blok przedsionkowo-komorowy
Blok przedsionkowo-komorowy (AV block) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych z przedsionków do komór serca. Klasyfikuje się go na trzy stopnie: I stopień charakteryzuje się wydłużeniem odstępu PR powyżej 200 ms, II stopień oznacza przerwanie przewodzenia niektórych impulsów przedsionkowych do komór (typ Mobitz I i Mobitz II), a III stopień to całkowite przerwanie przewodzenia między przedsionkami a komorami.
Przyczyny bloku przedsionkowo-komorowego są różnorodne i obejmują m.in. chorobę niedokrwienną serca, zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatię, zapalenie mięśnia sercowego, choroby zwyrodnieniowe układu przewodzącego, wady wrodzone, zaburzenia elektrolitowe oraz działania niepożądane leków (zwłaszcza beta-blokerów, blokerów kanału wapniowego i glikozydów nasercowych).
Objawy bloku AV zależą od stopnia zaburzenia i wynikającej z niego bradykardii. Pacjenci mogą doświadczać zawrotów głowy, omdleń, duszności, zmęczenia czy bólu w klatce piersiowej. W przypadku bloku III stopnia z wolnym rytmem zastępczym może dojść do zatrzymania krążenia. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu EKG, które pozwala określić stopień bloku.
Leczenie zależy od przyczyny, stopnia bloku i objawów klinicznych. W przypadku bloku I stopnia i II stopnia typu Mobitz I często wystarczy obserwacja. Przy objawowym bloku II stopnia typu Mobitz II oraz bloku III stopnia zazwyczaj konieczna jest implantacja stymulatora serca. W przypadkach ostrych można zastosować leki chronotropowe dodatnie (atropina, izoproterenol) lub czasową stymulację.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 225 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Bulgaplin, była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby, co pozwoliło na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa. Działania niepożądane są zwykle łagodne lub umiarkowane, jednak odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie leczonej pregabaliną vs 5% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i senność (występujące u ≥10% pacjentów), które są również głównymi przyczynami przerwania terapii. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony OUN. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana.
anorgazmia, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, dyskineza, dyzuria, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, hipokineza, letarg, metoda podwójnie ślepej próby, nadciśnienie tętnicze, napady paniki, nastrój euforyczny, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oczopląs, omamy, parestezje, parkinsonizm, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia mowy, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metocard ZK 95 mg
Metocard ZK zawiera metoprololu bursztynian w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Lek ten, jako beta-adrenolityk, może wywoływać działania niepożądane obejmujące układ sercowo-naczyniowy (często bradykardię, niedociśnienie ortostatyczne, blok przedsionkowo-komorowy I° oraz zaostrzenie niewydolności serca), układ nerwowy (zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, zaburzenia psychiczne takie jak depresja, bezsenność, koszmarne sny, rzadko omamy), układ oddechowy (skurcz oskrzeli, duszność wysiłkowa), przewód pokarmowy (nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcia, wymioty), skórę (wysypki, łuszczycopodobne zmiany, nadmierna potliwość, wypadanie włosów) oraz inne układy (małopłytkowość, leukopenia, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia narządów zmysłów, mięśniowo-szkieletowe i rozrodcze). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, depresja, duszność wysiłkowa, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, metoprolol bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, omamy, parestezja, plastyczne stwardnienie prącia, przedłużone uwalnianie, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, szumy uszne, utajona cukrzyca, wysypka, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Raynauda - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Torsemed 5 mg
Lek Torsemed (torasemid) w dawce 5 mg, będący diuretykiem pętlowym, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na torasemid, pochodne sulfonylomocznika oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę (38 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek z bezmoczem oraz nefrotoksyczne uszkodzenie nerek. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów ze śpiączką wątrobową, ciężkimi zaburzeniami mikcji (np. rozrost gruczołu krokowego), dną moczanową oraz zaburzeniami rytmu serca, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy i bloki przedsionkowo-komorowe II i III stopnia. Torasemid może nasilać hipowolemię, hiponatremię, hipokaliemię oraz niedociśnienie tętnicze, dlatego jego stosowanie u pacjentów z tymi stanami wymaga szczególnej ostrożności.
antybiotyk aminoglikozydowy, bezmocz, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, cefalosporyna, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, diureza, dna moczanowa, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kwas moczowy, laktoza jednowodna, lek moczopędny, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, ototoksyczność, pochodna sulfonylomocznika, rozrost gruczołu krokowego, śpiączka wątrobowa, torasemid, zaburzenie mikcji, zaburzenie przewodnictwa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tegretol 20 mg/ml
Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol (zawiesina doustna 20 mg/ml), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich: nadwrażliwość na karbamazepinę lub związki o podobnej budowie chemicznej (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), alergia na substancje pomocnicze, blok przedsionkowo-komorowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, porfiria wątrobowa (w tym porfiria ostra przerywana, mieszana i skórna późna) oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO). Karbamazepina może indukować enzymy wątrobowe, co w przypadku porfirii prowadzi do zaostrzenia choroby, a jej działanie mielosupresyjne może pogłębiać zaburzenia hematologiczne. Wskazane jest także zachowanie odpowiedniego okresu wymywania przy zmianie terapii z inhibitorów MAO na karbamazepinę.
arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, cytochrom P450, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, morfologia krwi, niewydolność serca, okres wymywania, porfiria mieszana, porfiria ostra przerywana, porfiria skórna późna, porfiria wątrobowa, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie przewodnictwa, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bloxazoc 95 mg
Lek Bloxazoc, zawierający metoprololu bursztynian, jest beta-adrenolitykiem stosowanym w różnych wskazaniach kardiologicznych, jednak jego użycie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na metoprolol lub inne beta-adrenolityki, niestabilną niewyrównaną niewydolność serca z objawami takimi jak obrzęk płuc, hipoperfuzja lub niedociśnienie, objawową bradykardię (akcja serca <45/min), niedociśnienie (ciśnienie skurczowe <100 mmHg), blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego (z wyjątkiem pacjentów z wszczepionym rozrusznikiem), wstrząs kardiogenny oraz zaawansowaną chorobę tętnic obwodowych z ryzykiem zgorzeli. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z podejrzeniem ostrego zawału mięśnia sercowego, zwłaszcza przy wydłużonym odstępie PQ (>0,24 s) i niskim ciśnieniu tętniczym (<100 mmHg). Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena wywiadu, parametrów hemodynamicznych, EKG oraz stanu krążenia obwodowego.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba tętnic obwodowych, ciśnienie tętnicze krwi, dysfagia, hipoperfuzja, lek inotropowo dodatni, metoprololu bursztynian, metoprololu winian, nadwrażliwość, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk płuc, parametry hemodynamiczne, reakcja anafilaktyczna, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodnictwa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zgorzel - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Isoptin SR-E 240 240 mg
Lek Isoptin SR-E 240 zawiera 240 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy ściśle przestrzegać w praktyce klinicznej. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na werapamil lub składniki pomocnicze (w tym żółcień chinolinową i 37,1 mg sodu na tabletkę), wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II°/III° bez stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową <35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg (z wyjątkiem przypadków wtórnych do częstoskurczu nadkomorowego), a także migotanie/trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (zespoły WPW i LGL). Ponadto, stosowanie werapamilu jest bezwzględnie przeciwwskazane w skojarzeniu z iwabradyną ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych.
amiodaron, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, dieta niskosodowa, dodatkowa droga przewodzenia, działanie chronotropowe, działanie dromotropowo-ujemne, frakcja wyrzutowa, hipotensja, iwabradyna, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia komorowa, werapamilu chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Stygmistanon
Stosowanie pirydostygminy bromku (Stygmistanon) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z obturacyjnymi chorobami układu oddechowego (astma oskrzelowa, POChP) ze względu na ryzyko nasilenia objawów. Lek ten jest przeciwwskazany lub wymaga monitorowania u osób z zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza bradykardią i blokiem przedsionkowo-komorowym, a także u pacjentów w podeszłym wieku, u których zwiększa się ryzyko niemiarowości. Dodatkowo, należy zachować ostrożność u chorych z zawałem mięśnia sercowego, niewyrównaną niewydolnością serca, niedociśnieniem tętniczym oraz wagotonią. Wskazane jest także monitorowanie pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i po operacjach przewodu pokarmowego, gdyż działanie cholinergiczne leku może pogorszyć motorykę jelit i wydzielanie soków trawiennych.
astma oskrzelowa, atropina, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa żołądka, działanie cholinergiczne, działanie nikotynergiczne, efekt muskarynowy, inhibitor cholinoesterazy, lek przeciwcholinergiczny, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana niewydolność serca, obturacyjna choroba układu oddechowego, padaczka, pirydostygmina bromek, POChP, przełom cholinergiczny, przełom miasteniczny, wagotonia, wentylacja mechaniczna, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bicardef 5 mg 5 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Bicardef 5 mg, stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Dawkowanie do 2000 mg (400-krotność dawki terapeutycznej) może wywołać objawy kardiologiczne (bradykardia, niedociśnienie, blok przedsionkowo-komorowy, ostra niewydolność serca), oddechowe (skurcz oskrzeli) oraz metaboliczne (hipoglikemia). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują blokadę receptorów beta1 i beta2, co prowadzi do zwolnienia rytmu serca, zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, zwężenia oskrzeli oraz zahamowania glikogenolizy i glukoneogenezy. Objawy takie jak bradykardia i niedociśnienie często współwystępują, a hipoglikemia może przebiegać bez typowych objawów adrenergicznych, co utrudnia diagnostykę.
aminofilina, atropina, beta-adrenolityk, beta2-sympatykomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, działanie chronotropowe dodatnie, działanie inotropowe dodatnie, glukagon, hipoglikemia, lek moczopędny, lek wazopresyjny, monitorowanie EKG, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność serca, objawy kardiologiczne, orcyprenalina, ostra niewydolność serca, pochodna metyloksantyny, receptor beta-adrenergiczny, saturacja krwi tlenem, skurcz oskrzeli, stymulacja serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI
Leczenie fingolimodem wiąże się z ryzykiem bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki, z maksymalnym spowolnieniem akcji serca w ciągu 6 godzin. Zaleca się monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, a w określonych przypadkach (np. częstość akcji serca <45 u/min u dorosłych, blok AV II stopnia lub QTc ≥500 ms) przedłużenie obserwacji do następnego dnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (>470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt i >450 ms u mężczyzn) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, beta-adrenolityków, inhibitorów kanału wapniowego spowalniających czynność serca oraz innych substancji obniżających częstość akcji serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężka choroba wątroby, czerniak złośliwy, fotochemioterapia PUVA, fototerapia promieniowaniem UV-B, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwarytmiczny, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, napad drgawkowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przedawkowanie – Coronal 10 10 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Coronal 10, prowadzi do charakterystycznego zespołu objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych, w tym bradykardii, niedociśnienia tętniczego, skurczu oskrzeli, ostrej niewydolności serca, hipoglikemii oraz bloku przedsionkowo-komorowego. U pacjentów z niewydolnością serca obserwuje się szczególnie wysoką wrażliwość na duże dawki bisoprololu. Objawy te wynikają z mechanizmów takich jak blokada receptorów beta1 w sercu (bradykardia, blok AV), beta2 w oskrzelach (skurcz oskrzeli), oraz zahamowanie glikogenolizy i glukoneogenezy wątrobowej (hipoglikemia). W zgłoszonych przypadkach objawy ustępowały po wdrożeniu odpowiedniego leczenia.
atropina, beta-adrenolityk, beta2-adrenomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, Coronal, działanie inotropowe, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, pochodna teofiliny, przedawkowanie bisoprololu, receptor beta-adrenergiczny, receptor beta1, skurcz oskrzeli, stymulator serca, węzeł przedsionkowo-komorowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxodil PPH
Produkt leczniczy Oxodil PPH zawiera formoterol w dawce odmierzanej 12 µg (dawka dostarczona 9 µg) i jest wskazany jako uzupełnienie terapii wziewnymi kortykosteroidami u pacjentów z astmą, u których kontrola objawów jest niewystarczająca. Nie powinien być stosowany jako monoterapia ani w ostrych, ciężkich zaostrzeniach astmy. Maksymalne dawki dobowe nie powinny przekraczać 36 µg u dorosłych z astmą, 18 µg u dzieci z astmą oraz 18 µg u pacjentów z POChP. Należy monitorować pacjentów pod kątem zaostrzeń astmy, konieczności zwiększenia dawki β2-agonistów oraz działań niepożądanych, a także zachęcać do kontynuacji leczenia przeciwzapalnego. W przypadku poprawy stanu klinicznego możliwe jest stopniowe zmniejszanie dawki, przy zachowaniu najmniejszej skutecznej dawki.
blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, długo działający β2-agonista, formoterol, glikogenoliza, guz chromochłonny nadnercza, hipokaliemia, hipoksja, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, leczenie przeciwzapalne, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, paradoksalny skurcz oskrzeli, pochodne ksantynowe, POChP, receptor β2-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, teofilina, tętniak, wydłużenie odstępu QTc, zaostrzenie astmy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty, β2-mimetyk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml
Przedawkowanie ondansetronu wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, zwłaszcza kardiologicznych, takich jak wydłużenie odstępu QT zależne od dawki, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, w tym przejściowego bloku przedsionkowo-komorowego II stopnia oraz epizodów naczynioruchowych związanych z czynnością nerwu błędnego. Objawy kliniczne obejmują również zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji), ciężkie zaparcia oraz niedociśnienie tętnicze manifestujące się zawrotami głowy i omdleniami. W przypadku przedawkowania u dorosłych, objawy ustępują po wdrożeniu leczenia objawowego i podtrzymującego, które obejmuje monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, tętna oraz częstości oddechów.
blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, diplopia, dysfunkcja nerwu błędnego, EKG, funkcje życiowe, gorączka, nadpobudliwość nerwowo-mięśniowa, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niestabilność autonomiczna, niewyraźne widzenie, odstęp QT, omdlenie, ondansetron, wzdęcia, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia przewodnictwa serca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zaparcia, zapis EKG, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Seizpat
Seizpat, zawierający lakozamid w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, co potwierdzają metaanalizy leków przeciwpadaczkowych. Zaleca się regularną ocenę stanu psychicznego pacjentów oraz edukację ich i opiekunów o konieczności natychmiastowego zgłaszania takich objawów. Lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co wymaga monitorowania u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia sercowego, chorobami serca (np. niedokrwienie, niewydolność, strukturalne zmiany), stosujących leki wpływające na przewodzenie serca oraz u osób starszych. Badanie EKG powinno być wykonane przed zwiększeniem dawki powyżej 400 mg/dobę oraz po osiągnięciu stanu stacjonarnego. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki bloku przedsionkowo-komorowego II stopnia i wyższego oraz tachyarytmii, które w rzadkich przypadkach prowadziły do asystolii i zgonu.
asystolia, badanie EEG, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, blokada kanałów sodowych, ciężka choroba serca, elektrokardiogram, lakozamid, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, migotanie i trzepotanie przedsionków, napad miokloniczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, strukturalna choroba serca, tachyarytmia, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie funkcjonowania kanałów sodowych, zaburzenie przewodzenia sercowego, zatrzymanie czynności serca, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół padaczkowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ristidic 3 mg
Ristidic, zawierający rywastygminę w dawkach 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg oraz 6 mg, wykazuje profil działań niepożądanych istotny w praktyce klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego oraz chorobą Parkinsona. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności (38%) i wymioty (23%), nasilone szczególnie w okresie ustalania dawki. Kobiety są bardziej podatne na te objawy oraz na spadek masy ciała. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania terapeutycznego, z koniecznością szczególnego monitorowania pacjentów z chorobą Parkinsona ze względu na ryzyko nasilenia objawów parkinsonowskich, takich jak drżenie (10,2% vs 3,9% placebo), upadki, dyskineza i nadmierne wydzielanie śliny. Poważne działania niepożądane obejmują drgawki, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków), krwawienia z przewodu pokarmowego oraz zapalenie wątroby, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak łaknienia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadmierne wydzielanie śliny, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, nudności, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, profil bezpieczeństwa, senność, splątanie, system transdermalny, wodorowinian rywastygminy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Raenom 7,5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Raenom, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikających z jej mechanizmu farmakologicznego. Najczęściej obserwowanymi działaniami są zaburzenia widzenia, występujące u 14,5% pacjentów, oraz bradykardia u 3,3% pacjentów. Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, aureole, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy, kolorowe jasne światła oraz zwielokrotnione obrazy, najczęściej w pierwszych dwóch miesiącach terapii, z łagodnym do umiarkowanego nasileniem i ustępowaniem u 77,5% pacjentów. Bradykardia, pojawiająca się głównie w początkowym okresie leczenia, u 0,5% pacjentów osiąga ciężką postać z częstością pracy serca ≤ 40 uderzeń/min. Ponadto, badania kliniczne wykazały zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs 4,08% w grupie kontrolnej, HR 1,26, 95% CI [1,15-1,39]) oraz epizody podwyższonego ciśnienia tętniczego (7,1% vs 6,1% placebo), które miały charakter przejściowy i nie wpływały na skuteczność terapii.
astenia, aureola, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, ciężka bradykardia, dodatkowe skurcze komorowe, dodatkowe skurcze nadkomorowe, duszność, efekt stroboskopowy, eozynofilia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, iwabradyna, kołatanie serca, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabione widzenie, podwójne widzenie, pokrzywka, przetrwałe wrażenie wzrokowe, rumień, świąd, wrażenie widzenia silnego światła, wysypka, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sotalol Aurovitas
Sotalol Aurovitas, dostępny w dawkach 40 mg, 80 mg oraz 160 mg, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsades de pointes, związanej z wydłużeniem odstępu QT (>450 ms). Leczenie należy rozpoczynać od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem, szczególnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca lub po zawale mięśnia sercowego. Nagłe odstawienie sotalolu jest przeciwwskazane u pacjentów z dusznicą bolesną, gdyż może prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu, zawału lub nagłego zgonu. Monitorowanie EKG jest kluczowe, zwłaszcza przy poszerzeniu zespołu QRS o ≥25%, wydłużeniu odstępu QT o ≥25%, PQ o ≥50% lub QTc >480 ms. Bradykardia (<60/min) i zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia) zwiększają ryzyko torsades de pointes i wymagają korekty przed leczeniem. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki, a u osób w podeszłym wieku rozpoczęcie terapii od niskich dawek z intensywnym nadzorem klinicznym.
arytmia komorowa, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, cukrzyca, dusznica bolesna, działanie proarytmiczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor ACE, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, migotanie komór, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, tachykardia komorowa, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neurotop retard 300 300 mg
Karbamazepina, składnik aktywny Neurotop Retard, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na karbamazepinę lub leki o podobnej budowie chemicznej (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), a także u osób z blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami czynności szpiku kostnego, porfirią wątrobową (w tym ostrą porfirią przerywaną, porfirią mieszaną i porfirią skórną późną) oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów monoaminooksydazy (MAO). Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1 roku życia (oba dostępne dawki: 300 mg i 600 mg) oraz u dzieci poniżej 6 lat w przypadku dawki 600 mg ze względu na ryzyko przedawkowania i trudności w dostosowaniu dawki. Karbamazepina może nasilać zaburzenia przewodnictwa sercowego, hematologiczne oraz zaostrzać objawy porfirii poprzez indukcję enzymów wątrobowych zaangażowanych w syntezę hemu.
blok przedsionkowo-komorowy, ciężka reakcja skórna, funkcja nerek, funkcja wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, karbamazepina, lek hamujący enzymy wątrobowe, lek indukujący enzymy wątrobowe, morfologia krwi, Neurotop Retard, ostra porfiria przerywana, porfiria mieszana, porfiria skórna późna, porfiria wątrobowa, przełom nadciśnieniowy, reakcja skórna, stężenie leku w surowicy, synteza hemu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodnictwa sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dilzem 180 retard 180 mg
Przedawkowanie diltiazemu chlorowodorku, zwłaszcza w dawce 180 mg (Dilzem 180 Retard), prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i nerkowego, które mogą zagrażać życiu. Objawy kliniczne obejmują nasilone niedociśnienie tętnicze, bradykardię zatokową (<60 uderzeń/min), bloki przedsionkowo-komorowe różnego stopnia, ostre uszkodzenie nerek spowodowane hipoperfuzją oraz wstrząs. Mechanizmy tych objawów wynikają z nadmiernej blokady kanałów wapniowych, prowadzącej do rozszerzenia naczyń obwodowych, hamowania węzła zatokowego i przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz wtórnej hipoperfuzji narządowej.
adrenalina, antagonista wapnia, atropina, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, Dilzem, diureza, diureza osmotyczna, dobutamina, elektrokardiogram, elektrostymulacja serca, glukagon, glukonian wapnia, hipoperfuzja nerek, kanał wapniowy, lek inotropowy, naczynie obwodowe, niedociśnienie, niedotlenienie tkanek, noradrenalina, ostre uszkodzenie nerek, parametr hemodynamiczny, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, układ sercowo-naczyniowy, wazopresor, wstrząs, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon substancji czynnych
Iwabradyna – Wskazania do stosowania
Iwabradyna jest selektywnym inhibitorem kanałów jonowych If w węźle zatokowo-przedsionkowym, stosowanym w kardiologii głównie w leczeniu przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca z zaburzeniami czynności skurczowej. W terapii dławicy piersiowej wskazaniem do stosowania jest obecność prawidłowego rytmu zatokowego oraz częstość akcji serca ≥70 uderzeń na minutę. Iwabradyna może być stosowana jako monoterapia u pacjentów z nietolerancją lub przeciwwskazaniami do beta-adrenolityków lub w terapii skojarzonej, gdy optymalna dawka beta-adrenolityku nie zapewnia wystarczającej kontroli objawów. W leczeniu niewydolności serca, iwabradyna jest wskazana u pacjentów z niewydolnością klasy II-IV wg NYHA, obecnością rytmu zatokowego i częstością akcji serca ≥75 uderzeń na minutę, stosowana w terapii skojarzonej z leczeniem standardowym lub jako alternatywa przy przeciwwskazaniach do beta-adrenolityków.
antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, diuretyk, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klasyfikacja NYHA, leczenie standardowe, niestabilna niewydolność serca, POChP, przewlekła niewydolność serca, przewlekła stabilna dławica piersiowa, rytm zatokowy, terapia skojarzona, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia czynności skurczowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ecugra 60 mg
Tikagrelor, substancja czynna leku Ecugra dostępnego w dawkach 60 mg i 90 mg, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Analizy wykazały wyższą częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w grupach leczonych tikagrelorem (7,4% w PLATO vs 5,4% klopidogrel; 16,1% w PEGASUS tikagrelor 60 mg + ASA vs 8,5% ASA monoterapia). Do najczęstszych działań niepożądanych należą krwawienia (z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, podskórne, moczowego) oraz duszność, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne poważne konsekwencje. Ponadto bardzo często obserwuje się hiperurykemię, co może prowadzić do dny moczanowej, a także często niedociśnienie i objawy neurologiczne (zawroty głowy, omdlenia, bóle głowy). Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zakrzepowa plamica małopłytkowa czy krwotok śródczaszkowy.
agregacja płytek krwi, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradyarytmia, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, duszność, hiperurykemia, krwawienie, krwawienie do mięśni, krwawienie podskórne, krwawienie z guza, krwawienie z układu moczowego, krwiomocz, krwotok do oka, krwotok do ucha, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok zaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, powikłanie krwotoczne, stan splątania, świąd, tikagrelor, wysypka, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zaparcie, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – ACEBIS 10 mg + 5 mg
Przedawkowanie leku ACEBIS, zawierającego bisoprolol (beta-adrenolityk) oraz ramipryl (inhibitor ACE), może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, takich jak bradykardia (często poniżej 60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca, hipoglikemia (w przypadku bisoprololu) oraz nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych, zaburzenia elektrolitowe i niewydolność nerek (w przypadku ramiprylu). Zgłoszono przypadki przedawkowania bisoprololu w dawkach do 2000 mg, które manifestowały się głównie bradykardią i niedociśnieniem tętniczym, z pełnym powrotem do zdrowia pacjentów. Ramipryl może wywołać krytyczne niedociśnienie i wstrząs, a jego aktywny metabolit ramiprylat jest słabo usuwalny podczas hemodializy, co komplikuje leczenie. Szczególnie wrażliwą grupą są pacjenci z niewydolnością serca, u których ryzyko powikłań jest znacznie podwyższone.
angiotensyna II, atropina, beta2-sympatykomimetyki, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, glukagon, hemodializa, hipoglikemia, izoprenalina, leki inotropowe, leki moczopędne, leki obkurczające naczynia, leki rozszerzające oskrzela, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, ramiprylat, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, stymulator serca, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – RABADA 2,5 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy RABADA, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (beta-adrenolityk), stosowany jest w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego. Przedawkowanie bisoprololu może skutkować bradykardią, niedociśnieniem tętniczym, blokiem przedsionkowo-komorowym, skurczem oskrzeli, hipoglikemią oraz ostrą niewydolnością serca, przy czym dawki nawet do 2000 mg były opisywane w literaturze. Ramipryl w przedawkowaniu powoduje nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych, prowadzące do znacznego niedociśnienia, wstrząsu, zaburzeń elektrolitowych oraz niewydolności nerek. Ramiprylat, aktywny metabolit ramiprylu, jest słabo usuwany podczas hemodializy, co ogranicza skuteczność tej metody detoksykacji. Wartości ciśnienia tętniczego i czynności serca należy monitorować szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, którzy wykazują zwiększoną wrażliwość na bisoprolol.
aminofilina, anuria, atropina, beta2-sympatykomimetyk, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, choroby układu sercowo-naczyniowego, glukagon, hipoglikemia, inhibitor ACE, izoprenalina, lek beta-adrenolityczny, lek inotropowy, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obturacja dróg oddechowych, ramipryl, rozszerzenie naczyń, skurcz oskrzeli, stymulator serca, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Preparat Latacom, zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml tymololu), jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu i wykazuje zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zwiększenie pigmentacji tęczówki, występujące u 16-20% pacjentów, które może być trwałe. Inne często występujące objawy obejmują podrażnienie oczu, ból oczu, przekrwienie, zapalenie spojówek oraz zmiany dotyczące rogówki. Tymolol, jako β-adrenolityk, może powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka terapii.
afakia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica piersiowa, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, pokrzywka, pseudofakia, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, torbiel tęczówki, tymololu maleinian, udar mózgu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Doperil 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Apo-Doperil, stosowany w terapii choroby Alzheimera, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty oraz bezsenność. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród poważniejszych powikłań należy zwrócić uwagę na omdlenia, zawroty głowy (często), napady padaczkowe, objawy pozapiramidowe (niezbyt często) oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadko). Zaburzenia rytmu serca, takie jak bradykardia (niezbyt często) oraz blok zatokowo-przedsionkowy i blok przedsionkowo-komorowy (rzadko), wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i osób w podeszłym wieku.
bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, donepezyl chlorowodorek, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kurcz mięśni, napad padaczkowy, nietolerancja laktozy, nietrzymanie moczu, nudność, objaw pozapiramidowy, omamy, omdlenie, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, substancja czynna, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychiczne, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawrót głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroxychloroquine sulfate Accord
Hydroksychlorochina wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń psychicznych (występujących zwykle w ciągu pierwszego miesiąca terapii), retinotoksyczności zależnej od dawki (bezpieczna dawka do 6,5 mg/kg masy ciała na dobę), hipoglikemii, zaburzeń pozapiramidowych oraz wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub stosujących inne leki wydłużające QT. Zaleca się kompleksowe badania okulistyczne przed rozpoczęciem leczenia i co najmniej co 6 miesięcy, a także przerwanie terapii w przypadku wystąpienia nieprawidłowości okulistycznych, kardiomiopatii, ciężkich reakcji skórnych (SCAR) czy zaburzeń rytmu serca. Maksymalna dawka dobowa powinna wynosić 400 mg (6 mg/kg masy ciała) rocznie, a u pacjentów z ryzykiem należy rozważyć częstsze badania kontrolne.
badanie okulistyczne, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, ciężkie skórne działania niepożądane, fundoskopia, hipoglikemia, kardiomiopatia, morfologia krwi, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, oftalmoskopia, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, ototoksyczność, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria skórna późna, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, retinopatia, retinotoksyczność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie komórek wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychiczne, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daneb 5 mg
Lek Daneb, zawierający nebiwolol, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych zależny od wskazania terapeutycznego. W dawce 5 mg najczęściej obserwowane działania niepożądane w leczeniu nadciśnienia tętniczego obejmują bóle głowy, zawroty głowy, bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie tętnicze oraz objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bradykardii i bloków przewodzenia u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami sercowymi. Dodatkowo, nebiwolol może wywoływać objawy psychiczne (koszmary senne, depresja, omamy, psychozy), zaburzenia naczyniowe (objaw Raynauda, oziębienie kończyn) oraz suchość oczu. W trakcie terapii istotne jest monitorowanie pacjentów wykonujących prace wymagające koncentracji ze względu na częste zawroty i bóle głowy.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, działanie niepożądane, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, omam, ortostatyczne niedociśnienie tętnicze, parestezja, pokrzywka, psychoza, skurcz oskrzeli, splątanie, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ristidic 1,5 mg
Ristidic, zawierający rywastygminę w postaci wodorowinianu, jest stosowany w terapii otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności (38% pacjentów), wymioty (23%) oraz biegunka, szczególnie nasilone w fazie dostosowywania dawki. U kobiet obserwuje się większą wrażliwość na zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zmniejszenie masy ciała. Istotne jest ryzyko poważnych powikłań, w tym pęknięcia przełyku w wyniku nasilonych wymiotów. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia psychiczne (koszmary senne, pobudzenie, splątanie, lęk, bezsenność, depresja, omamy, agresja), neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy, senność, drżenie, omdlenia, rzadko drgawki) oraz kardiologiczne (rzadko dusznica bolesna, zaburzenia rytmu serca, zespół chorego węzła zatokowego). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
alergiczne zapalenie skóry, anoreksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wrzodowa, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, nudności, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, pokrzywka, rywastygmina, senność, splątanie, tachykardia, wodorowinian rywastygminy, wymioty, zaburzenia świadomości, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actilyse 20 20 mg
Produkt leczniczy Actilyse 20, zawierający alteplazę w dawce 20 mg, stosowany w leczeniu trombolitycznym, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie są krwawienia. Krwawienia śródczaszkowe występują bardzo często (≥1/10) u pacjentów leczonych z powodu ostrego udaru niedokrwiennego, dotykając do 15% chorych, choć nie zwiększają one całkowitej śmiertelności ani istotnie nie podnoszą łącznego wskaźnika śmiertelności i ciężkiej niepełnosprawności (modyfikowana skala Rankina 5 lub 6). W leczeniu zawału mięśnia sercowego i masywnej zatorowości płucnej krwawienia śródmózgowe występują często (≥1/100, <1/10). Inne krwawienia, takie jak do przewodu pokarmowego, dróg moczowo-płciowych, miejsca podania czy krwiaki, również występują często. Profil działań niepożądanych jest podobny jakościowo i ilościowo we wszystkich wskazaniach trombolitycznych. Należy zwrócić uwagę na ryzyko poważnych zaburzeń sercowych, w tym nawracającego niedokrwienia, niewydolności serca z obrzękiem płuc, wstrząsu kardiogennego i zatrzymania krążenia, które mogą zagrażać życiu i występują często (≥1/100, <1/10).
afazja, alteplaza, blok przedsionkowo-komorowy, ból dławicowy, częstoskurcz komorowy, hematokryt, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie śródczaszkowe, krwiak mózgu, krwioplucie, krwotok śródczaszkowy, leczenie trombolityczne, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostry udar niedokrwienny, ostry zespół mózgowy, reakcja anafilaktyczna, rozkojarzenie elektromechaniczne, skala Rankina, transfuzja krwi, ubytek przegrody międzykomorowej, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zator cholesterolowy, zator tłuszczowy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivastigmin Orion
Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, których częstość i nasilenie rosną wraz z dawką. W przypadku przerwania terapii powyżej 3 dni, wznowienie leczenia powinno odbywać się od dawki 1,5 mg dwa razy na dobę, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (np. wymioty). Plastry transdermalne mogą wywoływać reakcje skórne, które nie zawsze oznaczają uczulenie, jednak w przypadku rozległych lub nasilonych objawów, utrzymujących się ponad 48 godzin po usunięciu plastra, należy przerwać leczenie. U pacjentów z alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry konieczna jest zmiana na postać doustną po ujemnym teście alergicznym i pod ścisłym nadzorem. Rywastygmina może powodować nadciśnienie tętnicze, omamy u chorych na Alzheimera oraz nasilenie objawów pozapiramidowych u pacjentów z chorobą Parkinsona, co może wymagać zmniejszenia dawki lub przerwania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, częstoskurcz torsade de pointes, dyskineza, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinoesterazy, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, spowolnienie ruchowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie chodu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Działania niepożądane
Hydroksychlorochina siarczan, stosowana w leczeniu chorób reumatycznych, dermatologicznych oraz w profilaktyce malarii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zwykle zależne od dawki i w większości przypadków odwracalne. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności i ból brzucha ≥ 1/10, biegunka i wymioty ≥ 1/100 do <1/10), zaburzenia psychiczne (chwiejność emocjonalna ≥ 1/100 do <1/10, nerwowość ≥ 1/1 000 do <1/100), neurologiczne (ból głowy ≥ 1/100 do <1/10, zawroty głowy ≥ 1/1 000 do <1/100) oraz okulistyczne (niewyraźne widzenie ≥ 1/100 do <1/10, retinopatia niezbyt często ≥ 1/1 000 do <1/100). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się hematologiczne (zahamowanie czynności szpiku, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna), kardiologiczne (wydłużenie odstępu QT, kardiomiopatia, zaburzenia przewodzenia), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz potencjalnie nieodwracalne uszkodzenia słuchu i wzroku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łuszczycą, chorobami serca, wątroby, porfirią, cukrzycą oraz zaburzeniami psychicznymi.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, choroba dermatologiczna, choroba reumatyczna, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, fosfolipidoza nerkowa, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, malaria, małopłytkowość, miopatia, napad drgawkowy, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, utrata słuchu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie przewodu pokarmowego, zachowanie samobójcze, zahamowanie szpiku kostnego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Interakcje leku – Conaret 1,25 mg
Bisoprolol fumaranu, substancja czynna Conaret, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie istotne są interakcje z antagonistami wapnia typu werapamilu i diltiazemu, które mogą nasilać ujemny wpływ na kurczliwość mięśnia sercowego i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, prowadząc do ciężkiego niedociśnienia i bloku p-k, zwłaszcza przy dożylnym podaniu werapamilu. Leki przeciwnadciśnieniowe działające ośrodkowo (klonidyna, metylodopa, moksonidyna, rylmenidyna) mogą nasilać niewydolność serca i powodować nadciśnienie „z odbicia” przy nagłym odstawieniu. W przypadku leków przeciwarytmicznych klasy I (chinidyna, dyzopiramid, lidokaina, fenytoina, flekainid, propafenon) obserwuje się nasilenie wpływu na przewodzenie p-k oraz ujemne działanie inotropowe, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z niewydolnością serca. Antagoniści wapnia typu dihydropirydyny (felodypina, amlodypina) zwiększają ryzyko niedociśnienia tętniczego i mogą pogarszać czynność skurczową komór u chorych z niewydolnością serca.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, antagonista wapnia typu dihydropirydyny, beta-sympatykomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chinidyna, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, diltiazem, dławica piersiowa, dobutamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, felodypina, fenytoina, flekainid, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, insulina, izoprenalina, jaskra, klonidyna, krople do oczu, lek beta-adrenolityczny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek sympatykomimetyczny, lek znieczulający, lidokaina, meflochina, metylodopa, moksonidyna, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, propafenon, przełom nadciśnieniowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, rylmenidyna, układ współczulny, werapamil, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nivalin
Bromowodorek galantaminy, parasympatykomimetyk stosowany w produkcie leczniczym Nivalin, wykazuje wagotoniczny wpływ na czynność serca, co może prowadzić do bradykardii oraz bloków przedsionkowo-komorowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, nadkomorowymi zaburzeniami przewodnictwa, niewyrównanymi zaburzeniami elektrolitowymi (hiperkaliemia, hipokaliemia), zastoinową niewydolnością serca oraz u osób stosujących leki zwalniające rytm serca (np. digoksyna, β-blokery). W dawkach terapeutycznych odnotowano wydłużenie odstępu QTc, a w przedawkowaniu ryzyko torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG u pacjentów z wydłużonym QTc, chorobami serca i zaburzeniami elektrolitowymi. Dodatkowo, galantamina może wywoływać uogólnione drgawki oraz nasilać objawy choroby Parkinsona, co wymaga ostrożności u chorych z tymi schorzeniami.
arytmia komorowa, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bromowodorek galantaminy, choroba Parkinsona, digoksyna, drgawki uogólnione, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor esterazy cholinowej, klirens kreatyniny, łagodna niewydolność nerek, lek przeciwarytmiczny, nadkomorowe zaburzenia przewodnictwa, niedrożność dróg moczowych, parasympatykomimetyk, prostatektomia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół chorego węzła zatokowego, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabagine 150 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine dostępna w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, została przebadana w szerokim programie klinicznym obejmującym ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często i zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, m.in. zaburzenia psychiczne (euforia, splątanie, depresja, myśli samobójcze), neurologiczne (ataksja, drgawki, parestezje), okulistyczne (nieostre i podwójne widzenie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, blok AV, wydłużenie QT), a także reakcje skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona). Występują również objawy odstawienia, takie jak bezsenność, lęk, drgawki i myśli samobójcze, co wskazuje na ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, depresja oddechowa, dysfagia, fosfokinaza kreatynowa, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neutropenia, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dobutamin hameln 5 mg/ml
Dobutamin hameln 5 mg/ml to roztwór do infuzji zawierający chlorowodorek dobutaminy, wykazujący silne działanie inotropowe dodatnie na mięsień sercowy. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na dobutaminę lub składniki pomocnicze (w tym sodu pirosiarczyn 0,06 mg/ml), mechaniczną niedrożnością napełniania komory lub odpływu (np. tamponada osierdzia, zaciskające zapalenie osierdzia, kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu, ciężkie zwężenie aorty), a także w stanie hipowolemicznym, który należy najpierw skorygować. W diagnostyce echokardiograficznej obciążeniowej z dobutaminą przeciwwskazania obejmują m.in. niedawny zawał mięśnia sercowego (do 30 dni), niestabilną dławicę piersiową, istotne hemodynamicznie zwężenia zastawkowe i drogi odpływu, ciężką niewydolność serca (klasa III/IV NYHA), arytmie, zaburzenia przewodzenia, ostre zapalenia serca, patologie aorty oraz techniczne ograniczenia badania. Ponadto, dobutamina zawiera 0,13 mmol (3,06 mg) sodu na ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami w spożyciu sodu.
angioplastyka, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek dobutaminy, choroba wieńcowa, częstoskurcz komorowy, działanie inotropowe dodatnie, echokardiografia obciążeniowa, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipowolemnia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przerost gruczołu krokowego, rozwarstwienie aorty, sepsa, sodu pirosiarczyn, tachyarytmia, tamponada osierdzia, tętniak aorty, wada zastawkowa serca, zaburzenia elektrolitowe, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego, zwężenie aorty, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Magnezin 130 mg jonów magnezowych
Lek Magnezin, zawierający 130 mg jonów magnezowych w formie 500 mg magnezu węglanu ciężkiego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, hipermagnezemią, ciężką niewydolnością nerek, blokiem przedsionkowo-komorowym, miastenią, hipotonią oraz biegunką. Hipermagnezemia i niewydolność nerek stanowią szczególne zagrożenie ze względu na ograniczoną eliminację magnezu, co może prowadzić do kumulacji i poważnych powikłań, takich jak zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie czy zatrzymanie krążenia. Ponadto, magnez może nasilać zaburzenia przewodnictwa sercowego oraz osłabienie mięśniowe, co jest istotne u pacjentów z blokiem AV i miastenią. W przypadku hipotensji i biegunki stosowanie Magnezinu może pogłębiać objawy kliniczne, zwiększając ryzyko omdleń, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
blok przedsionkowo-komorowy, ciężka niewydolność nerek, działanie przeczyszczające, działanie wazodylatacyjne, hipermagnezemia, hipotonia, homeostaza elektrolitów, indeks terapeutyczny, katecholaminy, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, transmisja nerwowo-mięśniowa, umiarkowana niewydolność nerek, węglan magnezu, wywiad alergologiczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia perfuzji narządowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wchłaniania