Leki w grupie
„leki trombolityczne”
Leki trombolityczne (fibrynolityczne) to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych głównie w leczeniu ostrych stanów zakrzepowo-zatorowych. Ich mechanizm działania polega na aktywacji endogennego układu fibrynolitycznego, który przekształca plazminogen w plazminę – enzym rozkładający fibrynę, podstawowy składnik skrzepów. W efekcie prowadzą do rozpuszczenia zakrzepu i przywrócenia przepływu krwi w naczyniu.
Do głównych leków trombolitycznych należą: alteplaza (Actilyse), reteplaza (Rapilysin), tenekteplaza (Metalyse), streptokinaza (Streptase) oraz urokinaza (Urokinase). W Polsce najczęściej stosowane są alteplaza, streptokinaza oraz tenekteplaza, która ze względu na możliwość podania w pojedynczym bolusie zyskuje coraz większą popularność w leczeniu przedszpitalnym.
Leki trombolityczne można podzielić na dwie główne podgrupy: swoiste dla fibryny (alteplaza, reteplaza, tenekteplaza) oraz nieswoiste dla fibryny (streptokinaza, urokinaza). Leki swoiste dla fibryny działają selektywnie na skrzeplinę, wykazując mniejszy wpływ na układ krzepnięcia ogólnoustrojowo, co przekłada się na mniejsze ryzyko powikłań krwotocznych. Natomiast leki nieswoiste aktywują zarówno związany ze skrzepliną, jak i krążący plazminogen, co powoduje stan fibrynolizy ogólnoustrojowej.
Największą zaletą leków trombolitycznych jest ich wysoka skuteczność w przywracaniu drożności naczyń w krótkim czasie od podania, co ma kluczowe znaczenie w leczeniu zawału serca, udaru niedokrwiennego mózgu czy zatorowości płucnej. Przy wczesnym zastosowaniu (w tzw. oknie terapeutycznym) pozwalają znacząco zmniejszyć śmiertelność i ograniczyć obszar uszkodzenia tkanek.
Głównym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem leków trombolitycznych jest ryzyko poważnych krwawień, w tym krwotoku śródczaszkowego, który może mieć śmiertelne konsekwencje. Z tego powodu przed wdrożeniem terapii konieczna jest dokładna ocena przeciwwskazań, takich jak niedawne zabiegi chirurgiczne, uraz, aktywne krwawienie czy przebyty w ostatnim czasie udar krwotoczny. Dodatkowym ograniczeniem jest wąskie okno terapeutyczne – skuteczność leczenia znacząco maleje wraz z upływem czasu od wystąpienia objawów.
Lista leków w tej grupie
-
Actilyse 20 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji – 20 mg
Produkt leczniczy zawiera alteplazę, czyli rekombinowaną tlenową plazminogenową aktywator (t-PA), będącą białkiem wytwarzanym metodą biotechnologiczną. Preparat występuje w postaci proszku oraz rozpuszczalnika do infuzji, które po połączeniu tworzą roztwór do dożylnego podawania. Stosuje się go w leczeniu ostrych przypadków, takich jak świeży zawał mięśnia sercowego, masywna zatorowość płucna z niestabilnością hemodynamiczną oraz ostry udar niedokrwienny mózgu. Terapia ma na celu rozpuszczenie skrzeplin i przywrócenie prawidłowego przepływu krwi, co jest kluczowe dla skutecznego leczenia tych stanów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 50 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 50 000 j.m. ludzkiej urokinazy ekstraktowanej z moczu i jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go do rozpuszczania zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych przy takich schorzeniach jak ostra zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, oraz niedokrwienie tętnic obwodowych zagrażające utratą kończyny. Lek jest również używany do udrożnienia zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych oraz cewników centralnych. Dzięki temu umożliwia przywrócenie prawidłowego przepływu krwi i poprawę funkcji układu krążenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Actilyse 50 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera alteplazę, enzym produkowany metodą biotechnologiczną przy użyciu rekombinacji DNA w komórkach chomika chińskiego. Składa się z proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do infuzji. Stosowany jest w leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego, ostrej masywnej zatorowości płucnej oraz ostrego udaru niedokrwiennego mózgu. Jego użycie jest zalecane w ściśle określonym czasie od wystąpienia objawów oraz po wykluczeniu przeciwwskazań takich jak krwawienie śródczaszkowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 10 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 10 000 j.m. ludzkiej urokinazy ekstrahowanej z ludzkiego moczu, w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do wewnątrznaczyniowej lizy zakrzepów krwi. Wskazany jest w leczeniu rozległej ostrej zakrzepicy żył głębokich, masywnej zatorowości płucnej oraz choroby zarostowej tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny. Ponadto wykorzystuje się go przy udrożnianiu zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 500 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 500 000 j.m. ludzkiej urokinazy, enzymu pozyskiwanego z ludzkiego moczu, w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do rozpuszczania zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych. Wskazany jest w leczeniu rozległej ostrej zakrzepicy żył głębokich, masywnej zatorowości płucnej oraz chorób tętnic obwodowych z zagrożeniem niedokrwienia kończyn. Ponadto używany jest w przypadku zatkania skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 100 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 100 000 j.m. ludzkiej urokinazy, enzymu ekstrahowanego z ludzkiego moczu. Preparat występuje w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest do rozpuszczania zakrzepów krwi w różnych stanach, takich jak rozległa ostra zakrzepica żył głębokich, masywna zatorowość płucna oraz zatkanie centralnych cewników i przetok tętniczo-żylnych. Pomaga także w leczeniu ostrych chorób zarostowych tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Urokinase medac – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 250 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera ludzką urokinazę ekstrahowaną z ludzkiego moczu, podawaną w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go do wewnątrznaczyniowej lizy zakrzepów krwi w takich schorzeniach jak rozległa ostra zakrzepica żył głębokich, masywna zatorowość płucna oraz choroby zarostowe tętnic obwodowych z ryzykiem utraty kończyny. Lek jest również używany w przypadku zatkanych skrzepliną przetok tętniczo-żylnych do hemodializy oraz centralnych cewników żylnych. Jego celem jest przywrócenie drożności naczyń krwionośnych poprzez rozpuszczenie skrzepów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku