Specjalne ostrzeżenia
Rivastigmin Orion

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania rywastygminy

Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, których częstość i nasilenie mogą wzrastać wraz ze zwiększaniem dawki leku. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i zalecenia dotyczące bezpiecznego stosowania Rivastigmin Orion.¹

Przerwy w leczeniu i wznawianie terapii

W przypadku przerwania leczenia na okres dłuższy niż trzy dni, konieczne jest wznowienie terapii od niższej dawki – 1,5 mg dwa razy na dobę. Takie postępowanie znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, jak np. wymioty.²

Reakcje skórne i alergiczne zapalenie skóry

Po zastosowaniu plastrów transdermalnych z rywastygminą mogą wystąpić reakcje skórne w miejscu aplikacji, najczęściej o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Samo wystąpienie takich reakcji nie musi wskazywać na uczulenie, jednak stosowanie plastrów może prowadzić do rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.³

Należy podejrzewać wystąpienie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry w następujących przypadkach:

• Gdy reakcje skórne rozprzestrzeniają się na obszar większy niż rozmiar plastra
• Gdy występują objawy wskazujące na nasilenie reakcji miejscowej (np. narastający rumień, obrzęk, grudki, pęcherze)
• Gdy w ciągu 48 godzin od usunięcia plastra nie nastąpi znaczące złagodzenie objawów

W powyższych sytuacjach należy przerwać leczenie rywastygminą.⁴

U pacjentów z reakcjami skórnymi wskazującymi na alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wywołane plastrami z rywastygminą, którzy nadal wymagają leczenia, zmiana na postać doustną może nastąpić dopiero po:

• Uzyskaniu ujemnego wyniku testu alergicznego
• Pod ścisłym nadzorem lekarza

Należy pamiętać, że u niektórych pacjentów uczulonych na rywastygminę podawaną w systemie transdermalnym, może wystąpić uczulenie na lek podawany w jakiejkolwiek innej postaci.⁵

Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki alergicznego zapalenia skóry (rozsianego) po zastosowaniu rywastygminy, niezależnie od drogi podania (doustnie, przezskórnie). W takich sytuacjach leczenie musi zostać przerwane. Należy szczegółowo poinstruować o tym pacjentów oraz ich opiekunów.⁶

Ustalanie optymalnej dawki i działania niepożądane

Krótko po zwiększeniu dawki mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak:

• Nadciśnienie tętnicze i omamy u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera
• Nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza drżenia u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona

Powyższe objawy mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki. W niektórych przypadkach konieczne może być całkowite przerwanie leczenia rywastygminą.⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądka i jelit, takie jak nudności, wymioty i biegunka, mają związek z dawką leku i mogą pojawić się szczególnie:

• W początkowym okresie leczenia
• W okresie zwiększania dawki

Wymienione działania niepożądane występują częściej u kobiet. Pacjenci z objawami odwodnienia spowodowanego długotrwałymi wymiotami lub biegunką mogą wymagać:

• Dożylnego podania płynów
• Zmniejszenia dawki leku
• Czasowego przerwania podawania leku

Szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia jest niezwykle istotne, gdyż odwodnienie może prowadzić do poważnych powikłań.⁸

Kontrola masy ciała

U pacjentów z chorobą Alzheimera leczonych inhibitorami cholinoesterazy, w tym rywastygminą, może wystąpić zmniejszenie masy ciała. Dlatego podczas terapii należy regularnie monitorować masę ciała pacjenta.⁹

Nasilone wymioty i powikłania

Ciężkie wymioty związane z leczeniem rywastygminą wymagają odpowiedniego dostosowania dawki zgodnie z zaleceniami w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego. Należy zachować szczególną ostrożność, gdyż niektóre przypadki ciężkich wymiotów były związane z pęknięciem przełyku. Takie zdarzenia obserwowano zwłaszcza:

• Po zwiększeniu dawki
• Przy stosowaniu dużych dawek rywastygminy

¹⁰

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W trakcie leczenia rywastygminą, podobnie jak innymi inhibitorami cholinoesterazy, może wystąpić wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG. Dodatkowo lek może powodować bradykardię, która stanowi czynnik ryzyka wystąpienia częstoskurczu typu torsade de pointes.¹¹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:

• Z wywiadem wydłużenia odstępu QT lub występowaniem tego zaburzenia w rodzinie
• Z wysokim ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, w tym:
• Z zaostrzeniem niewydolności serca
• Po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego
• Z bradyarytmiami
• Z czynnikami predysponującymi do hipokaliemii lub hipomagnezemii
• Stosujących jednocześnie leki wywołujące wydłużenie odstępu QT i/lub częstoskurcz typu torsade de pointes

W powyższych przypadkach może być konieczne monitorowanie kliniczne, w tym wykonywanie badania EKG.¹²

Rywastygminę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub zaburzeniami przewodzenia, takimi jak:

• Blok zatokowo-przedsionkowy
• Blok przedsionkowo-komorowy

¹³

Wpływ na układ pokarmowy

Rywastygmina może powodować zwiększone wydzielanie soku żołądkowego. Należy zachować ostrożność podczas leczenia:

• Pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy
• Osób predysponowanych do tych chorób

¹⁴

Choroby układu oddechowego

Inhibitory cholinoesterazy należy stosować szczególnie ostrożnie u pacjentów z:

• Astmą oskrzelową w wywiadzie
• Obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie

¹⁵

Inne ważne ostrzeżenia

Leki cholinomimetyczne, takie jak rywastygmina, mogą powodować lub nasilać:

• Niedrożność dróg moczowych
• Napady drgawkowe

Należy zachować ostrożność u pacjentów predysponowanych do tych chorób.¹⁶

Zakres zastosowania rywastygminy

Nie badano zastosowania rywastygminy u pacjentów z:

• Ciężką postacią otępienia w chorobie Alzheimera
• Ciężką postacią otępienia w przebiegu choroby Parkinsona
• Innymi typami otępienia
• Innymi typami zaburzenia pamięci (np. związane z wiekiem pogorszenie funkcji poznawczych)

W związku z tym nie zaleca się stosowania leku w tych grupach pacjentów.¹⁷

Objawy pozapiramidowe

Rywastygmina, podobnie jak inne leki cholinomimetyczne, może nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe. U pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona obserwowano:

• Nasilenie objawów, w tym spowolnienie ruchowe
• Dyskinezy
• Zaburzenia chodu
• Częstsze lub silniejsze drżenia

Powyższe działania niepożądane mogą prowadzić do przerwania leczenia rywastygminą (np. przerwanie z powodu drżenia u 1,7% pacjentów w grupie rywastygminy vs 0% w grupie placebo). Zaleca się ścisłą kontrolę kliniczną pod kątem tych objawów.¹⁸

Szczególne populacje pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

U pacjentów z klinicznie istotnymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby może wystąpić więcej działań niepożądanych. Należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących stopniowego zwiększania dawki, dostosowanej do indywidualnej tolerancji.¹⁹

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie przeprowadzono badań klinicznych. W przypadku stosowania rywastygminy w tej grupie pacjentów konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego.²⁰

Pacjenci z niską masą ciała

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z masą ciała poniżej 50 kg, ponieważ:

• Mogą doświadczyć większej liczby działań niepożądanych
• Ryzyko przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych może być u nich większe

²¹