toksyczność narządowa
Toksyczność narządowa to zjawisko uszkodzenia komórek, tkanek lub całych narządów organizmu wywołane działaniem substancji toksycznych. Może być skutkiem ekspozycji na leki, związki chemiczne, metale ciężkie, toksyny środowiskowe lub substancje biologiczne, które prowadzą do zaburzenia funkcjonowania dotkniętych narządów.
Narządy szczególnie podatne na toksyczne uszkodzenia to wątroba (hepatotoksyczność) i nerki (nefrotoksyczność), pełniące kluczową rolę w metabolizmie i eliminacji ksenobiotyków. Inne podatne narządy to serce (kardiotoksyczność), płuca (pneumotoksyczność), układ nerwowy (neurotoksyczność), szpik kostny (mielotoksyczność) oraz narządy rozrodcze.
W praktyce klinicznej toksyczność narządowa jest istotnym czynnikiem ograniczającym stosowanie wielu leków, zwłaszcza w terapii onkologicznej, gdzie cytotoksyczne działanie chemioterapeutyków często nie jest wystarczająco selektywne. Monitorowanie parametrów biochemicznych, obrazowych i czynnościowych narządów podczas farmakoterapii stanowi istotny element nadzoru nad bezpieczeństwem leczenia.
Ocena toksyczności narządowej jest kluczowym elementem badań przedklinicznych i klinicznych nowych substancji leczniczych. Wykorzystuje się w tym celu biomarkery uszkodzenia tkanek, badania obrazowe oraz skale nasilenia działań niepożądanych, jak powszechnie stosowana w onkologii klasyfikacja CTCAE (Common Terminology Criteria for Adverse Events).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Graphites – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W przypadku homeopatycznej substancji czynnej Graphites w rozcieńczeniu D6, obecnej w produkcie leczniczym Alvia Zaparcia, nie istnieją dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa jej stosowania. Brak jest informacji o toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także o potencjalnej toksyczności narządowej, wpływie na rozrodczość, genotoksyczności oraz działaniu kancerogennym. Ponadto, nie przeprowadzono badań na modelach zwierzęcych ani oceny wpływu na podstawowe funkcje fizjologiczne, takie jak układ krążenia, oddechowy, nerwowy czy wydalniczy. Dokumentacja nie zawiera również danych dotyczących interakcji Graphites D6 z innymi składnikami produktu, takimi jak Bryonia, Lycopodium clavatum, Sepia officinalis, Strychnos nux vomica, Silybum marianum czy Taraxacum officinalis.
badanie przedkliniczne, Bryonia, dane przedkliniczne, działanie kancerogenne, funkcja fizjologiczna, genotoksyczność, interakcja z substancją, Lycopodium clavatum, model zwierzęcy, ocena toksykologiczna, produkt leczniczy, rozcieńczenie D6, rozcieńczenie homeopatyczne, Sepia officinalis, Silybum marianum, Strychnos nux vomica, Taraxacum officinalis, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, układ krążenia, układ nerwowy, układ oddechowy, układ wydalniczy, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranigast Pro 75 mg
Ranitydyna, substancja czynna preparatu Ranigast PRO w dawce 75 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu terapeutycznym. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na kluczowe układy organizmu, w tym sercowo-naczyniowy, oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz funkcje nerek. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły klinicznie istotnych objawów toksyczności narządowej, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, chlorowodorek ranitydyny, działanie teratogenne, funkcja nerek, funkcja reprodukcyjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój płodu, substancja czynna, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroxol Dr.Max 15 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne ambroksolu chlorowodorku wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, potwierdzony niską toksycznością ostrą oraz brakiem działań niepożądanych przy wielokrotnym podaniu doustnym w dawkach do 150 mg/kg mc/dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc/dobę u szczurów (52-78 tygodni), 40 mg/kg mc/dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc/dobę u psów (52 tygodnie). Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani ciężkich działań niepożądanych podczas 3-godzinnej infuzji dożylnej w dawkach do 64 mg/kg mc/dobę u szczurów i 120 mg/kg mc/dobę u psów. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkach do 3000 mg/kg mc/dobę u szczurów i 200 mg/kg mc/dobę u królików, a NOAEL dla rozwoju około- i pourodzeniowego wynosił 50 mg/kg mc/dobę u szczurów. Wysoka dawka 500 mg/kg mc/dobę wiązała się jedynie z nieznaczną toksycznością manifestującą się opóźnionym przyrostem masy ciała i zmniejszoną wielkością miotu.
aberracje chromosomowe, ambroksolu chlorowodorek, badania in vitro, badania in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, infuzja dożylna, NOAEL, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, zaburzenia płodności, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memotropil 20% 200 mg/ml (3 g/15 ml)
Przedkliniczne badania piracetamu, substancji czynnej Memotropil 20% (200 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazały bardzo korzystny profil bezpieczeństwa z niskim potencjałem toksyczności. W badaniach toksyczności ostrej stosowano dawki do 10 g/kg masy ciała u myszy, szczurów i psów, nie obserwując nieodwracalnych efektów toksycznych. Długoterminowe podawanie doustne w dawkach do 4,8 g/kg na dobę u myszy oraz 2,4 g/kg na dobę u szczurów nie wykazało toksyczności narządowej ani zaburzeń funkcji fizjologicznych. Podawanie dożylne przez 4-5 tygodni w dawkach do 1 g/kg na dobę u szczurów i psów również nie wywołało działań niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania piracetamu w formie iniekcji.
badanie in vitro, badanie in vivo, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, materiał genetyczny, piracetam, podanie dożylne, podanie wielokrotne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, roztwór do wstrzykiwań, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cidimus 1 mg
Przedkliniczne badania takrolimusu, substancji czynnej leku Cidimus, wykazały specyficzny profil toksyczności narządowej, z głównym wpływem na nerki i trzustkę u szczurów i pawianów. Dodatkowo, u szczurów zaobserwowano toksyczne działanie na układ nerwowy i oczy, natomiast u królików po dożylnym podaniu wystąpiło odwracalne działanie kardiotoksyczne. W badaniach sercowo-naczyniowych stwierdzono wydłużenie odstępu QTc przy stężeniach takrolimusu przekraczających 150 ng/ml, co jest ponad 6-krotnie wyższą wartością niż maksymalne stężenia kliniczne stosowane w transplantologii, sugerując niskie ryzyko kardiotoksyczności w dawkach terapeutycznych. Badania dotyczące wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa wykazały toksyczność zarodkową i płodową u szczurów i królików jedynie przy dawkach toksycznych dla matek. U samic szczurów odnotowano zaburzenia czynności rozrodczych i porodu, a potomstwo charakteryzowało się zmniejszoną masą urodzeniową, obniżoną przeżywalnością oraz zaburzeniami wzrastania. U samców szczurów takrolimus obniżał liczbę i ruchliwość plemników, co wskazuje na potencjalne ryzyko wpływu na męski układ rozrodczy. Podsumowując, toksyczność takrolimusu w badaniach przedklinicznych dotyczy głównie nerek, trzustki, układu nerwowego, wzroku, serca oraz funkcji rozrodczych, jednak ryzyko kliniczne jest ograniczone przy stosowaniu dawek terapeutycznych i odpowiednim monitorowaniu stężenia leku.
astenozoospermia, bolus, kardiotoksyczność, leczenie immunosupresyjne, neurotoksyczność, oligospermia, substancja czynna, takrolimus, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, transplantologia, wydłużenie QTc, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Day Zero 100 mg
Badania przedkliniczne mykafunginy wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza hepatotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów. Rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych był zależny od dawki i czasu leczenia, przy czym dawka 32 mg/kg mc./dobę wiązała się ze znaczącym wzrostem częstości nowotworów po 18-20 miesiącach od zakończenia terapii. Stężenia leku wywołujące te zmiany mieściły się w zakresie klinicznym stosowanym u ludzi, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko u pacjentów. Ponadto, obserwowano toksyczność narządową obejmującą wątrobę, nerki, pęcherz moczowy, krwinki czerwone (potencjalna hemoliza) oraz męskie narządy rozrodcze, przy czym poziomy NOAEL były zbliżone lub niższe od stężeń klinicznych. W badaniach farmakologicznych wykazano również wpływ na układ sercowo-naczyniowy i uwalnianie histaminy, zależny od czasu ekspozycji i dawki.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, działanie hemolityczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatocyt, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, krwinka czerwona, męski narząd płciowy, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienione hepatocytów, poronienie, przerost zrazików wątrobowych, toksyczność narządowa, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja komórek nabłonka, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka nasiennego, wakuolizacja nabłonka pęcherza moczowego, wlew dożylny, zanik kanalików nasiennych, zmiana zwyrodnieniowa hepatocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin Medreg 1000 mg
Metformina chlorowodorek, dostępna w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie metforminy w dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne nie wywołało toksyczności narządowej u różnych gatunków zwierząt. Ponadto, testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracje chromosomowe i test mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa produktu leczniczego, rozwój prenatalny, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dailiport 3 mg
Takrolimus, substancja czynna leku Dailiport, wykazuje specyficzną toksyczność narządową potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Główne narządy docelowe toksyczności to nerki i trzustka, z dodatkowymi efektami toksycznymi na układ nerwowy i oczy u szczurów oraz odwracalnym działaniem kardiotoksycznym u królików po dożylnym podaniu. Elektrofizjologiczne badania sercowo-naczyniowe wykazały wydłużenie odstępu QTc przy dożylnych dawkach 0,1–1,0 mg/kg, odpowiadających stężeniom takrolimusu we krwi powyżej 150 ng/ml, co jest ponad 6-krotnie wyższą wartością niż typowe maksymalne stężenia terapeutyczne stosowane w transplantologii.
elektrokardiogram, funkcje rozrodcze, kardiotoksyczność, lek immunosupresyjny, margines bezpieczeństwa, monitorowanie funkcji nerek, neurotoksyczność, niska masa urodzeniowa, płodność, ruchliwość plemników, stężenie terapeutyczne, takrolimus, takrolimus o przedłużonym działaniu, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wydłużenie odstępu QTc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esceven 167 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), będącego substancją czynną produktu leczniczego Esceven w dawce 167 mg, wykazały brak negatywnego wpływu na kluczowe układy fizjologiczne, w tym sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych ani histopatologicznych, co potwierdza brak toksyczności narządowej przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani aberracji chromosomowych, a badania długoterminowe na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego substancji czynnej.
aberracja chromosomowa, Aesculus hippocastanum, badania toksykologiczne, działanie rakotwórcze, Hippocastani seminis extractum, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, teratogenność, testy mutagenności, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenia rozwojowe - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Przedawkowanie
Przedawkowanie emtrycytabiny, stosowanej w terapii zakażeń HIV, stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowej interwencji i monitorowania pacjenta pod kątem objawów toksyczności. Chociaż specyficzne objawy przedawkowania samej emtrycytabiny nie zostały jednoznacznie określone, to w przypadku preparatów złożonych zawierających emtrycytabinę wraz z efawirenzem (np. Padviram, Emtenef) obserwuje się nasilone objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia świadomości, zawroty głowy czy mimowolne skurcze mięśni, szczególnie przy dawce efawirenzu 600 mg dwa razy na dobę. Ponadto, przedawkowanie preparatów z tenofowirem dizoproksylu może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek i elektrolitowych, a także potencjalnej hepatotoksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych i wątrobowych.
białka osocza, dializa otrzewnowa, efawirenz, hemodializa, hepatotoksyczność, lek przeciwretrowirusowy, mioklonia, monoterapia, objawy neurologiczne, oczyszczanie pozaustrojowe, odtrutka, parametry nerkowe i wątrobowe, postępowanie wspomagające, skurcz mięśni, tenofovir dizoproksyl, toksyczność, toksyczność narządowa, uszkodzenie nerek, węgiel aktywowany, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie świadomości, zakażenie HIV, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaril 4 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa glimepirydu, substancji czynnej leku Diaril, obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, karcynogennych oraz oceny wpływu na rozwój płodu. Wyniki wskazują, że większość obserwowanych efektów niepożądanych pojawiała się przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, co ogranicza ich bezpośrednie znaczenie kliniczne. Zaobserwiane działania toksyczne były w dużej mierze związane z farmakodynamicznym efektem hipoglikemii, a nie z bezpośrednią toksycznością narządową glimepirydu. Szczególną uwagę zwrócono na toksyczność reprodukcyjną, gdzie stwierdzono embriotoksyczność, teratogenność oraz toksyczność rozwojową, wynikające z hipoglikemii u samic ciężarnych i ich potomstwa.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie farmakodynamiczne, działanie farmakologiczne, działanie hipoglikemizujące, embriotoksyczność, genotoksyczność, glimepiryd, hipoglikemia, karcynogenność, lek hipoglikemizujący, profil bezpieczeństwa substancji, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polcylin 100 mg/ml
Fenoksymetylopenicylina potasowa, substancja czynna produktu leczniczego Polcylin, dostępna jest w formie granulatu do sporządzania roztworu/zawiesiny doustnej o stężeniach 50 mg/mL, 100 mg/mL oraz 250 mg/mL. W dokumentacji brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących ostrej i przewlekłej toksyczności, potencjału genotoksycznego, karcynogennego, wpływu na rozrodczość i rozwój płodu, toksyczności narządowej oraz farmakokinetyki i farmakodynamiki na zwierzętach. Ocena bezpieczeństwa opiera się zatem na wieloletnim doświadczeniu klinicznym z fenoksymetylopenicyliną, która należy do beta-laktamowych antybiotyków o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa i stosowana jest zgodnie ze standardowymi zasadami antybiotykoterapii penicylinami.
antybiotyk beta-laktamowy, aspartam, benzoesan sodu, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenoksymetylopenicylina, fenoksymetylopenicylina potasowa, fenyloketonuria, genotoksyczność, glikol propylenowy, granulat do sporządzania roztworu, karcynogenność, nietolerancja sacharozy, penicylina, penicylina V, profil bezpieczeństwa, rozwój płodowy, sacharoza, toksyczność narządowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Dekanian nandrolonu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne dekanianu nandrolonu, stosowanego w preparacie Deca-Durabolin, nie wykazały istotnego ryzyka toksyczności narządowej przy wielokrotnym podaniu u zwierząt, co wskazuje na względnie dobry profil bezpieczeństwa w kontekście długotrwałego stosowania. Brak jest formalnych badań klinicznych oceniających wpływ na układ rozrodczy, jednak dane literaturowe sugerują, że androgeny mogą indukować wirylizację zewnętrznych narządów płciowych u płodów żeńskich, co ma istotne implikacje kliniczne dla kobiet w wieku rozrodczym. W zakresie genotoksyczności, wyniki testów mikrojądrowych i comet assay są rozbieżne: wykazano działanie genotoksyczne u myszy, natomiast u szczurów nie potwierdzono takiego efektu, co utrudnia jednoznaczną ocenę ryzyka u ludzi.
badanie toksykologiczne, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, działanie kancerogenne, elektroforeza pojedynczych komórek, IARC, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, steroid anaboliczno-androgenny, steryd anaboliczny, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Polpharma 25 mg
Dane toksykologiczne dotyczące sytagliptyny wykazują, że jej stosowanie w dawkach terapeutycznych u ludzi cechuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa. Toksyczność wątrobowa i nerkowa u gryzoni pojawiała się jedynie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom kliniczny, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie obserwowano negatywnych efektów. U szczurów nieprawidłowości siekaczy występowały przy narażeniu >67-krotnym, ale nie przy 58-krotnym w badaniu 14-tygodniowym. U psów objawy neurologiczne i mięśniowe pojawiały się przy około 23-krotnym narażeniu, natomiast przy 6-krotnym nie stwierdzono zmian. Brak genotoksyczności potwierdza niskie ryzyko mutagenne, a działanie rakotwórcze ogranicza się do szczurów, u których nowotwory wątroby były wtórne do hepatotoksyczności przy ekspozycji >58-krotnej. W badaniach reprodukcyjnych nie wykazano istotnych negatywnych efektów przy narażeniach do 29-krotnych, a obserwowane zmiany u zwierząt nie przekładają się na ryzyko u ludzi.
ataksja, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, ekspozycja u człowieka, genotoksyczność sytagliptyny, gruczolak wątroby, miotoksyczność, narażenie kliniczne, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, rozwój przed- i pourodzeniowy, stężenie w mleku, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie nerwów, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zaburzenia koordynacji ruchowej, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AlleMax 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cetyryzyny dichlorowodorku, zawartego w preparacie AlleMax 10 mg, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły toksyczności narządowej ani kumulacji leku, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania rakotwórczości na gryzoniach nie potwierdziły potencjału onkogennego cetyryzyny dichlorowodorku.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, cetyryzyna dichlorowodorek, ciśnienie krwi, działanie teratogenne, funkcje oddechowe, laktacja, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry elektrokardiograficzne, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym wobec kinazy BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Charakteryzuje się subnanomolarnym potencjałem inhibicyjnym (0,6-0,8 nM) i unikalną zdolnością wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib. W badaniach przedklinicznych wykazano jego skuteczność w modelach przewlekłej białaczki szpikowej (CML), w tym w zapobieganiu progresji do fazy blastycznej oraz aktywność wobec komórek w różnych lokalizacjach, w tym OUN. W badaniach klinicznych fazy I i II potwierdzono trwałe odpowiedzi hematologiczne i cytogenetyczne u pacjentów z CML i Ph+ ALL opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, nefrotoksyczność, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, potencjał genotoksyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Supremin 4 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cytrynianu butamiratu, substancji czynnej leku Supremin, obejmują ocenę ostrej toksyczności oraz wpływu na rozrodczość. W modelu mysim określono LD50 po podaniu doustnym na poziomie 1200 mg/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania na szczurach wykazały niewielkie działanie embriotoksyczne i teratogenne, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania butamiratu w okresie ciąży. Brak jest jednak danych dotyczących mutagenności, genotoksyczności, karcynogenności oraz toksyczności po podaniu wielokrotnym i toksyczności narządowej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ansifora 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny, substancji czynnej leku Ansifora, wykazały toksyczność narządową (wątroba, nerki) u gryzoni przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie ekspozycję kliniczną, przy czym brak efektów toksycznych przy 19-krotnym przekroczeniu wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów stwierdzono nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu >67x, jednak bez wpływu przy 58x. U psów dawki powodujące ~23-krotne narażenie wywołały przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, ślinienie się) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie obserwowano tych efektów. Testy genotoksyczności były negatywne, a potencjał rakotwórczy ograniczał się do wzrostu częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy narażeniu >58x, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie jest uznawane za istotne dla ludzi ze względu na margines bezpieczeństwa (19x).
Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność szczurów ani na rozwój przed- i pourodzeniowy przy ekspozycji do 29-krotności dawki klinicznej, choć zaobserwowano niewielkie zwiększenie zniekształceń żeber u płodów szczurów przy narażeniu >29x. U królików toksyczność matczyna pojawiła się przy dawkach >29-krotnych. Sytagliptyna przenika do mleka szczurów z wysokim wskaźnikiem mleko/osocze 4:1, co może mieć znaczenie kliniczne u kobiet karmiących, choć różnice gatunkowe należy uwzględnić. Podsumowując, wszystkie toksyczne efekty występowały przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki terapeutyczne u ludzi, a określone poziomy bez efektów potwierdzają bezpieczny profil stosowania Ansifory w warunkach klinicznych.
ataksja, badanie płodności, drżenie mięśniowe, działanie hepatotoksyczne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, nieprawidłowości siekaczy, objawy neurologiczne, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, rak wątroby, sytagliptyna, toksyczne uszkodzenie nerwów, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wskaźnik mleko/osocze, zaburzenia oddechowe, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mifoglame 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Mifoglame, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa w stosunku do narażenia terapeutycznego u ludzi. Toksyczne efekty na wątrobę i nerki u gryzoni pojawiały się przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom kliniczny, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie obserwowano zmian patologicznych. U szczurów nieprawidłowości siekaczy występowały powyżej 67-krotnego narażenia, a przy 58-krotnym poziomie nie stwierdzono wpływu na zęby. U psów objawy toksycznego uszkodzenia układu nerwowego oraz zwyrodnienie mięśni szkieletowych pojawiały się przy około 23-krotnym narażeniu, podczas gdy przy 6-krotnym narażeniu nie odnotowano działań niepożądanych. Badania genotoksyczności i kancerogenności wskazały na brak działania mutagennego oraz kancerogennego u myszy, natomiast u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy narażeniu >58x, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością. Warto podkreślić, że margines bezpieczeństwa (19-krotność narażenia klinicznego) eliminuje kliniczne znaczenie tych zmian dla ludzi.
ataksja, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kancerogenność, margines bezpieczeństwa, neurotoksyczność, płodność, podrażnienie błon śluzowych, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, przewlekła hepatotoksyczność, rak wątroby, rozwój przedurodzeniowy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność wątroby i nerek, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia oddechowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 850 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma wykazały brak dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej w 16-tygodniowych badaniach na psach, przy narażeniu na sytagliptynę przekraczającym około 6-krotnie, a na metforminę około 2,5-krotnie poziom narażenia klinicznego u ludzi. Toksyczność narządowa sytagliptyny obejmowała hepatotoksyczność i nefrotoksyczność u gryzoni przy narażeniu >58-krotnym, nieprawidłowości zębów u szczurów przy narażeniu >67-krotnym oraz neurotoksyczność i miotoksyczność u psów przy narażeniu >23-krotnym. Warto podkreślić, że przy narażeniu 6-krotnym (neurotoksyczność) i 19-krotnym (hepatotoksyczność) nie obserwowano efektów toksycznych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Nie stwierdzono potencjału genotoksycznego ani istotnej kancerogenności u myszy, a zwiększona częstość guzów wątroby u szczurów przy narażeniu >58-krotnym była prawdopodobnie wtórna do przewlekłej hepatotoksyczności i nie jest uznawana za klinicznie istotną dla ludzi.
badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kancerogenność, margines terapeutyczny, miopatia, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, NOEL, nowotwór wątroby, przenikanie do mleka, sitagliptyna z metforminą, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, wady wrodzone, współczynnik mleko-osocze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefazolin Sandoz 1 g
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cefazoliny wskazują na niski poziom toksyczności ostrej, z wartościami LD50 po podaniu dożylnym w zakresie 2200–3900 mg/kg masy ciała, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa terapeutycznego. Badania toksyczności przewlekłej na psach i szczurach, trwające od 1 do 6 miesięcy, nie wykazały istotnych zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych, potwierdzając dobrą tolerancję leku. Niemniej jednak, odnotowano objawy neurotoksyczności, choć ich charakter i nasilenie nie zostały dokładnie określone, co wymaga uwagi klinicznej. Cefazolina wykazuje słabą tolerancję miejscową przy podaniu domięśniowym, co może wpływać na komfort pacjenta i wybór drogi podania. W badaniach na królikach nerki były narządem docelowym toksyczności, podczas gdy u szczurów i psów nie zaobserwowano nefrotoksyczności, co podkreśla różnice gatunkowe i konieczność ostrożnej ekstrapolacji wyników na ludzi.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, cefazolina, dawka śmiertelna, działanie teratogenne, margines bezpieczeństwa terapeutyczny, narząd docelowy, neurotoksyczność, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lucetam 1200 mg
Przedkliniczne badania piracetamu, substancji czynnej leku Lucetam, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa z niską toksycznością. W badaniach toksyczności ostrej podawano dawki do 10 g/kg mc. myszom, szczurom i psom bez obserwacji nieodwracalnych efektów toksycznych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach toksyczności przewlekłej myszy i szczury otrzymywały odpowiednio do 4,8 g/kg mc./dobę i 2,4 g/kg mc./dobę bez uszkodzeń narządowych. Długoterminowe badania na psach z dawkami do 10 g/kg mc./dobę przez rok potwierdziły dobrą tolerancję, z jedynie łagodnymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak wymioty i zmiana konsystencji kału. Podawanie dożylne w dawkach do 1 g/kg mc./dobę przez 4-5 tygodni nie wykazało toksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo zarówno podania doustnego, jak i parenteralnego.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, droga doustna, droga dożylna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, margines bezpieczeństwa, piracetam, podanie dożylne, podanie parenteralne, profil bezpieczeństwa, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność wielokrotna, układ pokarmowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin STADA 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące sytagliptyny (substancji czynnej Sitagliptin STADA) wskazują na toksyczność narządową, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję, jednak efekty te obserwowano przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Toksyczność wątrobowa i nerkowa u gryzoni pojawiała się przy narażeniu >58-krotnym, natomiast brak efektów niepożądanych przy 19-krotnym narażeniu. Nieprawidłowości zębów u szczurów stwierdzono przy >67-krotnym narażeniu, a neurologiczne i mięśniowe objawy u psów przy >23-krotnym narażeniu, bez efektów przy 6-krotnym. Sytagliptyna nie wykazała genotoksyczności, a potencjał rakotwórczy ograniczał się do wzrostu częstości guzów wątroby u szczurów przy ekspozycji >58-krotnej, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością i nie uznano za istotne dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badania histopatologiczne, dyspnea, działanie hepatotoksyczne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nieprawidłowości siekaczy, objawy neurologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, rak wątroby, rakotwórczość wątrobowa, Sitagliptin, sytagliptyna, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cyclophosphamide Accord 1000 mg
Przedawkowanie cyklofosfamidu, dostępnego w dawkach 500 mg i 1000 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji, wiąże się z ryzykiem ciężkiej toksyczności narządowej, obejmującej głównie układ krwiotwórczy, moczowy, sercowo-naczyniowy, wątrobę, przewód pokarmowy, skórę oraz układ nerwowy. Klinicznie manifestuje się to m.in. mielosupresją z neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością, urotoksycznością z krwotocznym zapaleniem pęcherza moczowego, kardiomiopatią, chorobą wenookluzyjną wątroby, bolesnym zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej, nasilonymi nudnościami i wymiotami, toksyczną nekrolizą naskórka oraz neurotoksycznością. Objawy te mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zakażeń oportunistycznych, niewydolności narządów, a nawet zgonu.
choroba wenookluzyjna, cyklofosfamid, drgawki, dysuria, encefalopatia, hemodializa, infekcje oportunistyczne, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza, mesna, mielosupresja, morfologia krwi, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, roztwór do wstrzykiwań, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność leku, toksyczność narządowa, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, urotoksyczność, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zapalenie błony śluzowej, zwłóknienie pęcherza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cidimus 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne takrolimusu, substancji czynnej leku Cidimus, wykazały specyficzną toksyczność narządową, głównie w obrębie nerek i trzustki u szczurów i pawianów. Dodatkowo u szczurów zaobserwowano toksyczny wpływ na układ nerwowy i narząd wzroku, natomiast u królików stwierdzono odwracalną kardiotoksyczność po dożylnym podaniu. W badaniach przewodnictwa sercowego wykazano wydłużenie odstępu QTc przy dożylnych dawkach 0,1–1,0 mg/kg mc., odpowiadających stężeniom we krwi >150 ng/ml, co jest ponad 6-krotnie wyższą wartością niż maksymalne stężenia obserwowane klinicznie w transplantologii.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, kardiotoksyczność, neurotoksyczność, niska masa urodzeniowa, obniżona przeżywalność potomstwa, odstęp QTc, oligospermia, ruchliwość plemników, substancja czynna, takrolimus, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa i trzustkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, transplantologia, zaburzenia rozrodcze, zahamowanie wzrostu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akineton SR 4 mg 4 mg
Przedkliniczne badania biperydenu chlorowodorku, substancji czynnej Akineton SR 4 mg, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie zaobserwowano toksyczności narządowej, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest długoterminowych badań rakotwórczości u zwierząt, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa długoterminowego. Informacje dotyczące toksyczności ostrej oraz postępowania w przypadku przedawkowania zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.9).
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, biperyden chlorowodorek, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, mutacja genowa, ostre zatrucie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, profil bezpieczeństwa, toksyczne działanie na płód, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały relatywnie niską toksyczność ostrą, z dawką letalną doustną u gryzoni powyżej 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowa ekspozycja u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) powodowała odwracalne zmiany w nerkach, w tym mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, odpowiadającą około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (na podstawie AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni indukowały poważną toksyczność obejmującą utratę masy ciała, cytopenie, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku. Dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku i łagodne leukopenie, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji ludzkiej (AUC).
Lenalidomid wykazuje silny potencjał teratogenny potwierdzony w badaniach na małpach i królikach. U małp dawki 0,5-4 mg/kg/dobę w okresie ciąży indukowały liczne wady wrodzone, w tym atrezję odbytu, malformacje kończyn (zgięcie, skrócenie, oligodaktylia, polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych (odbarwienia, czerwone ogniska, mały pęcherzyk żółciowy, wadliwa przepona). U królików dawki 3-20 mg/kg/dobę powodowały dawkozależne wady rozwojowe, takie jak brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego lenalidomidu na poziomie genowym ani chromosomalnym. Brak jest jednak standardowych badań karcynogenności, co pozostawia niepewność co do potencjalnych długoterminowych efektów onkogennych leku.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka letalna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, efekt onkogenny, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, szpik kostny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deflegmin Effect Long 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej leku Deflegmin EFFECT LONG, wykazały niski wskaźnik toksyczności ostrej oraz brak toksyczności narządowej przy wielokrotnym podaniu doustnym. NOAEL ustalono na poziomie 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Dodatkowe badania dożylne na szczurach (4, 16, 64 mg/kg mc./dobę) i psach (45, 90, 120 mg/kg mc./dobę) nie wykazały ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksol chlorowodorek, badanie rakotwórczości, Deflegmin, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, mutagenność bakteryjna, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dla samic, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zaburzenia płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lonamo 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Lonamo, wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni jedynie przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie ekspozycję kliniczną u ludzi, z brakiem efektów niekorzystnych przy 19-krotnym narażeniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości w rozwoju siekaczy przy narażeniu >67-krotnym, jednak bez wpływu na zęby przy 58-krotnym narażeniu. U psów przy około 23-krotnym narażeniu wystąpiły przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, białe pieniste wymioty) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono nieprawidłowości. Badania genotoksyczności i karcynogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego u myszy, a u szczurów zwiększoną częstość guzów wątroby zaobserwowano tylko przy narażeniu >58-krotnym, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie stanowi istotnego zagrożenia dla ludzi.
ataksja, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie toksyczne sytagliptyny, ekspozycja kliniczna, gruczolak wątroby, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, reprodukcja, sytagliptyna, toksyczne uszkodzenie układu nerwowego, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność wątrobowa, uszkodzenie hepatocytów, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doloxib 60 mg
Badania przedkliniczne etorykoksybu, substancji czynnej Doloxibu, wykazały brak działania genotoksycznego oraz rakotwórczego u myszy, co potwierdza pozytywny profil bezpieczeństwa w tych aspektach. U szczurów zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe i pęcherzykowe tarczycy przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), jednak mechanizm ten jest specyficzny dla szczurów i nie ma znaczenia klinicznego u ludzi. Toksyczność przewodu pokarmowego u szczurów była zależna od dawki i czasu ekspozycji, z owrzodzeniami obserwowanymi nawet przy stężeniach porównywalnych do dawek terapeutycznych u ludzi. U psów stwierdzono zaburzenia czynności nerek i przewodu pokarmowego przy stężeniach przekraczających dawkę terapeutyczną, co wskazuje na potencjalne ryzyko działań niepożądanych w tych narządach.
CYP3A, działanie kancerogenne, działanie niepożądane nerkowe, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, działanie teratogenne, etorykoksyb, genotoksyczność, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, laktacja, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał kancerogenny, przewód pokarmowy, toksyczność narządowa, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivahib 15 mg
Przedkliniczne badania rywaroksabanu (substancji czynnej leku Varodoax 15 mg) wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych w standardowych testach farmakologicznych, w tym toksyczności po podaniu jednokrotnym, fototoksyczności, genotoksyczności oraz potencjale rakotwórczym. Badania wielokrotnego podawania ujawniły efekty wynikające z farmakodynamicznego działania antykoagulacyjnego, takie jak zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. Nie stwierdzono wpływu na płodność samców i samic, jednakże obserwowano toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, objawiający się poronieniami, zaburzeniami kostnienia, zmianami w wątrobie i łożysku oraz zwiększoną częstością wad rozwojowych.
antykoagulant, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, efekt przeciwkrzepliwy, fototoksyczność, immunoglobuliny, krwawienie okołoporodowe, lek przeciwkrzepliwy, mechanizm działania farmakologiczny, parametr toksykologiczny, patologia łożyska, poronienie, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, rywaroksaban, toksyczność młodych osobników, toksyczność narządowa, układ immunologiczny, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pinexet 200 mg 200 mg
Przedkliniczne badania kwetiapiny, substancji czynnej leku Pinexet, nie wykazały działania genotoksycznego ani mutagennego w testach in vitro i in vivo, co potwierdza brak potencjału do uszkodzeń genetycznych w dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności narządowej u zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano zmiany narządowe, takie jak pigmentacja tarczycy u szczurów, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia T3, hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów u małp Cynomolgus, a także zmętnienie rogówki i zaćma u psów. W badaniach rozwojowych u królików stwierdzono zwiększoną częstość przykurczu kończyn płodów, powiązaną z obniżonym przyrostem masy ciała samic ciężarnych przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, faza międzyrujowa, genotoksyczność kwetiapiny, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, krwinki, mutacja genetyczna, odsetek ciąż, parametr hematologiczny, pigmentacja tarczycy, prolaktyna, przykurcz, toksyczność narządowa, trójjodotyronina, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – X-Systo 400 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku piwmecylinamu, substancji czynnej leku X-Systo, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie substancji zwierzętom laboratoryjnym nie spowodowało istotnych objawów toksyczności narządowej, a zmiany były odwracalne po zakończeniu terapii. Ponadto, testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genowe in vitro oraz aberracje chromosomowe i testy in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Badania reprodukcyjne nie potwierdziły teratogenności, embriotoksyczności ani upośledzenia funkcji rozrodczych przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksykologiczne, chlorowodorek piwmecylinamu, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, materiał genetyczny, mutacja genowa in vitro, ośrodkowy układ nerwowy, piwmecylinam, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prograf 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności takrolimusu wykazały, że głównymi narządami docelowymi działania toksycznego są nerki i trzustka u szczurów i pawianów, a także układ nerwowy i oczy u szczurów. U królików podawanie dożylne leku wiązało się z odwracalnym działaniem kardiotoksycznym. Szczególnie istotne jest obserwowane proarytmiczne działanie takrolimusu, manifestujące się wydłużeniem odstępu QT w EKG po szybkim wstrzyknięciu dożylnym w dawkach 0,1–1,0 mg/kg mc., przy maksymalnych stężeniach leku powyżej 150 ng/ml, co stanowi ponad 6-krotną wartość stężeń maksymalnych obserwowanych klinicznie w transplantologii. Te dane podkreślają konieczność monitorowania układu sercowo-naczyniowego podczas terapii.
astenozoospermia, badanie elektrokardiograficzne, dawka terapeutyczna, działanie kardiotoksyczne, działanie proarytmiczne, margines bezpieczeństwa leku, nerki i trzustka, odstęp QT, oligospermia, rozwój zarodkowo-płodowy, stężenie takrolimusu, takrolimus, toksyczność narządowa, toksyczność płodności, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodka i płodu, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Teva 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały, że lek charakteryzuje się niską toksycznością ostrą, z minimalnymi dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów (75, 150, 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji u ludzi. U małp, dawki 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały poważne działania toksyczne, w tym śmiertelność, utratę masy ciała, leukopenię, trombocytopenię, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofie układu chłonnego i szpiku. Przy dawkach 1 i 2 mg/kg/dobę przez rok obserwowano odwracalne zmiany w szpiku i łagodną leukopenię, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji u ludzi. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, działanie teratogenne, komórki chłoniaka, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe i czerwone, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, leukopenia, limfocyt ludzki, mikrojąderka komórkowe, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuc, płytki krwi, polidaktylia, przemieszczenie nerki, śmiertelność, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, toksyczność narządowa, toksyczność przewlekła, transformacja komórek zarodkowych, układ krwiotwórczy, wada przepony, zapalenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akineton 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa biperydenu mleczanu, substancji czynnej produktu Akineton 5 mg/ml (roztwór do wstrzykiwań), obejmują ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego oraz wpływu na reprodukcję. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie wykazały toksyczności narządowej, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły mutagenności ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomalnych. Jednakże brak jest długoterminowych badań dotyczących potencjału rakotwórczego biperydenu u zwierząt doświadczalnych. Informacje dotyczące toksyczności ostrej oraz przypadków przedawkowania znajdują się w punkcie 4.9 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
aberracja chromosomalna, bezpieczeństwo stosowania, bezpieczeństwo stosowania leku, biperyden mleczan, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, karmienie piersią, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie leku, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hyalgan 10 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa farmakologicznego kwasu hialuronowego, będącego substancją czynną leku HYALGAN (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie substancji w modelach zwierzęcych nie spowodowało toksyczności narządowej ani kumulacji, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Badania genotoksyczności, przeprowadzone metodami in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego, co eliminuje ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego podczas stosowania preparatu.
badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, działanie teratogenne, Hyalectin, Hyalgan, kwas hialuronowy, Natrii hyaluronas, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozwój okołoporodowy, sodu hialuronian, teratogenność, test genotoksyczności, test in vitro, test in vivo, toksyczność narządowa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ sercowo-naczyniowy, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klipal 300 mg + 25 mg
Badania niekliniczne produktu leczniczego Klipal, zawierającego 300 mg paracetamolu i 25 mg kodeiny fosforanu półwodnego, wykazały, że toksyczność obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne. Paracetamol w wysokich dawkach wykazuje toksyczność narządową, głównie na wątrobę i nerki, oraz potencjalne zaburzenia płodności, takie jak zanik jąder, zmniejszenie masy jąder, redukcję liczby i ruchliwości plemników oraz zwiększenie liczby nieprawidłowości plemników u szczurów. Mutagenność paracetamolu jest niejednoznaczna – brak działania mutagennego w układach bakteryjnych, ale potencjalna genotoksyczność w układach ssaków, z mieszanymi wynikami badań in vivo. W badaniach rakotwórczości zaobserwowano niejednoznaczne oznaki białaczki u samic szczurów, natomiast u myszy nie stwierdzono działania rakotwórczego przy dawkach 600, 3000 i 6000 ppm.
badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, białaczka z komórek jednojądrzastych, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, nieprawidłowość główki plemnika, opóźnienie kostnienia, organogeneza, paracetamol i kodeina, potencjał rakotwórczy, przepuklina oponowo-mózgowa, ruchliwość plemników, stężenie testosteronu, szczelina czaszki, toksyczne działanie na wątrobę i nerki, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, zagnieżdżanie zarodka, zanik jąder, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Evertas 9,5 mg/24 h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywastygminy w systemie transdermalnym Evertas obejmowały wielokrotne podawanie doustne i miejscowe na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, psy, świnie miniaturowe). Nie wykazano toksyczności narządowej, a obserwowane efekty wiązały się z nasilonym działaniem farmakologicznym. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, z wyjątkiem aberracji chromosomalnych w ludzkich limfocytach przy dawce 104-krotnie przekraczającej kliniczne narażenie. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały działania kancerogennego nawet przy maksymalnych tolerowanych dawkach, a narażenie zwierząt było porównywalne do narażenia klinicznego u ludzi. Riwastygmina przenika przez łożysko i do mleka, jednak nie wykazano działania teratogennego w badaniach doustnych na szczurach i królikach.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie teratogenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, limfocyt obwodowy, obrzęk spojówek, obrzęk spojówki, przenikanie przez łożysko, reakcja fototoksyczna, rumień skóry, rywastygmina, system transdermalny, test mikrojąderkowy, toksyczność narządowa, zmętnienie rogówki, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cytarabiny, substancji czynnej w lekach takich jak Alexan, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi oraz Cytosar, wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. Głównym efektem toksycznym zależnym od dawki jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią i trombocytopenią, obserwowana u wszystkich badanych gatunków. Narządy szczególnie narażone na toksyczność to wątroba, nerki oraz mózg. Cytarabina wykazuje działanie genotoksyczne (mutagenne i klastogenne), potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd. W okresie organogenezy u gryzoni substancja ta wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, a także toksyczność rozwojową, szczególnie uszkodzenie rozwijającego się mózgu w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży u człowieka.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nieprawidłowości nasienia, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mózgu - Leksykon substancji czynnych
Kwas ryzedronowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne kwasu ryzedronowego, substancji czynnej w lekach takich jak Risendros 35 i Yarisen, wykazały dawkozależne działanie toksyczne głównie na wątrobę, objawiające się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych oraz zmianami histopatologicznymi u szczurów. U psów zaobserwowano toksyczność jąder przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Dodatkowo, u gryzoni stwierdzono podrażnienie górnych dróg oddechowych oraz wpływ na dolne drogi oddechowe w badaniach długoterminowych, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W zakresie wpływu na rozrodczość, przy narażeniu zbliżonym do klinicznego, odnotowano zaburzenia kostnienia mostka i czaszki u płodów szczurów, hipokalemię u ciężarnych samic oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową. Nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 3,2 mg/kg mc./dobę u szczurów i 10 mg/kg mc./dobę u królików, jednak dane dotyczące królików są ograniczone ze względu na małą grupę badawczą i toksyczność samic przy wyższych dawkach.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bisfosfoniany, dawka terapeutyczna, dolne drogi oddechowe, działanie niepożądane, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hipokalcemia, kwas ryzedronowy, lek przeciwosteoporotyczny, podrażnienie górnych dróg oddechowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, sodu ryzedronian, tkanka wątrobowa, toksyczność jąder, toksyczność narządowa, zaburzenie kostnienia mostka, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące polisacharydów otoczkowych stosowanych w szczepionkach przeciw Streptococcus pneumoniae (Pneumovax 23) oraz Salmonella typhi (Typhim Vi) różnią się pod względem zakresu i dostępności. Pneumovax 23 zawiera po 25 μg polisacharydu otoczkowego każdego z 23 serotypów pneumokoków, jednak nie przeprowadzono dla niego specyficznych badań przedklinicznych, co jest rekompensowane długotrwałym doświadczeniem klinicznym i danymi porejestracyjnymi potwierdzającymi bezpieczeństwo. Natomiast szczepionka Typhim Vi, zawierająca 25 μg oczyszczonego polisacharydu Vi ze szczepu Ty2 Salmonella typhi, posiada wyniki badań na modelach zwierzęcych, które nie wykazały toksyczności narządowej ani innych niepożądanych efektów, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji.
badanie kliniczne, bakteria otoczkowa, doświadczenie porejestracyjne, dur brzuszny, immunoprofilaktyka, model zwierzęcy, monitorowanie bezpieczeństwa, PNEUMOVAX 23, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Vi, polisacharyd pneumokokowy, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhi, serotyp pneumokoka, Streptococcus pneumoniae, szczepionka przeciw durowi brzusznemu, toksyczność narządowa, TYPHIM Vi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 2,5 mg
Dane niekliniczne dotyczące ewerolimusu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy ekspozycji terapeutycznej, choć działania toksyczne obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. W badaniach przedklinicznych zidentyfikowano narządy docelowe, takie jak układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (zwiększona liczba makrofagów w pęcherzykach), trzustka (degranulacja i wakuolizacja komórek zewnątrzwydzielniczych, zwyrodnienie komórek Langerhansa), oczy (zmętnienia przednich szwów soczewki u szczurów) oraz nerki (nasilenie lipofuscynozy i wodonercza u szczurów i myszy). Ewerolimus zaostrzał także przebieg chorób współistniejących, takich jak przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, zakażenia wirusem Coxsackie, kokcydiami oraz zmiany skórne. Wpływ na płodność samców szczurów był odwracalny, przy dawkach ≥0,5 mg/kg m.c. obserwowano zmiany morfologiczne jąder, a przy 5 mg/kg zmniejszenie ruchliwości plemników i stężenia testosteronu. U samic dawki ≥0,1 mg/kg (około 4% AUC0-24h u pacjentów) powodowały zwiększoną liczbę poronień, a ewerolimus przenikał przez łożysko wykazując toksyczność embrionalną i teratogenną (np. rozszczep mostka) przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg u szczurów oraz zwiększał resorpcje u królików.
badanie kancerogenności, degranulacja i wakuolizacja, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ewerolimus, genotoksyczność, jądro, kancerogenność, kokcydia, komórki Langerhansa, komórki zewnątrzwydzielnicze, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, morfologia jąder, najądrze, płodność męska, poronienie, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodowa, testosteron w osoczu, toksyczność embrionalna, toksyczność narządowa, toksyczność zarodkowa, układ rozrodczy, wada wrodzona, wirus Coxsackie, wodonercze, zakażenie żołądkowo-jelitowe, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zmętnienie soczewki