie podczas terapii vosoritidem (Voxzogo), lekiem ukierunkowanym na receptor NPR-B, który moduluje aktywność FGFR3, zatwierdzonym dla dzieci od 5 roku życia z otwartymi płytkami wzrostowymi, a obecnie także dla niemowląt, co pozwala na maksymalizację potencjału wzrostowego.
achondroplazja, bezdech senny, cyklaza guanylowa, dekompresja chirurgiczna, diagnostyka preimplantacyjna, dysplazja szkieletowa, FGFR3, fosforylacja, genu varum, hipofosfatemia, implant ślimakowy, karłowatość, karłowatość przysadkowa, kifoza, krzywica, mutacja genetyczna, niedobór hormonu wzrostu, niedoczynność tarczycy, nogi koślawe, peptyd natriuretyczny, poradnictwo genetyczne, rekombinowany hormon wzrostu, spondylodeza, stenoza kręgosłupa, szpotawość kolan, ucisk rdzenia kręgowego, vosoritide, wariant patogenny, zaburzenie endokrynologiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g
Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm zawiera glinu fosforan żel w stężeniu 45 mg/g, co odpowiada 4,5 g substancji czynnej na 100 g preparatu oraz 828 mg w 15 ml zawiesiny doustnej. Brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania fosforanu glinu w tym preparacie, jednak należy uwzględnić potencjalne ryzyko kumulacji glinu przy długotrwałym lub nadmiernym stosowaniu. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe (hipofosfatemia), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, wymioty) oraz zaburzenia metaboliczne związane z gospodarką wapniowo-fosforanową. Dodatkowo, obecność substancji pomocniczych takich jak sacharoza (7350 mg/15 ml), benzoesan sodu (73,5 mg/15 ml) i sód (17,474 mg/15 ml) może powodować działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem lub niewydolnością serca.
benzoesan sodu, ciśnienie tętnicze, dyskomfort brzuszny, fosforan glinu, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperglikemia, hipofosfatemia, kumulacja glinu, nadciśnienie, niewydolność serca, płukanie żołądka, retencja płynów, równowaga elektrolitowa, sacharoza, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie, związek glinu - Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan dwuwodny – Interakcje
Disodu fosforan dwuwodny, stosowany w żywieniu pozajelitowym jako suplement fosforanów, nie wykazuje bezpośrednich interakcji farmakologicznych, jednak wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki fosforanowej. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia fosforanów przy jednoczesnym podawaniu witaminy D, która może indukować hiperfosfatemię poprzez zwiększone wchłanianie fosforanów z przewodu pokarmowego. Warto uwzględnić, że emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym zawierają około 7,5 mmol fosforanów na 500 ml, co może prowadzić do kumulacji fosforanów i zwiększać ryzyko hiperfosfatemii. Ponadto, jednoczesne podawanie preparatów wapnia niesie ryzyko wytrącania nierozpuszczalnych soli wapniowo-fosforanowych, zwłaszcza przy nieprawidłowym pH roztworu, co może skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak mikrozatorowość.
aminoglikozyd, analog parathormonu, cyklosporyna, disodu fosforan dwuwodny, diuretyk pętlowy, emulsja tłuszczowa, glikokortykosteroid, gospodarka fosforanowa, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, inhibitor ACE, lek anaboliczny, mikrozatorowość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, preparat wapnia, suplementacja fosforanów, takrolimus, witamina D, zaburzenie elektrolitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pamifos-60 60 mg
Pamifos, zawierający disodu pamidronian w dawkach 30, 60 i 90 mg, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym przede wszystkim bardzo często występującą bezobjawową hipokalcemię oraz gorączkę (wzrost temperatury o 1-2°C) pojawiające się w ciągu pierwszych 48 godzin po infuzji. Często obserwuje się także objawy grypopodobne, reakcje w miejscu podania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hipofosfatemię oraz ból kostny. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności nerek, zapalenia oka oraz poważniejsze powikłania, takie jak martwica kości szczęki (ONJ) i atypowe złamania kości udowej. Ryzyko powikłań nerkowych jest szczególnie istotne u pacjentów z istniejącą chorobą nerek lub stosujących nefrotoksyczne leki, natomiast ONJ wiąże się z czynnikami ryzyka takimi jak ekstrakcje zębów, chemioterapia czy radioterapia.
atypowe złamanie kości udowej, ból kostny, funkcja nerwowo-mięśniowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, niedoczynność przytarczyc, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, ostra niewydolność nerek, pamidronian disodu, parametry biochemiczne krwi, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, tężyczka, uwalnianie cytokin, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie spojówek, zapalenie twardówki, zespół grypopodobny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Magnez siarczan – Działania niepożądane
Magnez siarczan, stosowany w preparacie Magnesium sulfate Kalceks, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które dotyczą głównie układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń metabolicznych. Toksyczność magnezu jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie kumulacja substancji może prowadzić do hipermagnezemii i poważnych powikłań. Wśród objawów neurologicznych wyróżnia się depresję oddechową, nudności, senność, dezorientację, śpiączkę, niewyraźną mowę, podwójne widzenie oraz utratę odruchów ścięgien wskutek blokady nerwowo-mięśniowej. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się zaburzenia rytmu serca, wydłużenie odstępów PR, QRS i QT w EKG, bradykardię, niedociśnienie oraz zaczerwienienie skóry, co może prowadzić do zatrzymania akcji serca i wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza z chorobami serca.
asystolia, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, depresja oddechowa, dezorientacja, hipermagnezemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, niedociśnienie, nieprawidłowe EKG, niewyraźna mowa, odwodnienie hipertoniczne, osłabienie mięśni, podwójne widzenie, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń obwodowych, siarczan magnezu, śpiączka, stężenie magnezu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie skóry, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carmustine Accordpharma
Karmustyna (Carmustine Accordpharma) charakteryzuje się znacznym ryzykiem toksyczności, zwłaszcza pulmonalnej, która może wystąpić u 30% pacjentów, szczególnie przy dawce skumulowanej 1200-1500 mg/m² powierzchni ciała. Toksyczność płucna manifestuje się naciekami i/lub włóknieniem płuc, pojawiającymi się do 3 lat po terapii. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, wcześniejsze choroby układu oddechowego, nieprawidłowości radiologiczne, napromienianie klatki piersiowej oraz stosowanie innych leków pulmonotoksycznych. Przed terapią konieczne jest wykonanie badań czynności płuc (FVC, DLCO) oraz radiologii klatki piersiowej, a podczas leczenia regularne monitorowanie tych parametrów, zwłaszcza u pacjentów z wartościami FVC lub DLCO poniżej 70%. Szczególną ostrożność należy zachować w schematach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek macierzystych (BEAM, CBV), gdzie dawki karmustyny sięgają 600 mg/m², co znacząco zwiększa ryzyko toksyczności pulmonalnej, zwłaszcza u kobiet.
badanie czynności płuc, badanie radiologiczne klatki piersiowej, choroba układu nerwowego, choroba układu oddechowego, cyklofosfamid, cytarabina, działanie rakotwórcze, etopozyd, hepatotoksyczność, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiotoksyczność, karmustyna, melfalan, mielosupresja, morfologia krwi, napromienianie klatki piersiowej, natężona pojemność życiowa, nefrotoksyczność, neutropeniczne zapalenie jelit, palenie tytoniu, pojemność dyfuzyjna dla tlenku węgla, przeszczepienie komórek macierzystych, schemat kondycjonujący, szpik kostny, tętnica szyjna, toksyczność płucna, toksyczność układu pokarmowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Numeta G13%E Preterm –
NUMETA G13%E Preterm to trójkomorowy produkt do żywienia pozajelitowego wcześniaków, zawierający roztwór glukozy, pediatryczny roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową. W badaniu klinicznym III fazy obejmującym 159 pacjentów pediatrycznych zidentyfikowano działania niepożądane o nieznanej częstości, takie jak hipofosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipertriglicerydemia, hiperlipidemia, hiponatremia oraz cholestaza. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczami, objawiającego się hiperlipidemią, gorączką, stłuszczeniem i pogorszeniem funkcji wątroby, niedokrwistością, leukopenią, małopłytkowością, zaburzeniami krzepliwości oraz objawami neurologicznymi, który może wystąpić zarówno przy nieprawidłowym, jak i prawidłowym stosowaniu produktu, zwłaszcza u pacjentów z ograniczoną zdolnością metabolizowania lipidów.
cholestaza, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica skóry, niedokrwistość, niewydolność oddechowa, osady w naczyniach płucnych, parametry biochemiczne krwi, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, śpiączka, stłuszczenie wątroby, trójkomorowy worek, uszkodzenie tkanek miękkich, wynaczynienie, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żywienie pozajelitowe wcześniaków - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Stada 140 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z ALL Ph+ oraz 188 dzieci i młodzieży, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunka, krwawienia oraz zakażenia. Wysięk opłucnowy, częstość którego wzrastała z 10% po 12 miesiącach do 28% po 60 miesiącach, był zwykle odwracalny po przerwaniu terapii i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. U 1% pacjentów odnotowano wydłużenie odstępu QTc powyżej 500 ms, co niesie ryzyko arytmii. Ponadto, u 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie leczenia z powodu ciężkiej mielosupresji. Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, prowadząca w niektórych przypadkach do ostrej niewydolności wątroby, została również zgłoszona.
biegunka, epizod naczyniowo-mózgowy, gorączka neutropeniczna, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie, krwawienie śródczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości, mielosupresja, nadciśnienie płucne, neutrofilowe zapalenie skóry, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdzia, zaburzenie czynności serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie, zapalenie nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zoledronic acid Fresenius Kabi 4 mg/5 ml
Kwas zoledronowy, stosowany w dawce 4 mg do infuzji, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwuje się reakcję ostrej fazy w ciągu 3 dni po podaniu, objawiającą się bólem kości, gorączką, zmęczeniem, bólami stawów i mięśni oraz dreszczami, które ustępują samoistnie. Istotne klinicznie działania niepożądane obejmują zaburzenia czynności nerek (wzrost stężenia kreatyniny w surowicy, ryzyko niewydolności nerek), martwicę kości szczęki (odsłonięcie kości niegojące się powyżej 8 tygodni), hipokalemię (obniżenie stężenia wapnia w surowicy z ryzykiem zaburzeń rytmu serca i objawów nerwowo-mięśniowych), migotanie przedsionków, reakcje anafilaktyczne oraz chorobę śródmiąższową płuc. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów.
arytmia, bisfosfonian, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, drgawka, duszność, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas zoledronowy, leukopenia, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja ostrej fazy, stan splątania, tężyczka, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zapalenie jamy ustnej, zapalenie stawów, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie podkrętarzowe - Leksykon substancji czynnych
Potasu diwodorofosforan – Interakcje
Potasu diwodorofosforan, główny składnik Addiphos (170,1 mg/ml), stosowany jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji w żywieniu pozajelitowym, wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji farmakologicznych i bilansu elektrolitowego. Produkt zawiera również disodu fosforan dwuwodny (133,5 mg/ml) i potasu wodorotlenek (14,0 mg/ml), co odpowiada 2 mmol fosforanów (62 mg), 1,5 mmol potasu (59 mg) oraz 1,5 mmol sodu (34 mg) na 1 ml. W terapii należy uwzględnić ryzyko hiperfosfatemii przy jednoczesnym podawaniu witaminy D, a także możliwość hipofosfatemii indukowanej przez leki anaboliczne, aminoglikozydy i diuretyki, co wymaga regularnego monitorowania stężenia fosforanów i dostosowania dawki fosforanów. Emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym dostarczają dodatkowo około 7,5 mmol fosforanów na 500 ml, co powinno być wliczone do całkowitego bilansu fosforanowego, aby uniknąć przedawkowania.
alkohol etylowy, aminoglikozyd, disodu fosforan dwuwodny, diuretyk, emulsja tłuszczowa, gospodarka fosforanowa, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, koncentrat do sporządzania roztworu, nadużywanie alkoholu, potasu diwodorofosforan, potasu wodorotlenek, równowaga elektrolitowa, suplementacja fosforanów, witamina D, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed 24 mg/ml
Przedawkowanie foskarnetu sodowego sześciowodnego (Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed, 24 mg/ml) może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych (hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia), pogorszenia funkcji nerek, zaburzeń neurologicznych (drgawki, parestezje, zawroty głowy), objawów żołądkowo-jelitowych oraz zaburzeń sercowo-naczyniowych. Najwyższa odnotowana dawka przedawkowania wynosiła około 20-krotność dawki terapeutycznej. Szczególnie narażeni są pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, u których nawet standardowa dawka może skutkować nadmierną ekspozycją na lek. Każda butelka 250 ml zawiera 6000 mg foskarnetu oraz 1375 mg (60 mmol) sodu, co ma znaczenie w kontekście gospodarki elektrolitowej.
ciśnienie krwi, dawka terapeutyczna, drgawki, filtracja kłębuszkowa, foskarnet sodowy sześciowodny, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, niewydolność nerek, parestezja, stężenie kreatyniny, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Zentiva 100 mg
Mykafungina (Micafungin Zentiva) stosowana w dawkach 50 mg lub 100 mg do infuzji może wywoływać działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z przewagą objawów łagodnych i umiarkowanych. Najczęstsze to nudności (2,8%), wzrost aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz podwyższenie aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Reakcje alergiczne, w tym wysypka i dreszcze, są zwykle łagodne, jednak ciężkie reakcje anafilaktyczne występują u 0,2% pacjentów, głównie z ciężkimi chorobami współistniejącymi. Działania hepatotoksyczne obserwuje się u 8,6% leczonych, z koniecznością przerwania terapii u 1,1% z powodu ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które mogą prowadzić do zgonu. Reakcje w miejscu podania, takie jak zakrzep i zapalenie, nie wymagały przerwania leczenia.
AIDS, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, bradykardia, cholestaza, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, Micafungin, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, przeszczep komórek macierzystych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zakrzep, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 0,25 mg
Profil bezpieczeństwa ewerolimusu (Aderolio) został określony na podstawie wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych u dorosłych biorców przeszczepów nerek (n=2497), serca (n=1531) oraz wątroby (n=719), stosowanego w skojarzeniu z inhibitorami kalcyneuryny (CNI) i kortykosteroidami. Stosowanie ewerolimusu z obniżoną dawką cyklosporyny wiązało się z rzadszym występowaniem podwyższonego stężenia kreatyniny w surowicy oraz niższymi wartościami średnimi i medianą kreatyniny w porównaniu do pełnej dawki cyklosporyny. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemię, nowo rozpoznaną cukrzycę, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia, w tym wysięki opłucnowe i osierdziowe. Występowanie działań niepożądanych zależy od intensywności i czasu trwania immunosupresji, a pełna dawka cyklosporyny w mikroemulsji zwiększała ryzyko wzrostu kreatyniny w surowicy.
azoospermia, białkomocz, cyklosporyna, erytrodermia, ewerolimus, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, inhibitor mTOR, inhibitory kalcyneuryny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, martwica cewek nerkowych, martwica kości, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk limfatyczny, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, oligospermia, proteinoza pęcherzyków płucnych, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, rabdomioliza, spermatogeneza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, takrolimus, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica tętnic, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatorowość zakrzepowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg w kapsułkach twardych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4-5% pacjentów w różnych fazach przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypkę. U pacjentów z CML częściej obserwowano mielosupresję, natomiast u chorych z GIST występowały ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) z przewodu pokarmowego lub wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. Charakterystyczne są także zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami, które mogą stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza u pacjentów w przełomie blastycznym.
choroba śródmiąższowa płuc, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra, limfopenia, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica, zapalenie osierdzia, zapalenie uchyłka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona