toksyczność przewlekła
Toksyczność przewlekła to stan szkodliwego działania substancji chemicznej na organizm, który rozwija się stopniowo w wyniku długotrwałej ekspozycji na małe dawki danej substancji. W przeciwieństwie do toksyczności ostrej, skutki toksyczności przewlekłej mogą ujawnić się dopiero po miesiącach lub latach narażenia.
Mechanizmy toksyczności przewlekłej obejmują kumulację substancji w tkankach, powolne uszkodzenia komórkowe, zaburzenia procesów naprawczych oraz przewlekły stan zapalny. Substancje wywołujące toksyczność przewlekłą mogą prowadzić do nieodwracalnych zmian w narządach, rozwoju chorób przewlekłych, nowotworów lub zaburzeń endokrynologicznych.
W diagnostyce toksyczności przewlekłej kluczowe znaczenie ma dokładny wywiad środowiskowy i zawodowy, monitorowanie biomarkerów ekspozycji oraz specjalistyczne badania obrazowe oceniające stopień uszkodzenia narządów. Leczenie polega głównie na eliminacji ekspozycji na czynnik toksyczny oraz wdrożeniu terapii ukierunkowanej na powstałe uszkodzenia narządowe.
Badania toksyczności przewlekłej stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych przed ich dopuszczeniem do stosowania. Obejmują długoterminowe obserwacje na modelach zwierzęcych z analizą parametrów biochemicznych, histopatologicznych i funkcjonalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sylimaryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sylimaryna, pozyskiwana z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum), wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni, LD50 po podaniu doustnym przekraczała 2000 mg/kg masy ciała, a u szczurów nawet 10000 mg/kg, co wskazuje na wysoką tolerancję. Po podaniu dożylnym LD50 była niższa (myszy 400 mg/kg, szczury 385 mg/kg, króliki i psy 140 mg/kg). Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej (12 miesięcy) u szczurów i psów, z dawkami do 2500 mg/kg i 1200 mg/kg odpowiednio, nie wykazały efektów toksycznych ani zmian patoanatomicznych. Badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie potwierdziły działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność przy dawce do 2500 mg/kg. Ponadto sylimaryna nie wykazuje działania mutagennego w testach in vitro i in vivo.
badanie patoanatomiczne, badanie przedkliniczne, dawka letalna, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, flawonolignany, genotoksyczność, in vitro, in vivo, ostropest plamisty, podanie dożylne, potencjalne działanie rakotwórcze, substancja aktywna, sylimaryna, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Risperidon Vipharm 3 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne rysperydonu wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe u niedojrzałych płciowo szczurów i psów, związane ze wzrostem stężenia prolaktyny w surowicy, wynikającym z antagonizmu receptorów dopaminergicznych D2. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików, jednak obserwowano zaburzenia reprodukcyjne, takie jak zmniejszenie masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa oraz deficyty funkcji poznawczych u dorosłych zwierząt po ekspozycji prenatalnej. W badaniach na młodych szczurach odnotowano zwiększoną śmiertelność i opóźnienie rozwoju fizycznego, a u młodych psów po 40 tygodniach terapii dawką 3,6-krotnie wyższą niż maksymalna ekspozycja u ludzi (1,5 mg/dobę) nie zaobserwowano wpływu na wzrost kości długich, natomiast dawka 15-krotna wywoływała opóźnienie dojrzewania płciowego i zaburzenia wzrostu kości.
antagonista dopaminy, arytmia serca, dojrzewanie płciowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja poznawcza, gruczoł mleczny, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, hiperprolaktynemia, model zwierzęcy, nowotwór piersi, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, toksyczność przewlekła, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilobil Forte 19,2-23,2 mg glikozydów flawonowych i 4,8-7,2 mg terpentów laktonowych/kapsułkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) zawartego w preparacie Bilobil Forte wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym podawaniu doustnym u szczurów i psów przez 6 miesięcy. Dawki stosowane w badaniach wynosiły od 20 mg/kg do 500 mg/kg masy ciała, co odpowiada marginesowi bezpieczeństwa do 3,3 u szczurów i 11,6 u psów przy niższych dawkach oraz do 16,8 i 40,6 przy najwyższych dawkach. Nieznaczne objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy dawce 400 mg/kg, znacznie przekraczającej dawkę terapeutyczną u ludzi. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne, z badaniami wskazującymi zarówno na brak, jak i obecność negatywnego wpływu na płodność i rozwój embrionalny, w tym obserwacje krwawień pochwowych i wad rozwojowych u kurzych embrionów. Brak jest jednak wystarczających kompleksowych badań, które pozwoliłyby jednoznacznie ocenić wpływ na funkcje rozrodcze.
anoftalmia, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, kancerogenność, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, margines bezpieczeństwa, mutagenność, oznaki toksyczności, potencjał teratogenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpraxil 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu, substancji czynnej preparatu Alpraxil, nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego. Test Amesa oraz test mikrojąder in vitro przy dawkach do 100 mg/kg mc. (500-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej 10 mg/dobę) nie potwierdziły potencjału mutagennego. Długoterminowe badania na szczurach i myszach, z dawkami odpowiednio do 30 mg/kg mc. (150-krotność dawki ludzkiej) i 10 mg/kg mc. (50-krotność dawki ludzkiej), nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów. Ponadto, badania na szczurach przy dawce 5 mg/kg mc. (25-krotność dawki terapeutycznej) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność zarówno u samców, jak i samic.
aberracje chromosomowe, alprazolam, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, dawki terapeutyczne, działanie rakotwórcze, mutacje genetyczne, mutagenność, napady drgawkowe, narząd wzroku, nowotwory, parametry płodności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąder, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Dane przedkliniczne dotyczące leku Octefortan, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) i fenoksyetanol (20 mg/g), wskazują na stosunkowo wysoką tolerancję substancji czynnych. Dawka śmiertelna LD50 dla całego preparatu wynosiła 45-50 mL/kg przy podaniu doustnym oraz 10-12 mL/kg przy podaniu dootrzewnowym u szczurów, natomiast dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne stosowanie miejscowe nie wywoływało toksycznych reakcji, a badania przewlekłe wykazały podwyższoną śmiertelność przy dawkach ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, związane z zapalno-krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa, co potwierdzają badania embriotoksyczności i teratogenności na królikach i szczurach oraz badania wielopokoleniowe.
aberracja chromosomowa, badanie wielopokoleniowe, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt pierwotnie drażniący, fenoksyetanol, komórka nowotworowa, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podrażnienie, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, właściwość uczulająca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroquenin
Hydroksychlorochina (Hydroquenin) wymaga ścisłego przestrzegania wytycznych klinicznych ze względu na ryzyko działań niepożądanych oraz ograniczenia terapeutyczne. Czas terapii nie powinien przekraczać 3 lat, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Lek nie jest skuteczny wobec opornych na chlorochinę szczepów Plasmodium falciparum i vivax oraz form pozaerytrocytowych P. vivax, ovale i malariae, co ogranicza jego zastosowanie w profilaktyce i leczeniu nawrotów malarii. Ze względu na wysokie ryzyko przedawkowania, Hydroquenin jest przeciwwskazany u dzieci o masie ciała poniżej 35 kg. Należy również unikać ekspozycji na promieniowanie słoneczne podczas terapii z powodu ryzyka reakcji fotosensytywności.
aminochinolina, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, działanie niepożądane, fenylobutazon, fotosensytywność, hemoliza, hydroksychlorochina, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, malaria, morfologia krwi, nadwrażliwość na chininę, neurotoksyczność, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór G6PD, niewydolność serca, plasmodium, Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, porfiria, przedawkowanie, sole złota, toksyczność przewlekła, zaburzenia przewodzenia serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Karczoch – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności wyciągu z karczocha (Cynara scolymus L.) wykazały brak efektów toksycznych przy doustnym podaniu w dawkach 10-200 mg/kg masy ciała przez okres 4 miesięcy u szczurów. Nie zaobserwowano zmian masy ciała, ani patologii narządów wewnętrznych, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa substancji. Ponadto, badania nie wykazały działania rakotwórczego, a wręcz sugerują potencjalne działanie ochronne przeciwko procesom nowotworowym, prawdopodobnie dzięki obecności polifenoli o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Wyciąg nie wykazuje również negatywnego wpływu na rozrodczość zwierząt doświadczalnych, a badania na modelach zwierzęcych nie wskazują na ryzyko teratogenne.
badanie przedkliniczne, działanie protekcyjne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, genotoksyczność, kancerogenność, karczoch, model zwierzęcy, nalewka z karczocha, narząd wewnętrzny, proces nowotworowy, toksyczność ogólna, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwutleniające, właściwości przeciwzapalne, wyciąg z liści karczocha, zmiany anatomopatologiczne, związki polifenolowe - Leksykon substancji czynnych
Pięciornik złoty – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone konwencjonalne badania toksykologiczne przedkliniczne dla produktu leczniczego Padma 28 Formuła, zawierającego 15 mg ziela pięciornika złotego (Potentilla aurea L., herba) na kapsułkę, nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. Badania obejmowały toksyczność ostrą po pojedynczej dawce, toksyczność przewlekłą po podaniu wielokrotnym oraz testy genotoksyczności, które wszystkie dały wyniki negatywne, potwierdzając brak toksycznego i genotoksycznego wpływu tej substancji na organizmy testowe. Wskazuje to na korzystny profil bezpieczeństwa pięciornika złotego w kontekście stosowania zgodnie z zaleceniami producenta. Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzono specjalistycznych badań dotyczących wpływu pięciornika złotego na reprodukcję i rozwój potomstwa, co pozostawia tę kwestię nie w pełni ocenioną w warunkach przedklinicznych. Mimo to, biorąc pod uwagę brak innych istotnych zagrożeń toksykologicznych, można uznać, że pięciornik złoty jako składnik Padma 28 Formuła ma korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena ta powinna być jednak rozpatrywana w kontekście całkowitego składu produktu oraz potencjalnych interakcji z innymi składnikami aktywnymi.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Padma 28 Formuła, potencjał genotoksyczny, Potentilla aurea, profil bezpieczeństwa, składnik aktywny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, ziele pięciornika złotego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Miansegen 10 mg
Ocena danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa mianseryny chlorowodorku, substancji czynnej leku Miansegen w dawce 10 mg, nie wykazała nowych istotnych informacji wykraczających poza te zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Badania przedkliniczne nie dostarczyły dodatkowych danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego ani wpływu na rozród, które wymagałyby zmiany lub uzupełnienia istniejących zaleceń terapeutycznych. Profil bezpieczeństwa substancji czynnej został uznany za dobrze scharakteryzowany i nie wskazuje na nowe ryzyko kliniczne.
- Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, jako integralny składnik organizmu, wykazuje ograniczone dane przedkliniczne ze względu na specyfikę badań immunoglobulin. W badaniach toksyczności ostrej preparatu GAMMA anty-HBs 200, zawierającego co najmniej 100 mg białka ludzkiego/ml, w tym ≥85% IgG z aktywnością przeciwciał 200 j.m., nie stwierdzono działania toksycznego na modelach zwierzęcych (świnki morskie, myszy). Badania toksyczności przewlekłej i na embrionach są praktycznie niewykonalne z powodu indukcji przeciwciał przeciw podawanym immunoglobulinom oraz interferencji immunologicznej, co uniemożliwia uzyskanie wiarygodnych wyników. Brak jest również danych dotyczących wpływu na funkcje reprodukcyjne oraz system immunologiczny noworodków, co stanowi istotną lukę w danych przedklinicznych, zwłaszcza dla preparatów takich jak Hepatect CP (50 g/l białka, ≥96% IgG, 50 j.m./ml przeciwciał HBs, rozkład IgG: IgG1 59%, IgG2 35%, IgG3 3%, IgG4 3%, maks. IgA 2000 µg/ml).
antygen HBs, antygen powierzchniowy HBV, funkcja reprodukcyjna, immunoglobulina anty-HBs, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka, podklasy IgG, potencjał rakotwórczy, preparat immunoglobulinowy, toksyczność embrionalna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny noworodka, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka pospolitego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus) są ograniczone i niekompletne. Przeprowadzono jedynie badania toksyczności ostrej na szczurach, które wykazały wysoką wartość LD50 wynoszącą 15 g/kg masy ciała, co wskazuje na niską toksyczność ostrą. Brak jest natomiast danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, mutagenności (w tym testów Amesa i aberracji chromosomowych) oraz rakotwórczości, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania preparatu Castagnus zawierającego ten wyciąg. Dane z zakresu toksyczności reprodukcyjnej są częściowe i sugerują wpływ na procesy laktacji, co może być związane z działaniem na gospodarkę hormonalną, jednak nie obejmują pełnego spektrum oceny wpływu na płodność, rozwój zarodka, płodu oraz rozwój pre- i postnatalny. Brak kompleksowych badań przedklinicznych zgodnych z aktualnymi standardami uniemożliwia pełną ocenę profilu bezpieczeństwa wyciągu z niepokalanka pospolitego. Konieczne są dalsze badania, zwłaszcza w zakresie toksyczności podprzewlekłej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego, aby umożliwić kompleksową ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem tej substancji roślinnej. Obecne ograniczenia w danych przedklinicznych powinny być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji klinicznych dotyczących stosowania preparatów zawierających Vitex agnus castus, zwłaszcza w populacjach wrażliwych, takich jak kobiety w ciąży i karmiące piersią.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka letalna 50, gospodarka hormonalna, laktacja, mutagenność in vitro, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ryzyko karcynogenne, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, toksykologia reprodukcyjna, Vitex agnus-castus, wyciąg z niepokalanka pospolitego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levothyroxine Accord 200 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny, substancji czynnej preparatu Levothyroxine Accord, wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej, co oznacza, że nawet wysokie pojedyncze dawki nie wywołują istotnych efektów toksycznych u zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano, że długotrwałe stosowanie wysokich dawek lewotyroksyny może prowadzić do hepatopatii, pierwotnego zespołu nerczycowego oraz zmian masy narządów wewnętrznych. Brak jest jednak specjalistycznych danych dotyczących wpływu leku na reprodukcję, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
białkomocz, działanie mutagenne, funkcja nerek, funkcja wątroby, hepatopatia, hormon tarczycy, karcynogenność, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, mutacja genetyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, tkanka wątrobowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie genomu, wpływ na reprodukcję, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AlleMax 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cetyryzyny dichlorowodorku, zawartego w preparacie AlleMax 10 mg, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły toksyczności narządowej ani kumulacji leku, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania rakotwórczości na gryzoniach nie potwierdziły potencjału onkogennego cetyryzyny dichlorowodorku.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, cetyryzyna dichlorowodorek, ciśnienie krwi, działanie teratogenne, funkcje oddechowe, laktacja, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry elektrokardiograficzne, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa Rapid 20 mg
W badaniach przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo olanzapiny (substancji czynnej leku Zolaxa Rapid) stwierdzono, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerancja na dawki doustne sięgała 100 mg/kg, przy czym obserwowano objawy takie jak sedacja, ataksja, drżenia, przyspieszenie czynności serca oraz zaburzenia oddychania. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) odnotowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę. Zauważono również hiperprolaktynemię u szczurów, skutkującą zmianami morfologicznymi w narządach rozrodczych i gruczole sutkowym.
badania przedkliniczne, cytopenia, dawka śmiertelna, działanie antycholinergiczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hiperprolaktynemia, leukocyty, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametry hematologiczne, prolaktyna, prostracja, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja lekowa, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Remolexam 7,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne meloksykamu wykazały, że jego profil toksyczności jest zgodny z innymi NLPZ. Długotrwałe podawanie wysokich dawek powodowało u zwierząt zmiany patologiczne, takie jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów, przy dawkach ≥ 1 mg/kg (doustnie), zaobserwowano zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz działanie embriotoksyczne, objawiające się nasilonym resorpcją zarodków, jednak przy dawkach toksycznych dla samic. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i do 80 mg/kg u królików, co stanowi 5-10-krotność dawki klinicznej (7,5-15 mg dla osoby 75 kg). W końcowym okresie ciąży odnotowano toksyczny wpływ na płód, typowy dla inhibitorów syntezy prostaglandyn, charakterystyczny dla całej grupy NLPZ.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor syntezy prostaglandyn, karcynogenność, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadżerka przewodu pokarmowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, resorpcja zarodka, toksyczność przewlekła, zaburzenia owulacji, zahamowanie implantacji - Leksykon substancji czynnych
Ammonium bromatum – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Tonsillopas zawiera ammonium bromatum w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (1:10 000), w ilości 1 g na 10 g roztworu, jako jeden ze składników złożonego preparatu, obok Baptisia D1, Hydrargyrum bicyanatum D8, Kalium bichromicum D4, Kalium chloratum D2 oraz Apisinum D6. W dokumentacji produktu, w punkcie 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego, brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ammonium bromatum, w tym informacji o toksyczności ostrej, przewlekłej, mutagenności, kancerogenności czy wpływie na reprodukcję. Preparat dostępny jest w formie kropli doustnych, zawierających również 25% (V/V) etanolu jako substancję pomocniczą, co może mieć znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania.
Apisinum, Baptisia, bromek amonu, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, etanol, hydrargyrum bicyanatum, Kalium bichromicum, Kalium chloratum, krople doustne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozcieńczenie homeopatyczne, substancja pomocnicza, substancja wyjściowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Tonsillopas, wpływ na reprodukcję, złożony produkt leczniczy - Leksykon substancji czynnych
Olejek z kory cynamonowca cejlońskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olejek z kory cynamonowca cejlońskiego (Cinnamomi zeylanici corticis aetheroleum) jest składnikiem leczniczym produktu Aromatol, dostępnego w formie koncentratu do sporządzania roztworu do płukania jamy ustnej i gardła, roztworu doustnego, preparatu do stosowania na skórę oraz inhalacji parowej. Zawartość olejku cynamonowego w produkcie wynosi 0,24 g na 100 g roztworu. Produkt zawiera również inne substancje czynne, takie jak lewomentol (1,72 g/100 g), olejek cytrynowy (0,57 g/100 g), olejek mięty polnej z obniżoną zawartością mentolu (0,24 g/100 g), olejek lawendowy (0,24 g/100 g), olejek cytronelowy (0,1 g/100 g) oraz olejek goździkowy (0,1 g/100 g), a także etanol w stężeniu 63–72% (V/V), co należy uwzględnić przy ocenie profilu bezpieczeństwa preparatu.
Aromatol, badania niekliniczne, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, Cinnamomi zeylanici corticis aetheroleum, etanol, inhalacja parowa, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, koncentrat do sporządzania roztworu, lewomentol, olejek cytronelowy, olejek cytrynowy, olejek goździkowy, olejek lawendowy, olejek mięty polnej, olejek z kory cynamonowca cejlońskiego, płukanie jamy ustnej i gardła, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozrodczość, roztwór doustny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Losartan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące losartanu oraz jego połączenia z hydrochlorotiazydem nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani rakotwórczego dla człowieka, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania tych leków. W badaniach toksyczności dawek wielokrotnych zaobserwowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), wzrost stężenia azotu mocznikowego oraz sporadyczne zwiększenie kreatyniny w surowicy, co sugeruje wpływ na funkcję nerek. Dodatkowo, odnotowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, takie jak owrzodzenia i krwawienia, prawdopodobnie związane z działaniem na układ renina-angiotensyna. Badania toksyczności rozrodczej wykazały, że losartan i jego połączenie z hydrochlorotiazydem mogą wywoływać toksyczne efekty na płód, w tym obumarcie płodu oraz malformacje, zwłaszcza przy podawaniu w późnym okresie ciąży i podczas laktacji. U szczurów zaobserwowano nieznaczne zwiększenie liczby nadliczbowych żeber w pokoleniu F1 po leczeniu samic przed zapłodnieniem. Brak działania teratogennego stwierdzono u szczurów i królików. Te dane podkreślają konieczność ostrożności przy stosowaniu losartanu i jego połączenia z hydrochlorotiazydem u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, ze względu na potencjalne ryzyko toksyczności nerkowej i śmierci płodów. Znajomość tych informacji jest kluczowa dla lekarzy w celu optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka dla pacjentów.
azot mocznikowy, badania farmakologiczne, błona śluzowa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kreatynina, losartan potasowy, masa serca, nadliczbowe żebra, nadżerki, owrzodzenie, parametry hematologiczne, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Silicea – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Homeoptic zawiera substancję czynną silicea (krzemionka) w stężeniu homeopatycznym 5 CH, co odpowiada 0,25 g silicea na 100 g kropli do oczu. Charakterystyka preparatu nie dostarcza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania silicea, w tym brakuje informacji o toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjale rakotwórczym oraz wpływie na reprodukcję. Preparat zawiera również inne składniki homeopatyczne, takie jak Cineraria maritima 5 CH, Euphrasia officinalis 3 DH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH oraz Magnesia carbonica 5 CH, co może wpływać na ocenę bezpieczeństwa całości preparatu.
Ze względu na brak danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa silicea w kontekście stosowania miejscowego w postaci kropli do oczu, zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania Homeoptic. Konieczne jest prowadzenie dalszych badań w celu pełnej oceny profilu bezpieczeństwa tej substancji czynnej. Specyficzna droga podania (miejscowa do oka) wymaga szczególnej uwagi w ocenie ryzyka, zwłaszcza w przypadku preparatów homeopatycznych, gdzie stężenia substancji aktywnych są niskie, ale potencjalne działania niepożądane nie zostały dostatecznie zbadane.
Calcarea fluorica, calendula officinalis, Cineraria maritima, droga podania, Euphrasia officinalis, genotoksyczność, Homeoptic, Kalium muriaticum, krople do oczu, Magnesia carbonica, potencjał rakotwórczy, preparat homeopatyczny, profil bezpieczeństwa, Silicea, stężenie homeopatyczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramve 2,5 mg 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu obejmowały toksyczność ostrą i przewlekłą, wpływ na reprodukcję, mutagenność oraz efekty u młodych osobników, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (szczury, psy, małpy, króliki). Doustne podanie ramiprylu nie wywołało toksyczności ostrej u gryzoni i psów, wskazując na szeroki margines bezpieczeństwa przy jednorazowej dawce. W badaniach przewlekłych zaobserwowano zmiany w gospodarce elektrolitowej i obrazie krwi, typowe dla inhibitorów ACE, oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego u psów i małp przy dawce 250 mg/kg/dobę. Dobrze tolerowane dawki wynosiły 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów i 8 mg/kg/dobę u małp. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani zaburzeń płodności, jednak dawki ≥50 mg/kg/dobę u szczurów w okresie ciąży i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa (rozszerzenie miedniczki nerkowej).
aparat przykłębuszkowy, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, miedniczka nerkowa, mutagenność, obraz krwi, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie nerek, właściwość teratogenna, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hiposem –
Produkt leczniczy Hiposem zawiera 340 mg sproszkowanych nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., semen) w jednej tabletce, standaryzowanych na zawartość escyny, której ilość wynosi nie mniej niż 10 mg. Escyna jest głównym składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za działanie terapeutyczne preparatu. Pomimo standaryzacji, brak jest specyficznych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania sproszkowanych nasion kasztanowca w tej postaci, co ogranicza możliwość pełnej oceny profilu bezpieczeństwa produktu Hiposem.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levopront 60 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lewodropropizyny wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z dawkami wywołującymi objawy toksyczne wynoszącymi odpowiednio 886,5 mg/kg u szczurów, 1287 mg/kg u myszy oraz 2492 mg/kg u świnek morskich. Najwyższą tolerancję zaobserwowano u świnek morskich, a najniższą u szczurów. Indeks terapeutyczny, obliczony na podstawie modelu kaszlu indukowanego u świnek morskich, mieści się w zakresie 16–53, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa leku. Dawki toksyczne znacznie przekraczają stosowane u ludzi dawki terapeutyczne, co potwierdza niskie ryzyko ostrej toksyczności przy standardowym stosowaniu lewodropropizyny.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bilans korzyści-ryzyka, dawka dobowa, dawka efektywna, dawka letalna, działanie toksyczne, indeks terapeutyczny, kaszel indukowany, lek przeciwkaszlowy, lewodropropizyna, NOAEL, objaw toksyczny, podanie doustne, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Podofilotoksyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Podofilotoksyna, będąca substancją czynną preparatu Condyline w stężeniu 5 mg/ml, jest stosowana miejscowo na skórę, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone. W dokumentacji produktu brak jest szczegółowych badań obejmujących toksyczność ostrą i przewlekłą, potencjał genotoksyczny, rakotwórczy, wpływ na reprodukcję i rozwój oraz farmakokinetykę w modelach zwierzęcych. Produkt zawiera również etanol w ilości 726 mg/ml jako substancję pomocniczą, co może mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka. Ocena bezpieczeństwa podofilotoksyny opiera się głównie na doświadczeniu klinicznym i danych historycznych, a nie na kompleksowych badaniach przedklinicznych zgodnych z aktualnymi standardami.
badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, Condyline, doświadczenie kliniczne, działanie niepożądane, etanol, interakcja lekowa, model zwierzęcy, podofilotoksyna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przeciwwskazanie do stosowania, roztwór na skórę, stosowanie miejscowe, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Tamoksyfen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tamoksyfenu obejmują szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, wskazując na istotne aspekty bezpieczeństwa klinicznego tego leku. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla podania doustnego wynosiła 2,5-3 g/kg u szczurów i myszy, natomiast dożylne podanie wykazało znacznie niższą toksyczność z LD50 około 62,5 mg/kg. Przewlekłe podawanie tamoksyfenu (5-35 mg/kg/dobę przez 2 lata) u szczurów wiązało się z występowaniem zależnych od dawki nowotworów wątrobowokomórkowych oraz zaćmy. Działanie genotoksyczne potwierdzono po aktywacji wątrobowej, co stanowi istotny czynnik ryzyka, choć w badaniach na myszy nie wykazano genotoksyczności w układzie wewnątrzwydzielniczym. Ponadto, obserwowano rozwój guzów narządów rozrodczych u myszy oraz nowotworów wątroby u szczurów, co koreluje z klinicznymi doniesieniami o zwiększonym ryzyku raka błony śluzowej macicy u pacjentek stosujących tamoksyfen.
badanie farmakologiczne, dawka śmiertelna, dietylostylbestrol, dysplazja gruczołów pochwy, działanie estrogenowe, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja wewnątrzmaciczna, embriotoksyczność, etynyloestradiol, genotoksyczność, guz komórek śródmiąższowych, guz komórek warstwy ziarnistej, guz wątroby, implantacja jaja, nowotwór błony śluzowej macicy, nowotwór wątroby, podanie doustne, podanie dożylne, rak jasnokomórkowy szyjki macicy, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, spermatogeneza, tamoksyfen, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ wewnątrzwydzielniczy, wpływ na reprodukcję, zaćma, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ropivacaine BioQ 2 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropiwakainy (Ropivacaine BioQ 2 mg/ml) wykazały, że substancja nie wywołuje nieoczekiwanych działań toksycznych poza przewidywalnymi efektami farmakodynamicznymi przy dużych dawkach. Badania obejmowały ocenę farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na funkcje rozrodcze oraz potencjału mutagennego. Wykazano, że ropiwakaina nie posiada działania mutagennego ani toksycznego wpływu na płodność i rozwój embrionalny. Objawy neurotoksyczności (w tym drgawki) oraz kardiotoksyczności pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających stosowane klinicznie, co jest zgodne z profilem farmakodynamicznym leków znieczulających miejscowo.
drgawki, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, kardiotoksyczność, lek znieczulający miejscowo, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, profil farmakodynamiczny, Ropivacaine BioQ, ropiwakaina, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Piramil 1,25 mg 1,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu wykazały brak ostrej toksyczności po doustnym podaniu u gryzoni i psów, co wskazuje na bezpieczny profil przy jednorazowych dawkach. W badaniach przewlekłych u szczurów, psów i małp zaobserwowano zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz zmiany hematologiczne. Dawkowanie tolerowane bez działań niepożądanych wynosiło odpowiednio: 2 mg/kg mc./dobę u szczurów, 2,5 mg/kg mc./dobę u psów oraz 8 mg/kg mc./dobę u małp. Przy dawkach 250 mg/kg mc./dobę u psów i małp stwierdzono powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co potwierdza farmakodynamiczny mechanizm działania ramiprylu jako inhibitora ACE. Istotnym ostrzeżeniem jest nieodwracalne uszkodzenie nerek u bardzo młodych szczurów po pojedynczej dawce, co ma implikacje dla stosowania u dzieci i młodzieży.
aparat przykłębuszkowy, badanie przedkliniczne, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, mutagenność, nieodwracalne uszkodzenie nerek, obraz krwi, poszerzenie miedniczek nerkowych, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość genotoksyczna, właściwość mutagenna, właściwość teratogenna, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon substancji czynnych
Miedź – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miedź, jako niezbędny pierwiastek śladowy, pełni istotne funkcje fizjologiczne i jest stosowana w produktach leczniczych, suplementach diety oraz preparatach do żywienia pozajelitowego. Przedkliniczne badania bezpieczeństwa miedzi są ograniczone, jednak dostępne dane oraz wieloletnie doświadczenie kliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny przy stosowaniu w dawkach fizjologicznych. Przykładowo, produkt Tracutil zawiera miedź(II) chlorek dwuwodny w stężeniu 204,6 µg/ml (12 µmol/ampułka, 760 µg/ampułka) i jest stosowany w terapii zastępczej, gdzie ryzyko toksyczności jest minimalne. W przypadku produktów złożonych, takich jak Pediaven G20 i Pediaven NN2, które zawierają miedzi siarczan pięciowodny, brak specyficznych badań przedklinicznych rekompensowany jest danymi literaturowymi oraz doświadczeniem klinicznym, potwierdzającymi bezpieczeństwo stosowania.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka fizjologiczna, dawka maksymalna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, karcynogenność, limfocyt, miedź chlorek dwuwodny, miedzi siarczan pięciowodny, ostra toksyczność, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, terapia zastępcza, teratogenność, test Amesa, test CHO/HPRT, test mikrojądrowy, tetrafluoroboran miedzi, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rispolept 1 mg/ml
Rysperydon, substancja czynna leku Rispolept (1 mg/ml, roztwór doustny), wykazuje w badaniach przedklinicznych dawkozależne działanie na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe u niedojrzałych szczurów i psów, związane z blokadą receptorów dopaminergicznych D₂ i hiperprolaktynemią. U szczurów zaobserwowano niekorzystne efekty na zachowania rodzicielskie, masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa, a także deficyty funkcji poznawczych po ekspozycji płodowej. Młode szczury wykazywały zwiększoną śmiertelność i opóźnienie rozwoju, a u młodych psów stwierdzono opóźnienie dojrzewania płciowego oraz wpływ na kości długie przy ekspozycji 15-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę u młodzieży (1,5 mg/dobę). Rysperydon nie wykazuje działania genotoksycznego, jednak u gryzoni zaobserwowano rozwój gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiąże się z przewlekłą hiperprolaktynemią i antagonizmem receptorów D₂, choć znaczenie tych zmian dla ludzi pozostaje niejasne.
antagonista dopaminy, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, deficyt poznawczy, dojrzewanie płciowe, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, guz piersi, hiperprolaktynemia, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, teratogenność, toksyczność przewlekła, torsade de pointes, układ endokrynny, wydłużenie QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Virtago 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa betahistyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Virtago, obejmowały wielomiesięczne testy toksyczności na albinotycznych szczurach (18 miesięcy) oraz psach (6 miesięcy) przy dawkach od 2,5 do 120 mg/kg masy ciała. W obu modelach nie zaobserwowano klinicznie istotnych efektów toksycznych, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Dodatkowo, badania mutagenności wykazały brak działania mutagennego, a testy karcynogenności na szczurach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego betahistyny. Ocena teratogenności przeprowadzona na ciężarnych królikach również nie wykazała wad rozwojowych płodów, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży.
badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, betahistyna dichlorowodorek, bezpieczeństwo genetyczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, długotrwała ekspozycja, dokumentacja rejestracyjna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność przewlekła, Virtago - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Ranbaxy 5 mg
Lenalidomid wykazuje istotną toksyczność rozwojową potwierdzoną w badaniach na małpach i królikach. U małp dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę indukowały wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (zgięte, skrócone, oligodaktylia, polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych (odbarwienia, czerwone ogniska, mały pęcherzyk żółciowy, wadliwa przepona). U królików podawanie lenalidomidu w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę skutkowało brakiem płata środkowego płuc, przemieszczeniem nerek i zmianami w tkankach miękkich i szkielecie płodów, z wyraźną zależnością od dawki. Toksyczność ostra wykazała dawki letalne doustne powyżej 2000 mg/kg u gryzoni, natomiast toksyczność przewlekła u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) objawiła się odwracalnym zwiększeniem mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi na podstawie AUC.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, komórkowość szpiku kostnego, krwinki, krwotok, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, polidaktylia, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, stosunek mieloidalno-erytroidalny, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, wada wrodzona, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzaran 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na parametry hematologiczne, potencjału teratogennego, mutagennego oraz rakotwórczego. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy obejmowały zahamowanie aktywności OUN, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W toksyczności przewlekłej obserwowano zahamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalne zmiany związane ze wzrostem prolaktyny, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy u szczurów. Wpływ na hematologię obejmował zmniejszenie liczby leukocytów u myszy i szczurów oraz odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym AUC u tych psów było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg.
cytopenia, dawka śmiertelna, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, leukocyty, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodu, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uspokojenie polekowe, zaburzenia hematologiczne, zmniejszenie aktywności - Leksykon substancji czynnych
Centuria – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Centaurium erythraea, będąca składnikiem leku Canephron w dawce 18 mg na tabletkę drażowaną, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu oraz toksyczności przewlekłej nie ujawniły objawów toksycznych ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Ponadto, testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy in vivo) nie potwierdziły potencjału mutagennego ani genotoksycznego substancji. Ocena wpływu na reprodukcję i rozwój nie wykazała negatywnego oddziaływania na płodność, rozwój embrionalny, płodowy ani pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, Canephron, centuria, centuria pospolita, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karcynogenność, korzeń lubczyka, liść rozmarynu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Kwiat pierwiosnka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwiat pierwiosnka (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill., flos) jest istotnym składnikiem preparatów Sinupret i Sinupret extract, stosowanych w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych. Badania toksyczności przewlekłej wykazały poziom NOAEL na poziomie 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała u psów i szczurów, co odpowiada odpowiednio 22- i 7-krotności dawki stosowanej u ludzi. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy oraz test mikrojąderkowy na szczurach, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Ponadto, badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy, okołoporodowy ani teratogenności, nawet przy dawce do 800 mg/kg mc. (32-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki ludzkiej).
badania farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, kwiat pierwiosnka, margines bezpieczeństwa, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał mutagenny, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, schorzenia górnych dróg oddechowych, Sinupret extract, suchy wyciąg, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Orofar Total Action (2 mg + 1,5 mg)/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Orofar Total Action (2 mg/ml benzoksoniowego chlorku oraz 1,5 mg/ml lidokainy chlorowodorku) wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej, przeprowadzone przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, nie ujawniły istotnych objawów toksyczności ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne potwierdziły brak kumulacji toksycznego działania przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego dla obu substancji, co wskazuje na niskie ryzyko kancerogenności.
aerozol do jamy ustnej, badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, benzoksoniowy chlorek, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, interakcja między substancjami, lidokainy chlorowodorek, Orofar Total Action, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, synergistyczne działanie toksyczne, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluanxol Depot 20 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące dekanonianu cis(Z)-flupentyksolu wskazują na niski profil toksyczności ostrej oraz brak istotnych klinicznie efektów toksycznych przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Badania reprodukcyjne wykazały nieznaczny wpływ na płodność u szczurów przy dawkach wyższych niż kliniczne, brak teratogenności w modelach myszy, szczurów i królików oraz toksyczność dla płodu manifestującą się zwiększoną liczbą utraconych zarodków i poronień, jednak związane z toksycznością matczyną. Ponadto, brak jest dowodów na potencjał rakotwórczy flupentyksolu, co jest istotne w kontekście długotrwałej terapii psychoz.
dawka terapeutyczna, dekanonian cis(Z)-flupentyksolu, działanie teratogenne, Fluanxol Depot, flupentyksol, iniekcja domięśniowa, lek neuroleptyczny, miejscowe działanie toksyczne, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie, psychoza, roztwór olejowy, terapia podtrzymująca, toksyczność dla płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulovas 250 LSU
Przedkliniczne badania toksykologiczne sulodeksydu, substancji czynnej leku Sulovas, wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 9000 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym u myszy i szczurów, co świadczy o wysokiej tolerancji leku. Przy podaniu dootrzewnowym LD50 wynosiła odpowiednio 1980 mg/kg u myszy i 2385 mg/kg u szczurów, wskazując na umiarkowanie wyższą toksyczność tej drogi podania. Badania podostre na psach (10 mg/kg/dobę przez 21 dni) oraz przewlekłe na psach i szczurach (20 mg/kg/dobę przez 180 dni) nie wykazały istotnych zaburzeń hematologicznych, zmian w moczu, kale ani zmian anatomopatologicznych, co potwierdza dobrą tolerancję sulodeksydu przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, badania fetotoksyczności na szczurach i królikach przy dawce 25 mg/kg nie wykazały działania embriotoksycznego ani fetotoksycznego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badania przedkliniczne, dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, fetotoksyczność, LD50, mutagenność, parametry hematologiczne, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał mutagenny, sulodeksyd, Sulovas, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zmiany anatomopatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Olejek pomarańczy słodkiej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olejek pomarańczy słodkiej (Citrus sinensis L. aetheroleum), będący składnikiem destylatu z mieszaniny rektyfikowanych olejków eterycznych w preparacie Respero Myrtol, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności przewlekłej, trwających 26 tygodni na szczurach i psach, nie zaobserwowano istotnych histopatologicznych zmian toksycznych o znaczeniu klinicznym dla ludzi. Podanie bardzo dużych dawek destylatu wywoływało jedynie charakterystyczne dla olejków eterycznych efekty, takie jak obniżenie aktywności ośrodkowego układu nerwowego i układu ruchu, co jest związane z niespecyficznym działaniem na błony komórkowe i występuje wyłącznie przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. Dodatkowo, destylat zwiększał przepływ krwi przez nerki, co skutkowało wzrostem szybkości przesączania kłębuszkowego i działaniem moczopędnym, a także wpływał na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, zmniejszając perystaltykę i produkcję soku żołądkowego, bez jednoznacznego wyjaśnienia farmakologicznego. Nie stwierdzono natomiast wpływu na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania substancji w kontekście funkcji życiowych.
Badania reprodukcyjne wykazały brak negatywnego wpływu destylatu na płodność samców i samic oraz brak działania teratogennego, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. Komponent 1,8-cyneol przenika przez łożysko, jednak przy dawkach poniżej poziomu toksycznego dla matki nie zaobserwowano szkodliwego wpływu na rozwój płodu i noworodka, co wskazuje na relatywnie dobry profil bezpieczeństwa prenatalnego i postnatalnego. Podsumowując, olejek pomarańczy słodkiej w preparacie Respero Myrtol charakteryzuje się brakiem toksyczności przewlekłej, brakiem wpływu na kluczowe układy życiowe oraz korzystnym profilem bezpieczeństwa reprodukcyjnego, a efekty farmakologiczne pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
8-cyneol, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, destylat olejków eterycznych, działanie moczopędne, działanie teratogenne, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek pomarańczy słodkiej, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, przenikanie przez łożysko, przesączanie kłębuszkowe, rozwój prenatalny i postnatalny, sok żołądkowy, toksyczność histopatologiczna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Miglustat Accord 100 mg
Dane przedkliniczne miglustatu wskazują na istotne działania niepożądane obserwowane w badaniach na zwierzętach, w tym zmniejszenie masy ciała, biegunkę oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego manifestujące się nadżerkami i owrzodzeniami. W dawkach porównywalnych lub umiarkowanie wyższych niż kliniczne zaobserwowano zmiany w narządach limfatycznych, aktywności aminotransferaz, wakuolizację tarczycy i trzustki, zaćmę, nefropatię oraz zmiany w mięśniu sercowym u szczurów. Szczególną uwagę zwraca hiperplazja komórek Leydiga i gruczolaki jąder u samców szczurów w dawkach 30-180 mg/kg mc./dobę, przy czym efekt ten nie wykazywał zależności od dawki i jest prawdopodobnie specyficzny dla gatunku. W badaniach na myszach (dawki 210-840/500 mg/kg mc./dobę) odnotowano zwiększoną częstość zapalnych i hiperplastycznych zmian w jelicie grubym oraz statystycznie istotny wzrost nowotworów jelita grubego przy najwyższej dawce, co może mieć ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na wysokie dawki stosowane w badaniach (od 8 do 33 razy większe niż u ludzi). Miglustat nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego w standardowych testach genotoksyczności.
aminotransferazy, astenozoospermia, badania toksykologiczne, biegunka, dystocja, działanie mutagenne, ekspozycja układowa, genotoksyczność, gruczolak, hiperplazja komórek śródmiąższowych jądra, komórki Leydiga, narządy limfatyczne, nefropatia, niepłodność męska, oligospermia, przeżywalność zarodka, strata poimplantacyjna, teratozoospermia, toksyczność leku, toksyczność przewlekła, uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, wakuolizacja, zaburzenia laktacji, zaćma, zanik kanalików nasiennych, zmiany hiperplastyczne, zmniejszenie masy ciała - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hascovir pro 50 mg/g
Produkt leczniczy Hascovir pro w postaci kremu o stężeniu 50 mg/g acyklowiru nie posiada specyficznych badań nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa tej formy farmaceutycznej. Dokumentacja produktu nie zawiera danych przedklinicznych, takich jak badania toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenności ani wpływu na funkcje rozrodcze, przeprowadzonych na kremie Hascovir pro. Ocena bezpieczeństwa opiera się zatem głównie na ogólnych danych dotyczących substancji czynnej – acyklowiru – oraz na doświadczeniu klinicznym z jego stosowania.
acyklowir, alkohol cetostearylowy, badanie niekliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, doświadczenie kliniczne, genotoksyczność, glikol propylenowy, kancerogenność, postać farmaceutyczna, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na funkcje rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Human Albumin 50 g/l Takeda 50 g/l
Albumina ludzka, będąca głównym składnikiem preparatu Human Albumin 50 g/l Takeda, jest naturalnym białkiem osocza odpowiedzialnym za utrzymanie ciśnienia onkotycznego oraz transport substancji w krwiobiegu. Badania przedkliniczne wykazały brak objawów ostrej toksyczności po podaniu albuminy w modelach zwierzęcych, jednak ze względu na jej fizjologiczną naturę oraz immunogenność białek heterologicznych u zwierząt, nie jest możliwe precyzyjne określenie dawek toksycznych ani ocena toksyczności po podaniu wielokrotnym. Nie stwierdzono również działania mutagennego, onkogennego ani teratogennego albuminy ludzkiej, co potwierdza jej bezpieczeństwo w kontekście genetycznym i rozwojowym.
albumina ludzka, ciśnienie onkotyczne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, materiał genetyczny, osocze ludzkie, potencjał mutagenny, proces nowotworowy, przeciwciało, reakcja immunologiczna, stosowanie kliniczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, właściwość fizykochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa szczepionki Tdap, zawierającej oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al(OH)₃), została przeprowadzona na modelach szczurzych. Badania toksyczności ostrej po pojedynczym podaniu nie wykazały istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Długoterminowa toksyczność po wielokrotnym podaniu również nie ujawniła znaczących efektów toksycznych, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Zaobserwowano jedynie umiarkowane, przejściowe reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, typowe dla szczepionek adsorbowanych na adiuwantach aluminiowych, co jest zgodne z oczekiwanym mechanizmem immunologicznym. W badaniach nie stwierdzono negatywnego wpływu śladowych ilości formaldehydu obecnego w szczepionce.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, reakcja miejscowa, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agapurin SR 400 400 mg
Przedkliniczne badania toksyczności pentoksyfiliny, substancji czynnej Agapurin SR 400, wykazały niski potencjał toksyczny. W badaniach ostrej toksyczności LD50 wyniosła 1385 mg/kg (myszy, doustnie), 230 mg/kg (szczury, dożylnie) oraz 1770 mg/kg (szczury, doustnie). W toksyczności przewlekłej, podawanie do 1000 mg/kg/dobę szczurów i do 100 mg/kg/dobę psów nie wywołało uszkodzeń narządów. Niekorzystne efekty, takie jak niewydolność krążenia, krwawienia czy obrzęk płuc, pojawiły się jedynie przy dawkach >320 mg/kg/dobę u psów, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki olbrzymie, krwawienie, mutacja genowa, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, płodność, potencjał mutagenny, rozwój okołoporodowy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lecicarbon 500 mg + 680 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa leku Lecicarbon (czopki zawierające 500 mg sodu wodorowęglanu i 680 mg sodu diwodorofosforanu) są ograniczone ze względu na brak pełnego zakresu standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra, przewlekła, genotoksyczność, kancerogenność czy wpływ na rozród i rozwój. Wynika to z charakterystyki substancji czynnych oraz ich długoletniego, dobrze udokumentowanego stosowania w praktyce klinicznej, co potwierdza ich znany profil bezpieczeństwa. Lek działa miejscowo w świetle jelita grubego, uwalniając dwutlenek węgla – gaz fizjologicznie obecny w przewodzie pokarmowym, co dodatkowo minimalizuje ryzyko układowych działań niepożądanych i toksyczności systemowej.
badania farmakologiczne, czopek, dwutlenek węgla, działanie niepożądane, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, jelito grube, potencjał kancerogenny, przewód pokarmowy, sodu diwodorofosforan, sodu wodorowęglan, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klimicin 300 mg
Klindamycyna, chlorowodorek będący substancją czynną leku Klimicin, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z wartościami LD50 po podaniu doustnym wynoszącymi odpowiednio 2888 mg/kg i 2633 mg/kg u szczurów oraz 2599 mg/kg u myszy. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, przy dawkach sięgających nawet 10,8-krotności maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (do 600 mg/kg mc./dobę), wykazały dobrą tolerancję leku, z minimalnymi działaniami niepożądanymi ograniczonymi do wymiotów, utraty apetytu i spadku masy ciała jedynie u psów przy najwyższej dawce przez 6 miesięcy. Brak istotnych działań niepożądanych przy dawkach 300 mg/kg mc./dobę przez rok potwierdza bezpieczeństwo stosowania klindamycyny w długotrwałej terapii.
anoreksja, badania in vitro, badania in vivo, badania rakotwórczości, chlorowodorek klindamycyny, dawka letalna, dawka letalna LD50, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, potencjał genotoksyczny, potencjał genotoksyczny i rakotwórczy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, testy genotoksyczności, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, utrata masy ciała, wymioty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Prestarium Initio 7 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Co-Prestarium Initio, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wykazały dobrą tolerancję u szczurów podczas 13-tygodniowego podawania doustnego, bez nowych lub nasilonych efektów toksycznych w porównaniu do poszczególnych składników. Peryndopryl wykazywał odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp, bez działania mutagennego ani teratogennego, choć inhibitory ACE mogą powodować opóźnienie rozwoju płodu i wady wrodzone u gryzoni i królików. Badania długoterminowe nie wykazały działania rakotwórczego peryndoprylu, a płodność szczurów pozostawała niezmieniona. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego trwania oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa.
działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, mutagenność, peryndopryl i amlodypina, potencjał rakotwórczy, śmiertelność okołoporodowa, spermatyda, testosteron, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek