reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorafen 1 mg
Lorazepam, substancja czynna leku Lorafen, należy do grupy benzodiazepin i charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w początkowej fazie terapii i ustępują po dalszym stosowaniu lub redukcji dawki. Do najczęstszych działań niepożądanych należą senność (≥1/100), zawroty głowy (≥1/100), osłabienie mięśni oraz ataksja (≥1/1000). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, u których objawy te mogą być bardziej nasilone. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania zgodnie z MedDRA, a wśród nich znajdują się również reakcje anafilaktyczne, dezorientacja, zaburzenia widzenia oraz rzadkie przypadki bradykardii i bólu w klatce piersiowej. Monitorowanie morfologii krwi jest zalecane podczas długotrwałego leczenia ze względu na możliwe zaburzenia hematologiczne o nieznanej częstości.
ataksja, benzodiazepina, bradykardia, dezorientacja, diplopia, halucynacje, klasyfikacja MedDRA, lorazepam, morfologia krwi, niepokój, osłabienie mięśniowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, senność dzienna, spowolnienie reakcji, stan splątania, uzależnienie lekowe, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zawroty głowy, zespół odstawienny - Leksykon substancji czynnych
Porost islandzki – Działania niepożądane
Porost islandzki (Cetraria islandica), stosowany w preparatach takich jak Padma 28 Formuła (40 mg plechy porostu) oraz Pectosol (7 części wyciągu na 30 części mieszanki ziołowej), wykazuje relatywnie niskie ryzyko działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego i skóry. W przypadku Padma 28 Formuła obserwowano niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100) występujące zaburzenia trawienne, takie jak niestrawność, nudności, zgaga, biegunka oraz reakcje skórne (wysypka, świąd). Preparat Pectosol wiąże się z nieznaną częstością występowania reakcji alergicznych, w tym pojedynczymi przypadkami wstrząsu anafilaktycznego i obrzęku Quinckego, stanowiących zagrożenie życia. Dolegliwości żołądkowe, takie jak podrażnienie, bóle brzucha i nudności, również zostały odnotowane, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego. Pectosol zawiera ponadto 57-63% (V/V) etanolu, co może mieć znaczenie kliniczne u osób z nietolerancją alkoholu.
biegunka, ból brzucha, Cetraria islandica, duszność, lek przeciwhistaminowy, niestrawność, nietolerancja etanolu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, Padma 28 Formuła, Pectosol, podrażnienie żołądka, pokrzywka, porost islandzki, preparat kortykosteroidowy, przyspieszona akcja serca, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, świszczący oddech, tkanka podskórna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie skóry, zaburzenie trawienne, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zgaga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Feno 200M 200 mg
Fenofibrat mikronizowany (Apo-Feno 200M, 200 mg) jest wskazany w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnie nie należy go podawać pacjentom z nadwrażliwością na fenofibrat lub substancje pomocnicze, ciężką niewydolnością wątroby, ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), objawową kamicą lub zapaleniem pęcherzyka żółciowego, hiperlipoproteinemią typu I oraz przewlekłym lub ostrym zapaleniem trzustki, z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki wywołanego ciężką hipertriglicerydemią. Fenofibrat może nasilać hepatotoksyczność i nefrotoksyczność, a także zwiększać ryzyko powikłań w przebiegu chorób pęcherzyka żółciowego oraz wywoływać reakcje fototoksyczne u pacjentów z wcześniejszymi nadwrażliwościami na fibraty lub ketoprofen.
chylomikrony, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, fenofibrat mikronizowany, fibraty, hepatotoksyczność, hiperlipoproteinemia typu I, hipertriglicerydemia, kamica żółciowa, ketoprofen, klirens kreatyniny, leki przeciwzakrzepowe, lipoproteiny VLDL, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrotoksyczność, reakcja anafilaktyczna, reakcja fototoksyczna, schorzenia pęcherzyka żółciowego, uczulenie na światło, zaburzenia lipidowe, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon substancji czynnych
Octoxynol-9 – Działania niepożądane
Octoxynol-9, stosowany jako substancja pomocnicza w szczepionce przeciwgrypowej VaxigripTetra, występuje w śladowych ilościach i może indukować reakcje nadwrażliwości, w tym alergiczne zapalenie skóry, uogólniony świąd, pokrzywkę, wysypkę grudkowatą oraz rumień. Reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie i o nieznanej częstości, stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Częstość występowania działań niepożądanych jest klasyfikowana zgodnie z konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa u pacjentów z chorobami współistniejącymi, po przeszczepie nerki, u astmatyków oraz kobiet w ciąży.
alergiczne zapalenie skóry, astma, badanie kliniczne, działanie niepożądane, immunizacja, interwencja medyczna, obrzęk naczynioruchowy, octoxynol-9, pokrzywka, populacja pediatryczna, przeszczep nerki, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień w miejscu wstrzyknięcia, substancja pomocnicza, świąd uogólniony, szczepionka przeciwgrypowa, wysypka grudkowata, zaburzenie ogólne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linola –
Maść Linola 0,815 g/100 g, zawierająca nienasycone kwasy tłuszczowe (C18:2), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych klinicznych i obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, objawiające się zaczerwienieniem, uczuciem kłucia lub świądem w miejscu aplikacji, występujące u 1-10% pacjentów. Rzadko (0,01-0,1%) mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne związane z olejem arachidowym, manifestujące się wysypką, świądem, obrzękiem, dusznością lub reakcjami anafilaktycznymi. Obrzęk skórny o nieznanej częstości może wskazywać na nadwrażliwość i wymaga przerwania terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub składniki pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy, rafinowany i utwardzony olej arachidowy oraz lanolina z butylohydroksytoluenem.
alergia na orzeszki ziemne, alkohol cetostearylowy, butylohydroksytoluen, duszność, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, maść Linola, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nienasycone kwasy tłuszczowe, obrzęk skórny, obrzmienie tkanek, olej arachidowy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świąd skóry, uczucie kłucia, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prednizon, jako silny glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działania klinicznego, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji i powikłań zakaźnych, w tym reaktywacji zakażeń utajonych takich jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. U pacjentów z gruźlicą utajoną lub dodatnią próbą tuberkulinową konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku długotrwałej terapii profilaktyka przeciwgruźlicza. Prednizon jest przeciwwskazany w układowych zakażeniach grzybiczych, a jego stosowanie w zakażeniach leczonych amfoterycyną B wymaga monitorowania ryzyka niewydolności krążenia i hipokaliemii. Ponadto, u pacjentów z podejrzeniem pełzakowicy lub węgornicy należy wykluczyć te zakażenia przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie prednizonu wiąże się z koniecznością unikania żywych szczepionek wirusowych na około 8 tygodni przed i 2 tygodnie po szczepieniu, a także z ryzykiem ciężkiego przebiegu chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna i odra, szczególnie u dzieci i osób z upośledzoną odpornością.
amfoterycyna B, bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica utajona, guz chromochłonny, HBsAg, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotombinemia, immunosupresja, jaskra, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwosteoporotyczny, marskość wątroby, myasthenia gravis, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, pełzak czerwonki, pełzakowica, perforacja przewodu pokarmowego, perforacja rogówki, poliomyelitis, półpasiec, półpasiec oczny, próba tuberkulinowa, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uchyłkowatość jelit, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie utajone, zapalenie otrzewnej, zapalenie przełyku, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Richter 500 mg
Abirateronu octan, substancja czynna leku Abiraterone Richter, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w badaniach klinicznych fazy 3, gdzie najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemię (18% vs. 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16%), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE, takie jak hipokaliemia (6% vs. 1%), nadciśnienie (7% vs. 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs. 1%), były istotnie częstsze w grupie leczonej abirateronem. Mechanizm działania leku wiąże się z reakcjami mineralokortykosteroidowymi, które można skutecznie kontrolować poprzez jednoczesne stosowanie kortykosteroidów. W badaniach wykluczono pacjentów z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem, istotnymi chorobami serca, ciężką niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA) oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, choroba serca, częstoskurcz, dusznica bolesna, dysfunkcja lewej komory, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przewlekła choroba wątroby, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ubistesin Forte (40 mg + 0,012 mg)/ml
Lek Ubistesin forte (40 mg/ml artykainy chlorowodorku i 0,012 mg/ml epinefryny chlorowodorku) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na artykainę, inne amidowe środki miejscowo znieczulające, epinefrynę oraz substancje pomocnicze, w tym siarczyn sodu (0,6 mg/ml), który może wywołać reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również niekontrolowana padaczka, ze względu na ryzyko nasilenia napadów. Przed zastosowaniem leku konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego nadwrażliwości, kontroli padaczki oraz ocena współistniejących schorzeń i stosowanych leków, aby uniknąć potencjalnych interakcji i powikłań.
amidowy środek miejscowo znieczulający, artykaina chlorowodorek, epinefryna chlorowodorek, interakcja lekowa, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, nadczynność tarczycy, napad padaczkowy, objawy neurologiczne, padaczka niekontrolowana, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, siarczyn sodu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu krążenia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adipine 10 mg
Adipine, zawierający amlodypinę w dawkach 5 mg i 10 mg, jest antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyn, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania amlodypiny obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub pochodne dihydropirydyny, ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), znaczące zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. ciężka stenoza aortalna) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. W tych stanach podanie amlodypiny może prowadzić do niebezpiecznego pogorszenia perfuzji narządowej, zapaści krążeniowej lub nasilenia objawów sercowych.
amlodypina, amlodypina bezylan, antagonista wapnia, lek hipotensyjny, niedociśnienie, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, perfuzja narządowa, perfuzja tkankowa, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, rzut serca, stenoza aortalna, wazodylatacja, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zapaść krążeniowa, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Budipulmi 0,5 mg/ml
Przeciwwskazania do stosowania zawiesiny do nebulizacji Budipulmi, zawierającej budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml, opierają się przede wszystkim na występowaniu nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Budipulmi jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną alergią na budezonid, co może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Produkt ma postać białej, jednorodnej zawiesiny o pH 4,0–5,0, a pojedynczy pojemnik jednodawkowy zawiera 0,5 mg lub 1 mg budezonidu w 2 ml zawiesiny. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko nadwrażliwości.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Clariscan 0,5 mmol/ml
Produkt leczniczy Clariscan, zawierający kwas gadoterowy w stężeniu 0,5 mmol/ml, charakteryzuje się ograniczonym profilem interakcji farmakologicznych. Nie wykazano istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami, jednak brak jest formalnych badań interakcyjnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów stosujących beta-adrenolityki, substancje wazoaktywne, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I) oraz antagonistów receptora angiotensyny (sartany), które mogą osłabiać mechanizmy kompensacyjne układu krążenia i zwiększać ryzyko zaburzeń hemodynamicznych podczas podawania środka kontrastowego. Beta-adrenolityki dodatkowo zwiększają częstość reakcji nadwrażliwości, co wymaga szczególnej obserwacji pacjenta i rozważenia modyfikacji dawkowania w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
alkohol etylowy, antagonista receptora angiotensyny, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, Clariscan, działanie wazodylatacyjne, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas gadoterowy, mechanizm kompensacyjny układu krążenia, napięcie naczyń krwionośnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sól megluminowa, środek kontrastowy, substancja wazoaktywna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie ciśnienia krwi, zaburzenie hemodynamiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – APAP ból i gorączka 500 mg
Tabletki musujące APAP ból i gorączka 500 mg zawierają 500 mg paracetamolu jako substancję czynną oraz istotne ilości substancji pomocniczych, w tym 418,5 mg sodu i 100 mg sorbitolu (E420). Zawartość sodu stanowi około 21% maksymalnej dziennej dawki zalecanej przez WHO (2 g), co jest istotnym przeciwwskazaniem u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, chorobami nerek lub stosujących dietę niskosodową. Sorbitol może wywoływać dyskomfort żołądkowo-jelitowy, działać przeczyszczająco i jest przeciwwskazany u osób z wrodzoną nietolerancją fruktozy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną alergią na paracetamol lub nadwrażliwością na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym sorbitol.
alergia na paracetamol, choroba nerek, dieta niskosodowa, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, działanie przeczyszczające, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na paracetamol, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, świąd, tabletka musująca, wrodzona nietolerancja fruktozy, wysypka skórna, zaburzenie funkcji przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiazyt
Azytromycyna w dawce 500 mg (Abiazyt) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, oraz poważne reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS), które mogą mieć charakter nawrotowy i wymagać długotrwałej obserwacji. Lek nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu zakażeń wywołanych przez Streptococcus pyogenes, zapalenia zatok, ucha środkowego, zakażonych ran oparzeniowych oraz ciężkich zakażeń, gdzie konieczne jest szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia antybiotyku. W przypadku oporności na erytromycynę zaleca się wykonanie testów wrażliwości na azytromycynę i inne antybiotyki makrolidowe. Należy monitorować ryzyko wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, przyjmujących leki wydłużające QT, z zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub niewydolnością krążenia. Istotne jest także uwzględnienie ryzyka biegunki Clostridium difficile (CDAD), która może wystąpić nawet do dwóch miesięcy po terapii.
alkaloidy sporyszu, anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, ciężka reakcja skórna, częstoskurcz komorowy torsades de pointes, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, hipokaliemia i hipomagnezemia, kiła, kolektomia, miastenia, nadkażenie drobnoustrojami, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność krzyżowa, ostra gorączka reumatyczna, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, Streptococcus pyogenes, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zakażenie Clostridium difficile, zakażona rana oparzeniowa, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie okrężnicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flucofast
Flukonazol w formie kapsułek twardych (Flucofast) wymaga ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych. Nie zaleca się stosowania flukonazolu w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy u dzieci ze względu na skuteczność poniżej 20% w porównaniu z gryzeofulwiną. Dane dotyczące dawkowania i skuteczności flukonazolu w leczeniu kryptokokozy pozauśrodkowounerwowej oraz głębokich grzybic endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) są ograniczone. Wzrost zakażeń Candida innych niż C. albicans, często opornych na flukonazol (np. C. krusei, C. auris, C. glabrata), wymaga uwzględnienia lokalnej epidemiologii i rozważenia alternatywnej terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki. Flukonazol może rzadko wywoływać niewydolność kory nadnerczy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu prednizonu, oraz ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenie wątroby, które wymaga monitorowania funkcji wątroby i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty czy żółtaczka.
astenia, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, flukonazol, głęboka grzybica endemiczna, grzybica owłosionej skóry głowy, halofantryna, histoplazmoza, jadłowstręt, kandydoza, ketokonazol, kryptokokoza, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betanil forte 24 mg
Lek Betanil forte zawierający dichlorowodorek betahistyny w dawce 24 mg w formie tabletek posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na betahistynę lub składniki pomocnicze preparatu, co może prowadzić do reakcji alergicznych o różnym nasileniu, włącznie z anafilaksją. Ponadto, preparat zawiera 210 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co wymaga ostrożności u pacjentów z ciężką nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ze względu na ryzyko wystąpienia objawów nietolerancji.
aminy katecholowe, analog histaminy, dawkowanie leku, dichlorowodorek betahistyny, guz chromochłonny nadnerczy, katecholaminy, linia podziału tabletki, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, phaeochromocytoma, reakcja anafilaktyczna, stosunek korzyści do ryzyka, tachykardia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mensinorm Set
Mensinorm Set, zawierający ludzką gonadotropinę menopauzalną (HMG) z dawką 900 j.m. FSH i 900 j.m. LH, wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentek z nadwrażliwością na gonadotropiny. Pierwsze podanie leku powinno odbywać się w warunkach umożliwiających natychmiastową resuscytację krążeniowo-oddechową. Samodzielne wstrzyknięcia są dopuszczalne tylko u odpowiednio przeszkolonych i zmotywowanych pacjentek. Przed terapią konieczna jest dokładna diagnostyka przyczyn niepłodności, w tym wykluczenie niedoczynności tarczycy, niedoboru hormonów kory nadnerczy, hiperprolaktynemii oraz guzów przysadki i podwzgórza, a także monitorowanie ultrasonograficzne jajników i stężenia estradiolu w surowicy, aby zapobiec zespołowi hiperstymulacji jajników (OHSS).
choroba zakrzepowo-zatorowa, ciąża mnoga, ciąża pozamaciczna, gonadotropina menopauzalna, guz podwzgórza, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, ludzka gonadotropina kosmówkowa, nadwrażliwość na gonadotropiny, niedobór hormonów kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nowotwór jajnika, nowotwór układu rozrodczego, otyłość olbrzymia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, stężenie estradiolu, techniki wspomaganego rozrodu, trombofilia, ultrasonografia jajników, wodobrzusze, wrodzona wada rozwojowa, wstrzyknięcie podskórne, wysięk opłucnowy, zapłodnienie pozaustrojowe, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asduter 30 mg
Lek Asduter 30 mg (arypiprazol) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków przeciwpsychotycznych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak akatyzja i nudności, występującymi u ponad 3% pacjentów. W badaniach klinicznych częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) u pacjentów ze schizofrenią leczonych arypiprazolem przez 52 tygodnie wynosiła 25,8%, co jest istotnie niższe niż w grupie leczonej haloperydolem (57,3%). Akatyzja występowała u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi oraz u 6,2% pacjentów ze schizofrenią. Dystonia, choć rzadsza, może pojawić się szczególnie u młodszych pacjentów i mężczyzn, manifestując się skurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. Wśród innych działań niepożądanych często obserwowano zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, oraz zaburzenia psychiczne, w tym bezsenność, lęk i zaburzenia kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność). Warto podkreślić, że u młodzieży (13-17 lat) częstość występowania senności, sedacji i zaburzeń pozapiramidowych była wyższa niż u dorosłych, a zmiany masy ciała po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosiły odpowiednio 2,4 kg i 5,8 kg (w porównaniu do 0,2 kg i 2,3 kg w grupie placebo).
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, bezsenność, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperseksualność, hiponatremia, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, patologiczne uzależnienie od hazardu, prolaktyna, reakcja anafilaktyczna, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, trombocytopenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oxaliplatin Kalceks 5 mg/ml
Oxaliplatin Kalceks (5 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na oksaliplatynę lub substancje pomocnicze, u kobiet karmiących piersią, u osób z mielosupresją (wyjściowa liczba neutrofilów < 2 × 10⁹/L i/lub liczba płytek krwi < 100 × 10⁹/L), u pacjentów z obwodową neuropatią czuciową z zaburzeniem funkcjonalnym przed rozpoczęciem terapii oraz u chorych z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 mL/min). Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka poważnych działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne, nasilenie mielosupresji, pogorszenie neuropatii oraz kumulacja leku prowadząca do toksyczności. Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie ocenić parametry hematologiczne i funkcję nerek, a także zebrać szczegółowy wywiad dotyczący nadwrażliwości i neuropatii.
- Leksykon substancji czynnych
Albendazol – Działania niepożądane
Albendazol, substancja czynna leku Zentel, stosowana w terapii zakażeń pasożytniczych, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z wytycznymi: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do najważniejszych działań niepożądanych należą reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka) występujące rzadko, które mogą wymagać przerwania leczenia ze względu na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego. Niezbyt często obserwuje się bóle głowy i zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty i biegunka, które zwykle nie wymagają przerwania terapii. Rzadko dochodzi do wzrostu aktywności enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania parametrów wątrobowych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby lub przy długotrwałym stosowaniu leku.
albendazol, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, lek przeciwpasożytniczy, martwica naskórka, nudności, odwodnienie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie pasożytnicze, zawroty głowy, Zentel, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diuresin SR 1,5 mg
Diuresin SR, zawierający 1,5 mg indapamidu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów po świeżym udarze niedokrwiennym mózgu ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji mózgowej i nasilenia deficytów neurologicznych. Leku nie należy stosować u osób z nadwrażliwością na indapamid, sulfonamidy lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (126,45 mg na tabletkę), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, takich jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja. Przeciwwskazaniem jest także ciężka niewydolność nerek (GFR <10 ml/min), gdyż lek może być nieskuteczny i zwiększać ryzyko zaburzeń elektrolitowych oraz pogorszenia funkcji nerek.
antybiotyk sulfonamidowy, deficyt neurologiczny, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, indapamid, laktoza jednowodna, lek moczopędny, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na składniki, niedobór potasu, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra faza udaru, perfuzja mózgowa, pochodna sulfonamidowa, reakcja anafilaktyczna, równowaga wodno-elektrolitowa, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, sulfonamid, udar niedokrwienny mózgu, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Jad pszczoły – Wskazania do stosowania
Immunoterapia jadem pszczoły z wykorzystaniem preparatu ALUTARD SQ, zawierającego jad pszczoły w stężeniach od 100 do 100 000 SQ-U/ml, jest wskazana u pacjentów z potwierdzoną alergią IgE-zależną na jad pszczoły, którzy doświadczyli systemowych reakcji anafilaktycznych po użądleniu. Preparat jest podawany w formie sterylnej zawiesiny adsorbowanej na wodorotlenku glinu, co umożliwia stopniowe uwalnianie alergenu. Terapia składa się z fazy wstępnej, podczas której stosuje się stopniowo zwiększane stężenia jadu (100, 1000, 10 000, 100 000 SQ-U/ml), oraz fazy podtrzymującej, w której podaje się najwyższe stężenie (100 000 SQ-U/ml). Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki alergologicznej, w tym testów skórnych i oznaczenia swoistych IgE.
alergia IgE-zależna, beta-bloker, choroba alergiczna IgE-zależna, choroba autoimmunologiczna, ciężka reakcja miejscowa, diagnostyka alergologiczna, faza podtrzymująca, immunoglobulina E, immunoterapia, immunoterapia jadem pszczoły, jad pszczoły, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, nadwrażliwość IgE-zależna, niekontrolowana astma, produkt leczniczy depot, reakcja anafilaktyczna, reakcja systemowa, schorzenie nowotworowe, swoiste przeciwciało IgE, systemowa reakcja alergiczna, test aktywacji bazofilów, test skórny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zelsiglat
Celekoksyb, jako selektywny inhibitor COX-2, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerek i wątroby. U pacjentów leczonych celekoksybem obserwowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach zakończyły się zgonem. Szczególnie narażone są osoby starsze, stosujące jednocześnie inne NLPZ lub leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy), glikokortykosteroidy, nadużywające alkoholu oraz z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie. Dawkowanie celekoksybu powinno być jak najniższe i najkrótsze, zwłaszcza że dawki 200 mg i 400 mg dwa razy na dobę wiążą się ze zwiększonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawałów mięśnia sercowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania celekoksybu z innymi NLPZ poza kwasem acetylosalicylowym, który sam w połączeniu z celekoksybem zwiększa ryzyko powikłań przewodu pokarmowego.
antagonista receptora angiotensyny II, apiksaban, celekoksyb, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, CYP2C9, CYP2D6, dabigatran, działanie nefrotoksyczne, glikokortykoid, hiperlipidemia, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, INR, laktoza jednowodna, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, selektywny inhibitor COX-2, sulfonamid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, warfaryna, zaburzenie czynności lewej komory, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – MultiHance 529 mg/ml (0,5 mmol/ml)
MultiHance (gadobenian dimegluminy) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwuje się łagodne i samoistnie ustępujące objawy, takie jak ból głowy, nudności, wysypka czy reakcje miejscowe w miejscu podania (ból, pieczenie, obrzęk). Istotnym ryzykiem są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Objawy tych reakcji dotyczą głównie układu oddechowego (duszność, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli), krążenia (tachykardia, bradykardia, niedociśnienie, zatrzymanie akcji serca) oraz skóry i błon śluzowych (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy). U pacjentów z chorobami OUN lub historią drgawek istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia powikłań neurologicznych, takich jak drgawki, parestezje, omdlenia czy utrata przytomności. Ponadto, wynaczynienie środka może powodować miejscowe powikłania, w tym martwicę tkanek i zakrzepowe zapalenie żył.
aminotransferaza, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, duszność, elektrokardiogram, fosfataza alkaliczna, gadobenian dimegluminy, martwica tkanki, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedotlenienie, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odwrócenie załamka T, parestezja, parosmia, pokrzywka, proteinuria, przerzut do mózgu, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sinica, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, transferaza gamma-glutamylowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wynaczynienie środka kontrastowego, zakrzepowe zapalenie żył, zespół Kounisa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ferinject 50 mg Fe3+/ml
Preparat Ferinject, zawierający karboksymaltozę żelazową w stężeniu 50 mg Fe/ml, jest wskazany do leczenia niedoboru żelaza, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą, a także na inne pozajelitowe preparaty żelaza, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji anafilaktycznych. Nie należy stosować Ferinjectu w niedokrwistości niezależnej od niedoboru żelaza, szczególnie mikrocytarnej, ze względu na brak korzyści terapeutycznych i ryzyko przeładowania żelazem. Preparat jest również przeciwwskazany u pacjentów z objawami przeładowania żelazem (np. hemochromatoza, hemosyderoza) oraz zaburzeniami wchłaniania żelaza, gdyż może to prowadzić do nasilenia toksyczności i uszkodzenia narządów.
dyspersja do wstrzykiwań, gospodarka żelazowa, hemochromatoza, hemosyderoza, karboksymaltozy żelazowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwistość mikrocytarna, ostry stan zapalny, preparat żelaza dożylny, przeciwwskazanie, przeładowanie żelazem, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, substancja pomocnicza, uszkodzenie narządów wewnętrznych, zaburzenie przyswajania żelaza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Virumed 1000 mg
Virumed (inozyna pranobeksu) w dawce 1000 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego wykazuje profil działań niepożądanych, z których najczęstszym jest bardzo częste (≥1/10 pacjentów) podwyższenie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi i moczu, zwykle mieszczące się w granicach normy i ustępujące po zakończeniu terapii. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się także wzrost stężenia mocznika, aktywności aminotransferaz oraz fosfatazy zasadowej. W zakresie układu pokarmowego często występują wymioty, nudności i dyskomfort w nadbrzuszu, a niezbyt często biegunka i zaparcia. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują często bóle i zawroty głowy, a także niezbyt często senność i bezsenność. Ponadto, często zgłaszane są bóle stawów, świąd i wysypka skórna, a rzadziej reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka i reakcje anafilaktyczne, zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu.
aminotransferazy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból stawów, dyskomfort nadbrzusza, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, hiperurykemia, inozyna pranobeks, kwas moczowy, MedDRA, mocznik we krwi, nadwrażliwość, nerwowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, świąd, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wielomocz, wymioty, wysypka, zaparcie, zawroty głowy, złe samopoczucie, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Ryfaksymina – Działania niepożądane
Ryfaksymina, stosowana głównie w terapii schorzeń przewodu pokarmowego, wykazuje ogólnie korzystny profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które występują głównie u pacjentów z chorobami wątroby (marskość, zapalenie wątroby). W badaniach klinicznych, w tym randomizowanym badaniu III fazy RFHE3001 (ryfaksymina 550 mg 2x/dobę przez 6 miesięcy, n=140) oraz długoterminowym badaniu RFHE3002 (ryfaksymina 550 mg 2x/dobę do 24 miesięcy, n=322), potwierdzono bezpieczeństwo stosowania leku, choć obserwowano działania niepożądane takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. ból brzucha, biegunka, nudności) o częstości ≥10%. Dodatkowo zgłaszano reakcje anafilaktyczne, trombocytopenię, zakażenia Clostridium oraz nieprawidłowości w testach wątrobowych, co wymaga monitorowania pacjentów, zwłaszcza z chorobami wątroby.
aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból głowy, diplopia, drożdżakowe zakażenie pochwy, encefalopatia wątrobowa, INR, kandydoza, krwawienie z przewodu pokarmowego, limfocytoza, marskość wątroby, napięcie powłok brzusznych, neutropenia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja skórna, ryfaksymina, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie wątroby, zakażenie Clostridium, zakażenie Herpes simplex, zapalenie nosa i gardła, zapalenie skóry, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Meglumina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Produkty kontrastowe zawierające megluminę, stosowane wyłącznie dożylnie, niosą ryzyko poważnych reakcji neurologicznych przy podaniu dokanałowym, które są bezwzględnie przeciwwskazane. Mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, zarówno natychmiastowe (do 60 minut), jak i opóźnione (do 7 dni), niezależnie od dawki i wcześniejszej ekspozycji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą, zwłaszcza niewyrównaną, stosujących beta-adrenolityki, a także u osób z niskim progiem drgawkowym, padaczką lub uszkodzeniami mózgu. Zaleca się monitorowanie czynności nerek przed podaniem, zwłaszcza u pacjentów z GFR < 30 ml/min/1,73 m², po przeszczepie wątroby, w podeszłym wieku (≥65 lat) oraz u noworodków i niemowląt, ze względu na ryzyko nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF). Hemodializa może wspomóc eliminację megluminy, ale nie jest zalecana profilaktycznie u pacjentów niebędących na dializie.
alkohol benzylowy, astma niewyrównana, beta-adrenolityki, encefalopatia, gadobenian dimegluminy, gałka blada, glikokortykosteroid, hemodializa, implant ślimakowy, jądro zębate, klirens nerkowy, kwas gadoterowy, meglumina, napad padaczkowy, nerkopochodne włóknienie układowe, ostra niewydolność nerek, padaczka, podanie dożylne, pokrzywka, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja neurologiczna, rurka dotchawicza, śpiączka, środek antyhistaminowy, środek przeciwhistaminowy, wynaczynienie, wzgórze, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Entecavir Aurovitas 1 mg
Entekawir, stosowany w terapii przewlekłego zapalenia wątroby typu B, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy od łagodnych zmian skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilości 40 mg na tabletkę (zarówno w dawce 0,5 mg, jak i 1 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, mimo że nietolerancja laktozy nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem.
całkowity niedobór laktazy, charakterystyka produktu leczniczego, choroba współistniejąca, dziedziczna nietolerancja galaktozy, entekawir, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, przewlekłe zapalenie wątroby typu B, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, substancja czynna, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atofab 40 mg
Preparat Atofab, zawierający atomoksetynę w dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Przede wszystkim przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na atomoksetynę lub substancje pomocnicze. Bezwzględnie nie należy stosować leku jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – atomoksetynę należy odstawić co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem terapii IMAO i odwrotnie. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania ze względu na ryzyko rozszerzenia źrenic, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, takimi jak ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, miażdżyca zarostowa tętnic, dławica piersiowa, hemodynamicznie istotne wrodzone wady serca, kardiomiopatie, zawał mięśnia sercowego, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca oraz kanałopatie. Stosowanie atomoksetyny w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych.
atomoksetyna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dławica piersiowa, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, jaskra z wąskim kątem przesączania, kanałopatia, kardiomiopatia, lek sympatykomimetyczny, miażdżyca zarostowa tętnic, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność serca, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, tętniak mózgu, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie perfuzji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telmisartan Aurovitas 80 mg
Leczenie telmisartanem wymaga dokładnej oceny pacjenta i wykluczenia przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na telmisartan lub substancje pomocnicze, drugi i trzeci trymestr ciąży, zaburzenia odpływu żółci (np. cholestaza, niedrożność dróg żółciowych), ciężka niewydolność wątroby (stadium C wg Child-Pugh) oraz jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m². Telmisartan jest metabolizowany w wątrobie i wydalany z żółcią, co powoduje ryzyko kumulacji i działań niepożądanych w przypadku zaburzeń wątroby i dróg żółciowych. Stosowanie w ciąży od drugiego trymestru może prowadzić do poważnych uszkodzeń płodu, w tym zmniejszonego ukrwienia nerek, opóźnienia kostnienia czaszki oraz zgonu płodu lub noworodka.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, cholestaza, cukrzyca, diuretyk tiazydowy, hiperkaliemia, incydent sercowo-naczyniowy, kamień żółciowy, klasyfikacja Child-Pugh, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność wątroby, pierwotna żółciowa marskość wątroby, przesączanie kłębuszkowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, telmisartan, trymestr ciąży, uszkodzenie płodu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie odpływu żółci, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Servenon 20 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥1/10) należą bóle głowy oraz nudności. Inne często występujące objawy to lęk, niepokój, zaburzenia snu, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, bóle mięśniowo-szkieletowe, zmęczenie oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), myśli i zachowania samobójcze, krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg rodnych oraz hiponatremia, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko powikłań jest zwiększone u kobiet, pacjentów z hipokaliemią, chorobami serca oraz osób powyżej 50. roku życia.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, kserostomia, małopłytkowość, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Esotkaleno
Leczenie prednizonem w postaci Esotkaleno wymaga ścisłego monitorowania ze względu na immunosupresję zwiększającą ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i oportunistycznych, a także możliwość maskowania objawów infekcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z gruźlicą, wirusowym zapaleniem wątroby typu B, ostrymi i przewlekłymi zakażeniami oraz w okresie szczepień żywymi szczepionkami. Prednizon może nasilać ryzyko powikłań w chorobach takich jak choroba wrzodowa, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia psychiczne, jaskra oraz w stanach po operacjach jelit i w przebiegu twardziny układowej, gdzie dawki ≥15 mg/dobę mogą wywołać przełom nerkowy. Konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi, czynności nerek, glikemii, stężenia potasu oraz okulistyczne co 3 miesiące. W przypadku myasthenia gravis leczenie należy rozpoczynać w warunkach szpitalnych z powolnym zwiększaniem dawki.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, odra, opóźnienie wzrostu, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, ostre zakażenie wirusowe, perforacja jelit, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uszkodzenie rogówki, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychiczne, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie ścięgien, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zarażenie pasożytnicze, zerwanie ścięgna, żywa szczepionka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Fresenius Kabi 500 mg
Abiraterone Fresenius Kabi (octan abirateronu) jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, podawany w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem lub prednizolonem (5-10 mg/dobę). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują obrzęk obwodowy (23%), hipokaliemię (18%), nadciśnienie tętnicze (22%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. i 4. wg CTCAE, takie jak hipokaliemia (5-6%), nadciśnienie (6-7%), infekcje dróg moczowych (2%), hepatotoksyczność (4-6%), złamania (2%) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe (migotanie przedsionków 2,6%, niewydolność serca 0,7%), wymagają szczególnej uwagi. Mechanizm działania leku wiąże się z efektami mineralokortykosteroidowymi, które można kontrolować farmakologicznie, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów. Pacjenci z wyjściowo podwyższonymi wartościami enzymów wątrobowych są bardziej narażeni na hepatotoksyczność, która może wymagać przerwania terapii, zwłaszcza przy wzroście AlAT lub AspAT >5 x GGN lub bilirubiny >3 x GGN.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, bilirubina całkowita, dławica piersiowa, działanie mineralokortykosteroidowe, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, tachykardia, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie kostne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 500 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk zawarty w preparacie Levalox, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, zaburzenia ze strony układu nerwowego (w tym drgawki, neuropatie obwodowe, zaburzenia psychiczne i poznawcze), poważne powikłania mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza), a także ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Szczególną uwagę zwraca możliwość wystąpienia bardzo rzadkich, ale ciężkich i potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych, takich jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek serca oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą obserwowano epizody hipoglikemii i hiperglikemii, a także przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym ostrej niewydolności zakończonej zgonem.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolon, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, osłabienie mięśniowe, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak i rozwarstwienie aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doloxib 60 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu (Doloxib) został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniach długoterminowych (≥1 rok) u około 600 pacjentów z ChZS i RZS profil działań niepożądanych był zbliżony. W programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy, zaobserwowano zwiększone ryzyko ciężkich tętniczych incydentów zakrzepowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), choć bezwzględne ryzyko nie przekraczało 1% rocznie. Często występowały kołatanie serca i arytmia, a niezbyt często migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego. Reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie obrzęki naczynioruchowe i wstrząs anafilaktyczny, wymagały natychmiastowej interwencji.
arytmia, bezsenność, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, Doloxib, dusznica bolesna, etorykoksyb, incydent zakrzepowy, inhibitor COX-2, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zabieg stomatologiczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon substancji czynnych
Benfotiamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Benfotiamina jest generalnie dobrze tolerowana, jednak stosowanie preparatów zawierających tę substancję wymaga uwzględnienia specyficznych środków ostrożności. Produkty takie jak Benfogamma i Milgamma 100 zawierają sacharozę i/lub syrop glukozowy, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów (nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy). Benfogamma zawiera również makrogologlicerolu hydroksystearynian, który może wywoływać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność i biegunka, szczególnie u osób z chorobami przewodu pokarmowego. Wszystkie wymienione preparaty zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej.
benfotiamina, dolegliwość przewodu pokarmowego, drażetka, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność pirydoksyny, niedobór sacharazy-izomaltazy, niestrawność, nietolerancja fruktozy, pirydoksyny chlorowodorek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, sacharoza, substancja aktywna, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, tabletka powlekana, witamina B6, wykwit skórny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Virumed
Podczas terapii inozyną pranobeksem (Virumed 1000 mg) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko przemijającego wzrostu stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu, które zwykle nie przekracza górnej granicy normy (8 mg/dl, 0,42 mmol/L). Zjawisko to jest częstsze u mężczyzn i osób starszych i wynika z katabolicznej przemiany inozyny do kwasu moczowego, bez wpływu na enzymatyczną czynność nerek. Szczególnie narażeni na powikłania są pacjenci z dną moczanową, hiperurykemią, kamicą moczową oraz zaburzeniami czynności nerek, u których konieczne jest ścisłe monitorowanie stężenia kwasu moczowego przez cały okres leczenia. Długotrwała terapia (≥3 miesiące) wymaga także regularnej kontroli parametrów funkcji wątroby, nerek oraz morfologii krwi, aby zapobiec powikłaniom takim jak kamica nerkowa.
cukrzyca, dna moczanowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, hiperurykemia, inozyna pranobeks, kamica moczowa, kamień nerkowy, kwas moczowy, morfologia krwi, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sorbitolu, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polyvaccinum mite Nieswoista szczepionka bakteryjna –
Polyvaccinum mite to nieswoista szczepionka bakteryjna w formie kropli do nosa, zawierająca inaktywowane szczepy bakterii odpowiedzialnych za zakażenia górnych dróg oddechowych, m.in. Staphylococcus aureus (50 mln/ml), Staphylococcus epidermidis (50 mln/ml), Streptococcus salivarius (10 mln/ml), Streptococcus pneumoniae (10 mln/ml), Streptococcus pyogenes (10 mln/ml), Escherichia coli (20 mln/ml), Klebsiella pneumoniae (10 mln/ml), Haemophilus influenzae (10 mln/ml), Corynebacterium pseudodiphtheriticum (20 mln/ml) oraz Moraxella catarrhalis (10 mln/ml). Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki szczepionki, aktywne choroby zakaźne, niewydolność krążenia, choroby nerek i wątroby, nowotwory układu krwiotwórczego, choroby autoimmunologiczne oraz stosowanie leków immunosupresyjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią ciężkich infekcji bakteryjnych, chorobami przewlekłymi układu oddechowego, alergiami oraz zaburzeniami odporności.
białaczka i chłoniak, chemioterapeutyk, choroba autoimmunologiczna, choroba górnych dróg oddechowych, choroba nerek i wątroby, choroba rozrostowa układu krwiotwórczego, choroba zakaźna, ciężka infekcja, Corynebacterium pseudodiphtheriticum, dysfagia, Escherichia coli, funkcja detoksykacyjna, gorączka reumatyczna, Haemophilus influenzae, inaktywowane bakterie, infekcja gronkowcowa, Klebsiella pneumoniae, kortykosteroid systemowy, lek immunosupresyjny, Moraxella catarrhalis, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór odporności, nieswoista szczepionka bakteryjna, niewydolność krążenia, nowotwór układu krwiotwórczego, odpowiedź immunologiczna, parametry hemodynamiczne, preparat immunostymulujący, przewlekła choroba jelit, przewlekłe zapalenie zatok, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, stan podgorączkowy, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus salivarius, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka bakteryjna, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zaburzenie odporności, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Halidor 100 mg
Halidor, zawierający bencyklanu fumaran, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężką niewydolnością oddechową, nerek i wątroby, a także u osób z niewyrównaną niewydolnością serca, ostrym zawałem mięśnia sercowego oraz blokiem przedsionkowo-komorowym. Ponadto, ze względu na wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, Halidor nie powinien być stosowany u pacjentów z padaczką, skłonnością do drgawek, po udarze mózgu lub urazie mózgu w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W okresie ciąży i karmienia piersią stosowanie leku jest względnie przeciwwskazane i wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.
bencyklanu fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, choroba naczyń mózgowych, dysfunkcja hepatocytów, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, perfuzja mózgowa, próg drgawkowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, restrykcyjna choroba płuc, tkanka nerwowa, udar mózgu, uraz mózgu, wywiad alergologiczny, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienny