Specjalne ostrzeżenia
Dentocaine

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dentocaine

Przed zastosowaniem leku Dentocaine (40 mg + 0,01 mg)/ml roztwór do wstrzykiwań należy podjąć następujące działania przygotowawcze: przeprowadzić dokładny wywiad medyczny z pacjentem, zebrać informacje o aktualnie stosowanym leczeniu, zapewnić ciągły kontakt werbalny z pacjentem podczas zabiegu oraz dysponować przygotowanym sprzętem do resuscytacji na wypadek wystąpienia nagłych powikłań¹.

Szczególna ostrożność w chorobach układu krążenia

U pacjentów z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę leku Dentocaine, zwłaszcza w przypadkach:²

• Zaburzeń tworzenia i przewodzenia impulsów w sercu (szczególnie bloku przedsionkowo-komorowego II i III stopnia oraz znaczącej bradykardii)
• Ostrej, zdekompensowanej niewydolności serca (ostrej zastoinowej niewydolności serca)
• Niedociśnienia tętniczego
• Napadowej tachykardii lub utrwalonych zaburzeń rytmu z szybką czynnością serca
• Niestabilnej dusznicy bolesnej lub niedawnego (mniej niż 6 miesięcy wcześniej) zawału mięśnia sercowego
• Niedawnego (3 miesiące wcześniej) zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego
• Pacjentów stosujących niekardioselektywne beta-adrenolityki (np. propranolol) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego lub ciężkiej bradykardii
• Niekontrolowanego nadciśnienia tętniczego
• Jednoczesnego stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, które mogą nasilać wpływ adrenaliny na układ krążenia

³

Ostrożność w szczególnych stanach chorobowych

Lek Dentocaine należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z:⁴

• Padaczką – wszystkie miejscowe środki znieczulające należy stosować bardzo ostrożnie ze względu na ich potencjalne działanie drgawkotwórcze⁵
• Niedoborem cholinesterazy osoczowej – niedobór ten można podejrzewać, gdy po typowej dawce znieczulającej występują kliniczne objawy przedawkowania, przy wykluczeniu wstrzyknięcia donaczyniowego. W takim przypadku należy zachować szczególną ostrożność przy kolejnym znieczuleniu i zastosować zmniejszoną dawkę⁶
• Chorobą nerek – należy stosować najmniejszą dawkę zapewniającą skuteczne znieczulenie⁷
• Ciężką chorobą wątroby – mimo że 90% artykainy ulega pierwszej inaktywacji przez nieswoiste esterazy osoczowe w tkankach i krwi, należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby⁸
• Miastenią leczoną inhibitorami acetylocholinoesterazy – należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę⁹
• Porfirią – Dentocaine należy stosować u pacjentów z ostrą porfirią wyłącznie w sytuacji braku bezpieczniejszej alternatywy. U wszystkich pacjentów z porfirią należy podjąć odpowiednie środki ostrożności, gdyż lek może wyzwolić objawy choroby¹⁰

Specjalne grupy pacjentów i sytuacje kliniczne

Szczególną ostrożność należy zachować również w następujących przypadkach:

• Pacjenci otrzymujący halotenowe wziewne środki znieczulające – należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę leku Dentocaine¹¹
• Pacjenci leczeni lekami przeciwpłytkowymi/przeciwkrzepliwymi – należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia, które jest bardziej związane z samym zabiegiem niż z lekiem¹²
• Pacjenci w podeszłym wieku – mogą występować podwyższone stężenia leku w osoczu, zwłaszcza po wielokrotnym podaniu. W przypadku konieczności powtórzenia wstrzyknięcia, pacjenta należy ściśle monitorować w celu wczesnego wykrycia objawów względnego przedawkowania. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę¹³

Wskazania do rozważenia preparatu z niższą zawartością adrenaliny

U niektórych pacjentów należy rozważyć zastosowanie preparatu Dentocaine zawierającego niższą dawkę adrenaliny (5 mikrogramów/ml zamiast 10 mikrogramów/ml). Dotyczy to pacjentów z:¹⁴

• Chorobami układu krążenia (np. niewydolnością serca, chorobą wieńcową, przebytym zawałem mięśnia sercowego, zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem w wywiadzie)¹⁵
• Zaburzeniami krążenia mózgowego i udarami w wywiadzie – zaleca się odsunięcie w czasie leczenia stomatologicznego z zastosowaniem artykainy i adrenaliny na okres sześciu miesięcy po udarze ze względu na podwyższone ryzyko nawrotu udaru¹⁶
• Niekontrolowaną cukrzycą – preparat należy stosować ostrożnie ze względu na hiperglikemizujące działanie adrenaliny¹⁷
• Nadczynnością tarczycy – ostrożność wynika z zawartości adrenaliny w preparacie¹⁸
• Guzem chromochłonnym nadnerczy – konieczna jest ostrożność z powodu zawartości adrenaliny¹⁹
• Podatnością na ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania – ostrożność wynika z obecności adrenaliny w preparacie²⁰

Inne specjalne ostrzeżenia

Należy dodatkowo zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Adrenalina może upośledzać przepływ krwi w dziąsłach, co może prowadzić do miejscowej martwicy tkanek²¹
• Po znieczuleniu przewodowym żuchwy zgłaszano bardzo rzadkie przypadki przedłużającego się lub nieodwracalnego uszkodzenia nerwu i utraty smaku²²
• W miejscu objętym stanem zapalnym lub zakażeniem działanie znieczulające leku może być osłabione²³
• Dawkę należy zmniejszyć w przypadku niedotlenienia, hiperkaliemii i kwasicy metabolicznej²⁴
• Istnieje ryzyko przypadkowych urazów (warg, policzków, błony śluzowej i języka) szczególnie u dzieci. Należy poinformować pacjentów o unikaniu żucia gumy i jedzenia do czasu powrotu prawidłowego czucia²⁵

Informacje o substancjach pomocniczych

Dentocaine zawiera:

• Sodu pirosiarczyn (E223) – siarczyn, który w rzadkich przypadkach może wywoływać reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli²⁶
• Sód w ilości mniejszej niż 1 mmol (23 mg) na wkład, co oznacza, że lek uznaje się za praktycznie „wolny od sodu”²⁷

W przypadku ryzyka wystąpienia reakcji alergicznej należy rozważyć zastosowanie innego leku do znieczulenia²⁸.

Środki ostrożności przy podawaniu preparatu Dentocaine

Zagrożenia związane z wstrzyknięciem donaczyniowym

Przypadkowe wstrzyknięcie do naczynia krwionośnego może spowodować nagłe wystąpienie wysokich stężeń adrenaliny i artykainy w krążeniu ogólnoustrojowym. Może to prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak: drgawki, depresja ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia i oddechowego, śpiączka, a w konsekwencji zatrzymanie czynności oddechowej i krążenia²⁹.

Aby upewnić się, że igła nie penetruje naczynia krwionośnego, przed podaniem leku należy wykonać aspirację. Należy pamiętać, że brak krwi w strzykawce nie stanowi całkowitej gwarancji uniknięcia wstrzyknięcia donaczyniowego³⁰.

Zagrożenia związane z wstrzyknięciem do nerwu

Przypadkowe wstrzyknięcie do nerwu może doprowadzić do wstecznego przemieszczenia leku wzdłuż nerwu. Aby tego uniknąć i zapobiec obrażeniom nerwów, należy zawsze delikatnie wycofać igłę, jeśli pacjent zgłasza uczucie podobne do porażenia prądem elektrycznym podczas wkłucia lub gdy wkłucie jest szczególnie bolesne³¹.

W przypadku uszkodzenia nerwu, potencjalna neurotoksyczność chemiczna artykainy może zostać nasilona przez obecność adrenaliny, która upośledza okołonerwowy dopływ krwi i zapobiega miejscowemu wypłukiwaniu artykainy³².