Leki w grupie
„leki fibrynolityczne”
Leki fibrynolityczne (trombolityczne) to grupa preparatów stosowanych do rozpuszczania zakrzepów, poprzez aktywację układu fibrynolizy. Ich działanie polega na przekształcaniu plazminogenu w plazminę, enzym rozkładający fibrynę – główny składnik skrzepliny. Dzięki temu mechanizmowi leki te umożliwiają przywrócenie przepływu krwi w naczyniach zablokowanych przez zakrzepy.
Podstawowe substancje czynne z grupy leków fibrynolitycznych to: alteplaza (Actilyse), reteplaza (Rapilysin), tenekteplaza (Metalyse), streptokinaza (Streptase), urokinaza (Ukidan). Na polskim rynku dostępne są głównie preparaty alteplazy, reteplazy i tenekteplazy, które należą do nowszej generacji leków fibrynolitycznych.
Leki fibrynolityczne można podzielić na dwie główne podgrupy: nieselektywne i selektywne (fibrynowo-swoiste). Do nieselektywnych należą streptokinaza i urokinaza, które aktywują zarówno plazminogen związany z fibryną, jak i krążący we krwi, co zwiększa ryzyko krwawień ogólnoustrojowych. Selektywne fibrynolityki (alteplaza, reteplaza, tenekteplaza) działają głównie na plazminogen związany z zakrzepem, co ogranicza ryzyko powikłań krwotocznych.
Największą zaletą stosowania leków fibrynolitycznych jest ich skuteczność w ratowaniu życia pacjentów z zawałem serca, udarem niedokrwiennym mózgu czy zatorowością płucną. Podane odpowiednio wcześnie mogą znacząco zmniejszyć obszar uszkodzenia mięśnia sercowego czy tkanki mózgowej poprzez szybkie przywrócenie przepływu krwi. Leki nowszej generacji (np. tenekteplaza) charakteryzują się wygodnym podaniem (bolus dożylny) i mniejszym ryzykiem powikłań.
Najpoważniejszym zagrożeniem związanym ze stosowaniem leków fibrynolitycznych jest ryzyko wystąpienia poważnych krwawień, w tym krwawienia śródczaszkowego, które może być śmiertelne. Inne działania niepożądane to krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg moczowych, krwawienia w miejscu wkłucia, reakcje alergiczne (szczególnie po streptokinazie), hipotensja czy zaburzenia rytmu serca. Z tego powodu leki te mają liczne przeciwwskazania i muszą być stosowane w ściśle określonych wskazaniach klinicznych.
Lista leków w tej grupie
-
Actilyse 20 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji – 20 mg
Produkt leczniczy zawiera alteplazę, czyli rekombinowaną tlenową plazminogenową aktywator (t-PA), będącą białkiem wytwarzanym metodą biotechnologiczną. Preparat występuje w postaci proszku oraz rozpuszczalnika do infuzji, które po połączeniu tworzą roztwór do dożylnego podawania. Stosuje się go w leczeniu ostrych przypadków, takich jak świeży zawał mięśnia sercowego, masywna zatorowość płucna z niestabilnością hemodynamiczną oraz ostry udar niedokrwienny mózgu. Terapia ma na celu rozpuszczenie skrzeplin i przywrócenie prawidłowego przepływu krwi, co jest kluczowe dla skutecznego leczenia tych stanów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 50 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 50 000 j.m. ludzkiej urokinazy ekstraktowanej z moczu i jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go do rozpuszczania zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych przy takich schorzeniach jak ostra zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, oraz niedokrwienie tętnic obwodowych zagrażające utratą kończyny. Lek jest również używany do udrożnienia zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych oraz cewników centralnych. Dzięki temu umożliwia przywrócenie prawidłowego przepływu krwi i poprawę funkcji układu krążenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Actilyse 50 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera alteplazę, enzym produkowany metodą biotechnologiczną przy użyciu rekombinacji DNA w komórkach chomika chińskiego. Składa się z proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do infuzji. Stosowany jest w leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego, ostrej masywnej zatorowości płucnej oraz ostrego udaru niedokrwiennego mózgu. Jego użycie jest zalecane w ściśle określonym czasie od wystąpienia objawów oraz po wykluczeniu przeciwwskazań takich jak krwawienie śródczaszkowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 10 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 10 000 j.m. ludzkiej urokinazy ekstrahowanej z ludzkiego moczu, w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do wewnątrznaczyniowej lizy zakrzepów krwi. Wskazany jest w leczeniu rozległej ostrej zakrzepicy żył głębokich, masywnej zatorowości płucnej oraz choroby zarostowej tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny. Ponadto wykorzystuje się go przy udrożnianiu zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 500 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 500 000 j.m. ludzkiej urokinazy, enzymu pozyskiwanego z ludzkiego moczu, w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do rozpuszczania zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych. Wskazany jest w leczeniu rozległej ostrej zakrzepicy żył głębokich, masywnej zatorowości płucnej oraz chorób tętnic obwodowych z zagrożeniem niedokrwienia kończyn. Ponadto używany jest w przypadku zatkania skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 100 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 100 000 j.m. ludzkiej urokinazy, enzymu ekstrahowanego z ludzkiego moczu. Preparat występuje w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do rozpuszczania zakrzepów krwi w różnych stanach, takich jak rozległa ostra zakrzepica żył głębokich, masywna zatorowość płucna oraz zatkanie centralnych cewników i przetok tętniczo-żylnych. Pomaga także w leczeniu ostrych chorób zarostowych tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 250 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera ludzką urokinazę ekstrahowaną z ludzkiego moczu, podawaną w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go do wewnątrznaczyniowej lizy zakrzepów krwi w takich schorzeniach jak rozległa ostra zakrzepica żył głębokich, masywna zatorowość płucna oraz choroby zarostowe tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny. Lek jest również używany w przypadku zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych. Jego celem jest przywrócenie drożności naczyń krwionośnych poprzez rozpuszczenie skrzepów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku