Działania niepożądane leku Asduter 30 mg

Asduter 30 mg (arypiprazol) to lek stosowany w praktyce psychiatrycznej, którego stosowanie wiąże się z określonymi działaniami niepożądanymi. Niniejsze opracowanie szczegółowo przedstawia profil bezpieczeństwa tego produktu leczniczego oraz potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem u pacjentów.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W toku badań klinicznych z kontrolą placebo wykazano, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi leku Asduter są akatyzja oraz nudności. Każde z tych działań występuje u ponad 3% pacjentów przyjmujących arypiprazol w postaci doustnej.²

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem arypiprazolu zostały skategoryzowane według ich częstości występowania. Stosowana klasyfikacja obejmuje następujące kategorie:<sup data-drug="Asduter" data-section="Działania niepożądane" title="Wszystkie działania niepożądane podano według klasyfikacji układ/narząd i częstości: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko ( 3

• Bardzo często (≥1/10) – występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Warto podkreślić, że dla działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu nie można określić dokładnej częstości występowania, ponieważ pochodzą one ze spontanicznych zgłoszeń. Z tego względu częstość takich działań określa się jako „nieznana”.⁴

Szczegółowe działania niepożądane według układów

Wybrane szczegółowe działania niepożądane

Objawy pozapiramidowe (EPS)

Objawy pozapiramidowe to grupa zaburzeń ruchowych, które mogą wystąpić podczas leczenia arypiprazolem. W długoterminowych badaniach klinicznych wykazano, że częstość występowania EPS u pacjentów ze schizofrenią leczonych arypiprazolem przez 52 tygodnie była niższa (25,8%) w porównaniu do pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%).⁵

W 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo, częstość występowania EPS wynosiła 19% u pacjentów leczonych arypiprazolem i 13,1% u pacjentów otrzymujących placebo. W innym 26-tygodniowym badaniu z grupą kontrolną częstość ta wynosiła 14,8% dla arypiprazolu i 15,1% dla olanzapiny.⁶

W przypadku pacjentów z epizodami maniakalnymi w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I, w 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym EPS stwierdzono u 23,5% pacjentów leczonych arypiprazolem i u 53,3% pacjentów leczonych haloperydolem. W innym 12-tygodniowym badaniu przypadki EPS stwierdzono u 26,6% pacjentów leczonych arypiprazolem i u 17,6% pacjentów leczonych litem.⁷

Akatyzja

Akatyzja to jeden z najczęściej występujących objawów pozapiramidowych przy stosowaniu arypiprazolu. W badaniach z kontrolą placebo, akatyzja występowała u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi leczonych arypiprazolem, w porównaniu do 3,2% pacjentów otrzymujących placebo. U pacjentów ze schizofrenią częstość występowania akatyzji wynosiła 6,2% w grupie arypiprazolu i 3,0% w grupie placebo.⁸

Dystonia

Dystonia jest działaniem niepożądanym związanym z klasą leków, do której należy arypiprazol. Objawia się długotrwałymi nieprawidłowymi skurczami grup mięśni, które mogą wystąpić u wrażliwych pacjentów w ciągu pierwszych kilku dni leczenia. Do objawów dystonii należą: skurcze mięśni szyi (mogące prowadzić do ucisku w gardle), trudności z przełykaniem, trudności z oddychaniem i/lub zaburzenia ruchów języka.⁹

Chociaż objawy te mogą wystąpić po zastosowaniu małych dawek, są one częstsze i cięższe przy stosowaniu leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji w dużych dawkach. Zwiększone ryzyko ostrej dystonii stwierdzono u mężczyzn i w młodszych grupach wiekowych.¹⁰

Wpływ na poziom prolaktyny

W badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu zaobserwowano zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia prolaktyny w surowicy u pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do wartości początkowych.¹¹

Parametry laboratoryjne

Porównania pomiędzy arypiprazolem i placebo dotyczące odsetka pacjentów z potencjalnie istotnymi zmianami rutynowych parametrów laboratoryjnych i lipidowych nie wykazały medycznie istotnych różnic. Ogólnie przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności CPK (fosfokinazy kreatynowej) obserwowano u 3,5% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 2,0% pacjentów otrzymujących placebo.¹²

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Schizofrenia u młodzieży

W krótkoterminowym badaniu z kontrolą placebo z udziałem 302 nastolatków (13-17 lat) ze schizofrenią, częstość występowania i rodzaj działań niepożądanych były podobne do występujących u dorosłych, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych, które zgłaszano częściej u nastolatków niż u dorosłych otrzymujących arypiprazol:¹³

• Bardzo często (≥1/10): senność/sedacja i zaburzenia pozapiramidowe
• Często (≥1/100, <1/10): suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt, niedociśnienie ortostatyczne

Profil bezpieczeństwa w 26-tygodniowym badaniu prowadzonym metodą próby otwartej był podobny do obserwowanego w badaniu krótkoterminowym z kontrolą placebo.¹⁴

W długoterminowym badaniu z grupą kontrolną otrzymującą placebo, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, obserwowano podobny profil bezpieczeństwa z wyjątkiem reakcji zgłaszanych częściej w grupie dzieci i młodzieży niż w grupie placebo:<sup data-drug="Asduter" data-section="Działania niepożądane" title="Profil bezpieczeństwa w długoterminowym badaniu prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną otrzymującą placebo był podobny z wyjątkiem następujących reakcji, które były zgłaszane częściej, niż w grupie dzieci i młodzieży przyjmujących placebo: często zgłaszano zmniejszenie masy ciała, zwiększenie stężenia insuliny we krwi, arytmię i leukopenię (≥1/100, 15

• Często (≥1/100, <1/10): zmniejszenie masy ciała, zwiększenie stężenia insuliny we krwi, arytmia i leukopenia

Epizody maniakalne u młodzieży

U młodzieży (13 lat i starszej) z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I, częstość występowania i rodzaj działań niepożądanych były podobne do występujących u dorosłych, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych:¹⁶

• Bardzo często (≥1/10): senność (23,0%), zaburzenia pozapiramidowe (18,4%), akatyzja (16,0%) i zmęczenie (11,8%)
• Często (≥1/100 do <1/10): ból w górnej części brzucha, zwiększenie częstości akcji serca, zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, drżenie mięśni oraz dyskineza

Występowanie niektórych działań niepożądanych wykazywało zależność od dawki:¹⁷

• Zaburzenia pozapiramidowe: dla dawki 10 mg – 9,1%, dla dawki 30 mg – 28,8%, dla placebo – 1,7%
• Akatyzja: dla dawki 10 mg – 12,1%, dla dawki 30 mg – 20,3%, dla placebo – 1,7%

Średnie zmiany masy ciała u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosiły dla arypiprazolu odpowiednio 2,4 kg i 5,8 kg, a w przypadku placebo 0,2 kg i 2,3 kg.¹⁸

W populacji dzieci i młodzieży senność oraz zmęczenie obserwowano częściej u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym niż u pacjentów ze schizofrenią.¹⁹

Zaburzenia kontroli impulsów

U pacjentów leczonych arypiprazolem mogą wystąpić następujące zaburzenia kontroli impulsów:²⁰

• Patologiczne uzależnienie od hazardu
• Hiperseksualność
• Kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy
• Obżarstwo lub kompulsywne objadanie się

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²¹

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku Asduter 30 mg do obrotu.²²