Działania niepożądane
Actilyse 20 20 mg
Produkt leczniczy Actilyse 20, zawierający alteplazę w dawce 20 mg, stosowany w leczeniu trombolitycznym, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie są krwawienia. Krwawienia śródczaszkowe występują bardzo często (≥1/10) u pacjentów leczonych z powodu ostrego udaru niedokrwiennego, dotykając do 15% chorych, choć nie zwiększają one całkowitej śmiertelności ani istotnie nie podnoszą łącznego wskaźnika śmiertelności i ciężkiej niepełnosprawności (modyfikowana skala Rankina 5 lub 6). W leczeniu zawału mięśnia sercowego i masywnej zatorowości płucnej krwawienia śródmózgowe występują często (≥1/100, <1/10). Inne krwawienia, takie jak do przewodu pokarmowego, dróg moczowo-płciowych, miejsca podania czy krwiaki, również występują często. Profil działań niepożądanych jest podobny jakościowo i ilościowo we wszystkich wskazaniach trombolitycznych. Należy zwrócić uwagę na ryzyko poważnych zaburzeń sercowych, w tym nawracającego niedokrwienia, niewydolności serca z obrzękiem płuc, wstrząsu kardiogennego i zatrzymania krążenia, które mogą zagrażać życiu i występują często (≥1/100, <1/10).
Działania niepożądane leku Actilyse 20
Produkt leczniczy Actilyse 20 zawierający alteplazę jako substancję czynną w dawce 20 mg, stosowany w leczeniu trombolitycznym, może wywoływać szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej terapii pacjentów. Działania niepożądane występują z różną częstotliwością i dotyczą różnych układów organizmu, przy czym najczęstszym powikłaniem są krwawienia prowadzące do obniżenia hematokrytu i stężenia hemoglobiny.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Dla przejrzystości, działania niepożądane klasyfikowane są według następujących kategorii częstości występowania:
- bardzo często (≥1/10)
- często (≥1/100, <1/10)
- niezbyt często (≥1/1 000, <1/100)
- rzadko (≥1/10 000, <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)2
Warto podkreślić, że z wyjątkiem krwotoków śródczaszkowych w leczeniu udaru niedokrwiennego oraz zaburzeń rytmu serca związanych z reperfuzją w leczeniu zawału mięśnia serca, profil działań niepożądanych we wszystkich wskazaniach (leczenie trombolityczne zawału mięśnia serca, masywnej zatorowości płucnej i ostrego udaru niedokrwiennego) jest zbliżony zarówno pod względem jakościowym, jak i ilościowym.3
Krwawienia jako główne powikłanie
Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi leku Actilyse 20 są krwawienia, które mogą dotyczyć różnych narządów i tkanek. Szczególnie istotne są krwawienia śródczaszkowe, które stanowią najczęstsze działanie niepożądane w leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego, występując u do 15% pacjentów, chociaż nie prowadzą do wzrostu całkowitej śmiertelności ani istotnego wzrostu łącznie całkowitej śmiertelności i ciężkiej niepełnosprawności (wynik w zmodyfikowanej skali Rankin’a 5 lub 6).4
Warto podkreślić, że u pacjentów po przebytym udarze, w tym z krwawieniami śródczaszkowymi lub innymi poważnymi krwawieniami, obserwowano zarówno zgony, jak i trwałą niepełnosprawność.5
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono dokładną tabelę działań niepożądanych leku Actilyse 20, z uwzględnieniem klasyfikacji układowo-narządowej oraz częstotliwości występowania:
| Klasyfikacja układów-narządów wg MedDRA | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Krwawienia | Krwawienia do mózgu w leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego | Bardzo często |
| Krwawienia z uszkodzonych naczyń krwionośnych (np. krwiaki) | Bardzo często | |
| Krwawienia śródmózgowe (takie jak krwawienia do mózgu, krwiaki mózgu, udar krwotoczny, ukrwotocznienie udaru, krwawienia podpajęczynkowe) w leczeniu trombolitycznym świeżego zawału mięśnia sercowego oraz ostrej zatorowości płucnej | Często | |
| Krwawienia do krtani | Często | |
| Krwawienia do przewodu pokarmowego (takie jak krwawienia do żołądka, krwawienia z wrzodów trawiennych, krwawienia do odbytnicy, krwawe wymioty, krew w kale, krwawienia do jamy ustnej, krwawienia z dziąseł) | Często | |
| Wybroczyny | Często | |
| Krwawienia do dróg moczowo-płciowych (takie jak krwiomocz, krwawienia do dróg moczowych) | Często | |
| Krwawienia w miejscu podania (krwawienia z miejsc po wkłuciach, krwiaki w miejscu cewnikowania, krwawienia w miejscu cewnikowania) | Często | |
| Krwioplucie | Niezbyt często | |
| Krwawienia z nosa | Niezbyt często | |
| Krwawienia do ucha | Niezbyt często | |
| Krwawienia do oka | Rzadko | |
| Krwawienia z płuc | Rzadko | |
| Krwawienia w obrębie osierdzia | Rzadko | |
| Krwawienia do przestrzeni pozaotrzewnowej (takie jak krwiak pozaotrzewnowy) | Rzadko | |
| Krwawienia z narządów miąższowych (takie jak krwawienia w obrębie wątroby) | Częstość nieznana* | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (np. wysypka, pokrzywka, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, niedociśnienie tętnicze, wstrząs) | Rzadko |
| Ciężkie reakcje anafilaktyczne | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Incydenty związane z układem nerwowym (np. napady padaczkowe, drgawki, afazja, zaburzenia mowy, majaczenie, ostry zespół mózgowy, pobudzenie, splątanie, depresja, psychoza) często występujące jednocześnie z krwotocznymi lub niedokrwiennymi incydentami naczyniowo-mózgowymi | Bardzo rzadko |
| Zaburzenia serca** | Nawracające niedokrwienie / bóle dławicowe, niedociśnienie tętnicze i niewydolność serca / obrzęk płuc | Bardzo często |
| Wstrząs kardiogenny | Często | |
| Zatrzymanie krążenia | Często | |
| Ponowny zawał mięśnia sercowego | Często | |
| Zaburzenia rytmu serca związane z reperfuzją (np. skurcze dodatkowe, bloki przedsionkowo-komorowe od pierwszego stopnia do całkowitego, migotanie / trzepotanie przedsionków, przyspieszona lub spowolniona czynność serca, zaburzenia komorowego rytmu serca, częstoskurcz komorowy / migotanie komór, rozkojarzenie elektromechaniczne (EMD)) | Niezbyt często | |
| Zwrotna fala mitralna | Niezbyt często | |
| Zatorowość płucna | Niezbyt często | |
| Zatory w innych narządach | Niezbyt często | |
| Ubytek przegrody międzykomorowej | Niezbyt często | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zatorowość, która może prowadzić do zaburzeń w określonych narządach | Rzadko |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Rzadko |
| Wymioty | Częstość nieznana* | |
| Badania diagnostyczne | Obniżone ciśnienie krwi | Niezbyt często |
| Podwyższona temperatura ciała | Częstość nieznana* | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Zator tłuszczowy (zator cholesterolowy), który może prowadzić do zaburzeń w określonych narządach | Częstość nieznana* |
| Procedury medyczne i chirurgiczne | Transfuzja krwi (konieczność) | Częstość nieznana* |
* Częstość nieznana: działanie niepożądane obserwowane w okresie po dopuszczeniu do obrotu. Z 95% prawdopodobieństwem, częstość nie jest wyższa niż „rzadko”, lecz może być niższa. Dokładna ocena częstości nie jest możliwa, ponieważ działanie niepożądane nie wystąpiło w badaniach klinicznych obejmujących 8299 pacjentów.6
** Zaburzenia serca: Tak jak w przypadku innych leków trombolitycznych, zdarzenia opisane powyżej w odpowiedniej sekcji były raportowane jako następstwa zawału mięśnia sercowego i (lub) leczenia trombolitycznego. Takie zdarzenia mogą zagrażać życiu i doprowadzić do zgonu.7
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Krwawienia śródczaszkowe
Krwawienia do mózgu stanowią najczęstsze i najpoważniejsze działanie niepożądane w leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego, występując u około 15% pacjentów. Mimo to, warto zauważyć, że nie powodują one wzrostu całkowitej śmiertelności ani istotnego zwiększenia łącznego wskaźnika śmiertelności i ciężkiej niepełnosprawności.8
W kontekście leczenia zawału mięśnia sercowego oraz ostrej zatorowości płucnej, krwawienia śródmózgowe (w tym krwawienia do mózgu, krwiaki mózgu, udar krwotoczny, ukrwotocznienie udaru, krwawienia podpajęczynkowe) występują często.9
Powikłania kardiologiczne
Zaburzenia serca mogą wystąpić jako następstwo zawału mięśnia sercowego i/lub leczenia trombolitycznego. Do najczęstszych należą nawracające niedokrwienie, bóle dławicowe, niedociśnienie tętnicze oraz niewydolność serca z obrzękiem płuc. Powikłania te mogą prowadzić do zagrożenia życia, a nawet zgonu.10
Szczególnie niebezpieczne są wstrząs kardiogenny, zatrzymanie krążenia i ponowny zawał mięśnia sercowego, występujące często podczas terapii Actilyse 20.11
Powikłania związane z układem nerwowym
Bardzo rzadko występują incydenty związane z układem nerwowym, takie jak napady padaczkowe, drgawki, afazja, zaburzenia mowy, majaczenie, ostry zespół mózgowy, pobudzenie, splątanie, depresja czy psychoza. Należy zwrócić uwagę, że te zaburzenia często pojawiają się jednocześnie z krwotocznymi lub niedokrwiennymi incydentami naczyniowo-mózgowymi.12
Reakcje nadwrażliwości
Rzadko obserwowane są reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, niedociśnienie tętnicze czy wstrząs. Bardzo rzadko mogą natomiast wystąpić ciężkie reakcje anafilaktyczne.13
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek Actilyse 20.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania