Specjalne ostrzeżenia
Metocard ZK

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Metocard ZK

Preparat Metocard ZK (metoprololu bursztynian) dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym lekiem beta-adrenolitycznym, które powinny być brane pod uwagę przez klinicystów zalecających ten produkt leczniczy.¹

Stosowanie u pacjentów z chorobami układu oddechowego

U pacjentów z astmą oskrzelową leki beta-adrenolityczne należy stosować ze szczególną ostrożnością. Jeżeli pacjent z astmą przyjmuje jednocześnie preparat beta2-adrenomimetyczny (w formie tabletek lub inhalacji), przy rozpoczęciu leczenia metoprololem konieczne jest kontrolowanie dawki beta2-adrenomimetyku i ewentualne jej zwiększenie. Warto podkreślić, że metoprolol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się słabszym działaniem na receptory beta2-adrenergiczne w porównaniu do tradycyjnych postaci tabletek selektywnych leków beta1-adrenolitycznych.²

Wpływ na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą

Należy mieć na uwadze, że metoprolol może zaburzać kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz maskować objawy hipoglikemii. Jednak ryzyko zaburzeń metabolizmu węglowodanów lub maskowania objawów hipoglikemii jest mniejsze w przypadku stosowania metoprololu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, w porównaniu z tradycyjnymi postaciami selektywnych leków beta1-adrenolitycznych. Ryzyko to jest również wyraźnie mniejsze niż przy stosowaniu nieselektywnych leków beta-adrenolitycznych.³

Wpływ na przewodnictwo w układzie bodźcoprzewodzącym serca

Podczas leczenia metoprololem zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego mogą niekiedy ulegać nasileniu, co może prowadzić do wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego. Ta właściwość wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami przewodnictwa.⁴

Stosowanie u pacjentów z chorobami naczyń obwodowych

Metoprolol może nasilać objawy chorób naczyń obwodowych ze względu na swoje działanie hipotensyjne. Należy o tym pamiętać szczególnie u pacjentów ze skłonnością do niedokrwienia obwodowego.⁵

Postępowanie u pacjentów z guzem chromochłonnym

W przypadku przepisywania metoprololu pacjentom z guzem chromochłonnym, należy wcześniej zastosować produkt o działaniu alfa-adrenolitycznym i kontynuować jego podawanie jednocześnie z metoprololem. Jest to niezbędne do zapobiegania przełomowi nadciśnieniowemu związanemu z blokadą receptorów beta bez uprzedniej blokady receptorów alfa.⁶

Wpływ na objawy nadczynności tarczycy

Leczenie metoprololem może maskować objawy nadczynności tarczycy. W związku z tym u pacjentów z podejrzeniem tyreotoksykozy leczonych metoprololem należy regularnie monitorować funkcję tarczycy.⁷

Postępowanie okołooperacyjne

Przed zabiegiem operacyjnym konieczne jest poinformowanie anestezjologa o przyjmowaniu przez pacjenta produktów beta-adrenolitycznych. Odstawienie tych leków na czas operacji nie jest zalecane, gdyż może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.⁸

Zasady odstawiania leku

Leków beta-adrenolitycznych, w tym metoprololu, nie należy odstawiać nagle. Jeżeli leczenie ma zostać przerwane, produkt należy odstawiać stopniowo przez okres co najmniej dwóch tygodni, zmniejszając dawkę o połowę, aż do uzyskania dawki odpowiadającej połowie najmniejszej dawki leku, tj. 11,875 mg metoprololu bursztynianu (co odpowiada 12,5 mg metoprololu winianu). Tę końcową dawkę należy stosować przez co najmniej cztery dni przed całkowitym zakończeniem leczenia. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych, dawkę należy zmniejszać jeszcze wolniej. Nagłe odstawienie produktów beta-adrenolitycznych może zaostrzać niewydolność serca i zwiększać ryzyko zawału mięśnia sercowego oraz nagłego zgonu.⁹

Wpływ na reakcje alergiczne

Podobnie jak inne leki beta-adrenolityczne, metoprolol może zwiększać zarówno wrażliwość na alergeny, jak i nasilenie reakcji anafilaktycznych. Należy pamiętać, że adrenalina nie zawsze daje pożądany skutek terapeutyczny u osób leczonych produktami beta-adrenolitycznymi, co jest istotne w przypadku konieczności leczenia anafilaksji.¹⁰

Stosowanie u pacjentów z chorobami skóry

Leki beta-adrenolityczne mogą zaostrzać objawy łuszczycy lub powodować jej wystąpienie. U pacjentów z łuszczycą lub wywiadem łuszczycy w rodzinie, selektywne produkty beta1-adrenolityczne należy stosować z ostrożnością, rozważając korzyści i ryzyko związane z terapią.¹¹

Pacjenci z dusznicą bolesną Prinzmetala

Selektywne produkty beta1-adrenolityczne, takie jak metoprolol, należy ostrożnie stosować u pacjentów z anginą Prinzmetala ze względu na ryzyko nasilenia dusznicy bolesnej wywołanej skurczem naczyń wieńcowych.¹²

Ograniczone doświadczenie w stosowaniu u pacjentów z niewydolnością serca

Dotychczas nie uzyskano wystarczającego doświadczenia terapeutycznego dotyczącego stosowania metoprololu u pacjentów z niewydolnością serca współistniejącą z następującymi stanami:

• niestabilna niewydolność serca (klasa IV według NYHA)¹³
• ostry zawał mięśnia sercowego lub niestabilna dławica piersiowa w ciągu ostatnich 28 dni¹⁴
• zaburzenia czynności nerek¹⁵
• zaburzenia czynności wątroby¹⁶
• wiek powyżej 80 lat¹⁷
• wiek poniżej 40 lat¹⁸
• istotne hemodynamicznie choroby zastawek serca¹⁹
• kardiomiopatia przerostowa zwężająca²⁰
• stan podczas lub po operacji kardiochirurgicznej w ciągu 4 miesięcy przed rozpoczęciem leczenia metoprololu bursztynianem²¹

W związku z powyższym, stosowanie preparatu Metocard ZK u pacjentów z niewydolnością serca i wymienionymi współistniejącymi stanami wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania stanu klinicznego.²²