Działania niepożądane
Metocard ZK 95 mg
Metocard ZK zawiera metoprololu bursztynian w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Lek ten, jako beta-adrenolityk, może wywoływać działania niepożądane obejmujące układ sercowo-naczyniowy (często bradykardię, niedociśnienie ortostatyczne, blok przedsionkowo-komorowy I° oraz zaostrzenie niewydolności serca), układ nerwowy (zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, zaburzenia psychiczne takie jak depresja, bezsenność, koszmarne sny, rzadko omamy), układ oddechowy (skurcz oskrzeli, duszność wysiłkowa), przewód pokarmowy (nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcia, wymioty), skórę (wysypki, łuszczycopodobne zmiany, nadmierna potliwość, wypadanie włosów) oraz inne układy (małopłytkowość, leukopenia, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia narządów zmysłów, mięśniowo-szkieletowe i rozrodcze). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
- Działania niepożądane leku Metocard ZK
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowy opis działań niepożądanych
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia skórne
- Inne istotne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych metoprololu bursztynianu
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Metocard ZK
Metocard ZK to produkt leczniczy zawierający metoprololu bursztynian w trzech dostępnych dawkach: 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiadające odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu), w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane metoprololu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z konwencją MedDRA:2
- Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy opis działań niepożądanych
Działania niepożądane metoprololu bursztynianu odnoszą się do różnych układów i narządów. Wiele z odnotowanych efektów ubocznych jest charakterystycznych dla całej grupy leków beta-adrenolitycznych.3
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Jako lek beta-adrenolityczny, Metocard ZK może powodować znaczące zaburzenia w układzie sercowo-naczyniowym. Najczęściej obserwuje się bradykardię (zwolnienie rytmu serca) oraz niedociśnienie ortostatyczne. U pacjentów z niewydolnością serca może dojść do przejściowego zaostrzenia objawów. Mogą wystąpić również bóle w okolicy przedsercowej oraz blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia.4
U pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami naczyniowymi może dojść do nasilenia chromania przestankowego lub zespołu Raynauda. W skrajnych przypadkach, u osób z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych może wystąpić martwica. Pacjenci często zgłaszają zimne dłonie i stopy.5
Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne
Metoprolol może wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, powodując zawroty głowy, bóle głowy oraz parestezje (zaburzenia czucia).6 W sferze zaburzeń psychicznych obserwuje się depresję, zaburzenia koncentracji, bezsenność lub nadmierną senność, koszmarne sny, nerwowość, stany lękowe oraz problemy z pamięcią. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić omamy i zmiany osobowości.7
Zaburzenia układu oddechowego
Ze względu na mechanizm działania (blokada receptorów beta-adrenergicznych), metoprolol może powodować skurcz oskrzeli, szczególnie niebezpieczny u pacjentów z astmą oskrzelową lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Inne obserwowane działania niepożądane to duszność wysiłkowa oraz nieżyt nosa.8
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, bóle brzucha, biegunkę, zaparcia, wymioty, suchość w ustach oraz zaburzenia smaku.9
Zaburzenia skórne
Podczas stosowania metoprololu mogą wystąpić różnorodne reakcje skórne, takie jak wysypka (w tym pokrzywka), łuszczycopodobne i dystroficzne zmiany skórne, nadmierna potliwość, wypadanie włosów oraz reakcje nadwrażliwości na światło. U pacjentów z łuszczycą może dojść do zaostrzenia choroby lub wystąpienia łuszczycopodobnych zmian skórnych.10
Inne istotne działania niepożądane
Wśród pozostałych ważnych działań niepożądanych należy wymienić:
- Zaburzenia metaboliczne – zaostrzenie utajonej cukrzycy, zwiększenie masy ciała11
- Zaburzenia hematologiczne – małopłytkowość, leukopenia12
- Zaburzenia wątroby – nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby13
- Zaburzenia narządów zmysłów – zaburzenia widzenia, suchość lub podrażnienie oczu, zapalenie spojówek, szumy uszne, zaburzenia słuchu14
- Zaburzenia układu rozrodczego – impotencja i inne zaburzenia seksualne, plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego)15
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – kurcze mięśni, ból stawów, osłabienie mięśni16
- Zaburzenia ogólne – zmęczenie, obrzęk17
Tabela działań niepożądanych metoprololu bursztynianu
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i znaczenie kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi; może prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień |
| Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek; zwiększa podatność na infekcje | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zaostrzenie utajonej cukrzycy | Niezbyt często | Może wymagać modyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie masy ciała | Często | Typowy efekt dla beta-adrenolityków, wynikający ze spowolnienia metabolizmu |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często | Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zaburzenia snu |
| Zaburzenia koncentracji | Często | Trudności z utrzymaniem uwagi | |
| Zaburzenia snu (bezsenność/senność) | Często | Trudności z zasypianiem lub nadmierna senność w ciągu dnia | |
| Koszmarne sny | Niezbyt często | Nieprzyjemne, intensywne marzenia senne | |
| Omamy | Rzadko | Percepcja bodźców, które nie istnieją w rzeczywistości | |
| Zmiany osobowości | Rzadko | Zmiany w zachowaniu, nastroju lub reakcjach emocjonalnych | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Często | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Bóle głowy | Często | Ból różnego nasilenia, zlokalizowany w obrębie głowy | |
| Parestezje | Niezbyt często | Zaburzenia czucia (mrowienie, drętwienie) | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie, podwójne widzenie |
| Suchość/podrażnienie oczu | Niezbyt często | Uczucie pieczenia, suchości, zaczerwienienie spojówek | |
| Zapalenie spojówek | Rzadko | Stan zapalny błony wyściełającej powieki i gałki oczne | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięku przy braku zewnętrznego bodźca dźwiękowego |
| Zaburzenia słuchu | Rzadko | Upośledzenie percepcji dźwięków | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często | Zwolnienie akcji serca poniżej 60 uderzeń/min |
| Zaburzenia równowagi | Niezbyt często | Związane z niedociśnieniem, mogą prowadzić do omdlenia | |
| Kołatanie serca | Niezbyt często | Nieprzyjemne odczuwanie własnej akcji serca | |
| Zaostrzenie niewydolności serca | Rzadko | Przejściowe pogorszenie objawów u pacjentów z rozpoznaną niewydolnością serca | |
| Blok przedsionkowo-komorowy I° | Rzadko | Spowolnienie przewodzenia między przedsionkami a komorami | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często | Spadek ciśnienia tętniczego, szczególnie przy zmianie pozycji ciała |
| Zimne kończyny | Często | Obniżenie temperatury dłoni i stóp | |
| Pogorszenie chorób naczyń obwodowych | Niezbyt często | Nasilenie chromania przestankowego lub zespołu Raynauda | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność wysiłkowa | Często | Uczucie braku powietrza podczas aktywności fizycznej |
| Skurcz oskrzeli | Niezbyt często | Zwężenie dróg oddechowych, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z astmą | |
| Nieżyt nosa | Niezbyt często | Zapalenie błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącą potrzebą wymiotowania |
| Bóle brzucha | Często | Dyskomfort lub ból w obrębie jamy brzusznej | |
| Biegunka | Często | Zwiększona częstość wypróżnień lub płynny stolec | |
| Zaparcia | Często | Rzadkie lub utrudnione wypróżnienia | |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | |
| Suchość w ustach | Niezbyt często | Zmniejszone wydzielanie śliny | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Rzadko | Podwyższony poziom enzymów wątrobowych |
| Zapalenie wątroby | Bardzo rzadko | Stan zapalny tkanki wątrobowej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (pokrzywka, zmiany łuszczycopodobne) | Niezbyt często | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu |
| Zwiększona potliwość | Niezbyt często | Nadmierne wydzielanie potu | |
| Wypadanie włosów | Rzadko | Utrata włosów, najczęściej odwracalna po odstawieniu leku | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | Rzadko | Zmiany skórne wywołane ekspozycją na światło | |
| Zaostrzenie lub wystąpienie łuszczycy | Rzadko | Nasilenie objawów u pacjentów z rozpoznaną łuszczycą lub ujawnienie się choroby | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni | Niezbyt często | Mimowolne, bolesne skurcze mięśni |
| Ból stawów | Rzadko | Dyskomfort w obrębie stawów | |
| Osłabienie mięśni | Rzadko | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Impotencja i zaburzenia seksualne | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji i inne dysfunkcje seksualne |
| Choroba Peyroniego | Rzadko | Plastyczne stwardnienie prącia | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie | Często | Uczucie osłabienia, braku energii |
| Obrzęk | Niezbyt często | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy monitorować stan pacjenta i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie postępowanie. W szczególności:18
- W przypadku bradykardii i zaburzeń przewodzenia – rozważyć modyfikację dawkowania lub odstawienie leku
- Przy zaburzeniach oddechowych – szczególna ostrożność u pacjentów z chorobami obturacyjnymi płuc
- W przypadku hipotensji – dostosowanie dawki i stosowanie środków zapobiegających niedociśnieniu ortostatycznemu
- Przy zaburzeniach psychicznych – monitorowanie stanu psychicznego pacjenta
- W przypadku zaostrzenia niewydolności serca – intensyfikacja leczenia niewydolności
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:19
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania