Działania niepożądane
Metronidazol 0,5% Fresenius 5 mg/ml

Metronidazol 0,5% Fresenius (5 mg/ml) w infuzji wykazuje profil działań niepożądanych podobny u dzieci i dorosłych, z ciężkimi reakcjami rzadko występującymi, głównie przy dużych dawkach lub nieprawidłowym schemacie dawkowania. Najczęstsze objawy to nudności, zaburzenia smaku oraz neuropatie, zwłaszcza przy długotrwałej terapii, co wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka neuropatii obwodowej. Często obserwuje się zapalenie żył w miejscu podania, które może prowadzić do zakrzepowego zapalenia żył. Długotrwałe podawanie wymaga monitorowania morfologii krwi z uwagi na ryzyko leukopenii, granulocytopenii i małopłytkowości. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zespołem Cockayne’a ze względu na ryzyko ciężkiej, nieodwracalnej hepatotoksyczności, włącznie z ostrą niewydolnością wątroby i zgonem.

Działania niepożądane leku Metronidazol 0,5% Fresenius

Metronidazol 0,5% Fresenius w postaci roztworu do infuzji zawierającego 5 mg/ml metronidazolu może wywoływać działania niepożądane, których częstość, rodzaj i nasilenie są podobne u dzieci i dorosłych. Ciężkie działania niepożądane występują rzadko, zwykle po zastosowaniu dużych dawek lub przy nieprzestrzeganiu zalecanego schematu dawkowania.1

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas stosowania metronidazolu najczęściej obserwuje się nudności, zaburzenia smaku oraz neuropatie, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia. Przy stosowaniu metronidazolu przez okres dłuższy niż zalecany, należy zawsze rozważyć korzyść terapeutyczną w stosunku do ryzyka wystąpienia neuropatii obwodowej.2

Zapalenie żył, mogące prowadzić do zakrzepowego zapalenia żył, występuje często w miejscu podania infuzji.3

Monitoring pacjenta podczas terapii

W trakcie długotrwałego podawania metronidazolu konieczne jest regularne kontrolowanie morfologii krwi ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń hematologicznych.4

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zespołem Cockayne’a, u których zgłaszano przypadki ciężkiej, nieodwracalnej hepatotoksyczności lub ostrej niewydolności wątroby, włącznie z przypadkami o bardzo szybkim przebiegu, zakończonymi zgonem.5

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych metronidazolu

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe należą do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii metronidazolem. Obejmują one nudności, wymioty, biegunkę, zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, gorzkie odbicia, metaliczny smak w ustach oraz obłożony język. Występują one z częstością niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100).6

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit, które może manifestować się ciężką, przedłużającą się, zagrażającą życiu biegunką występującą w trakcie lub po leczeniu. Jest ono w większości przypadków wywołane przez Clostridium difficile i występuje bardzo rzadko (<1/10 000).7

Z nieznaną częstością może również wystąpić zapalenie trzustki, które jest przemijające po odstawieniu produktu leczniczego, oraz jadłowstręt.8

Zaburzenia układu nerwowego

Zaburzenia układu nerwowego występujące niezbyt często obejmują: ból głowy, zawroty głowy, nadmierną senność i bezsenność.9

Bardzo rzadko (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów) obserwuje się poważniejsze zaburzenia neurologiczne, takie jak:

  • Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • Encefalopatia – manifestująca się splątaniem, gorączką, bólem głowy, paraliżem, wrażliwością na światło, zaburzeniami widzenia i ruchu, sztywnością karku
  • Podostry zespół móżdżkowy – charakteryzujący się ataksją, zaburzeniami mowy, zaburzeniami chodu, oczopląsem i drgawkami

Zaburzenia te zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu produktu leczniczego.10

Zaburzenia oka

Niezbyt często obserwuje się zaburzenia widzenia, podwójne widzenie oraz krótkowzroczność.11

Z nieznaną częstością mogą wystąpić napadowe, przymusowe patrzenie z rotacją gałek ocznych oraz neuropatia nerwu wzrokowego.12

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często występują zaburzenia wątroby, objawiające się podwyższonym stężeniem transaminaz i bilirubiny w osoczu.13

Bardzo rzadko obserwuje się cholestatyczne zapalenie wątroby i żółtaczkę, które ustępują po odstawieniu produktu leczniczego.14

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Z niezbyt częstym nasileniem występują: leukopenia, granulocytopenia i małopłytkowość.15

Bardzo rzadko odnotowano agranulocytozę i niedokrwistość aplastyczną (w pojedynczych przypadkach).16

Zaburzenia układu immunologicznego

Niezbyt często występują lekkie do umiarkowanych reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy i gorączka polekowa.17

Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie, ostre reakcje nadwrażliwości, w tym reakcja anafilaktyczna aż do wstrząsu anafilaktycznego w skrajnych przypadkach.18

Z nieznaną częstością mogą wystąpić zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie naskórka.19

Inne działania niepożądane

Do pozostałych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii metronidazolem należą:

  • Zaburzenia psychiczne (niezbyt często): zaburzenia psychotyczne, halucynacje, pobudzenie, depresja20
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (niezbyt często): bóle mięśni i stawów21
  • Zaburzenia nerek i dróg moczowych: ciemny kolor moczu (niezbyt często) spowodowany przez metabolit metronidazolu; dyzuria, zapalenie pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu (rzadko)22
  • Zakażenia i zarażenia pasożytnicze (rzadko): nadkażenie Candida narządów płciowych23
  • Zaburzenia ogólne (niezbyt często): stany osłabienia24

Tabela działań niepożądanych metronidazolu

Klasyfikacja układowa Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zapalenie żył Często (≥1/100 do <1/10) Może prowadzić do zakrzepowego zapalenia żył w miejscu infuzji
Stany osłabienia Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Ogólne osłabienie organizmu
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Najczęstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Bolesne stany zapalne błony śluzowej
Metaliczny smak w ustach, gorzkie odbicia Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Charakterystyczne zaburzenia smaku
Obłożony język Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zmiana wyglądu powierzchni języka
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit Bardzo rzadko (<1/10 000) Ciężka, przedłużająca się, zagrażająca życiu biegunka, najczęściej wywołana przez Clostridium difficile
Zapalenie trzustki Nieznana Przemijające po odstawieniu leku
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, zawroty głowy Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Najczęstsze objawy neurologiczne
Nadmierna senność, bezsenność Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia snu
Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Bardzo rzadko (<1/10 000) Stan zapalny opon mózgowo-rdzeniowych bez obecności bakterii
Encefalopatia Bardzo rzadko (<1/10 000) Splątanie, gorączka, ból głowy, paraliż, wrażliwość na światło, zaburzenia widzenia i ruchu, sztywność karku
Podostry zespół móżdżkowy Bardzo rzadko (<1/10 000) Ataksja, zaburzenia mowy i chodu, oczopląs, drgawki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia wątroby Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Podwyższone stężenie transaminaz i bilirubiny w osoczu
Cholestatyczne zapalenie wątroby Bardzo rzadko (<1/10 000) Przemijające po odstawieniu leku
Hepatotoksyczność u pacjentów z zespołem Cockayne’a Nieznana Ciężka, nieodwracalna, czasem prowadząca do zgonu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia, granulocytopenia, małopłytkowość Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wymaga monitorowania morfologii krwi
Agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna Bardzo rzadko (<1/10 000) Poważne zaburzenia hematologiczne
Zaburzenia układu immunologicznego Lekkie do umiarkowanych reakcje nadwrażliwości Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Świąd, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, gorączka polekowa
Ciężkie reakcje anafilaktyczne Bardzo rzadko (<1/10 000) W skrajnych przypadkach do wstrząsu anafilaktycznego
Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka Nieznana Poważne reakcje skórne zagrażające życiu
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia psychotyczne Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) W tym halucynacje
Pobudzenie, depresja Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia nastroju
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia, podwójne widzenie, krótkowzroczność Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Przemijające zaburzenia wzroku
Neuropatia nerwu wzrokowego, napadowe przymusowe patrzenie z rotacją gałek ocznych Nieznana Poważniejsze zaburzenia wzroku
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle mięśni i stawów Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Dolegliwości bólowe układu ruchu
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Ciemny kolor moczu Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Spowodowany przez metabolit metronidazolu
Dyzuria, zapalenie pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zaburzenia funkcji układu moczowego
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadkażenie Candida narządów płciowych Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Grzybicze zakażenie wtórne
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Nieznana Utrata apetytu

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.25

Kontakt do zgłaszania działań niepożądanych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: +48 22 49 21 301
faks: +48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.26

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl