Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, składnik aktywny preparatu Tadalafil STADA, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tadalafilu oraz zmiany farmakokinetyki w szczególnych populacjach pacjentów.¹

Wchłanianie

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie leku w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest średnio po 2 godzinach od momentu przyjęcia. Warto zauważyć, że bezwzględna biodostępność tadalafilu po podaniu doustnym nie została jednoznacznie określona.²

Istotną cechą tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na jego właściwości farmakokinetyczne. Ani szybkość, ani stopień wchłaniania leku nie ulegają zmianie pod wpływem posiłków, co umożliwia przyjmowanie preparatu niezależnie od posiłków. Również pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie wpływa w klinicznie istotny sposób na parametry wchłaniania tadalafilu.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu tadalafil ulega szerokiej dystrybucji w tkankach organizmu. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 L, co potwierdza dobrą penetrację leku do tkanek. W stężeniach terapeutycznych tadalafil wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza – około 94%. Co istotne, w przypadku zaburzeń czynności nerek zdolność wiązania leku z białkami pozostaje niezmieniona.⁴

Warto odnotować, że jedynie znikoma ilość podanej dawki tadalafilu (mniej niż 0,0005%) przenika do nasienia u zdrowych osób, co ma znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leku.⁵

Metabolizm

Tadalafil podlega biotransformacji wątrobowej, głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem leku obecnym w krwiobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Co ważne z klinicznego punktu widzenia, ten metabolit wykazuje co najmniej 13 000 razy słabsze działanie na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) w porównaniu do związku macierzystego. Przy obserwowanych stężeniach metabolitu nie wykazuje on zatem istotnej aktywności klinicznej.⁶

Eliminacja

Proces eliminacji tadalafilu charakteryzuje się umiarkowaną szybkością. U osób zdrowych średni klirens leku po podaniu doustnym wynosi 2,5 L/godzinę, a średni okres półtrwania to 17,5 godziny. Ta stosunkowo długa wartość T1/2 warunkuje utrzymywanie się działania terapeutycznego przez dłuższy czas po podaniu.⁷

Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów. Główną drogą eliminacji jest wydalanie z kałem (około 61% dawki), natomiast mniejsza część (około 36% dawki) jest wydalana z moczem.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u osób zdrowych wykazuje liniową zależność względem dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC – pole pod krzywą stężenia leku w czasie) zwiększa się proporcjonalnie do przyjętej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni przy schemacie dawkowania raz na dobę.⁹

Warto podkreślić, że farmakokinetyka tadalafilu określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji nie różni się istotnie od farmakokinetyki u osób bez takich zaburzeń.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (≥65 lat) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi pacjentami (19-45 lat). Efektem tego jest zwiększenie ekspozycji (AUC) na lek o około 25%. Jednakże ta związana z wiekiem zmiana nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania tadalafilu w tej grupie pacjentów.¹¹

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce tadalafilu:

• Przy łagodnych zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 mL/min) – ekspozycja (AUC) na tadalafil jest dwukrotnie większa niż u osób zdrowych¹²
• Przy umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 mL/min) – ekspozycja (AUC) również jest dwukrotnie większa¹³
• U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja (AUC) jest także dwukrotnie większa, a stężenie maksymalne (Cmax) jest o 41% większe niż u osób zdrowych¹⁴

Co istotne, procedura hemodializy w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹⁵

Pacjenci z niewydolnością wątroby

W przypadku zaburzeń czynności wątroby wpływ na farmakokinetykę tadalafilu jest zróżnicowany w zależności od stopnia niewydolności:

• Przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby (klasa A i B w skali Childa-Pugha) – ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg jest porównywalna z ekspozycją u osób zdrowych¹⁶
• W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha) – dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu są ograniczone¹⁷

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w dawkach wyższych niż 10 mg w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W takiej sytuacji lekarz przepisujący produkt leczniczy powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.¹⁸

Pacjenci chorzy na cukrzycę

U pacjentów chorych na cukrzycę ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza w porównaniu do osób zdrowych. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak wystarczająco duża, aby wymagała modyfikacji stosowanej dawki tadalafilu.¹⁹