działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 80 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu, substancji czynnej leku Staveran, obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach rasy Beagle stosowano dawki od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję leku. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg u psów. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg) i szczurach (15-60 mg/kg) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, zwiększając resorpcję płodów. U szczurów dawka 6-krotnie wyższa od ludzkiej (60 mg/kg) powodowała letalność zarodka i opóźnienie rozwoju płodu, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic. Brak jest odpowiednich badań u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, bradykardia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, komórka embrionalna, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie rozwoju płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Klobazam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej klobazamu wykazały dawkozależne efekty u różnych gatunków zwierząt. U szczurów dawki 12-1000 mg/kg mc./dobę powodowały zmniejszenie aktywności spontanicznej, a przy najwyższej dawce obserwowano zahamowanie ośrodka oddechowego, hipotermię i spowolnienie przyrostu masy ciała. U psów (2,5-80 mg/kg mc./dobę) i małp (2,5-20 mg/kg mc./dobę) odnotowano początkowe objawy neurologiczne, takie jak senność i ataksja, które ustępowały z czasem, wskazując na rozwój tolerancji. Klobazam nie wykazał działania genotoksycznego ani mutagennego. W badaniach rakotwórczości u szczurów przy dawce 100 mg/kg mc. stwierdzono wzrost liczby gruczolaków komórek pęcherzykowych tarczycy, co jest efektem specyficznym dla tego gatunku i związanym z aktywacją tarczycy przez benzodiazepiny.
aktywacja tarczycy, ataksja, benzodiazepina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak komórek pęcherzykowych tarczycy, hipotermia, klobazam, N-demetyloklobazam, organogeneza, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, tolerancja lekowa, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketoprofen-SF 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ketoprofenu wykazały charakterystyczny dla NLPZ profil toksyczności, z dominującym wpływem na przewód pokarmowy (rany i owrzodzenia) oraz nerki (uszkodzenia strukturalne i funkcjonalne). Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego substancji czynnej. Długoterminowe badania kancerogenności na szczurach i myszach nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów, co wskazuje na brak potencjału kancerogennego ketoprofenu w warunkach eksperymentalnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kancerogeneza, ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie płodności, owrzodzenie, potencjał mutagenny, przebieg porodu, przewód pokarmowy, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wpływ na rozrodczość, zaburzenie zagnieżdżenia zarodka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zelsiglat 100 mg
Lek Zelsiglat, zawierający celekoksyb w dawkach 100 mg i 200 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na celekoksyb, sulfonamidy oraz u osób z reakcjami alergicznymi na NLPZ, w tym astmą indukowaną NLPZ, polipami nosa, obrzękiem naczynioruchowym czy pokrzywką. Nie należy stosować leku u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, aktywnym krwawieniem z przewodu pokarmowego, chorobą zapalną jelit, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (albuminy <25 g/l lub Child-Pugh ≥10), ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min), zastoinową niewydolnością serca w klasie NYHA II-IV, chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ciąży, u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji oraz u matek karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i przenikanie do mleka.
astma indukowana NLPZ, brak laktazy, celekoksyb, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, działanie niepożądane, działanie teratogenne, inhibitor COX-2, karmienie piersią, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polipy nosa, skala Child-Pugh, sulfonamid, triada aspirynowa, wada rozwojowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrozol 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu (substancji czynnej leku Atrozol) wskazują na brak istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach zbliżonych do klinicznych. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę (doustnie) oraz >50 mg/kg mc./dobę (dootrzewnowo), a u psów >45 mg/kg mc./dobę. W badaniach toksyczności przewlekłej nie zaobserwowano zmian zwyrodnieniowych ani istotnej toksyczności ogólnoustrojowej przy dawkach 1–5 mg/kg mc./dobę. Anastrozol nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u zwierząt laboratoryjnych był dawko-zależny i odwracalny: u samców szczurów dawki 50 i 400 mg/l w wodzie pitnej (średnie stężenia w osoczu 44,4 ±14,7 ng/ml i 165 ±90 ng/ml) powodowały przejściowe obniżenie płodności, natomiast u samic dawka 1 mg/kg mc./dobę indukowała znaczną niepłodność oraz zwiększone niepowodzenie implantacji już przy 0,02 mg/kg mc./dobę. Efekty te ustępowały po 5–9 tygodniach od odstawienia leku.
anastrozol, bezpieczeństwo farmakologiczne, chłoniak, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gruczolak tarczycy, implantacja zarodka, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny nowotwór jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, nowotwór wątroby, polip zrębowy macicy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, powiększenie łożyska, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na płodność, zaburzenie zdolności rozrodczej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h
Przeprowadzone badania przedkliniczne systemu transdermalnego Matrifen zawierającego fentanyl, uwalniającego substancję czynną w dawce 75 µg/h, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy wielokrotnym podaniu. Ocena wpływu na rozrodczość i rozwój wykazała, że fentanyl nie wywołuje teratogenności u szczurów i królików, choć u samic szczurów zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązało się z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Ponadto, pomimo znamiennego zmniejszenia przeżywalności potomstwa przy dawkach nieznacznie obniżających masę ciała matek, nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, hodowla komórkowa, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowa, stężenie terapeutyczne, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Desloratadine Genepharm 2,5 mg
Desloratadyna w dawce 2,5 mg, zawarta w preparacie Desloratadine Peseri w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, nie wykazuje działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Niemniej jednak, brak jest jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży, co skutkuje zaleceniem unikania tego leku w tym okresie. W przypadku kobiet karmiących piersią, desloratadyna przenika do mleka matki, co również stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatu w trakcie laktacji. W sytuacjach, gdy terapia jest niezbędna, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub zastosowanie alternatywnych metod leczenia, uwzględniając korzyści dla matki i dziecka.
alternatywna metoda leczenia, badanie na modelu zwierzęcym, bezpieczeństwo stosowania leku, bilans korzyści i ryzyka, Desloratadine Peseri, desloratadyna, działanie teratogenne, laktacja, objaw alergiczny, płodność, przenikanie leku do mleka matki, substancja czynna, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, teratogenność, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zahron ASA 10 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Zahron ASA, zawierający rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, przeszedł szczegółową ocenę bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Rozuwastatyna nie wykazała istotnego ryzyka genotoksycznego ani rakotwórczego, choć brak jest specyficznych badań dotyczących wpływu na kanał potasowy hERG. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u zwierząt zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie (myszy, szczury), wpływ na pęcherzyk żółciowy (psy) oraz toksyczny wpływ na jądra (małpy, psy) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. W zakresie rozrodczości u szczurów stwierdzono zmniejszenie liczby miotów, redukcję masy miotu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa, jednak przy dawkach toksycznych dla matki, przekraczających wielokrotnie poziom terapeutyczny u ludzi.
anomalia układu sercowo-naczyniowego, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne i fetotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne i rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, pęcherzyk żółciowy, potencjał rakotwórczy, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozuwastatyna, rozuwastatyna i kwas acetylosalicylowy, salicylany, toksyczność jąder, toksyczność reprodukcyjna, wada kośćca, wada serca, wytrzewienie, zaburzenie implantacji, zaburzenie uczenia się, zmiany histopatologiczne wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową
Przedkliniczne badania budezonidu, substancji czynnej preparatu Tafen Nasal, wykazały, że podskórne podawanie dawki 5 μg/kg mc./dobę przez 14 dni nie powodowało istotnych zmian klinicznych, biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych u szczurów. Zwiększenie dawki do 20 μg/kg mc./dobę skutkowało zmniejszeniem przyrostu masy ciała, wzrostem erytrocytów i hemoglobiny, spadkiem liczby limfocytów, nieznacznym wydłużeniem czasu protrombinowego oraz zmniejszeniem masy nadnerczy. Dawka 80 μg/kg mc./dobę pogłębiła te zmiany, dodatkowo wywołując wakuolizację hepatocytów i zmniejszenie liczby limfocytów w węzłach chłonnych, jednak bez wpływu na długość życia zwierząt.
aerozol do nosa, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, budezonid, czas protrombinowy, działanie teratogenne, działanie toksyczne, erytrocyt, hemoglobina, limfocyt, masa ciała płodu, nadnercze, parametry biochemiczne krwi, poronienie, śledziona, substancja czynna, Tafen Nasal, wakuolizacja hepatocytów, węzeł chłonny, wpływ teratogenny, zaburzenia rozwoju kości - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zolpidem Vitabalans 10 mg
Zolpidem Vitabalans (10 mg) nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo oraz potencjalne ryzyko negatywnego wpływu na rozwijający się płód. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, jednak brak kompleksowych badań klinicznych wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku planowania ciąży lub jej podejrzenia, aby umożliwić wczesne odstawienie leku i wdrożenie alternatywnych metod terapeutycznych. W przypadku konieczności stosowania zolpidemu w końcowym okresie ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia u noworodka objawów takich jak hipotermia, hipotonia oraz depresja oddechowa, a także rozwój zespołu odstawienia po długotrwałym stosowaniu w III trymestrze.
ciąża, depresja oddechowa, działanie teratogenne, eliminacja leku, farmakokinetyka, hipotermia, hipotonia, karmienie piersią, laktacja, napięcie mięśniowe, organogeneza, płodność, przenikanie do mleka matki, trymestr ciąży, uzależnienie płodu, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodka, zolpidem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Urapidil Kalceks 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne urapidylu przeprowadzone na myszach, szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, co wskazuje na brak wpływu leku na rozwój wad wrodzonych płodów. Jednakże u samców zaobserwowano obniżoną płodność, a u samic zmiany histopatologiczne narządów rozrodczych, takie jak przedłużony lub brak cyklu rujowego oraz zmniejszona masa macicy, prawdopodobnie związane ze wzrostem poziomu prolaktyny. Zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii i nie wpływały negatywnie na płodność samic. W badaniach na królikach odnotowano zwiększoną śmiertelność płodów, jednak efekt ten był powiązany z toksycznością u matek, co sugeruje mechanizm pośredni. W badaniach około- i pourodzeniowych na szczurach w pokoleniu F1 stwierdzono zwiększoną śmiertelność płodów oraz zmniejszoną masę urodzeniową potomstwa, natomiast w pokoleniu F2 nie zaobserwowano nieprawidłowości.
AUC, badanie okołoporodowe, Cmax, cykl rujowy, dane toksykokinetyczne, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, margines bezpieczeństwa, narząd rozrodczy, oś przysadka-gruczoły płciowe, parametr farmakokinetyczny, prolaktyna, rozwój zarodka i płodu, śmiertelność płodu, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, urapidyl, wada wrodzona, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actisept MED (0,10 g + 2,00 g)/100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego ACTISEPT MED, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g), potwierdzają korzystny profil toksykologiczny substancji czynnych. Toksyczność ostra wykazała dawkę LD50 wynoszącą 45-50 mL/kg po podaniu doustnym oraz 10-12 mL/kg po podaniu dootrzewnowym u szczurów, przy czym dawka 0,45 mL/kg i.p. była dobrze tolerowana. Wielokrotne stosowanie miejscowe nie wywołało reakcji toksycznych ani miejscowych podrażnień, a doustne podawanie oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni skutkowało jedynie poszerzeniem jelita z powodu gazów, typowym dla antybiotyków. Zaobserwowano podwyższoną śmiertelność przy dawkach ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami płuc o niejasnej etiologii. Badania reprodukcyjne i teratologiczne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności, a wielopokoleniowe testy u szczurów potwierdziły brak negatywnego wpływu na rozrodczość.
aberracja chromosomowa, aktywność antybakteryjna, aktywność rakotwórcza, badanie wielopokoleniowe, błona śluzowa jamy ustnej, dawka śmiertelna, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórka nowotworowa, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rana skórna, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, rozwój płodu, substancja antybakteryjna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, uszkodzenie krwotoczne, właściwość uczulająca, worek spojówkowy, zaburzenie genetyczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Bluefish AB 80 mg
Atorvastatin Bluefish AB to lek z grupy statyn, zawierający atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 10, 20, 30, 40, 60 i 80 mg. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 53,80 mg (10 mg tabletka) do 430,40 mg (80 mg tabletka). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby lub trwale podwyższonym poziomem aminotransferaz przekraczającym 3-krotność górnej granicy normy, co wiąże się z ryzykiem hepatotoksyczności. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem (lek przeciwwirusowy stosowany w WZW typu C) ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań miopatycznych, w tym rabdomiolizy.
aminotransferaza, atorwastatyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, podwyższone aminotransferazy, przewlekłe zapalenie wątroby, rabdomioliza, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, WZW typu C - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Risperidone Teva 50 mg
Rysperydon (Risperidone Teva 50 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu w ciąży są niewystarczające, a badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję, choć bez działania teratogennego. Noworodki eksponowane na lek w trzecim trymestrze są narażone na zaburzenia pozapiramidowe, objawy odstawienia oraz szereg objawów klinicznych, takich jak pobudzenie psychoruchowe, zmiany napięcia mięśniowego (hipertonia lub hipotonia), drżenie, senność, zaburzenia oddechowe i trudności w karmieniu. Z tego względu stosowanie rysperydonu w ciąży jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, a noworodki powinny być poddane ścisłej obserwacji.
9-hydroksyrysperydon, czynność rozrodcza, drżenie, działanie teratogenne, gonadoliberyna, gonadotropina, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipotonia, lek przeciwpsychotyczny, objaw odstawienia, pobudzenie psychoruchowe, prolaktyna, receptor D2 dopaminergiczny, rysperydon, steroidogeneza, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia karmienia, zaburzenie pozapiramidowe, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buventol Easyhaler 200 mcg/dawkę
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa salbutamolu, substancji czynnej Buventol Easyhaler, wykazały niski potencjał toksyczności ostrej, z dawkami LD50 u myszy, szczurów i psów wielokrotnie przekraczającymi dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano typowe dla agonistów receptorów beta2-adrenergicznych efekty, takie jak tachykardia, zwiększenie masy serca oraz przerost włókien mięśniowych. Badania teratogenności wykazały rozszczepienie podniebienia jedynie u myszy, co podkreśla specyficzność gatunkową tego efektu. Testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, potwierdzając brak ryzyka uszkodzenia materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, agonista receptora beta2-adrenergicznego, Buventol Easyhaler, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, margines bezpieczeństwa, mięśniak gładkokomórkowy, mutacja genowa, nowotwór mięśni gładkich, pobudzenie receptorów beta, receptor beta2-adrenergiczny, rozszczep podniebienia, salbutamol, stymulacja beta-adrenergiczna, stymulacja receptorów beta, tachykardia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentocaine (40 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Dentocaine, zawierającego 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 10 µg/ml adrenaliny, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy obejmowały toksyczność przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał genotoksyczny. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, natomiast adrenalina działa sympatykomimetycznie. Toksyczność po podaniu podskórnym ujawniono u szczurów od 50 mg/kg mc./dobę i u psów od 80 mg/kg mc./dobę po 4 tygodniach, jednakże wyniki te mają ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na jednorazowy sposób stosowania preparatu.
artykaina chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, dawka supraterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cardioas 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej leku Cardioas, wykazały, że nefrotoksyczność jest jedynym istotnym działaniem niepożądanym w modelach zwierzęcych, co może mieć znaczenie przy długotrwałym stosowaniu u pacjentów. W badaniach na szczurach zaobserwowano działanie fetotoksyczne i teratogenne, jednak tylko przy dawkach co najmniej 7-krotnie wyższych niż maksymalne dawki kliniczne stosowane w profilaktyce sercowo-naczyniowej (75 mg). Znaczenie kliniczne tych efektów pozostaje niejednoznaczne, zwłaszcza w kontekście różnic dawkowania między modelami zwierzęcymi a praktyką kliniczną.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dawka zalecana, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kwas acetylosalicylowy, nefrototoksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, salicylan, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wskazanie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 20 mg/0,2 ml (2000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szeroki zakres testów toksyczności, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość. W badaniach toksyczności podprzewlekłej (13 tygodni) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach przewlekłych (26 tygodni) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka oraz testy aberracji chromosomalnej, nie wykazały działania genotoksycznego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, mutacja komórek chłoniaka, mutagenność, płodność, teratogenność, test Amesa, toksyczność, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Myditin 3 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne prydynolu mezylanu, substancji czynnej leku Myditin, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, przewlekłej oraz teratogenności na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej ustalono LD50 dla myszy po podaniu doustnym na poziomie 250 mg/kg masy ciała, natomiast dla szczurów po podaniu podskórnym LD50 wyniosła 446 mg/kg masy ciała. W 6-miesięcznym badaniu toksyczności przewlekłej na szczurach, przy dawkach od 5 do 20 mg/kg m.c./dobę, nie zaobserwowano żadnych objawów toksycznych. Dodatkowo, w badaniach teratogenności na myszach, przy dawce 25 mg/kg m.c./dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, co wskazuje na brak wpływu na rozwój płodowy w zastosowanym modelu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tadalafil PMCS 5 mg
Produkt leczniczy Tadalafil PMCS, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w formie tabletek powlekanych, nie jest wskazany do stosowania u kobiet. Dane przedkliniczne nie wykazały teratogennego działania ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, poród czy rozwój pourodzeniowy potomstwa. Mimo to, ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie ekspozycji na tadalafil w okresie ciąży. Ponadto tadalafil przenika do mleka matki, co stanowi potencjalne ryzyko dla niemowląt karmionych piersią, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji jest przeciwwskazane. Warto również uwzględnić obecność laktozy w tabletkach (60,68 mg w dawce 5 mg, 121,36 mg w dawce 10 mg oraz 242,72 mg w dawce 20 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, farmakodynamika, karmienie piersią, laktoza, model zwierzęcy, nietolerancja laktozy, parametry nasienia, populacja ludzka, przenikanie do mleka, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, stężenie plemników, tabletka powlekana, tadalafil, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lamisil 125 mg
Aktualne dane kliniczne nie wskazują na konieczność wprowadzania specjalnych zaleceń dotyczących stosowania terbinafiny (Lamisil 125 mg, 250 mg tabletki) u kobiet w wieku rozrodczym, w tym braku specyficznych rekomendacji dotyczących antykoncepcji czy planowania ciąży. W przypadku kobiet ciężarnych, brak jest dobrze kontrolowanych badań klinicznych, jednak dane z dużego, obserwacyjnego badania kohortowego obejmującego 1 650 649 ciąż (Dania, 1997-2016) nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka poważnych wad wrodzonych (iloraz szans 1,01; 95% CI 0,63-1,62) ani poronień samoistnych (współczynnik hazardu 1,06; 95% CI 0,86-1,32) po ekspozycji na doustną terbinafinę. Badania na zwierzętach potwierdzają brak teratogenności i embriotoksyczności przy dawkach do 12- i 23-krotności maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD) obliczanej na podstawie powierzchni ciała.
badanie kohortowe, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, iloraz szans, Lamisil, organogeneza, poronienie samoistne, powierzchnia ciała, propensity score matching, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, stężenie leku, stosunek korzyści do ryzyka, terbinafina, wada wrodzona, współczynnik hazardu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej zawartej w preparacie Clexane Forte obejmowały szeroki zakres testów toksykologicznych, mutagennych oraz oceny wpływu na reprodukcję. W badaniach subchronicznych (13-tygodniowych) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach przewlekłych (26-tygodniowych) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich przypadkach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza przewidywanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) wykazały brak aktywności mutagennej enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie płodności, badanie teratogenności, chłoniak, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, test in vitro, test in vivo, toksyczność przewlekła, toksyczność subchroniczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Borez 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne fumaranu bisoprololu, substancji czynnej leku Borez (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg), wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa. Analizy obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego, które nie wskazały na istotne zagrożenia dla populacji ludzkiej. Wyniki potwierdzają, że bisoprolol, jako beta-adrenolityk, nie wykazuje działania teratogennego, co oznacza brak indukcji wad strukturalnych u płodów, nawet przy stosowaniu wysokich dawek.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Olimestra 40 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Co-Olimestra, zawierającego olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, przeprowadzono na szczurach i psach przez okres do 6 miesięcy. Głównym narządem docelowym toksyczności były nerki, gdzie obserwowano zmiany czynnościowe manifestujące się wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w surowicy oraz zmiany degeneracyjne i regeneracyjne w tkance nerkowej. Mechanizm tych zmian wiązał się z hemodynamicznym zmniejszeniem perfuzji nerkowej i niedotlenieniem cewek nerkowych. Dodatkowo odnotowano obniżenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt) oraz zmniejszenie masy serca u szczurów, co jest zgodne z działaniem farmakologicznym antagonistów receptora AT1 i inhibitorów ACE. Badania genotoksyczności nie wykazały klinicznie istotnych efektów, a teratogenność nie została potwierdzona, choć u szczurów zaobserwowano toksyczność płodową w postaci zmniejszenia masy płodu.
antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, cewka nerkowa, diuretyk tiazydowy, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kreatynina, niedociśnienie, olmesartan medoksomil, perfuzja nerkowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cinie 50 50 mg
Stosowanie sumatryptanu (Cinie 50 i Cinie 100 zawierające odpowiednio 50 mg i 100 mg sumatryptanu w postaci bursztynianu) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas karmienia piersią, wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane z obserwacji ponad 1000 kobiet stosujących sumatryptan w pierwszym trymestrze ciąży nie wykazały zwiększonego ryzyka wrodzonych wad rozwojowych, jednak brak jest wystarczających informacji, by wyciągnąć jednoznaczne wnioski dotyczące bezpieczeństwa leku w tym okresie. Doświadczenia kliniczne w drugim i trzecim trymestrze są ograniczone, co wymaga poinformowania pacjentki o niepełnej wiedzy na temat bezpieczeństwa stosowania sumatryptanu w późniejszych etapach ciąży. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego, choć wyniki badań na królikach sugerują możliwy wpływ na przeżywalność zarodków i płodów, co należy uwzględnić w decyzji terapeutycznej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diuver 10 mg
Badania przedkliniczne torasemidu wykazały niski profil toksyczności po jednorazowym podaniu, bez istotnych efektów toksycznych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych na psach i szczurach zaobserwowano zmiany związane z farmakodynamicznym działaniem diuretycznym, takie jak zmniejszenie masy ciała, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika oraz zmiany strukturalne w nerkach (rozszerzenie kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek). Wszystkie te zmiany miały charakter przemijający i ustępowały po zaprzestaniu terapii, co potwierdza ich odwracalność.
badanie toksyczności, diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, filtracja kłębuszkowa, genotoksyczność, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, profil toksyczności, śródmiąższowe zapalenie nerek, substancja czynna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, torasemid, wady rozwojowe płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – PARAMIG Fast 500 mg
Dostępne dane kliniczne potwierdzają, że paracetamol, w dawce 500 mg zawartej w preparacie PARAMIG Fast, nie wykazuje działania teratogennego ani toksycznego wobec płodu i noworodka, co pozwala na jego stosowanie w ciąży przy wskazaniach klinicznych. Należy jednak stosować najmniejszą skuteczną dawkę terapeutyczną, ograniczyć czas terapii do niezbędnego minimum oraz unikać niepotrzebnego stosowania leku, zgodnie z zasadą minimalizacji ekspozycji płodu na leki. Wyniki badań epidemiologicznych dotyczących wpływu paracetamolu na rozwój układu nerwowego płodu są niejednoznaczne, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego. Maksymalna dawka dobowa paracetamolu nie powinna przekraczać 4 g.
dawka terapeutyczna, dawka terapeutyczna paracetamolu, dobowa dawka paracetamolu, działanie teratogenne, ekspozycja płodu na leki, funkcja wątroby, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, paracetamol w ciąży, preparat z paracetamolem, rozwój układu nerwowego, toksyczność wobec płodu, wskazanie kliniczne, życie płodowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olmita 40 mg + 10 mg
Olmita to lek złożony zawierający olmesartan medoksomil (antagonista receptora angiotensyny II) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dostępny w dawkach 20 mg + 5 mg, 40 mg + 5 mg oraz 40 mg + 10 mg. Stosowanie Olmity u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. W pierwszym trymestrze nie zaleca się stosowania leku z powodu potencjalnego ryzyka teratogennego, podobnego do innych antagonistów receptora angiotensyny II. W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać terapię i wdrożyć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie. Zaleca się także wykonanie badania ultrasonograficznego czynności nerek i czaszki płodu, jeśli ekspozycja na lek nastąpiła po pierwszym trymestrze.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, działanie teratogenne, ekspozycja na amlodypinę, funkcja rozrodcza, hiperkaliemia, inhibitor ACE, karmienie piersią, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, olmesartan medoksomil, pierwszy trymestr ciąży, przedłużony poród, trymestr ciąży, wiek rozrodczy