zapalenie wątroby
Zapalenie wątroby (hepatitis) to stan zapalny tkanki wątrobowej, który może być wywołany przez czynniki infekcyjne, toksyczne, autoimmunologiczne lub metaboliczne. Najczęstszymi przyczynami są wirusy hepatotropowe (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), ale zapalenie może być również spowodowane przez alkohol, leki, toksyny, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia metaboliczne.
Objawy zapalenia wątroby mogą obejmować zmęczenie, żółtaczkę, ból brzucha (szczególnie w prawym podżebrzu), nudności, wymioty, utratę apetytu, ciemny mocz i jasny stolec. Wiele przypadków przebiega jednak bezobjawowo lub skąpoobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę i może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby.
Diagnostyka zapalenia wątroby obejmuje badania biochemiczne (AlAT, AspAT, GGTP, fosfataza alkaliczna, bilirubina), serologiczne (markery wirusowe), obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od etiologii – może obejmować leczenie przeciwwirusowe, immunosupresyjne, odstawienie czynnika uszkadzającego lub leczenie objawowe.
Przewlekłe zapalenie wątroby, nieleczone lub oporne na terapię, może prowadzić do włóknienia, marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego (HCC). Profilaktyka obejmuje szczepienia (przeciwko HAV i HBV), unikanie ryzykownych zachowań, odpowiedzialną konsumpcję alkoholu oraz monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących hepatotoksyczne leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Trund 750 mg
Lewetyracetam (lek Trund) w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony na podstawie badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Występują również rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne (pancytopenia, agranulocytoza), immunologiczne (zespół DRESS, anafilaksja), neurologiczne (encefalopatia, złośliwy zespół neuroleptyczny) oraz zaburzenia psychiczne, w tym depresja, agresja i próby samobójcze. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu nasilonego przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu oraz odwracalność łysienia i encefalopatii po odstawieniu leku.
agranulocytoza, anafilaksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, napady częściowe, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, topiramat, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zenaro 5 mg
Lek Zenaro zawierający lewocetyryzynę w dawce 5 mg, będący antagonistą receptorów H1 drugiej generacji, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa z niską częstością działań niepożądanych, które w 91,6% przypadków mają nasilenie łagodne lub umiarkowane. W badaniach klinicznych na 935 dorosłych i młodzieży (12-71 lat) najczęściej obserwowano senność (8,1% vs 3,1% placebo), ból głowy (2,6%), suchość w jamie ustnej (2,6%) oraz zmęczenie (2,5%). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 1%, co jest niższym wynikiem niż w grupie placebo (1,8%). W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u dzieci 6-12 lat, senność występowała u 2,9% pacjentów, co również było istotnie wyższe niż w grupie kontrolnej (0,4%). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, zaparcia) oraz zaburzenia snu były częstsze u najmłodszych dzieci (6 miesięcy – 6 lat).
badanie kliniczne, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból stawów, depresja, drgawki, duszność, działanie niepożądane, działanie sedatywne, farmakoterapia, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lewocetyryzyna, myśl samobójcza, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rozrost prostaty, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka polekowa, zaburzenie psychiczne, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Dali Pharma 1 g
Cefazolina, stosowana w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą infekcje grzybicze, takie jak kandydoza jamy ustnej (częstość ≥1/100 do <1/10) oraz kandydoza narządów płciowych i zapalenie pochwy (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100). Rzadko obserwuje się zaburzenia morfologii krwi (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia) oraz zaburzenia glikemii (hiperglikemia lub hipoglikemia). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne zaburzenia krzepnięcia krwi, szczególnie u pacjentów z niedoborem witaminy K1, niewydolnością wątroby lub nerek. Reakcje alergiczne obejmują wysypki, obrzęk naczynioruchowy, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężkie reakcje skórne (zespół Lyella, Stevens-Johnsona) oraz wstrząs anafilaktyczny z objawami takimi jak obrzęk krtani, tachykardia i hipotensja. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek leczonych wysokimi dawkami, a także zawroty głowy, zaburzenia snu i widzenia barw.
bazofilia, biegunka, cefazolina, drgawki, drożdżyca, duszność, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, granulocytopenia, granulocytoza, hiperglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, leukocytoza, leukopenia, limfocytopenia, monocytoza, morfologia krwi, nefropatia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedobór witaminy K1, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, proteinuria, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie zakrzepowe żył, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Melisana Klosterfrau –
Melisana Klosterfrau to preparat zawierający 62 mg olejków eterycznych z 12 różnych surowców roślinnych w alkoholowym roztworze o wysokiej zawartości etanolu (66,8% obj.). Ze względu na złożony skład i obecność alkoholu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, owrzodzeniami błony śluzowej przewodu pokarmowego, chorobami wątroby (marskość, zapalenie, stłuszczenie), chorobą alkoholową, urazami mózgu, epilepsją, a także u kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz dzieci. Olejki eteryczne mogą wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na rośliny z rodzin jasnotowatych, astrowatych, selerowatych, imbirowatych, mirtowatych, pieprzowatych, goryczkowatych, rutowatych i wawrzynowatych. Preparat nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę ze względu na ryzyko nasilenia stanu zapalnego i wchłaniania alkoholu do krwiobiegu.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciśnienie śródczaszkowe, egzema, epilepsja, lek obniżający ciśnienie, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, napad padaczkowy, olejek eteryczny, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, próg drgawkowy, przepływ mózgowy, reakcja alergiczna, reakcja fototoksyczna, stan zapalny, stłuszczenie wątroby, uraz mózgu, uszkodzenie skóry, zapalenie wątroby, zespół alkoholowy płodu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbis 32 mg
Kandesartan cyleksetylu, dostępny w dawkach 8 mg, 16 mg i 32 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi. W badaniach nad nadciśnieniem tętniczym najczęściej obserwowano zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia układu oddechowego, z częstością ≥1% w porównaniu do placebo. Odsetek rezygnacji z terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 3,1% dla kandesartanu i 3,2% dla placebo. U pacjentów z niewydolnością serca (program CHARM) działania niepożądane obejmowały hiperkaliemię, niedociśnienie i zaburzenia czynności nerek, z wyższym ryzykiem u osób >70 lat, z cukrzycą lub stosujących inhibitory ACE i spironolakton. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia kreatyniny i potasu u tych pacjentów, natomiast u chorych na nadciśnienie bez zaburzeń nerek rutynowe badania nie są konieczne, choć u osób z dysfunkcją nerek kontrola jest wskazana.
agranulocytoza, ból głowy, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, kaszel, kreatynina, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość zatokowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, potas w surowicy, spironolakton, świąd, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nosogardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaxar 2,5 mg
Rywaroksaban, stosowany doustnie w dawce 2,5 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach klinicznych fazy III obejmujących 53103 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, z częstością 4,5% dla krwawień z nosa oraz 3,8% dla krwotoków z przewodu pokarmowego. Odsetek krwawień różni się w zależności od wskazania terapeutycznego, wahając się od 6,8% u pacjentów po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego do 28 na 100 pacjentolat u osób z migotaniem przedsionków. Ryzyko krwawień jest szczególnie podwyższone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz u tych stosujących jednocześnie leki wpływające na hemostazę. Krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, manifestującej się objawami takimi jak osłabienie, bladość, zawroty głowy, a w cięższych przypadkach do niedokrwienia mięśnia sercowego.
aloplastyka stawu, aminotransferazy, antagonista witaminy K, cholestaza, dławica piersiowa, hemostaza, hipoperfuzja, hipowolemia, krwawienie domięśniowe, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z odbytnicy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, powikłanie krwotoczne, profilaktyka udaru, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zapalenie wątroby, zatorowość obwodowa, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpragen 0,5 mg
Alprazolam, jako benzodiazepina, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to senność (około 10% pacjentów), bóle głowy, zaburzenia pamięci, zawroty głowy, ataksja oraz zaburzenia psychiczne takie jak drażliwość, depresja i zaburzenia snu. Istotne jest ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, a także wystąpienia zespołu odstawienia przy nagłym przerwaniu terapii, objawiającego się m.in. skurczami mięśni, wymiotami, drżeniem i konwulsjami. Reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, agresja czy psychozy, występują częściej u osób starszych. Dodatkowo, alprazolam może powodować zaburzenia pamięci, niekorzystne zmiany behawioralne, a także zwiększać ryzyko wypadków drogowych poprzez upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
agranulocytoza, akatyzja, ataksja, benzodiazepina, ciśnienie śródgałkowe, częstomocz, depersonalizacja, derealizacja, dyskineza, dyskomfort w nadbrzuszu, dystonia, hiperprolaktynemia, hiperwentylacja, kołatanie serca, lęk napadowy, moczenie nocne, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niepamięć, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, objawy z odbicia, obrzęk naczynioruchowy, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, reakcja paradoksalna, sedacja, spowolnienie psychoruchowe, szum uszny, tachykardia, uderzenie gorąca, uzależnienie fizyczne, zaburzenie afektywne, zaburzenie erekcji, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie osobowości, zaburzenie poznawcze, zaburzenie seksualne, zaburzenie widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remifemin 0,018 – 0,026 ml
Remifemin, zawierający 0,018-0,026 ml wyciągu z kłącza pluskwicy groniastej na tabletkę, może wywoływać działania niepożądane, w tym rzadkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (dyspepsja, biegunka) oraz reakcje skórne (pokrzywka, świąd, wysypka) i obrzęki (twarzy, obwodowe), wszystkie o częstości występowania rzadkiej (≥1/10 000 do <1/1 000). Odnotowano również rzadkie przypadki przyrostu masy ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną hepatotoksyczność, której częstość występowania nie jest dokładnie określona, ale obejmuje zapalenie wątroby, żółtaczkę oraz nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (podwyższone AST, ALT, GGTP, fosfatazę alkaliczną i bilirubinę).
biegunka, ból w prawym podżebrzu, dyspepsja, ekstrakt z pluskwicy groniastej, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, nieprawidłowe próby wątrobowe, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, pluskwica groniasta, podwyższone enzymy wątrobowe, podwyższony poziom bilirubiny, pokrzywka, pruritus, reakcja alergiczna, uszkodzenie wątroby, wysypka, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvasterol 20 mg
Symwastatyna zawarta w preparacie Simvasterol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS stosowanie dawki 40 mg/dobę przez średnio 5 lat nie różniło się istotnie pod względem działań niepożądanych w porównaniu z placebo, z częstością miopatii poniżej 0,1% oraz podwyższeniem aminotransferaz (>3× ULN) u 0,21% pacjentów. Wysoka dawka 80 mg/dobę wiązała się z istotnie wyższym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg/dobę). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią był podobny do placebo, jednak długoterminowy wpływ na rozwój fizyczny i płciowy pozostaje nieznany.
aminotransferazy, anafilaksja, działanie niepożądane, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 10 mg
Analiza profilu bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvox) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były infekcje górnych dróg oddechowych, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN. Działania niepożądane obejmowały także rzadkie przypadki miopatii, rabdomiolizy, reakcji alergicznych, zaburzeń neurologicznych i skórnych, a także metaboliczne, takie jak hiperglikemia i hipoglikemia. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
aminotransferaza, anafilaksja, anoreksja, atorwastatyna, badanie czynności wątroby, ból stawu, cholestaza, działanie niepożądane, ginekomastia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Febuxostat Solinea 80 mg
Febuksostat, stosowany w leczeniu hiperurykemii i dny moczanowej, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa oparty na danych od 4072 pacjentów przyjmujących dawki od 10 mg do 300 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaostrzenie dny moczanowej, zaburzenia czynności wątroby, biegunka, nudności, ból głowy, wysypka i obrzęk, zwykle o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz reakcje anafilaktyczne, które mogą prowadzić do wstrząsu. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10000 do <1/1000), obejmując szeroki zakres objawów ze strony układu krwiotwórczego, immunologicznego, nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry i innych narządów.
agranulocytoza, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, cukrzyca, dna moczanowa, duszność, dysfagia, eozynofilia, febuksostat, hiperlipidemia, hiperurykemia, jadłowstręt, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kolchicyna, krwiomocz, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedowład połowiczy, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, świąd, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie dny moczanowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dicloberl 100 mg
Dicloberl 100 mg, zawierający diklofenak sodowy, powinien być stosowany z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych, z chorobami współistniejącymi oraz u osób z ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, takich jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić nawet bez objawów ostrzegawczych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią choroby wrzodowej, stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (np. kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, kwas acetylosalicylowy). W przypadku wystąpienia krwawienia lub objawów sugerujących powikłania, takich jak ból w nadbrzuszu, smołowate stolce czy krwawe wymioty, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i konsultacja lekarska.
choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, diklofenak sodowy, hiperlipidemia, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, porfiria wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Bruceloza – Objawy
Bruceloza to zakaźna choroba bakteryjna o szerokim spektrum klinicznym, wywoływana przez bakterie z rodzaju Brucella. Okres inkubacji jest zmienny, najczęściej 2-4 tygodnie, ale może trwać od 5 dni do 6 miesięcy. Około 50% przypadków rozwija się w formie ostrej, charakteryzującej się falującą gorączką do 40-41°C, dreszczami, nocnymi potami, bólami mięśniowo-stawowymi (55-80% pacjentów), zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (70%), a także objawami neuropsychiatrycznymi. Zajęcie układu nerwowego jest rzadkie, ale może prowadzić do neurobrucelozy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i uszkodzeniem nerwów czaszkowych. Inne powikłania obejmują zapalenie wątroby (25-30%), powiększenie śledziony (20-30%), zapalenie najądrzy u mężczyzn (20%) oraz rzadkie zmiany skórne i sercowo-naczyniowe, w tym endocarditis (1%).
bakteria Brucella, bóle mięśniowo-stawowe, bruceloza przewlekła, gorączka falująca, hepatomegalia, neurobruceloza, neuropatia obwodowa, rumień guzowaty, splenomegalia, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie kości i szpiku, zapalenie kręgosłupa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie wątroby, zapalenie wsierdzia, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zylena 10 mg
Lek Zylena zawiera olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej i charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1%) obejmują zaburzenia metaboliczne, takie jak istotny klinicznie przyrost masy ciała (do 64,4% pacjentów po 48 tygodniach terapii z przyrostem ≥7%), hiperlipidemia (wzrost cholesterolu całkowitego ≥6,2 mmol/L i triglicerydów ≥2,26 mmol/L) oraz hiperglikemia (stężenie glukozy ≥7 mmol/L). Ponadto występują objawy ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), kardiologiczne (bradykardia, wydłużenie QTc, rzadko częstoskurcz komorowy i nagła śmierć), a także zaburzenia wątroby (przejściowe zwiększenie aminotransferaz, zapalenie wątroby) i reakcje skórne (wysypka, DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju cukrzycy, w tym powikłań takich jak kwasica ketonowa i śpiączka, oraz na możliwość wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN).
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, BMI, bradykardia, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyslipidemia, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, GGTP, ginekomastia, hiperprolaktynemia, kinaza kreatynowa, kwasica ketonowa, leukopenia, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, triglicerydy, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia glikemii, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Amlessa 8 mg + 10 mg + 2,5 mg
Lek Co-Amlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE), amlodypinę (blokujący kanały wapniowe) oraz indapamid (tiazydopodobny diuretyk), charakteryzuje się profilem działań niepożądanych wynikających z farmakologii poszczególnych składników oraz ich interakcji. Najistotniejszym ryzykiem jest hipokaliemia, której częstość wzrasta wraz z dawką indapamidu: 2% przy dawce 2 mg peryndoprylu + 0,625 mg indapamidu, 4% przy 4 mg + 1,25 mg oraz 6% przy 8 mg + 2,5 mg. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: zawroty głowy, ból głowy, kaszel (typowy dla peryndoprylu), obrzęki (amlodypina), reakcje skórne (świąd, wysypka), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka) oraz zaburzenia elektrolitowe. W tabeli przedstawiono szczegółowy podział działań niepożądanych według układów narządów i częstości występowania dla każdego składnika.
agranulocytoza, bezmocz, częstoskurcz typu torsade de pointes, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilowe zapalenie płuc, glukonian wapnia, hiperkalcemia, hipochloremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagłe zaczerwienienie skóry, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, peryndopryl, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam Aurovitas 500 mg
Levetiracetam Aurovitas, lek przeciwpadaczkowy, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Wśród poważniejszych reakcji odnotowano małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, agranulocytozę, zespół DRESS, reakcje anafilaktyczne, encefalopatię odwracalną po przerwaniu terapii oraz rzadkie przypadki zapalenia trzustki i zespołu Stevensa-Johnsona. Warto podkreślić, że jadłowstręt występuje częściej przy jednoczesnym stosowaniu z topiramatem, a łysienie może ustąpić po odstawieniu leku.
agranulocytoza, ataksja, badanie kontrolowane placebo, choreoatetoza, drgawka, dyskineza, działanie niepożądane lewetyracetamu, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiponatremia, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, napad padaczkowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Eugia
Bortezomib podaje się wyłącznie dożylnie lub podskórnie, z absolutnym zakazem podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Terapia często wiąże się z toksycznością przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty, zaparcia) oraz poważnymi zaburzeniami hematologicznymi, w tym cykliczną trombocytopenią z najniższą liczbą płytek krwi około 11. dnia cyklu. U pacjentów z zaawansowanym szpiczakiem mnogim, gdy wyjściowa liczba płytek jest <75 000/μl, aż 90% doświadcza spadku do ≤25 000/μl, a 14% poniżej 10 000/μl. W przypadku chłoniaka z komórek płaszcza (MCL) stosowanie schematu BzR-CAP wiąże się z wysoką częstością trombocytopenii stopnia ≥3 (56,7% vs 5,8% w R-CHOP). Konieczne jest monitorowanie morfologii krwi przed każdym podaniem, wstrzymanie terapii przy liczbie płytek <25 000/μl (lub ≤30 000/μl przy skojarzeniu z melfalanem i prednizonem) oraz rozważenie przetoczenia płytek. Neutropenia wymaga monitorowania zakażeń i ewentualnego stosowania G-CSF. Profilaktyka przeciwwirusowa jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% w terapii bortezomib+melfalan+prednizon vs 4% bez bortezomibu). Przy skojarzeniu z rytuksymabem należy wykonać badanie HBV i rozważyć profilaktykę przeciwwirusową.
ból neuropatyczny, bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, małopłytkowość, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, parestezja, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profilaktyka przeciwwirusowa, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, śródmiąższowe zapalenie płuc, substrat CYP3A4, szpiczak mnogi, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakażenie HBV, zakażenie wirusem półpaśca, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapina Stada
Olanzapina wymaga ścisłego monitorowania klinicznego, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, gdy poprawa może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach. Nie jest zalecana u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo) w populacji starszych pacjentów (średnia wieku 78 lat) przy dawce średniej 4,4 mg/dobę. Czynniki ryzyka zwiększające śmiertelność to wiek >65 lat, utrudnione połykanie, sedacja, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest skuteczna i może nasilać objawy parkinsonizmu u chorych z chorobą Parkinsona. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza wątrobowa, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, laktaza, lek przeciwpsychotyczny, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późne dyskinezy, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, schizofrenia, sedacja, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tegretol CR 400 400 mg
Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol CR 400, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii. Najczęściej obserwuje się działania ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ataksja, zawroty głowy, senność, podwójne widzenie oraz bóle głowy. W początkowym okresie leczenia mogą wystąpić także nudności, wymioty oraz reakcje alergiczne skórne. Zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia (bardzo często), trombocytopenia i eozynofilia (często), stanowią poważne ryzyko, a rzadko obserwuje się agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną czy pancytopenię. Hiponatremia i zmniejszona osmolarność krwi, wynikające z efektu podobnego do działania ADH, mogą prowadzić do zatrucia wodnego z objawami neurologicznymi. Wśród działań niepożądanych skóry wymienia się pokrzywkę, alergiczne zapalenie skóry oraz bardzo rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, alergiczny odczyn skórny, aplazja czerwonokrwinkowa, ataksja, ból głowy, chłoniak rzekomy, choreoatetoza, dyskineza, eozynofilia, ginekomastia, hiponatremia, hirsutyzm, jałowe zapalenie opon mózgowych, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, karbamazepina, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość wielonarządowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osmolarność krwi, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona krostkowica, pancytopenia, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rogowacenie liszajowate, ruchy mimowolne, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, Tegretol CR, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uspokojenie polekowe, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia pigmentacji skóry, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrucie wodne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Borez 5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Borez, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wskazań terapeutycznych, takich jak przewlekła niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze czy dławica piersiowa. Wśród najczęściej obserwowanych działań u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca bardzo często występuje bradykardia oraz często zaostrzenie niewydolności serca. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i dławicą piersiową bradykardia pojawia się niezbyt często, podobnie jak zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Często obserwuje się zawroty i ból głowy, szczególnie na początku terapii, które ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni. Niezbyt często występują zaburzenia snu, depresja, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, a także osłabienie i kurcze mięśni. Rzadko notuje się omdlenia, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia erekcji oraz zmniejszone wydzielanie łez.
alergiczny nieżyt nosa, astenia, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, hipotensja, koszmary senne, kurcze mięśniowe, łuszczyca, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedosłuch, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, POChP, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, wymioty, zaburzenia erekcji, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół suchego oka, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orilukast 10 mg
Preparat Orilukast zawierający montelukast w dawce 10 mg był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) z astmą, 400 pacjentów z astmą i sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat stosujących formę 5 mg. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałego stosowania do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Często obserwowano również biegunki, nudności, wymioty, podwyższoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypkę, jednak niektóre z tych objawów występowały z podobną częstością w grupie placebo.
anafilaksja, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, kołatanie serca, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, skurcz mięśni, somnambulizm, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Działania niepożądane
Cefotaksym, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które mogą mieć charakter łagodny lub zagrażający życiu. Najpoważniejsze reakcje obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię, eozynofilię, trombocytopenię, neutropenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość hemolityczną. Neurologiczne działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, obejmują drgawki (bardzo często), encefalopatię i mioklonie. Często występują także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i wymioty, a rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się podwyższeniem enzymów (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, a nefrotoksyczność, choć niska, może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, astma, borelioza, cefalosporyna, Clostridioides difficile, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, hepatotoksyczność, kandydoza jamy ustnej, katar sienny, leukopenia, lidokaina, metronidazol, mioklonia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wankomycyna, zakażenie oportunistyczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie otrzewnej, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Movalis 15 mg
Meloksykam, podobnie jak inne NLPZ, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych obejmujących wiele układów i narządów. Długotrwałe stosowanie w dawkach 7,5 lub 15 mg/dobę (badania obejmowały 15 197 pacjentów przez okres do 1 roku) może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia, perforacje, które u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, a także zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza) i nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek). Częstość działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia morfologii krwi, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Aurovitas 800 mg
Darunawir, stosowany w skojarzeniu z rytonawirem lub kobicystatem, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u ponad połowy pacjentów (51,3% dla darunawiru/rytonawiru oraz 66,5% dla darunawiru/kobicystatu). Najczęstsze objawy to biegunka (do 28%), nudności (do 23%), wysypka (do 16%), ból głowy oraz wymioty. Profil bezpieczeństwa jest podobny pomiędzy dawkami 800/100 mg raz na dobę a 600/100 mg dwa razy na dobę, z wyjątkiem częstszych, choć łagodnych nudności u pacjentów wcześniej nieleczonych. Długoterminowa obserwacja (średnio 162,5 tygodnia dla darunawiru/rytonawiru i 58,4 tygodnia dla darunawiru/kobicystatu) nie wykazała nowych istotnych zagrożeń bezpieczeństwa.
biegunka, ból głowy, cukrzyca, darunawir, darunawir rytonawir, darunawir/kobicystat, funkcja wątroby, gorączka, immunosupresja, małopłytkowość, martwica kości, nadwrażliwość na lek, nudności, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, reakcja alergiczna, wymioty, wysypka, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – GlimeHexal 2 2 mg
Glimepiryd, substancja czynna leku GlimeHexal, jest pochodną sulfonylomocznika stosowaną w terapii cukrzycy typu 2. Najważniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, klasyfikowana jako rzadkie zdarzenie (≥1/10 000 do <1/1000), która może mieć ciężki przebieg i wymagać natychmiastowej interwencji. Inne rzadkie działania obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. Ciężka małopłytkowość (<10 000/µl) i plamica małopłytkowa występują z nieznaną częstością i stanowią zagrożenie życia. Reakcje nadwrażliwości, w tym leukoklastyczne zapalenie naczyń i potencjalnie ciężkie reakcje anafilaktyczne, są bardzo rzadkie (<1/10 000). Dodatkowo mogą pojawić się przemijające zaburzenia widzenia, zaburzenia smaku, nudności, wymioty, biegunka oraz rzadkie zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie i niewydolność wątroby.
agranulocytoza, biegunka, ciężka małopłytkowość, cukrzyca typu 2, enzym wątrobowy, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, krzyżowa alergia, lek przeciwcukrzycowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudność, pancytopenia, plamica małopłytkowa, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, świąd, układ krwiotwórczy, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezetrol 10 mg
Ezetrol (ezetymib) w dawce 10 mg jest stosowany w leczeniu hipercholesterolemii zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami hipolipemizującymi, głównie statynami. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących łącznie ponad 14 000 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane występują z częstością porównywalną do placebo i są zwykle łagodne i przemijające. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból brzucha, biegunka, ból mięśni oraz zmęczenie. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥ 3× GGN) występowało u 0,5% pacjentów w monoterapii i 1,3% w terapii skojarzonej ze statyną, a podwyższenie kinazy kreatynowej (CK ≥ 10× GGN) było rzadkie (0,1-0,2%). W badaniach IMPROVE-IT i SHARP nie zaobserwowano istotnego wzrostu ryzyka miopatii, rabdomiolizy, nowotworów czy poważnych zaburzeń wątroby w porównaniu do grup kontrolnych.
AlAT, aminotransferaza, AspAT, ból brzucha, choroba wieńcowa, działanie niepożądane, ezetymib, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, małopłytkowość, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, symwastatyna, terapia skojarzona, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisocard 7,5 mg
Lek Bisocard, zawierający bisoprolol fumaran, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, głównie dotyczące układu sercowo-naczyniowego, nerwowego, oddechowego, żołądkowo-jelitowego oraz skóry i narządów zmysłów. Najczęściej obserwuje się bradykardię (≥1/10), nasilanie niewydolności serca (≥1/100 do <1/10), uczucie ziębnięcia kończyn i niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), a także zawroty głowy i ból głowy (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia snu, depresja, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, osłabienie mięśni i kurcze mięśni (≥1/1000 do <1/100). Rzadko notuje się omdlenia, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia słuchu, zaburzenia potencji oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych (AlAT, AspAT, triglicerydy). Bardzo rzadko występują łysienie, zapalenie spojówek i wysypka łuszczycowa.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk selektywny, Bisocard, bisoprolol fumaran, bradykardia, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, depresja, enzymy wątrobowe, łuszczyca, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia potencji, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tizagelan
Tyzanidyna, będąca agonistą receptorów α2-adrenergicznych, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, bradykardii oraz sedacji. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tyzanidyny z silnymi inhibitorami CYP1A2 (np. fluwoksaminą, cyprofloksacyną) z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia leku w osoczu i poważnych działań niepożądanych. U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 25 ml/min) oraz zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym testów czynności wątroby (comiesięcznie przez pierwsze 4 miesiące przy dawkach ≥ 12 mg). Dawkowanie powinno być dostosowywane ostrożnie i stopniowo, a nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia objawiający się nadciśnieniem z odbicia, tachykardią i hipertonią mięśniową, szczególnie u pacjentów przyjmujących dawki 20-28 mg/dobę przez ≥ 9 tygodni lub stosujących leki narkotyczne.
agonista receptorów alfa2-adrenergicznych, anafilaksja, anoreksja, bradykardia, choroba wieńcowa, cyprofloksacyna, fluwoksamina, halucynacja wzrokowa, hepatotoksyczność, hipertonia, inhibitor CYP1A2, klirens kreatyniny, nadciśnienie z odbicia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, psychoza, reakcja nadwrażliwości, sedacja, senność, tachykardia, tyzanidyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Colchican 0,5 mg
Lek Colchican, zawierający 0,5 mg kolchicyny w tabletce powlekanej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kolchicynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (118 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężkie zaburzenia czynności serca (np. zaawansowana niewydolność serca, niestabilna choroba wieńcowa, ciężkie arytmie, niedawny zawał mięśnia sercowego), ciężkie choroby przewodu pokarmowego (aktywna choroba wrzodowa, zaostrzenia nieswoistych zapaleń jelit, niedrożność), zaawansowane schorzenia wątroby (marskość, aktywne zapalenie, niewydolność) oraz ciężkie zaburzenia czynności nerek, w tym dializowanych pacjentów. Kolchicyna, metabolizowana w wątrobie i wydalana częściowo przez nerki, może kumulować się w organizmie, zwiększając ryzyko toksyczności, w tym mielosupresji i supresji szpiku kostnego, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi (leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna).
agranulocytoza, alergia na laktozę, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, Colchican, cytopenia, działanie mielosupresyjne, inhibitor CYP3A4, kolchicyna, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, miopatia, neuropatia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność przewodu pokarmowego, niestabilna choroba wieńcowa, nieswoiste zapalenia jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, P-glikoproteina, rabdomioliza, supresja szpiku kostnego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketrel 100 mg
Kwetiapina (Ketrel) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obejmujących zarówno często występujące objawy, jak senność, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, jak i poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, rabdomioliza czy ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (wzrost triglicerydów, cholesterolu LDL, spadek HDL) oraz inne, takie jak zwiększenie masy ciała i zmniejszenie hemoglobiny. Działania te wymagają monitorowania parametrów laboratoryjnych i odpowiedniej edukacji pacjenta. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z wytycznymi CIOMS III, co ułatwia ocenę ryzyka w praktyce klinicznej.
ciężkie skórne działanie niepożądane, dysfagia, hiperprolaktynemia, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, toksyczna rozpływna martwica naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka z eozynofilią i objawami układowymi, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zwiększenie stężenia ALT, zwiększenie stężenia cholesterolu, zwiększenie stężenia triglicerydów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Avamina 500 mg
Lek Avamina zawiera chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg w formie tabletek powlekanych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu, występujące bardzo często (≥1/10), zwłaszcza na początku terapii. Zaleca się podawanie metforminy w 2-3 dawkach podzielonych na dobę oraz stopniowe zwiększanie dawki, aby zminimalizować te objawy. Często obserwuje się także zaburzenia smaku (≥1/100 do <1/10), które wpływają na komfort pacjenta, ale nie stanowią poważnego zagrożenia. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa – stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji, zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 prowadzące do niedokrwistości megaloblastycznej, nieprawidłowa czynność wątroby lub zapalenie wątroby oraz reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka) wskazujące na nadwrażliwość na lek.
badanie czynności wątroby, biegunka, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, działanie niepożądane, kwasica mleczanowa, metformina, monitoring działań niepożądanych, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, parametr wątrobowy, pokrzywka, profil działań niepożądanych, reakcja skórna, rumień, świąd, tabletka powlekana, utrata apetytu, witamina B12, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl Supra 215 mg 215 mg
Fenofibrat, stosowany w terapii dyslipidemii, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwuje się objawy żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz wzrost aktywności aminotransferaz (częstość ≥1/100, <1/10), co wymaga regularnej kontroli funkcji wątroby. Istotne jest zwrócenie uwagi na ryzyko zapalenia trzustki, które w badaniu FIELD wystąpiło u 0,8% pacjentów leczonych fenofibratem w porównaniu do 0,5% w grupie placebo (p=0,031). Ponadto, fenofibrat może indukować zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie) oraz rzadkie, ale poważne przypadki rabdomiolizy. W trakcie terapii obserwuje się także zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) i zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być powiązane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 µmol/l.
aminotransferazy, badanie FIELD, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, dysfagia, fenofibrat, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kreatynina, Lipanthyl Supra, miopatia, mocznik, monitorowanie funkcji wątroby, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, włóknienie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calipra 80 mg
Atorwastatyna, substancja czynna Calipra 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z czego 8755 otrzymywało atorwastatynę, a 7311 placebo. Średni czas terapii wynosił 53 tygodnie, a odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% dla atorwastatyny. Najczęściej obserwowanymi zaburzeniami były przemijające, mało nasilone podwyższenia aktywności aminotransferaz (klinicznie istotne u 0,8% pacjentów, przekraczające 3-krotność GGN) oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3-krotności GGN u 2,5% pacjentów, z 0,4% przypadków przekraczających 10-krotność GGN. Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci zakażeń, bez istotnego wpływu na rozwój i dojrzewanie płciowe. Istotnym ryzykiem jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glikemia na czczo ≥ 5,6 mmol/L, BMI > 30 kg/m², podwyższone trójglicerydy czy nadciśnienie tętnicze.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, toczeń układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trójglicerydy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Mylan 40 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania pozakonazolu w zawiesinie doustnej oceniono w badaniach klinicznych na ponad 2400 pacjentach oraz w obserwacjach postmarketingowych. Najczęściej zgłaszanymi ciężkimi działaniami niepożądanymi są nudności (bardzo często, ≥1/10), wymioty, biegunka, gorączka oraz wzrost stężenia bilirubiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność – odnotowano przypadek ciężkiego uszkodzenia wątroby zakończonego zgonem, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród działań hematologicznych często występuje neutropenia, a rzadziej poważne powikłania jak zespół hemolityczno-mocznicowy czy zakrzepowa plamica małopłytkowa. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, występują często, a hiperglikemia i hipoglikemia niezbyt często.
cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie działanie niepożądane, encefalopatia, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerkowa kwasica cewkowa, neuropatia, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezja, pozakonazol, pseudoaldosteronizm, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia przeciwgrzybicza, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, układ narządów, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Desloratadyna – Działania niepożądane
Desloratadyna, lek przeciwhistaminowy II generacji stosowany w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i przewlekłej pokrzywce idiopatycznej, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa przy dawce 5 mg/dobę. Działania niepożądane występują u około 3% pacjentów częściej niż placebo, najczęściej zmęczenie (1,2%), suchość w jamie ustnej (0,8%) oraz bóle głowy (0,6%). W populacji pediatrycznej (12-17 lat) ból głowy występuje u 5,9% leczonych, co jest porównywalne z grupą placebo (6,9%). U dzieci poniżej 2 lat najczęstsze działania niepożądane to biegunka (3,7%), gorączka (2,3%) i bezsenność (2,3%). Szczególną uwagę zwraca zwiększone ryzyko napadów drgawkowych u pacjentów pediatrycznych, z bezwzględnym wzrostem częstości odpowiednio o 37,5/100 000 osobolat (0-4 lata) i 11,3/100 000 osobolat (5-19 lat). Ponadto obserwuje się rzadkie zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, senność, pobudzenie psychoruchowe), psychiczne (omamy, agresja, obniżony nastrój) oraz kardiologiczne (tachykardia, kołatanie serca, wydłużenie odstępu QT).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anafilaksja, arytmia, astenia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, bradykardia, desloratadyna, duszność, działanie niepożądane, gorączka, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, niestrawność, obniżenie nastroju, obrzęk naczynioruchowy, omam, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, populacja pediatryczna, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia bilirubiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enalapril Vitabalans 20 mg
Enalapril Vitabalans w dawce 20 mg, stosowany jako inhibitor ACE, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęściej obserwowanych należą: nieostre widzenie (≥ 1/10), suchy kaszel (≥ 1/10), zawroty głowy (≥ 1/10), osłabienie (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), bóle głowy (≥ 1/100), duszność (≥ 1/100), bóle w klatce piersiowej i zaburzenia rytmu serca (≥ 1/100), a także hiperkaliemia i podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy (≥ 1/100). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Wśród działań niepożądanych wymagających szczególnej uwagi znajdują się obrzęk naczynioruchowy z ryzykiem obturacji dróg oddechowych, hipotensja, zwłaszcza ortostatyczna, oraz zaburzenia funkcji nerek, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, depresja szpiku kostnego, dusznica bolesna, enalaprylu maleinian, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, limfadenopatia, martwica wątroby, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzód trawienny, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acitren 25 mg
Acitren, zawierający acytretynę w dawkach 10 mg i 25 mg, jest retinoidem stosowanym w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy. Lek ten posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, w tym nadwrażliwość na acytretynę, inne retynoidy lub substancje pomocnicze. Ze względu na silne działanie teratogenne, Acitren jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji – wymagana jest antykoncepcja przez 4 tygodnie przed, w trakcie terapii oraz przez 3 lata po jej zakończeniu. Ponadto lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią z uwagi na przenikanie acytretyny do mleka matki. Należy również unikać stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz u osób z przewlekłą hiperlipidemią, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, w tym powikłań sercowo-naczyniowych.
acytretyna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hiperwitaminoza A, łuszczyca, metotreksat, nadwrażliwość na lek, reakcja nadwrażliwości, retynoid, rzekomy guz mózgu, substancja czynna, tetracyklina, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvagen 20 mg
Atorvagen, zawierający atorwastatynę wapniową trójwodną, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, klasyfikowane od bardzo rzadkich (<1/10 000) do częstych (1-10%). Najczęściej obserwuje się podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3x ULN u 2,5%, >10x ULN u 0,4%), co jest odwracalne i zależne od dawki. Do częstych działań należą m.in. zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, ból głowy, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Rzadziej występują małopłytkowość, neuropatia obwodowa, zapalenie wątroby, miopatia, rabdomioliza, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) i anafilaksja. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rabdomiolizy i niewydolności wątroby, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa trójwodna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvalipin 40 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla statyn, potwierdzony badaniami klinicznymi i nadzorem farmakoterapeutycznym. W badaniu obejmującym 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% placebo). Najczęstsze objawy to łagodne, przemijające podwyższenie aktywności aminotransferaz (0,8% z >3x ULN) oraz kinazy kreatynowej (2,5% z >3x ULN, 0,4% z >10x ULN). Do istotnych klinicznie należą zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, od mialgii po rzadką rabdomiolizę i immunozależną miopatię martwiczą. Ponadto obserwuje się hiperglikemię (często), hipoglikemię i zmiany masy ciała (niezbyt często), a także reakcje skórne od łagodnych (pokrzywka, świąd) po ciężkie, zagrażające życiu (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Profil bezpieczeństwa u dzieci (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, bezsenność, cholestaza, cukrzyca, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia gravis, miastenia oka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, szum uszny, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atoris 80 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA stosowany w leczeniu zaburzeń lipidowych, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów oraz doświadczeniach postmarketingowych. W badaniach tych 5,2% pacjentów leczonych atorwastatyną przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3-krotnej normy u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości przekraczające 10-krotność normy. Działania niepożądane obejmują również rzadkie, ale poważne stany, takie jak rabdomioliza, miopatia immunozależna, reakcje anafilaktyczne oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona).
aktywność CK, aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, badanie kliniczne, cholestaza, cukrzyca typu 2, defekacja, dyspepsja, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parametr laboratoryjny, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, reakcja alergiczna, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny