Właściwości farmakodynamiczne
Furocef 500 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Cefuroksym, substancja czynna produktu leczniczego Furocef, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, cefalosporyny drugiej generacji (kod ATC: J01DC02). Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakodynamicznych tego leku, istotnych z punktu widzenia praktyki klinicznej.¹

Mechanizm działania

W organizmie po podaniu doustnym cefuroksymu aksetyl zostaje przekształcony przez enzymy esterazy do postaci aktywnej – cefuroksymu. Mechanizm działania przeciwbakteryjnego polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii. Cefuroksym wiąże się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP), co prowadzi do zaburzenia procesu biosyntezy peptydoglikanu. Konsekwencją tych procesów jest utrata integralności ściany komórkowej, co skutkuje lizą komórki bakteryjnej i jej obumarciem.²

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na cefuroksym może wynikać z kilku różnych mechanizmów, które mogą występować pojedynczo lub jednocześnie:³

• Hydroliza przez enzymy beta-laktamazy – w tym beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) oraz enzymy Amp-C, które mogą być indukowane lub podlegać trwałej derepresji w niektórych gatunkach tlenowych bakterii Gram-ujemnych⁴
• Zmniejszone powinowactwo białek wiążących penicyliny (PBP) do cefuroksymu⁵
• Nieprzepuszczalność błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych, co ogranicza dostęp cefuroksymu do białek wiążących penicyliny⁶
• Bakteryjne pompy efflux aktywnie usuwające lek z komórki⁷

Bakterie, które uzyskały oporność na inne cefalosporyny do wstrzykiwań, wykazują również oporność na cefuroksym. Ponadto, w zależności od mechanizmu oporności, bakterie, które stały się oporne na penicyliny, mogą wykazywać obniżoną wrażliwość lub pełną oporność na cefuroksym.⁸

Stężenia graniczne cefuroksymu aksetylu

Minimalne stężenia hamujące (MIC) określone przez Europejską Komisję Testowania Wrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST) stanowią podstawę do oceny wrażliwości bakterii na cefuroksym.⁹

Uwagi dotyczące stężeń granicznych:

1. Stężenia graniczne cefalosporyn dla Enterobacteriacae uwzględniają wszystkie klinicznie istotne mechanizmy oporności, włączając te za pośrednictwem ESBL i plazmidowej AmpC. Zgodnie z tymi kryteriami, niektóre szczepy produkujące beta-laktamazy mogą być klasyfikowane jako wrażliwe lub średnio wrażliwe na cefalosporyny 3. i 4. generacji, niezależnie od obecności ESBL. W wielu regionach, wykrycie i identyfikacja ESBL jest zalecana lub obowiązkowa dla zapewnienia skutecznego leczenia zakażeń.¹⁰
2. Dotyczy tylko niepowikłanych zakażeń dróg moczowych (zapalenia pęcherza moczowego).¹¹
3. O wrażliwości gronkowców na cefalosporyny wnioskuje się na podstawie wrażliwości na metycylinę. Wyjątkami są ceftazydym, cefiksym i ceftibuten, dla których nie ustalono stężeń granicznych i których nie należy stosować w zakażeniach wywołanych przez gronkowce.¹²
4. O wrażliwości paciorkowców beta-hemolizujących z grup A, B, C i G na antybiotyki beta-laktamowe wnioskuje się na podstawie wrażliwości na penicylinę.¹³
5. Niewystarczające dowody, że dany gatunek bakterii jest właściwym celem leczenia opisanym lekiem. Może być zgłaszane MIC z komentarzem, ale bez jednoczesnego przyporządkowania do kategorii wrażliwe lub oporne.¹⁴

Wrażliwość mikrobiologiczna

Istotne jest, aby uwzględnić, że częstość nabytej oporności wybranych gatunków bakterii może różnić się w zależności od regionu geograficznego i czasu, co ma istotne znaczenie dla wyboru skutecznej terapii. W praktyce klinicznej zaleca się uzyskiwanie lokalnych danych dotyczących oporności, szczególnie przy leczeniu ciężkich zakażeń. W przypadkach, gdy lokalna częstość występowania oporności podważa skuteczność cefuroksymu aksetylu w określonych typach zakażeń, wskazane jest konsultowanie się ze specjalistami.¹⁵

Poniżej przedstawiono klasyfikację drobnoustrojów ze względu na ich wrażliwość na cefuroksym:

Gatunki zwykle wrażliwe

Aerobowe bakterie Gram-dodatnie:

• Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę)*
• Streptococcus pyogenes
• Streptococcus agalactiae

Aerobowe bakterie Gram-ujemne:

• Haemophilus influenzae
• Haemophilus parainfluenzae
• Moraxella catarrhalis

Krętki:

• Borrelia burgdorferi

¹⁶

Drobnoustroje, wśród których może wystąpić problem oporności nabytej

Aerobowe bakterie Gram-dodatnie:

• Streptococcus pneumoniae

Aerobowe bakterie Gram-ujemne:

• Citrobacter freundii
• Enterobacter aerogenes
• Enterobacter cloacae
• Escherichia coli
• Klebsiella pneumoniae
• Proteus mirabilis
• Bakterie z rodzaju Proteus (z wyłączeniem P. vulgaris)
• Bakterie z rodzaju Providencia

Anaerobowe bakterie Gram-dodatnie:

• Bakterie z rodzaju Peptostreptococcus
• Bakterie z rodzaju Propionibacterium

Anaerobowe bakterie Gram-ujemne:

• Bakterie z rodzaju Fusobacterium
• Bakterie z rodzaju Bacteroides

¹⁷

Drobnoustroje o oporności wrodzonej

Aerobowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecalis
• Enterococcus faecium

Aerobowe bakterie Gram-ujemne:

• Bakterie z rodzaju Acinetobacter
• Bakterie z rodzaju Campylobacter
• Morganella morganii
• Proteus vulgaris
• Pseudomonas aeruginosa
• Serratia marcescens

Anaerobowe bakterie Gram-ujemne:

• Bacteroides fragilis

Inne:

• Bakterie z rodzaju Chlamydia
• Bakterie z rodzaju Mycoplasma
• Bakterie z rodzaju Legionella

¹⁸

* Wszystkie szczepy Staphylococcus aureus oporne na metycylinę wykazują oporność na cefuroksym.¹⁹