Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Rutozyd

Wpływ rutozydu na płodność, ciążę i laktację

Rutozyd jest substancją czynną stosowaną w wielu preparatach leczniczych, często w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, takimi jak kwas askorbowy, salicylamid, wyciąg z nasion kasztanowca czy eskulina. Substancja ta znajduje zastosowanie głównie w preparatach o działaniu przeciwobrzękowym, uszczelniającym naczynia i wspomagającym układ żylny. Lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na wskazania dotyczące stosowania leków zawierających rutozyd u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, ze względu na potencjalne ryzyko oraz brak wystarczających badań klinicznych.¹

Rutozyd a ciąża

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania rutozydu w okresie ciąży są ograniczone. W przypadku produktu Rutinoscorbin, zawierającego rutozyd w połączeniu z kwasem askorbowym, nie określono jednoznacznie bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Chociaż dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania rutozydu i kwasu askorbowego jako produktów jednoskładnikowych nie wskazują na istotne ryzyko dla płodu, brakuje odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań klinicznych produktów złożonych zawierających te substancje.²

Dostępne informacje nie zawierają doniesień o szkodliwym działaniu samego rutozydu na płód.³ Jednak należy zwrócić uwagę, że w przypadku preparatów złożonych, takich jak Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA czy Scorbolamid EXTRA Hot, które oprócz rutozydu zawierają salicylamid, przeciwwskazane jest ich stosowanie u kobiet w ciąży ze względu na działanie teratogenne salicylamidu obserwowane u zwierząt doświadczalnych nawet po zastosowaniu niskich dawek.^{4 5 6}

W przypadku preparatów zawierających rutozyd w połączeniu z wyciągiem z nasion kasztanowca (Venescin, Venescin forte), istnieją odmienne zalecenia. Venescin jest przeciwwskazany w I trymestrze ciąży ze względu na zawartość escyny. W pozostałych miesiącach ciąży lek podaje się zgodnie ze wskazaniami lekarza.⁷ W przypadku Venescin forte, w badaniach klinicznych obejmujących kobiety ciężarne nie obserwowano niepożądanych efektów po zastosowaniu wyciągu z nasion kasztanowca, jednak zgodnie z ogólną praktyką medyczną, preparat powinien być stosowany w okresie ciąży tylko wówczas, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne zagrożenie dla płodu.⁸

Istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę, że w przypadku stosowania preparatów zawierających kwas askorbowy (np. Rutinoscorbin) nie należy przekraczać zalecanych dawek. Kwas askorbowy przekracza barierę łożyska, a jego podawanie w czasie ciąży w zbyt dużych dawkach może doprowadzić do objawów niedoboru u noworodków, określanych jako szkorbut noworodkowy.⁹

Rutozyd podczas laktacji

Bezpieczeństwo stosowania rutozydu w okresie karmienia piersią również nie zostało jednoznacznie określone. W przypadku produktu Rutinoscorbin nie określono bezpieczeństwa jego stosowania w okresie laktacji.¹⁰ Brak jest doniesień o przenikaniu rutozydu do mleka matki.¹¹ Wiadomo natomiast, że kwas askorbowy, który często występuje w preparatach wraz z rutozydem, przenika do mleka.¹²

W przypadku preparatów złożonych zawierających salicylamid (Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA, Scorbolamid EXTRA Hot), stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.^{13 14 15}

Dla preparatów Venescin i Venescin forte, zawierających rutozyd w połączeniu z wyciągiem z nasion kasztanowca, zalecenia są następujące: Venescin w okresie karmienia piersią podaje się zgodnie ze wskazaniami lekarza.¹⁶ Venescin forte powinien być stosowany w okresie karmienia tylko wówczas, jeżeli korzyść dla matki jest większa niż potencjalne zagrożenie.¹⁷

Wpływ rutozydu na płodność

Brak jest danych dotyczących wpływu rutozydu na płodność. W charakterystykach produktów leczniczych zawierających rutozyd, takich jak Venescin i Venescin forte, brak jest konkretnych informacji na temat wpływu tej substancji na płodność.^{18 19} W przypadku produktów Scorbolamid EXTRA i Scorbolamid EXTRA Hot, w sekcji dotyczącej płodności znajduje się odniesienie do punktu 4.4 charakterystyki produktu leczniczego, co sugeruje, że istnieją pewne informacje dotyczące wpływu składników tych leków na płodność, jednak nie są one bezpośrednio wymienione w głównej sekcji dotyczącej wpływu na płodność.^{20 21}

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających rutozyd:

• Produkty zawierające rutozyd w monoterapii prawdopodobnie nie stanowią istotnego ryzyka dla płodu, jednak brak jest wystarczających danych z badań klinicznych²²
• Preparaty złożone zawierające salicylamid (Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA, Scorbolamid EXTRA Hot) są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią²³
• Venescin jest przeciwwskazany w I trymestrze ciąży ze względu na zawartość escyny; w pozostałych trymestrach oraz podczas karmienia piersią może być stosowany jedynie zgodnie ze wskazaniami lekarza²⁴
• Venescin forte może być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu/dziecka²⁵
• Nie należy przekraczać zalecanych dawek kwasu askorbowego podczas ciąży, gdyż może to prowadzić do szkorbutu noworodkowego²⁶
• Kwas askorbowy przenika do mleka matki, natomiast brak jest danych o przenikaniu rutozydu²⁷
• Brak jest danych dotyczących wpływu rutozydu na płodność^{28 29}

W każdym przypadku decyzja o zastosowaniu preparatu zawierającego rutozyd u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią powinna być podejmowana po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli takie istnieją, lub zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres.³⁰