Właściwości farmakokinetyczne cefuroksymu

Lek Furocef zawiera substancję czynną cefuroksym w postaci cefuroksymu aksetylu. Tabletki powlekane 500 mg zawierają 500 mg cefuroksymu, co odpowiada 601,43 mg cefuroksymu aksetylu. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego leku, istotne z klinicznego punktu widzenia.¹

Wchłanianie cefuroksymu

Po podaniu doustnym cefuroksymu aksetyl ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego, a następnie jest szybko hydrolizowany w błonie śluzowej jelita i we krwi. W wyniku tego procesu do krwiobiegu uwalniany jest wolny cefuroksym. Najlepsze wchłanianie leku następuje, gdy jest on podany krótko po posiłku.²

Po podaniu cefuroksymu aksetylu w postaci tabletek, maksymalne stężenia w surowicy występują po około 2,4 godziny od przyjęcia leku, gdy jest on podawany razem z pokarmem. Wartości tych stężeń zależą od dawki i wynoszą:³

Istotne jest rozróżnienie pomiędzy postaciami leku. Szybkość wchłaniania cefuroksymu z zawiesiny jest zmniejszona w porównaniu z tabletkami, co prowadzi do późniejszego i mniejszego stężenia maksymalnego w surowicy oraz do zmniejszonej biodostępności (o 4 do 17%). Należy podkreślić, że cefuroksymu aksetyl w postaci zawiesiny doustnej nie jest biorównoważny z tabletkami, dlatego nie można zastępować jednej postaci leku drugą, przeliczając dawki wprost miligramy na miligramy.⁴

Farmakokinetyka cefuroksymu wykazuje liniowość w całym zakresie dawkowania doustnego od 125 mg do 1000 mg. Przy powtarzanym podawaniu dawek 250-500 mg nie obserwuje się kumulacji leku.⁵

Dystrybucja cefuroksymu

Cefuroksym wiąże się z białkami osocza w zakresie 33-50%, w zależności od zastosowanej metodologii pomiaru. Po podaniu pojedynczej dawki 500 mg cefuroksymu aksetylu w postaci tabletek, pozorna objętość dystrybucji wynosiła 50 l (współczynnik zmienności 28%).⁶

Cefuroksym wykazuje dobrą penetrację do tkanek. Stężenia przekraczające minimalne stężenia hamujące dla powszechnie występujących bakterii mogą zostać osiągnięte w następujących tkankach i płynach ustrojowych:⁷

• Migdałki – lek osiąga stężenia terapeutyczne umożliwiające zwalczanie typowych patogenów migdałkowych
• Tkanka zatok przynosowych – odpowiednia penetracja umożliwia leczenie zapaleń zatok
• Błona śluzowa oskrzeli – istotne w terapii zakażeń dolnych dróg oddechowych
• Kości – penetracja umożliwiająca leczenie zakażeń kostnych
• Płyn opłucnowy – osiągane są stężenia terapeutyczne
• Płyn stawowy i maź stawowa – co ma znaczenie w leczeniu zakażeń stawowych
• Płyn otrzewnowy – istotne w zakażeniach jamy brzusznej
• Żółć – lek dobrze przenika do dróg żółciowych
• Plwocina – osiągane są stężenia terapeutyczne
• Ciało szkliste – możliwość penetracji do struktur oka

Dodatkowo warto zaznaczyć, że cefuroksym przenika przez barierę krew-mózg, jeśli występuje stan zapalny opon mózgowo-rdzeniowych.⁸

Metabolizm cefuroksymu

Cefuroksym nie podlega procesom metabolicznym w organizmie.⁹

Eliminacja cefuroksymu

Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy wynosi od 1 do 1,5 godziny. Lek jest wydalany głównie przez nerki w procesach przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego. Klirens nerkowy cefuroksymu mieści się w przedziale 125-148 ml/min/1,73 m².¹⁰

Właściwości w szczególnych grupach pacjentów

Różnice płciowe

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych cefuroksymu pomiędzy mężczyznami i kobietami.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie jest konieczne zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania dawek do 1 g na dobę. Należy jednak pamiętać, że u osób starszych często występuje zmniejszona wydolność nerek, dlatego dawkowanie cefuroksymu u pacjentów w podeszłym wieku powinno uwzględniać stopień wydolności nerek.¹²

Dzieci

U starszych niemowląt (powyżej 3 miesięcy) oraz u dzieci farmakokinetyka cefuroksymu jest zbliżona do tej obserwowanej u dorosłych. Warto podkreślić, że brak jest dostępnych danych z badań klinicznych dotyczących stosowania cefuroksymu aksetylu u dzieci poniżej 3 miesiąca życia.^{3 miesięcy) oraz u dzieci, farmakokinetyka cefuroksymu jest podobna do obserwowanej u dorosłych. Brak dostępnych danych z badań klinicznych dotyczących stosowania cefuroksymu aksetylu u dzieci w wieku poniżej 3 miesięcy.”>13}

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na głównie nerkową drogę eliminacji cefuroksymu, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) zalecane jest zmniejszenie dawki leku. Dostosowanie dawkowania ma na celu zrównoważenie wolniejszego wydalania cefuroksymu. Warto dodać, że lek jest skutecznie usuwany podczas dializy.<sup data-drug="Furocef" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności cefuroksymu aksetylu u pacjentów z niewydolnością nerek. Cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki. Dlatego, tak samo jak w przypadku podobnych antybiotyków, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek (tj. CLcr 14

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest dostępnych danych dotyczących farmakokinetyki cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak ze względu na fakt, że cefuroksym jest eliminowany głównie przez nerki, uważa się, że występowanie zaburzeń czynności wątroby nie ma istotnego wpływu na właściwości farmakokinetyczne tego antybiotyku.¹⁵

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne (PK/PD)

Dla cefalosporyn, w tym cefuroksymu, najważniejszym wskaźnikiem powiązanym ze skutecznością in vivo jest wyrażona procentowo część odstępu między dawkami (%T), w której stężenie niezwiązanego leku pozostaje powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla docelowego gatunku bakterii. Parametr ten zapisywany jest jako %T>MIC i stanowi kluczowy czynnik prognozujący skuteczność kliniczną terapii.^MIC).”>16