Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Prawidłowe poradnictwo dotyczące stosowania produktu leczniczego Valsartan + hydrochlorothiazide Krka u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiących piersią wymaga od lekarza dokładnego przedstawienia informacji o ryzyku związanym z przyjmowaniem obu substancji czynnych. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane, które należy przekazać pacjentkom w odniesieniu do poszczególnych stanów fizjologicznych.¹

Ciąża – ogólne zalecenia

Lek Valsartan + hydrochlorothiazide Krka zawiera dwie substancje czynne: walsartan (antagonista receptora angiotensyny II, AIIRA) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy). Obie substancje wykazują niekorzystne działanie w okresie ciąży, przy czym ryzyko ich stosowania jest szczególnie wysokie w drugim i trzecim trymestrze.²

Walsartan w ciąży

Stosowanie walsartanu w ciąży podlega następującym zasadom:³

• I trymestr ciąży: nie zaleca się stosowania antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRAs), włączając walsartan
• II i III trymestr ciąży: stosowanie AIIRAs jest przeciwwskazane

Konieczne jest przekazanie pacjentce informacji, że dane epidemiologiczne dotyczące działania teratogennego po ekspozycji na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne. Nie można jednak wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Mimo braku kontrolowanych badań epidemiologicznych dotyczących stosowania antagonistów receptora angiotensyny II, podobne ryzyko może dotyczyć również tej klasy leków.⁴

W przypadku pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. Po stwierdzeniu ciąży leczenie antagonistami receptora angiotensyny II należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie alternatywne leczenie hipotensyjne.⁵

Toksyczność rozwojowa walsartanu

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II podczas drugiego i trzeciego trymestru ciąży powoduje udokumentowane działania toksyczne na rozwijający się płód i noworodka:⁶

1. Działania toksyczne na płód:
   • Pogorszenie czynności nerek
   • Małowodzie
   • Opóźnienie kostnienia czaszki
2. Działania toksyczne na noworodka:
   • Niewydolność nerek
   • Niedociśnienie
   • Hiperkaliemia

Jeżeli ekspozycja na antagonistów receptora angiotensyny II miała miejsce od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego czaszki i czynności nerek płodu. Noworodki, których matki przyjmowały antagonistów receptora angiotensyny II, wymagają ścisłej obserwacji w kierunku potencjalnego wystąpienia niedociśnienia.⁷

Hydrochlorotiazyd w ciąży

Doświadczenia ze stosowaniem hydrochlorotiazydu w czasie ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, są ograniczone. Badania na zwierzętach nie dostarczają wystarczających danych. Hydrochlorotiazyd przenika przez barierę łożyskową, co ma określone konsekwencje kliniczne.⁸

Należy poinformować pacjentkę, że stosowanie hydrochlorotiazydu w drugim i trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do następujących powikłań:⁹

• Niekorzystny wpływ na perfuzję płodowo-łożyskową
• Działania niepożądane u płodu i noworodka:
  • Żółtaczka
  • Zaburzenia równowagi elektrolitowej
  • Małopłytkowość

Karmienie piersią

Lekarz prowadzący leczenie produktem Valsartan + hydrochlorothiazide Krka powinien przekazać pacjentce karmiącej piersią następujące informacje:¹⁰

• Nie są dostępne dane dotyczące przenikania walsartanu do mleka kobiecego
• Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiet karmiących piersią
• Stosowanie produktu Valsartan + hydrochlorothiazide Krka w okresie karmienia piersią nie jest zalecane

Należy podkreślić konieczność zmiany terapii na lek o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią, szczególnie w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków.¹¹

Szczególne zalecenia dla kobiet w ciąży

W przypadku ekspozycji na preparat Valsartan + hydrochlorothiazide Krka w okresie ciąży lekarz powinien stosować się do następujących zaleceń:¹²

1. Natychmiastowe odstawienie leku po stwierdzeniu ciąży
2. Zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwnadciśnieniowego o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży
3. W przypadku ekspozycji od II trymestru:
   • Zlecenie ultrasonograficznego badania czaszki płodu
   • Ocena czynności nerek płodu
4. Zaplanowanie ścisłej obserwacji noworodka po porodzie, szczególnie w kierunku niedociśnienia i zaburzeń elektrolitowych

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym stosujące preparat Valsartan + hydrochlorothiazide Krka powinny zostać poinformowane o:¹³

1. Konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie terapii
2. Obowiązku natychmiastowego poinformowania lekarza o planowanej ciąży
3. Potrzebie zmiany leczenia na alternatywny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym bezpieczeństwie stosowania w ciąży w przypadku planowania ciąży
4. Konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży w trakcie leczenia

Monitorowanie dzieci po ekspozycji na lek w ciąży

Dzieci, których matki przyjmowały Valsartan + hydrochlorothiazide Krka w trakcie ciąży, szczególnie w II i III trymestrze, wymagają ścisłej obserwacji klinicznej w kierunku:¹⁴

• Niedociśnienia
• Niewydolności nerek
• Hiperkaliemii
• Zaburzeń równowagi elektrolitowej
• Żółtaczki
• Małopłytkowości

Zaleca się przeprowadzenie dokładnej diagnostyki nefrologicznej i kardiologicznej noworodków, u których doszło do ekspozycji na lek w okresie prenatalnym, z częstymi kontrolami w pierwszych miesiącach życia.¹⁵