Działania niepożądane
Ecugra 60 mg
Tikagrelor, substancja czynna leku Ecugra dostępnego w dawkach 60 mg i 90 mg, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Analizy wykazały wyższą częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w grupach leczonych tikagrelorem (7,4% w PLATO vs 5,4% klopidogrel; 16,1% w PEGASUS tikagrelor 60 mg + ASA vs 8,5% ASA monoterapia). Do najczęstszych działań niepożądanych należą krwawienia (z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, podskórne, moczowego) oraz duszność, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne poważne konsekwencje. Ponadto bardzo często obserwuje się hiperurykemię, co może prowadzić do dny moczanowej, a także często niedociśnienie i objawy neurologiczne (zawroty głowy, omdlenia, bóle głowy). Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zakrzepowa plamica małopłytkowa czy krwotok śródczaszkowy.
- Działania niepożądane leku Ecugra
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Zaburzenia krwi i powikłania krwotoczne
- Zaburzenia metaboliczne
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia skórne
- Reakcje nadwrażliwości
- Rzadkie powikłania hematologiczne
- Tabela działań niepożądanych
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Ecugra
Tikagrelor, substancja czynna leku Ecugra (dostępny w dawkach 60 mg i 90 mg), posiada dobrze poznany profil bezpieczeństwa, który został dokładnie oceniony w ramach dwóch dużych badań klinicznych fazy 3 – PLATO i PEGASUS, obejmujących łącznie ponad 39 000 pacjentów 1.
Analiza danych z badania PLATO wykazała, że pacjenci otrzymujący tikagrelor częściej przerywali leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych w porównaniu z grupą otrzymującą klopidogrel (7,4% vs 5,4%). Podobnie w badaniu PEGASUS zaobserwowano wyższą częstość przerwania terapii w grupie otrzymującej tikagrelor 60 mg w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA) w porównaniu z monoterapią ASA (16,1% vs 8,5%) 2.
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas terapii tikagrelorem należą krwawienia oraz duszność 3. Oba te działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego, ze względu na ich potencjalnie poważne konsekwencje kliniczne.
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Działania niepożądane tikagreloru sklasyfikowano zgodnie z terminologią MedDRA według układów i narządów (SOC) oraz częstości występowania. Częstość określono według standardowych kryteriów: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<10 000) lub nieznana (nie może być oszacowana na podstawie dostępnych danych) 4.
Zaburzenia krwi i powikłania krwotoczne
Ze względu na mechanizm działania tikagreloru, który polega na hamowaniu agregacji płytek krwi, najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są różnego rodzaju krwawienia. Mogą one dotyczyć wielu układów i narządów 5. Powikłania krwotoczne obejmują:
- Krwawienia z układu oddechowego – występują często 6
- Krwotoki z przewodu pokarmowego – występują często 7
- Krwawienia podskórne lub do skóry właściwej – występują często 8
- Krwawienia z układu moczowego – występują często 9
- Krwotok śródczaszkowy – występuje niezbyt często 10
- Krwotok do oka – występuje niezbyt często 11
- Krwotok do ucha – występuje niezbyt często 12
- Krwotok zaotrzewnowy – występuje niezbyt często 13
- Krwawienia do mięśni – występują niezbyt często 14
- Krwawienia z guza – występują niezbyt często 15
Zaburzenia metaboliczne
W trakcie stosowania tikagreloru bardzo często obserwuje się hiperurykemię (podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi) 16. To działanie niepożądane może prowadzić do częstych powikłań w postaci dny moczanowej lub dnawego zapalenia stawów 17.
Zaburzenia układu oddechowego
Duszność stanowi bardzo częste działanie niepożądane podczas leczenia tikagrelorem 18. Jest to istotne obciążenie dla pacjenta, które może ograniczać codzienne funkcjonowanie i wymaga różnicowania z innymi stanami klinicznymi mogącymi powodować duszność.
Zaburzenia układu nerwowego
Często występującymi działaniami niepożądanymi ze strony układu nerwowego są zawroty głowy, omdlenia oraz bóle głowy 19. Dodatkowo zgłaszano zawroty głowy pochodzenia błędnikowego 20. Niezbyt często natomiast występują stany splątania 21.
Zaburzenia układu krążenia
Stosowanie tikagreloru wiąże się z częstym występowaniem niedociśnienia 22. Z nieznaną częstością mogą wystąpić bradyarytmie oraz blok przedsionkowo-komorowy 23.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Poza krwotokami z przewodu pokarmowego, często obserwuje się takie działania niepożądane jak biegunka, nudności, niestrawność oraz zaparcia 24.
Zaburzenia skórne
Często występującymi objawami skórnymi są wysypka oraz świąd 25.
Reakcje nadwrażliwości
Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy 26.
Rzadkie powikłania hematologiczne
Z nieznaną częstością może wystąpić zakrzepowa plamica małopłytkowa 27, stanowiąca poważne powikłanie hematologiczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zaburzenia krwi, krwawienia | Bardzo często | Różnego rodzaju krwawienia związane z mechanizmem działania leku |
| Zakrzepowa plamica małopłytkowa | Częstość nieznana | Rzadkie, ale poważne powikłanie wymagające natychmiastowego leczenia | |
| Łagodne, złośliwe i nieokreślone nowotwory | Krwawienia z guza | Niezbyt często | Krwawienia w obrębie zmian nowotworowych |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość, w tym obrzęk naczynioruchowy | Niezbyt często | Reakcje alergiczne, które mogą obejmować obrzęk twarzy, warg, języka i gardła |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperurykemia | Bardzo często | Podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi |
| Dna moczanowa/Dnawe zapalenie stawów | Często | Bolesne zapalenie stawów związane z podwyższonym poziomem kwasu moczowego | |
| Zaburzenia psychiczne | Splątanie | Niezbyt często | Zaburzenia świadomości i orientacji |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, omdlenia, bóle głowy | Często | Objawy neurologiczne mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie |
| Krwotok śródczaszkowy | Niezbyt często | Krwawienie do mózgu – poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji | |
| Zaburzenia oka | Krwotok do oka | Niezbyt często | Krwawienia w obrębie struktur oka |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Często | Uczucie wirowania związane z zaburzeniami błędnika |
| Krwotok do ucha | Niezbyt często | Krwawienie w obrębie ucha | |
| Zaburzenia serca | Bradyarytmia, blok AV | Częstość nieznana | Zaburzenia rytmu serca o charakterze zwolnionym, blok przewodzenia przedsionkowo-komorowego |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi |
| Krwotok zaotrzewnowy | Niezbyt często | Krwawienie do przestrzeni zaotrzewnowej | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Bardzo często | Uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia układu oddechowego | Krwawienia z układu oddechowego | Często | Krwawienia z dróg oddechowych |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwotok z przewodu pokarmowego, biegunka, nudności, niestrawność, zaparcia | Często | Objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawienia |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Krwawienia podskórne lub do skóry właściwej, wysypka, świąd | Często | Objawy skórne obejmujące wybroczyny, siniaki oraz zmiany skórne alergiczne |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Krwawienia do mięśni | Niezbyt często | Krwawienia w obrębie tkanki mięśniowej |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwawienie z układu moczowego | Często | Krwawienia z dróg moczowych, krwiomocz |
Monitorowanie działań niepożądanych
Ze względu na znaczną częstość występowania działań niepożądanych podczas leczenia tikagrelorem, zwłaszcza powikłań krwotocznych i duszności, konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. W badaniu PLATO stwierdzono większą częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w grupie tikagreloru (7,4%) niż klopidogrelu (5,4%), a w badaniu PEGASUS różnica ta była jeszcze większa (16,1% dla tikagreloru 60 mg z ASA vs 8,5% dla ASA w monoterapii) 28.
Profil bezpieczeństwa tikagreloru wymaga więc regularnej oceny korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawień oraz u tych, u których występuje duszność ograniczająca codzienne funkcjonowanie.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania