Właściwości farmakodynamiczne
Disodu fosforan dwuwodny

Właściwości farmakodynamiczne disodu fosforanu dwuwodnego

Disodu fosforan dwuwodny jest istotnym składnikiem farmaceutycznym stosowanym w preparatach przeznaczonych do żywienia pozajelitowego, w tym w koncentracie Addiphos. Substancja ta występuje w dawce 133,5 mg/ml i stanowi ważne źródło fosforanów oraz sodu w terapii parenteralnej. ¹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Disodu fosforan dwuwodny, jako składnik koncentratu Addiphos, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako dodatki do płynów infuzyjnych, oznaczonej kodem ATC: B05XA31. Preparaty zawierające tę substancję stanowią integralną część zbilansowanego i kompletnego programu żywienia pozajelitowego. ²

Skład i profil biochemiczny

Disodu fosforan dwuwodny w preparacie Addiphos występuje w ściśle określonej ilości 133,5 mg/ml, co w połączeniu z pozostałymi składnikami aktywnymi (potasu diwodorofosforanem 170,1 mg/ml i potasu wodorotlenkiem 14,0 mg/ml) zapewnia precyzyjnie określone zawartości jonów niezbędnych w żywieniu pozajelitowym. ³

Disodu fosforan dwuwodny w produkcie Addiphos przyczynia się do dostarczania następujących jonów w określonych ilościach:

⁴

Właściwości fizykochemiczne

Disodu fosforan dwuwodny, jako składnik koncentratu Addiphos, przyczynia się do jego charakterystycznych właściwości fizykochemicznych. Roztwór zawierający tę substancję charakteryzuje się wysoką osmolalnością wynoszącą 3200 mOsm/kg wody oraz pH w zakresie 6,2-6,5. Wysoka osmolalność preparatu wskazuje na konieczność jego rozcieńczenia przed podaniem pacjentowi, co jest typowe dla koncentratów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. ⁵

Działanie fizjologiczne

Disodu fosforan dwuwodny, jako źródło fosforanów i sodu, pełni kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu podczas terapii żywieniowej. Preparat Addiphos zawierający tę substancję jest bezbarwnym, sterylnym roztworem przeznaczonym do dodawania do roztworów infuzyjnych w celu uzupełnienia niezbędnych elektrolitów. ⁶

Fosforany dostarczane przez disodu fosforan dwuwodny pełnią w organizmie liczne funkcje, m.in.:

• Są niezbędnym składnikiem związków wysokoenergetycznych (ATP, ADP)
• Uczestniczą w buforowaniu pH krwi i płynów ustrojowych
• Stanowią strukturalny komponent kości i zębów
• Są wymagane do prawidłowej funkcji błon komórkowych
• Biorą udział w licznych szlakach metabolicznych

⁷

Zastosowanie terapeutyczne

Disodu fosforan dwuwodny w postaci preparatu Addiphos stosowany jest jako uzupełnienie fosforanów, potasu i sodu w ramach zbilansowanego i kompletnego programu żywienia pozajelitowego. Jest to szczególnie istotne u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną przez dłuższy czas, a także u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej wymagających precyzyjnej suplementacji. ⁸

Koncentrat zawierający disodu fosforan dwuwodny musi być rozcieńczony przed podaniem ze względu na swoją wysoką osmolalność (3200 mOsm/kg wody), co zapobiega podrażnieniu naczyń żylnych i umożliwia bezpieczne podanie dożylne. ⁹

Efekty metaboliczne

Disodu fosforan dwuwodny, dostarczając fosforany i sód, wpływa na liczne procesy metaboliczne w organizmie. Fosforany są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek organizmu, a ich odpowiednia podaż w żywieniu pozajelitowym zapobiega wystąpieniu hipofosfatemii, która może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania wielu narządów i układów. ¹⁰

Adekwatna suplementacja fosforanów poprzez disodu fosforan dwuwodny jest szczególnie istotna u pacjentów niedożywionych rozpoczynających żywienie pozajelitowe, u których może wystąpić zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome) charakteryzujący się gwałtownym spadkiem stężenia fosforanów w surowicy. ¹¹