Działania niepożądane
Rivastigmin Orion 3 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie w okresie dostosowywania dawki. U pacjentów obserwuje się także często brak łaknienia, zmniejszony apetyt, odwodnienie, a także zaburzenia psychiczne (koszmary senne, pobudzenie, splątanie, lęk) oraz neurologiczne (zawroty głowy, drżenie, senność). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia objawów choroby Parkinsona, w tym drżenia (10,2% vs 3,9% placebo), spowolnienia ruchowego i dyskinezy, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. Działania niepożądane kardiologiczne, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy czy migotanie przedsionków, występują rzadko, ale wymagają nadzoru.
- Działania niepożądane leku Rivastigmin Orion
- Profil bezpieczeństwa – charakterystyka ogólna
- Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
- Działania niepożądane związane z systemem transdermalnym
- Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
- Nasilenie objawów choroby Parkinsona
- Działania niepożądane rywastygminy – zestawienie tabelaryczne
Działania niepożądane leku Rivastigmin Orion
Rywastygmina, substancja czynna leku Rivastigmin Orion, wykazuje określony profil bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych oraz ich implikacje kliniczne w terapii pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego oraz otępieniem związanym z chorobą Parkinsona.1
Profil bezpieczeństwa – charakterystyka ogólna
Zaburzenia żołądka i jelit stanowią dominującą grupę działań niepożądanych rywastygminy, z nudnościami (38%) i wymiotami (23%) jako najczęściej występującymi objawami, szczególnie w okresie dostosowywania dawki. Warto zaznaczyć, że w badaniach klinicznych wykazano wyższą wrażliwość kobiet na występowanie zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz zmniejszenie masy ciała w porównaniu z mężczyznami.2
Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
U pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego leczonych rywastygminą zaobserwowano szerokie spektrum działań niepożądanych, które można klasyfikować zgodnie z układami narządów i częstością występowania.3
W zakresie zaburzeń metabolizmu i odżywiania bardzo często obserwowano brak łaknienia, często zmniejszony apetyt, a z nieznaną częstością odwodnienie. Zaburzenia psychiczne manifestują się często w postaci: koszmarów sennych, pobudzenia, splątania oraz lęku. Niezbyt często występują bezsenność i depresja, zaś bardzo rzadko omamy. Z nieznaną częstością notuje się agresję i niepokój ruchowy.4
W obrębie układu nerwowego bardzo często występują zawroty głowy, często bóle głowy, senność i drżenie. Niezbyt częstym powikłaniem jest omdlenie, zaś rzadko mogą wystąpić drgawki. Bardzo rzadko obserwuje się objawy pozapiramidowe, w tym pogorszenie stanu u pacjentów z chorobą Parkinsona.5
Zaburzenia serca obejmują rzadko występującą dławicę piersiową, bardzo rzadko zaburzenia rytmu serca (np. bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia). Z nieznaną częstością może wystąpić zespół chorego węzła zatokowego.6
W zakresie zaburzeń naczyniowych bardzo rzadko występuje nadciśnienie tętnicze. Zaburzenia żołądka i jelit manifestują się bardzo często w postaci nudności, wymiotów i biegunki, często jako bóle brzucha i dyspepsja. Rzadko obserwuje się chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, bardzo rzadko krwawienie z przewodu pokarmowego i zapalenie trzustki. Z nieznaną częstością występują przypadki nasilonych wymiotów związane z pęknięciem przełyku.7
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych niezbyt często manifestują się zwiększonymi wartościami wyników badań czynności wątroby, z nieznaną częstością może wystąpić zapalenie wątroby. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej obejmują często nadmierne pocenie się, rzadko wysypkę, z nieznaną częstością świąd i alergiczne zapalenie skóry (rozsiane).8
W zakresie zaburzeń ogólnych często występują uczucie zmęczenia i astenia, niezbyt często złe samopoczucie oraz upadek. W badaniach diagnostycznych często obserwuje się zmniejszenie masy ciała.9
Działania niepożądane związane z systemem transdermalnym
Po zastosowaniu rywastygminy w postaci systemu transdermalnego zaobserwowano dodatkowo następujące działania niepożądane: majaczenie, gorączka, zmniejszony apetyt, nietrzymanie moczu (często), nadaktywność psychoruchowa (niezbyt często), rumień, pokrzywka, pęcherze, alergiczne zapalenie skóry (częstość nieznana).10
Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
U pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona, leczonych rywastygminą, zaobserwowano szereg specyficznych działań niepożądanych.11
W zakresie zaburzeń metabolizmu i odżywiania często występuje zmniejszony apetyt, z nieznaną częstością odwodnienie. Zaburzenia psychiczne często manifestują się jako bezsenność, lęk, niepokój, omamy wzrokowe i depresja. Z nieznaną częstością notowana jest agresja.12
W obrębie układu nerwowego bardzo często występuje drżenie, często zawroty głowy, senność, ból głowy, nasilenie choroby Parkinsona, spowolnienie ruchowe, dyskineza, hipokineza oraz sztywność typu „koła zębatego”. Niezbyt często obserwuje się dystonię.13
Zaburzenia serca często manifestują się jako bradykardia, niezbyt często migotanie przedsionków i blok przedsionkowo-komorowy. Z nieznaną częstością występuje zespół chorego węzła zatokowego. W zakresie zaburzeń naczyniowych często notuje się nadciśnienie, niezbyt często niedociśnienie.14
Zaburzenia żołądka i jelit bardzo często objawiają się nudnościami i wymiotami, często biegunką, bólem brzucha, niestrawnością i nadmiernym wydzielaniem śliny. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych z nieznaną częstością manifestują się jako zapalenie wątroby. W zakresie zaburzeń skóry i tkanki podskórnej często występuje nadmierne pocenie się, z nieznaną częstością alergiczne zapalenie skóry (rozsiane).15
W zaburzeniach ogólnych i stanach w miejscu podania bardzo często obserwuje się upadek, często uczucie zmęczenia, astenię, zaburzenia chodu i chód parkinsonowski.16
W badaniu z zastosowaniem rywastygminy w postaci systemu transdermalnego u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona zaobserwowano dodatkowo pobudzenie (często).17
Nasilenie objawów choroby Parkinsona
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość nasilenia objawów choroby Parkinsona u pacjentów przyjmujących rywastygminę. W 24-tygodniowym badaniu klinicznym porównującym rywastygminę z placebo u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona zaobserwowano, że zdarzenia niepożądane mogące oznaczać nasilenie choroby Parkinsona występowały częściej w grupie przyjmującej rywastygminę (27,3%) niż w grupie placebo (15,6%).18
Działania niepożądane rywastygminy – zestawienie tabelaryczne
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis i konsekwencje kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często (≥1/10) | Brak łaknienia | Może prowadzić do niedożywienia i utraty masy ciała, szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Zmniejszony apetyt | Mniej nasilone niż brak łaknienia, wymaga monitorowania stanu odżywienia pacjenta | |
| Częstość nieznana | Odwodnienie | Może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, wymaga szczególnej uwagi u pacjentów geriatrycznych | |
| Zaburzenia psychiczne | Często (≥1/100 do <1/10) | Koszmary senne | Mogą wpływać na jakość snu pacjenta |
| Pobudzenie | Może wymagać modyfikacji dawkowania lub terapii dodatkowej | ||
| Splątanie | Wymaga różnicowania z objawami choroby podstawowej | ||
| Lęk | Może nasilać objawy choroby podstawowej | ||
| Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Bezsenność | Znacząco wpływa na jakość życia pacjenta | |
| Depresja | Może być trudna do odróżnienia od objawów otępienia | ||
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Omamy | Częściej u pacjentów z chorobą Parkinsona | |
| Częstość nieznana | Agresja, niepokój ruchowy | Może stanowić wyzwanie terapeutyczne i opiekuńcze | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często (≥1/10) | Zawroty głowy, drżenie | Zwiększają ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Bóle głowy | Mogą wymagać leczenia objawowego | |
| Senność | Może wpływać na funkcjonowanie w ciągu dnia | ||
| Drżenie | Należy różnicować z objawami choroby Parkinsona | ||
| Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Omdlenie | Wymaga diagnostyki przyczyn i może zwiększać ryzyko urazów | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Drgawki | Wymagają natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Objawy pozapiramidowe | Szczególnie istotne u pacjentów z chorobą Parkinsona, może wymagać dostosowania dawki | |
| Zaburzenia serca | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Dławica piersiowa | Wymaga pilnej diagnostyki kardiologicznej |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zaburzenia rytmu serca | Bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia – wymagają monitorowania kardiologicznego | |
| Częstość nieznana | Zespół chorego węzła zatokowego | Może wymagać implantacji rozrusznika serca | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często (≥1/10) | Nudności | Najczęstsze działanie niepożądane (38%), szczególnie w okresie ustalania dawki |
| Wymioty | Występują u 23% pacjentów, mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia | ||
| Biegunka | Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych | ||
| Często (≥1/100 do <1/10) | Bóle brzucha i dyspepsja | Mogą wpływać na komfort i akceptację leczenia przez pacjenta | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy | Wymaga diagnostyki i leczenia gastroenterologicznego | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Krwawienie z przewodu pokarmowego | Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Zapalenie trzustki | Poważne powikłanie wymagające hospitalizacji | ||
| Częstość nieznana | Nasilone wymioty związane z pęknięciem przełyku | Stan zagrożenia życia wymagający interwencji chirurgicznej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zwiększone wartości wyników badań czynności wątroby | Wymaga monitorowania parametrów wątrobowych |
| Częstość nieznana | Zapalenie wątroby | Może wymagać przerwania leczenia i diagnostyki hepatologicznej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często (≥1/100 do <1/10) | Nadmierne pocenie się | Może prowadzić do dyskomfortu i odwodnienia |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Wysypka | Może być objawem reakcji alergicznej | |
| Częstość nieznana | Świąd, alergiczne zapalenie skóry (rozsiane) | Wymaga różnicowania z innymi dermatozami i może wymagać przerwania leczenia | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często (≥1/10) | Upadek | Szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku, wymaga profilaktyki upadków |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Uczucie zmęczenia, astenia | Wpływa na jakość życia i codzienne funkcjonowanie | |
| Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Złe samopoczucie | Subiektywne odczucie mogące wpływać na compliance | |
| Badania diagnostyczne | Często (≥1/100 do <1/10) | Zmniejszenie masy ciała | Wymaga monitorowania stanu odżywienia i masy ciała |
Zdarzenia niepożądane nasilające objawy choroby Parkinsona
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne nasilenie objawów pozapiramidowych u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona. Wśród 362 pacjentów otrzymujących rywastygminę w 24-tygodniowym badaniu klinicznym, u 99 (27,3%) wystąpiły zdarzenia niepożądane mogące oznaczać nasilenie objawów choroby Parkinsona, w porównaniu do 28 (15,6%) z 179 pacjentów w grupie placebo.19
Najczęstszymi objawami nasilenia choroby Parkinsona były: drżenie (10,2% vs 3,9% w grupie placebo), upadek (5,8% vs 6,1%), nasilenie choroby Parkinsona (3,3% vs 1,1%), spowolnienie ruchowe (2,5% vs 1,7%), parkinsonizm (2,2% vs 0,6%), dyskineza (1,4% vs 0,6%) i nadmierne wydzielanie śliny (1,4% vs 0%). Rzadziej występowały: hipokineza, zaburzenia ruchu, dystonia, zaburzenia chodu, sztywność mięśni, zaburzenia równowagi, sztywność mięśniowo-kostna, stężenie mięśni i zaburzenia motoryczne.20
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa; Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309; Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl).21
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania