Przedawkowanie
Magnezu wodorotlenek

Przedawkowanie magnezu wodorotlenku

Magnezu wodorotlenek (Magnesii hydroxidum) jest substancją czynną stosowaną w lecznictwie jako składnik preparatów zobojętniających kwas solny w żołądku. Substancja ta występuje m.in. w produktach leczniczych takich jak Manti (200 mg w tabletce) oraz Manti Extra (165 mg w tabletce). Pomimo względnego bezpieczeństwa terapeutycznego, przedawkowanie magnezu wodorotlenku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie u pacjentów z określonymi schorzeniami współistniejącymi.¹

Ostre przedawkowanie

W przypadku jednorazowego, znacznego przedawkowania magnezu wodorotlenku, ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej jest relatywnie niskie ze względu na minimalny stopień wchłaniania substancji z przewodu pokarmowego. Niemniej jednak, u pacjentów mogą wystąpić dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i inne zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego. Objawy te mają zazwyczaj charakter przejściowy i ustępują po zaprzestaniu przyjmowania preparatu.²

Przewlekłe przedawkowanie

Znacznie poważniejsze konsekwencje niesie ze sobą długotrwałe stosowanie magnezu wodorotlenku, zwłaszcza w dużych dawkach. Przewlekłe przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej i powikłań metabolicznych, które manifestują się specyficznymi objawami klinicznymi.³

Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających magnezu wodorotlenek może prowadzić do następujących zaburzeń metabolicznych:

• Hipofosfatemia – w wyniku powstawania i wydalania z kałem nierozpuszczalnych fosforanów
• Hiperkalcemia – podwyższenie stężenia wapnia we krwi
• Hiperkalciuria – zwiększone wydalanie wapnia z moczem

⁴

Odległym skutkiem wymienionych zaburzeń może być rozwinięcie się osteodystrofii lub osteomalacji – chorób charakteryzujących się nieprawidłowym metabolizmem kostnym i osłabieniem struktury kości.⁵

Przedawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Szczególnie narażoną grupą na toksyczne działanie magnezu wodorotlenku są pacjenci z niewydolnością nerek, zwłaszcza poddawani dializoterapii. W tej grupie pacjentów brak możliwości wydalania nadmiaru magnezu drogą nerkową prowadzi do kumulacji pierwiastka w organizmie i występowania objawów hipermagnezzemii.⁶

Znaczna hipermagnezemia u pacjentów z niewydolnością nerek może powodować:⁷

• Spadek ciśnienia tętniczego krwi – efekt wazodylatacyjny
• Bradykardię – zwolnienie czynności serca
• Zaburzenia oddychania – do depresji oddechowej włącznie

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Działania terapeutyczne w przypadku przedawkowania magnezu wodorotlenku zależą od czasu ekspozycji na substancję oraz od stanu klinicznego pacjenta:^{8 9}

1. W przypadku ostrego przedawkowania:
   • Płukanie żołądka (szczególnie przy preparatach złożonych jak Manti Extra)
   • Leczenie objawowe i podtrzymujące
   • Monitorowanie kliniczne pacjenta
2. W przypadku przewlekłego przedawkowania:
   • Natychmiastowe odstawienie leku
   • Regularne kontrolowanie stężeń elektrolitów
   • Monitorowanie wydolności nerek
   • Wykonywanie badań EKG (szczególnie istotne przy hipermagnezzemii)

^{10 11}

Tabela objawów przedawkowania magnezu wodorotlenku

Uwagi dotyczące przedawkowania w produktach zawierających magnezu wodorotlenek

Należy zauważyć, że preparaty zawierające magnezu wodorotlenek jak Manti i Manti Extra są preparatami złożonymi, zawierającymi dodatkowo inne substancje czynne (np. glinu wodorotlenek, wapnia węglan, famotydyna), co może modyfikować obraz kliniczny przedawkowania. W przypadku preparatu Manti Extra, który zawiera famotydynę, warto podkreślić, że pacjenci z patologicznym nadmiernym wydzielaniem żołądkowym wykazywali tolerancję na dawki 800 mg famotydyny dziennie przez okres jednego roku bez poważnych działań niepożądanych.¹²

Szczególną ostrożność należy zachować przepisując preparaty zawierające magnezu wodorotlenek pacjentom z niewydolnością nerek, u których ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania jest znacznie wyższe ze względu na upośledzoną eliminację magnezu z organizmu.¹³