wiązanie z białkami osocza
Wiązanie z białkami osocza to zjawisko farmakologiczne polegające na odwracalnym łączeniu się leków lub innych substancji z białkami obecnymi w osoczu krwi. Najważniejszymi białkami wiążącymi leki są albuminy oraz α1-kwaśna glikoproteina, choć w procesie tym mogą uczestniczyć również lipoproteiny i globuliny.
Stopień wiązania z białkami osocza wpływa na biodostępność, dystrybucję i eliminację leków. Tylko niezwiązana (wolna) frakcja leku jest farmakologicznie aktywna i może przenikać przez błony komórkowe, oddziaływać z receptorami i ulegać metabolizmowi. Leki silnie wiążące się z białkami (>90%) charakteryzują się zazwyczaj dłuższym czasem półtrwania, mniejszą objętością dystrybucji i wolniejszą eliminacją.
Wiązanie z białkami osocza ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście interakcji lekowych. Leki konkurujące o te same miejsca wiązania mogą wypierać się wzajemnie, prowadząc do zwiększenia stężenia wolnej frakcji i potencjalnego nasilenia działania lub toksyczności. Zjawisko to jest szczególnie ważne u pacjentów z hipoalbuminemią, niewydolnością nerek, wątroby lub w stanach patologicznych zmieniających stężenie białek osocza.
W praktyce klinicznej parametr wiązania z białkami osocza jest uwzględniany przy ustalaniu dawkowania, szczególnie leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Monitorowanie stężenia całkowitego i wolnego leku może być niezbędne w przypadku substancji silnie wiążących się z białkami, zwłaszcza przy współistnieniu czynników modyfikujących to wiązanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tamsulosin Aurovitas 400 mcg
Tamsulosyna chlorowodorek, substancja czynna leku Tamsulosin Aurovitas, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym, z Tmax około 6 godzin po pojedynczej dawce podanej po obfitym posiłku. Farmakokinetyka jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach regularnego stosowania, przy czym Cmax w stanie stacjonarnym jest o około 66% wyższe niż po dawce pojedynczej. Lek wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza oraz niewielką objętość dystrybucji (~0,2 l/kg), co wskazuje na ograniczone przenikanie do tkanek pozanaczyniowych. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin po pojedynczej dawce i wydłuża się do około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Wchłanianie tamsulosyny jest spowolnione przez spożycie posiłków, dlatego zaleca się podawanie leku zawsze po tym samym posiłku, najlepiej po śniadaniu, aby zapewnić stabilne stężenia w osoczu i przewidywalny efekt terapeutyczny.
aktywność farmakologiczna, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, enzymy mikrosomalne wątroby, farmakokinetyka tamsulosyny, faza eliminacji, inhibitory enzymów, izoenzymy cytochromu P450, krążenie ogólnoustrojowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tamsulosyna chlorowodorek, Tmax, wchłanianie substancji czynnej, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Prostamnic 0,4 mg
Przedawkowanie chlorowodorku tamsulosyny, selektywnego antagonisty receptorów α1-adrenergicznych, prowadzi do istotnego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, co jest głównym zagrożeniem klinicznym. Dominującym objawem jest ostra hipotensja, której nasilenie zależy od dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta. Towarzyszą jej tachykardia odruchowa, zawroty głowy, omdlenia, bladość skóry oraz potliwość, wynikające z mechanizmów kompensacyjnych i niedostatecznego ukrwienia mózgu. Warto podkreślić, że objawy te mogą mieć nasilenie od łagodnego do ciężkiego, a krytyczne zmniejszenie perfuzji mózgowej może prowadzić do utraty przytomności.
antagonista receptorów α1-adrenergicznych, bladość skóry, chlorowodorek tamsulosyny, czynność nerek, dializa, hipotensja ostra, leczenie objawowe, lek wazopresyjny, naczynie krwionośne, niedokrwienie mózgu, objętość krwi krążącej, obniżenie ciśnienia tętniczego, parametr życiowy, pasaż jelitowy, perfuzja mózgowa, płukanie żołądka, powrót żylny, środek przeczyszczający, tachykardia odruchowa, układ krążenia, utrata przytomności, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aripilek 10 mg
Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej leku Aripilek, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, obserwowane zarówno u dorosłych (dawki do 1260 mg), jak i u dzieci (dawki do 195 mg). Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia neurologiczne (letarg, senność, przejściowa utrata świadomości, objawy pozapiramidowe), kardiologiczne (tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego) oraz ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). Mimo wysokich dawek nie odnotowano przypadków śmiertelnych. W populacji pediatrycznej dominują objawy neurologiczne, natomiast u dorosłych obserwuje się także istotne objawy sercowo-naczyniowe i pokarmowe.
akatyzja, arypiprazol, drożność dróg oddechowych, drżenie, hemodializa, letarg, monitorowanie EKG, nadciśnienie tętnicze, objawy neurologiczne, objawy pozapiramidowe, przedawkowanie arypiprazolu, stężenie leku w osoczu, sztywność mięśniowa, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia ruchowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zarixa 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu ZARIXA (2,5 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania leku z posiłkiem. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością (CV 30-40%). Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 l. Eliminacja odbywa się poprzez metabolizm (ok. 2/3 dawki) i wydalanie nerkowe (1/3 dawki w postaci niezmienionej), z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2J2 oraz transportu przez P-gp i Bcrp. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób, wydłużając się do 11-13 godzin u osób starszych. Klirens ogólnoustrojowy to około 10 l/h, co wskazuje na niski klirens leku.
AUC, białko BCRP, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, Cmax, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, przewód pokarmowy, rywaroksaban, Vss, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zdarzenie zakrzepowe, zgłębnik żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Bortezomib Reddy (3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne, które różnią się w zależności od drogi podania (dożylna IV vs podskórna SC), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stężenia maksymalne (Cmax) wynosiły odpowiednio 57 ng/ml i 112 ng/ml, a po kolejnych dawkach utrzymywały się w zakresie 67-106 ng/ml (1,0 mg/m²) oraz 89-120 ng/ml (1,3 mg/m²). Podanie podskórne dawki 1,3 mg/m² skutkowało znacząco niższym Cmax (20,4 ng/ml) w porównaniu do dożylnego (223 ng/ml), przy zachowaniu równoważnej całkowitej ekspozycji (AUClast wskaźnik 0,99). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~83%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z powstaniem nieaktywnych metabolitów po deboronacji. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny (40-193 h), a klirens po pierwszej dawce jest wyższy (102-112 l/h) niż po kolejnych (15-32 l/h).
Badania kliniczne wykazały, że łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na farmakokinetykę bortezomibu, natomiast umiarkowane i ciężkie zaburzenia powodują około 60% wzrost ekspozycji (AUC), co wymaga redukcji dawki i monitorowania. W przypadku zaburzeń czynności nerek (CrCL od ≥60 do <20 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów dializowanych farmakokinetyka leku (AUC i Cmax) pozostaje porównywalna, nie wymaga więc modyfikacji dawkowania. U dzieci i młodzieży (2-16 lat) z ostrą białaczką limfoblastyczną lub mieloblastyczną klirens bortezomibu (średnia geometryczna 7,79 l/h/m²) oraz inne parametry farmakokinetyczne są podobne do dorosłych po uwzględnieniu powierzchni ciała, a wiek, masa ciała i płeć nie mają istotnego wpływu na klirens.
AUC, biorównoważność, bortezomib, Cmax, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, pacjent dializowany, podanie dożylne, podanie podskórne, powierzchnia ciała, redukcja dawki, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka zawiera walsartan (320 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), które wykazują interakcje farmakokinetyczne, głównie zmniejszenie dostępności układowej hydrochlorotiazydu o około 30%, bez istotnego wpływu na walsartan. Walsartan charakteryzuje się biodostępnością 23%, Tmax 2-4 godziny, silnym wiązaniem z białkami osocza (94-97%) i eliminacją głównie z kałem (83%) oraz moczem (13%). Hydrochlorotiazyd ma biodostępność 70%, Tmax około 2 godziny, umiarkowane wiązanie z białkami (40-70%) i jest wydalany głównie z moczem (>95%). Pokarm znacząco obniża ekspozycję walsartanu (AUC o 40%, Cmax o 50%), ale nie wpływa klinicznie na jego skuteczność, natomiast wpływ na hydrochlorotiazyd jest minimalny. Okres półtrwania wynosi około 6 godzin dla walsartanu i 6-15 godzin dla hydrochlorotiazydu.
bierna filtracja, biodostępność, biotransformacja, działanie hipotensyjne, erytrocyty, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kinetyka eliminacji, klirens, klirens nerkowy, klirens układowy, nadciśnienie tętnicze, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w surowicy, walsartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zarixa 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Zarixa, charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością (CV 30-40%), szybkim wchłanianiem (Cmax w 2-4 h) i wysoką biodostępnością doustną (80-100% dla dawki 10 mg). Wchłanianie jest niemal całkowite, a podanie z pokarmem nie wpływa na AUC ani Cmax dla dawki 10 mg. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss ok. 50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od CYP. Eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie przez kał, a klirens ogólnoustrojowy wynosi około 10 l/h. Okres półtrwania wynosi 5-9 h u młodych osób i 11-13 h u osób starszych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po dawce 10 mg raz na dobę stężenia maksymalne i minimalne wynoszą odpowiednio 101 (7-273) oraz 14 (4-51) µg/l.
AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, dysfagia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, profil farmakokinetyczny, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Medical Valley 15 mg
Lenalidomid, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów S(-) (56%) i R(+) (44%), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin. Zarówno Cmax, jak i pole pod krzywą (AUC) rosną proporcjonalnie do dawki, a lek nie kumuluje się przy wielokrotnym podawaniu. Spożycie posiłków, zwłaszcza bogatych w tłuszcze, obniża AUC o około 20% i Cmax o około 50%, jednak w badaniach klinicznych lenalidomid stosowano niezależnie od posiłków. Lenalidomid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Metabolizm jest minimalny, a lek nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450 ani transporterów błonowych, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Wchłanianie i farmakokinetyka lenalidomidu są podobne u pacjentów z różnymi chorobami hematologicznymi oraz u osób w różnym wieku, choć zaleca się ostrożność i monitorowanie funkcji nerek u osób starszych.
aktywne wydzielanie nerkowe, AUC, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, choroba nerek w fazie końcowej, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cytochrom P450, eliminacja nerkowa, enzymy CYP, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodna niewydolność wątroby, lenalidomid, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, OATP, okres półtrwania, stężenie leku w osoczu, szpiczak mnogi, transportery MRP, transportery OCT, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Topotecan medac 1 mg/ml
Topotekan podawany dożylnie w dawkach 0,5-1,5 mg/m² pc. w 30-minutowym wlewie przez 5 dni charakteryzuje się wysokim klirensem osoczowym wynoszącym 62 l/h (SD 22), co odpowiada około 2/3 przepływu wątrobowego, oraz dużą objętością dystrybucji około 132 l (SD 57), wskazującą na znaczne przenikanie do tkanek. Okres półtrwania leku jest stosunkowo krótki i wynosi 2-3 godziny, a farmakokinetyka jest liniowa z proporcjonalnym wzrostem pola pod krzywą stężenia w osoczu (AUC) wraz ze wzrostem dawki. Wiązanie topotekanu z białkami osocza jest niskie (około 35%), a dystrybucja między komórkami krwi i osoczem jest niemal jednorodna. Metabolizm leku jest ograniczony (<10% eliminacji) i obejmuje hydrolizę pierścienia laktonowego oraz powstawanie N-demetylowej pochodnej o podobnej lub mniejszej aktywności biologicznej. Wydalanie zachodzi głównie przez nerki (51% dawki w moczu jako topotekan, 3% jako N-demetylowa pochodna), z mniejszym udziałem wydalania z kałem (18% dawki). Topotekan nie wykazuje istotnej inhibicji izoenzymów cytochromu P-450 ani enzymów cytoplazmatycznych.
białaczka, biotransformacja, cisplatyna, cytochrom P-450, farmakokinetyka liniowa, guz lity, hydroliza pierścienia laktonowego, interakcja farmakokinetyczna, klirens osoczowy, klirens topotekanu, O-glukuronidacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, pacjent pediatryczny, pochodna N-demetylowa, terapia przeciwnowotworowa, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, właściwości inhibicyjne, wlew dożylny, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Flucytozyna – Właściwości farmakokinetyczne
Flucytozyna, będąca pochodną pirymidyny i substancją czynną leku Ancotil (10 mg/ml, roztwór do infuzji), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie ≥90%, a stężenia w osoczu po podaniu doustnym są porównywalne z tymi po dożylnej infuzji. Objętość dystrybucji wynosi około 0,78-0,88 l/kg, a brak wiązania z białkami osocza umożliwia dobrą penetrację do płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego i otrzewnowego, gdzie osiąga około 75% stężenia surowiczego. Minimalne stężenie terapeutyczne w osoczu wynosi 20-25 μg/ml, natomiast stężenia powyżej 100-120 μg/ml zwiększają ryzyko działań niepożądanych. Flucytozyna jest niemal całkowicie wydalana przez nerki w postaci niezmienionej, co wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, u których okres półtrwania może ulec wydłużeniu.
biodostępność, działanie niepożądane, flucytozyna, infuzja dożylna, monitorowanie stężenia leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, pochodna pirymidyny, populacja pediatryczna, roztwór do infuzji, stężenie flucytozyny, substancja przeciwgrzybicza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pluskwicy groniastej – Właściwości farmakokinetyczne
Wyciąg z kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa (L.) Nutt., rhizoma), będący głównym składnikiem aktywnym produktu leczniczego Klimadynon w dawce 2,8 mg, nie posiada dostępnych danych farmakokinetycznych. Pomimo stosowania suchego ekstraktu o współczynniku DER natywny 5-10:1, ekstrakt ten nie był poddany badaniom określającym jego wchłanianie, dystrybucję, metabolizm ani wydalanie. Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 58% V/V, jednak brak jest informacji dotyczących biodostępności, okresu półtrwania czy stopnia wiązania z białkami osocza dla składników aktywnych zawartych w preparacie Klimadynon.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flumycon 100 mg
Flukonazol, substancja czynna leku Flumycon, wykazuje wysoką biodostępność doustną (>90%) oraz szybkie osiąganie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w zakresie 0,5-1,5 godziny po podaniu. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę lub nawet raz na tydzień. Lek charakteryzuje się liniową farmakokinetyką, niskim wiązaniem z białkami osocza (11-12%) oraz dużą objętością dystrybucji zbliżoną do całkowitej objętości wody ustrojowej, co przekłada się na dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 80% stężenia osoczowego) oraz wysokie stężenia w skórze i paznokciach (np. 73 μg/g w warstwie rogowej po 12 dniach terapii 50 mg/dobę). Flukonazol jest wydalany głównie przez nerki (około 80% w postaci niezmienionej), a jego klirens jest proporcjonalny do klirensu kreatyniny, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek (GFR <20 mL/min okres półtrwania wydłuża się do 98 godzin). Metabolizm flukonazolu jest minimalny (11% metabolitów w moczu), a lek działa jako umiarkowany inhibitor CYP2C9 i CYP3A4 oraz silny inhibitor CYP2C19.
biodostępność, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, flukonazol, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą AUC, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, stężenie w plwocinie, stężenie w skórze, warstwa rogowa, wiązanie z białkami osocza, zabieg nerkozastępczy, zaburzenie czynności nerek, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przedawkowanie – Maxon 100 mg
Przedawkowanie syldenafilu, substancji czynnej leku Maxon 100 mg, prowadzi do nasilenia i zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych, takich jak bóle głowy, uderzenia gorąca, zawroty głowy, dolegliwości dyspeptyczne, uczucie zatkanego nosa oraz zmiany widzenia. Objawy te obserwowano już przy dawce 200 mg, czyli dwukrotności maksymalnej zalecanej dawki, przy czym dawka 200 mg nie zwiększała efektywności terapeutycznej, a jedynie ryzyko działań niepożądanych. Badania kliniczne wykazały, że nawet dawki do 800 mg (ośmiokrotność dawki terapeutycznej) powodują podobne objawy, ale o większym nasileniu i częstotliwości.
ból głowy, dawka terapeutyczna, dolegliwość dyspeptyczna, działanie niepożądane, farmakokinetyka syldenafilu, hemodializa, klirens substancji czynnej, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, niedrożność nosa, niewyraźne widzenie, postępowanie medyczne, syldenafil, uderzenie gorąca, układ sercowo-naczyniowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie percepcji kolorów, zaburzenie widzenia, zawrót głowy