Działania niepożądane
Torvalipin 40 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla statyn, potwierdzony badaniami klinicznymi i nadzorem farmakoterapeutycznym. W badaniu obejmującym 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% placebo). Najczęstsze objawy to łagodne, przemijające podwyższenie aktywności aminotransferaz (0,8% z >3x ULN) oraz kinazy kreatynowej (2,5% z >3x ULN, 0,4% z >10x ULN). Do istotnych klinicznie należą zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, od mialgii po rzadką rabdomiolizę i immunozależną miopatię martwiczą. Ponadto obserwuje się hiperglikemię (często), hipoglikemię i zmiany masy ciała (niezbyt często), a także reakcje skórne od łagodnych (pokrzywka, świąd) po ciężkie, zagrażające życiu (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Profil bezpieczeństwa u dzieci (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
- Działania niepożądane leku Torvalipin
- Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa
- Biochemiczne markery bezpieczeństwa
- Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych
- Szczegółowe ryzyko działań niepożądanych
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia wątroby
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia skórne
- Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
- Inne istotne działania niepożądane
- Raportowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Torvalipin
Atorwastatyna, substancja czynna preparatu Torvalipin, należy do grupy inhibitorów reduktazy HMG-CoA (statyn). Podobnie jak inne leki z tej grupy, atorwastatyna charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa
Dane z badań klinicznych wskazują, że wśród 16 066 pacjentów przyjmujących atorwastatynę przez średnio 53 tygodnie, 5,2% osób przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa atorwastatyny został ustalony na podstawie wyników badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek.2
Biochemiczne markery bezpieczeństwa
U pacjentów stosujących atorwastatynę obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, które było zazwyczaj łagodne, przemijające i nie wymagało przerwania terapii. Istotne klinicznie (>3 razy powyżej górnej granicy normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Zmiany te były zależne od wielkości dawki i miały charakter odwracalny u wszystkich pacjentów.3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>3
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy powyżej górnej granicy normy) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co odpowiada wynikom uzyskanym dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Znaczne zwiększenie aktywności CK (>10 razy powyżej górnej granicy normy) wystąpiło u 0,4% pacjentów leczonych atorwastatyną.3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę i wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>4
Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych atorwastatyny została sklasyfikowana według następujących kategorii:<sup data-drug="Torvalipin" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą zasadą: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1 000, <1/100); rzadko (≥1/10 000, 5
- Często: ≥1/100, <1/10
- Niezbyt często: ≥1/1 000, <1/100
- Rzadko: ≥1/10 000, <1/1 000
- Bardzo rzadko: ≤1/10 000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Stan zapalny górnych dróg oddechowych |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Nadwrażliwość na składniki preparatu |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższone stężenie glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżone stężenie glukozy we krwi | |
| Zwiększenie masy ciała, jadłowstręt | Niezbyt często | Przyrost masy ciała lub utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często | Nieprzyjemne, przerażające sny |
| Bezsenność | Niezbyt często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie głowy |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Parestezje | Niezbyt często | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | |
| Niedoczulica | Niezbyt często | Zmniejszenie wrażliwości na bodźce dotykowe | |
| Zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | Zmienione odczuwanie smaku, zaburzenia pamięci | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Miastenia gravis | Częstość nieznana | Autoimmunologiczna choroba powodująca osłabienie mięśni |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne nieprawidłowości widzenia | |
| Miastenia oka | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Częściowa lub całkowita utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bóle gardła i krtani | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie gardła i krtani |
| Krwawienie z nosa | Często | Krwotok z jamy nosowej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Często | Utrudnione oddawanie stolca |
| Wzdęcia | Często | Nadmierne gromadzenie gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Dyspepsja | Często | Zaburzenia trawienia, niestrawność | |
| Nudności, biegunka | Często | Mdłości, zwiększona częstość wypróżnień lub luźne stolce | |
| Wymioty, ból w górnej i dolnej części brzucha, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej, zapalenie trzustki | Niezbyt często | Wydalanie treści żołądkowej przez usta, dolegliwości bólowe brzucha, cofanie się treści żołądkowej, zapalenie trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Cholestaza | Rzadko | Zaburzenie przepływu żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Poważne upośledzenie funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często | Swędząca wysypka, utrata włosów |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Obrzęk podskórny, często w obrębie twarzy i gardła | |
| Wysypka pęcherzowa | Rzadko | Wysypka z tworzeniem pęcherzy | |
| Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie tkanki mięśniowej |
| Bóle stawów | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów | |
| Bóle kończyn | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie kończyn | |
| Skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często | Mimowolne skurcze mięśni, obrzęk w obrębie stawów, ból w okolicy lędźwiowej | |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w obrębie szyi, osłabienie mięśni | |
| Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśni | Rzadko | Choroby mięśni, w tym możliwy rozpad mięśni i uszkodzenie nerek | |
| Problemy dotyczące ścięgien, czasami powikłane zerwaniem ścięgna | Rzadko | Zaburzenia w obrębie ścięgien, możliwe pęknięcie ścięgna | |
| Zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko | Zespół objawów przypominających toczeń rumieniowaty układowy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Immunozależna miopatia martwicza | Nieznana | Rzadkie schorzenie mięśni o podłożu autoimmunologicznym |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Niezbyt często | Ogólne pogorszenie samopoczucia |
| Osłabienie | Niezbyt często | Zmniejszenie siły lub energii | |
| Bóle w klatce piersiowej | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w obrębie klatki piersiowej | |
| Obrzęki obwodowe | Niezbyt często | Gromadzenie się płynu w tkankach obwodowych (np. kończynach) | |
| Zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Uczucie wyczerpania, podwyższona temperatura ciała | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często | Odchylenia w laboratoryjnych wskaźnikach funkcji wątroby |
| Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej we krwi | Często | Podwyższony poziom CK, wskaźnika uszkodzenia mięśni | |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Wykrycie leukocytów w analizie moczu |
Szczegółowe ryzyko działań niepożądanych
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Jednym z najistotniejszych klinicznie potencjalnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem statyn, w tym atorwastatyny, są zaburzenia mięśniowo-szkieletowe. Obejmują one szerokie spektrum objawów, od łagodnych bólów mięśniowych (mialgia), które występują stosunkowo często, po ciężkie i potencjalnie zagrażające życiu stany takie jak rabdomioliza (występująca rzadko).6
Szczególnej uwagi klinicznej wymagają:
- Miopatia – choroba mięśni objawiająca się osłabieniem i bólem
- Zapalenie mięśni (myositis) – stan zapalny tkanki mięśniowej
- Rabdomioliza – ciężki stan związany z rozpadem mięśni prążkowanych, mogący prowadzić do ostrej niewydolności nerek
- Immunozależna miopatia martwicza – rzadkie schorzenie o podłożu autoimmunologicznym
Zaburzenia wątroby
Tak jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, podczas terapii atorwastatyną może dochodzić do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych. Obserwowane zmiany mają zazwyczaj charakter łagodny i przemijający, ale w rzadkich przypadkach mogą rozwinąć się poważniejsze schorzenia, takie jak zapalenie wątroby (niezbyt często), cholestaza (rzadko) czy nawet niewydolność wątroby (bardzo rzadko).7
Zaburzenia endokrynologiczne
W trakcie leczenia atorwastatyną raportowano występowanie zaburzeń metabolicznych, w tym hiperglikemii (często), hipoglikemii (niezbyt często) oraz zwiększenia masy ciała (niezbyt często). Warto zwrócić uwagę, że terapia statynami może być związana z rozwojem cukrzycy, której częstość występowania zależy od obecności czynników ryzyka, takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze.30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze).”>8
Zaburzenia skórne
Atorwastatyna może wywoływać różnorodne reakcje skórne. Większość z nich ma charakter łagodny i obejmuje pokrzywkę, wysypkę i świąd (niezbyt często). W rzadkich przypadkach mogą jednak wystąpić poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka.9
Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych atorwastatyny u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. W badaniach klinicznych trwających trzy lata nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w tej grupie wiekowej były zakażenia, niezależnie od związku przyczynowego z lekiem.10
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera informacje o 520 dzieciach leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Torvalipin" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 11
Inne istotne działania niepożądane
W trakcie leczenia statynami, w tym atorwastatyną, zgłaszano również inne działania niepożądane, takie jak:30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze).”>12
- Zaburzenia seksualne – różnego rodzaju dysfunkcje seksualne
- Depresja – obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zmniejszenie energii
- Śródmiąższowa choroba płuc – rzadkie powikłanie, występujące szczególnie podczas długotrwałego leczenia
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Działania niepożądane można także zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania