Działania niepożądane
MultiHance 529 mg/ml (0,5 mmol/ml)
MultiHance (gadobenian dimegluminy) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwuje się łagodne i samoistnie ustępujące objawy, takie jak ból głowy, nudności, wysypka czy reakcje miejscowe w miejscu podania (ból, pieczenie, obrzęk). Istotnym ryzykiem są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Objawy tych reakcji dotyczą głównie układu oddechowego (duszność, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli), krążenia (tachykardia, bradykardia, niedociśnienie, zatrzymanie akcji serca) oraz skóry i błon śluzowych (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy). U pacjentów z chorobami OUN lub historią drgawek istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia powikłań neurologicznych, takich jak drgawki, parestezje, omdlenia czy utrata przytomności. Ponadto, wynaczynienie środka może powodować miejscowe powikłania, w tym martwicę tkanek i zakrzepowe zapalenie żył.
- Działania niepożądane leku MultiHance
- Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
- Szczególne grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Reakcje nadwrażliwości
- Powikłania neurologiczne
- Powikłania w miejscu podania
- Powikłania sercowo-naczyniowe
- Zmiany w wynikach badań laboratoryjnych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku MultiHance
MultiHance (gadobenian dimegluminy) jako środek kontrastowy stosowany w badaniach obrazowych może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu. Występowanie tych działań jest monitorowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. W niniejszym artykule szczegółowo przedstawiono działania niepożądane związane ze stosowaniem leku MultiHance, ich częstość oraz charakterystykę kliniczną.1
Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
W większości przypadków działania niepożądane leku MultiHance mają łagodny charakter i ustępują samoistnie bez trwałych następstw. Nie zaobserwowano istotnej korelacji między występowaniem działań niepożądanych a wiekiem, płcią pacjenta czy podawaną dawką.2
Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych. Reakcje te mogą manifestować się objawami o różnym stopniu nasilenia, od lekkich do bardzo ciężkich, prowadzących nawet do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Objawy te mogą dotyczyć jednego lub wielu układów organizmu, przy czym najczęściej obserwuje się zmiany w układzie oddechowym, krążenia oraz na skórze i błonach śluzowych.3
Szczególne grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem
U pacjentów z wywiadem w kierunku drgawek, guzów mózgu, przerzutów do mózgu lub innych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia drgawek po podaniu leku MultiHance.4
Warto także zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia powikłań miejscowych, takich jak ból, pieczenie, obrzęk czy powstawanie pęcherzy w miejscu podania, będących następstwem wynaczynienia środka kontrastowego. W rzadkich przypadkach, gdy obrzęk miejscowy jest znaczny, może dojść do martwicy tkanek. Sporadycznie raportowano również przypadki miejscowego zakrzepowego zapalenia żył.5
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa leku MultiHance w populacji pediatrycznej wydaje się być zbliżony do tego obserwowanego u dorosłych. Zgłaszane działania niepożądane w tej grupie pacjentów miały charakter nieciężki.6
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych leku MultiHance, uwzględniającą ich klasyfikację według układów i narządów oraz częstotliwość występowania.
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktyczne, anafilaktoidalne | Reakcje nadwrażliwości | Wstrząs anafilaktyczny | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Parestezje – nieprawidłowe wrażenia czuciowe, zawroty głowy, zaburzenia smaku | Drżenie, drgawki, niedoczulica, omdlenie, parosmia | Utrata przytomności |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Zapalenie spojówek | ||
| Zaburzenia serca | Blok przedsionkowo-komorowy Iº, tachykardia | Niedokrwienie mięśnia sercowego, bradykardia | Zatrzymanie akcji serca, zespół Kounisa, sinica | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie, niedociśnienie, zaczerwienienie | |||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Obrzęk płuc, duszność, skurcz krtani, sapanie, katar, kaszel | Niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, niedotlenienie, skurcz oskrzeli | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Wymioty, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Nadmierne wydzielanie śliny, ból brzucha | Obrzęk jamy ustnej |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka (w tym wysypka rumieniowa, plamista i plamisto-grudkowa), świąd | Obrzęk twarzy, zwiększona potliwość | Obrzęk naczynioruchowy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Proteinuria | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, uczucie gorąca, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (w tym ból, stan zapalny, pieczenie, ciepło, chłód, dyskomfort, rumień, świąd i parestezje) | Ból w klatce piersiowej, osłabienie, złe samopoczucie, dreszcze | Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pęcherzyki w miejscu wstrzyknięcia | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowy zapis EKG*, zwiększone stężenie bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, transferazy gamma-glutamylu, kreatyniny | Spadek poziomu albuminy we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększone stężenie żelaza we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej |
*Zaburzenia elektrokardiogramu obejmują wydłużenie odstępu QT, skrócenie odstępu QT w EKG, odwrócenie załamka T, wydłużenie odstępu PR, długotrwałe zmiany zespołów QRS.7
Działania niepożądane specyficzne dla populacji pediatrycznej
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (>1/100 do <1/10) | Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100) |
|---|---|---|
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | |
| Zaburzenia oka | Ból oka, obrzęk powiek | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zaczerwienienie | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wymioty | Ból brzucha |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, zwiększona potliwość | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból w klatce piersiowej, ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączka |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Reakcje nadwrażliwości
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem leku MultiHance jest możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych. Reakcje te mogą rozwinąć się gwałtownie i prowadzić do stanów zagrożenia życia.8
Objawy mogą obejmować:
- Ze strony układu oddechowego: duszność, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, obrzęk płuc, a w najcięższych przypadkach niewydolność oddechowa9
- Ze strony układu krążenia: zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia), niedociśnienie, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca i wstrząs anafilaktyczny10
- Ze strony skóry i błon śluzowych: pokrzywka, świąd, wysypka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy11
Powikłania neurologiczne
U pacjentów z chorobami ośrodkowego układu nerwowego lub wywiadem drgawek istnieje zwiększone ryzyko występowania powikłań neurologicznych, takich jak drgawki czy nasilenie istniejących zaburzeń neurologicznych.12
Inne objawy neurologiczne mogą obejmować:
- Ból głowy13
- Parestezje i zaburzenia czucia14
- Zaburzenia świadomości, w tym omdlenia i utrata przytomności15
Powikłania w miejscu podania
Wynaczynienie środka kontrastowego może prowadzić do reakcji miejscowych, które manifestują się bólem, pieczeniem, obrzękiem, rumieniem czy powstawaniem pęcherzy. W ciężkich przypadkach, gdy dochodzi do znacznego obrzęku, może wystąpić martwica tkanek. Sporadycznie opisywano również przypadki zakrzepowego zapalenia żył w miejscu podania.16
Powikłania sercowo-naczyniowe
Wśród powikłań sercowo-naczyniowych szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia:
- Zaburzeń rytmu serca, w tym tachykardii, bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego I°17
- Niedokrwienia mięśnia sercowego18
- Zespołu Kounisa (ostry alergiczny zespół wieńcowy)19
- Wahań ciśnienia tętniczego (nadciśnienie lub niedociśnienie)20
Zmiany w wynikach badań laboratoryjnych
Podczas stosowania leku MultiHance mogą wystąpić zaburzenia parametrów laboratoryjnych, głównie u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby lub zaburzeniami metabolicznymi.21
Najczęściej obserwowane zmiany obejmują:
- Nieprawidłowy zapis EKG (wydłużenie lub skrócenie odstępu QT, odwrócenie załamka T, wydłużenie odstępu PR, długotrwałe zmiany zespołów QRS)22
- Zwiększone stężenie bilirubiny we krwi23
- Zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferazy, transferaza gamma-glutamylowa)24
- Podwyższony poziom kreatyniny w surowicy25
- Spadek poziomu albuminy we krwi26
- Zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej27
- Zwiększone stężenie żelaza we krwi28
- Zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej29
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego MultiHance do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Przedstawiciele fachowego personelu medycznego mają obowiązek zgłaszania wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.30
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C,
02-222 Warszawa,
tel.: (22) 49 21 301,
faks: (22) 49 21 309
Strona internetowa https://smz.ezdrowie.gov.pl31
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.32
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania