zatkane skrzepliną centralne cewniki żylne
Wskazanie

Centralne cewniki żylne (CVC) są niezbędnym elementem opieki medycznej u pacjentów wymagających długotrwałego dostępu naczyniowego, szczególnie w przypadku chemioterapii, żywienia pozajelitowego czy hemodializy. Zatkanie skrzepliną centralnego cewnika żylnego to powszechne powikłanie występujące u 14-36% pacjentów. Skrzeplina może tworzyć się wewnątrz światła cewnika lub jako powłoka fibrynowa wokół jego końca, co prowadzi do dysfunkcji cewnika manifestującej się trudnościami w aspiracji krwi lub infuzji płynów.

W leczeniu zatkanych skrzepliną centralnych cewników żylnych stosuje się leki trombolityczne podawane bezpośrednio do światła cewnika. W Polsce najczęściej wykorzystywane są preparaty: Actilyse (alteplaza), Urokinase (urokinaza) oraz Hemokinaza (urokinaza). Standardowa procedura obejmuje wypełnienie światła cewnika odpowiednim lekiem trombolitycznym i pozostawienie go na określony czas (zazwyczaj 30-120 minut), po czym następuje próba aspiracji rozpuszczonego skrzepu.

Alternatywnym podejściem jest stosowanie roztworu cytrynianu sodu (Citra-Lock, TauroLock) jako środka przeciwzakrzepowego do wypełniania cewnika między zabiegami. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne można zastosować mechaniczne usunięcie skrzepliny przy użyciu specjalnych cewników lub wymianę całego cewnika centralnego.

Największe trudności w leczeniu zatkanych skrzepliną CVC obejmują ryzyko nawrotu skrzepliny, zwłaszcza u pacjentów z chorobami zwiększającymi krzepliwość krwi. Innym wyzwaniem jest różnicowanie między niedrożnością spowodowaną skrzepliną a innymi przyczynami, takimi jak złogi lekowe, złamania cewnika czy przemieszczenie jego końcówki. Dodatkowo, istnieje ryzyko powikłań związanych z zastosowaniem leków trombolitycznych, w tym ryzyko krwawienia ogólnoustrojowego, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub po niedawnych zabiegach chirurgicznych.

Zapobieganie zatykaniu się cewników centralnych jest równie ważne jak leczenie i obejmuje regularne przepłukiwanie cewnika heparyną lub cytrynianem sodu, stosowanie odpowiednich technik obsługi cewnika oraz rozważenie profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów wysokiego ryzyka.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl