toksyczność narządowa

Toksyczność narządowa to zjawisko uszkodzenia komórek, tkanek lub całych narządów organizmu wywołane działaniem substancji toksycznych. Może być skutkiem ekspozycji na leki, związki chemiczne, metale ciężkie, toksyny środowiskowe lub substancje biologiczne, które prowadzą do zaburzenia funkcjonowania dotkniętych narządów.

Narządy szczególnie podatne na toksyczne uszkodzenia to wątroba (hepatotoksyczność) i nerki (nefrotoksyczność), pełniące kluczową rolę w metabolizmie i eliminacji ksenobiotyków. Inne podatne narządy to serce (kardiotoksyczność), płuca (pneumotoksyczność), układ nerwowy (neurotoksyczność), szpik kostny (mielotoksyczność) oraz narządy rozrodcze.

W praktyce klinicznej toksyczność narządowa jest istotnym czynnikiem ograniczającym stosowanie wielu leków, zwłaszcza w terapii onkologicznej, gdzie cytotoksyczne działanie chemioterapeutyków często nie jest wystarczająco selektywne. Monitorowanie parametrów biochemicznych, obrazowych i czynnościowych narządów podczas farmakoterapii stanowi istotny element nadzoru nad bezpieczeństwem leczenia.

Ocena toksyczności narządowej jest kluczowym elementem badań przedklinicznych i klinicznych nowych substancji leczniczych. Wykorzystuje się w tym celu biomarkery uszkodzenia tkanek, badania obrazowe oraz skale nasilenia działań niepożądanych, jak powszechnie stosowana w onkologii klasyfikacja CTCAE (Common Terminology Criteria for Adverse Events).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl