ostra niewydolność wątroby
Ostra niewydolność wątroby (ONW) to nagły i ciężki zespół kliniczny, charakteryzujący się szybko postępującym upośledzeniem funkcji wątroby u osób bez wcześniejszej choroby tego narządu. Klinicznie manifestuje się encefalopatią wątrobową i koagulopatią (INR ≥1,5) występującymi w ciągu 26 tygodni od początku objawów.
Etiologia ONW jest zróżnicowana i obejmuje zatrucie paracetamolem, reakcje polekowe, wirusowe zapalenia wątroby, choroby autoimmunologiczne, zespół Budd-Chiariego oraz stany niedokrwienne. W krajach rozwiniętych najczęstszą przyczyną jest polekowe uszkodzenie wątroby, natomiast w krajach rozwijających się dominują wirusowe zapalenia wątroby.
Diagnostyka ONW opiera się na badaniach laboratoryjnych (enzymy wątrobowe, bilirubina, parametry krzepnięcia), obrazowych oraz ocenie stanu neurologicznego. Kluczowe znaczenie ma określenie stopnia encefalopatii wątrobowej (od I do IV) oraz ocena prawdopodobieństwa spontanicznej poprawy za pomocą kryteriów King’s College.
Leczenie obejmuje postępowanie przyczynowe, intensywny nadzór i leczenie powikłań. W przypadkach niekorzystnego rokowania konieczne może być przeszczepienie wątroby. Rokowanie zależy od etiologii, wieku pacjenta, stopnia encefalopatii oraz nasilenia niewydolności wielonarządowej. Śmiertelność w ONW bez przeszczepienia wątroby może sięgać 40-80%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bosutinib Zentiva
Podczas terapii bosutynibem należy szczególnie monitorować funkcję wątroby, ze względu na ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), które u ponad 80% pacjentów pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia. W przypadku podwyższenia enzymów wątrobowych zaleca się tymczasowe wstrzymanie leczenia, ewentualne zmniejszenie dawki po ustąpieniu objawów do stopnia 1 lub stanu wyjściowego, a w ciężkich przypadkach całkowite przerwanie terapii. Konieczne jest także monitorowanie morfologii krwi ze względu na ryzyko mielosupresji (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), z zaleceniem wykonywania badań co tydzień w pierwszym miesiącu, a następnie co miesiąc. Ponadto bosutynib może powodować zatrzymanie płynów (wysięk osierdziowy, opłucnowy, obrzęki płucne i obwodowe), co wymaga ścisłej obserwacji i odpowiedniego leczenia.
AlAT, aminotransferaza w surowicy, antagonista receptora angiotensyny, AspAT, biegunka, diuretyk, domperidon, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek przeciwbiegunkowy, lipaza, małopłytkowość, mielosupresja, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła białaczka szpikowa, środek przeciwwymiotny, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QTc, wymioty, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie płynów, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Sandoz
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać jego ekspozycję. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosuje się standardową dawkę początkową, jednak z zachowaniem ostrożności. Terapia wiąże się z ryzykiem hematologicznym, w tym niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi zgodnie z fazą choroby i wiekiem pacjenta. Dazatynib może powodować poważne krwawienia, szczególnie u pacjentów z małopłytkowością stopnia 3. lub 4., oraz retencję płynów, w tym wysięki opłucnowe i osierdziowe, które mogą wymagać interwencji medycznej. U osób powyżej 65. roku życia ryzyko powikłań płynowych i sercowo-płucnych jest zwiększone.
antagonista receptora H2, cewnikowanie prawego serca, chłonkotok, dazatynib, drenaż jamy opłucnej, ginekomastia, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, kortykosteroid, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, nietolerancja galaktozy, obrzęk płuc, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja wzw B, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zahamowanie szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół długiego QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Zentiva
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki wpływające na pH przewodu pokarmowego, takie jak inhibitory pompy protonowej i antagoniści receptora H2, mogą obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego ich stosowanie jest niewskazane lub wymaga odpowiedniego odstępu czasowego. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność, mimo że dawka początkowa pozostaje bez zmian. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub Ph+ ALL.
ból wieńcowy, cewnikowanie serca, chłonkotok, choroba wieńcowa, cytochrom P450, duszność, ginekomastia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca zastoinowa, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, powikłanie krwotoczne, przezskórna interwencja wieńcowa, retencja płynów, szpik kostny, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół wydłużonego QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zrastanie nasad kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Auroxetyn
Atomoksetyna (Auroxetyn) wiąże się z ryzykiem wystąpienia zachowań samobójczych, szczególnie u dzieci i młodzieży z ADHD, co wymaga uważnego monitorowania pacjentów. U pacjentów z wadami serca odnotowano przypadki nagłej śmierci, dlatego lek należy stosować ostrożnie i po konsultacji kardiologicznej. Atomoksetyna wpływa na układ krążenia, powodując średnie zwiększenie tętna o mniej niż 10 uderzeń/min oraz ciśnienia tętniczego o mniej niż 5 mmHg, jednak u 8-12% dzieci i 6-10% dorosłych obserwuje się wzrost tętna o ≥20 uderzeń/min i ciśnienia o 15-20 mmHg lub więcej, który u części pacjentów (15-32%) utrzymuje się lub nasila. Zaleca się szczegółową ocenę kardiologiczną przed leczeniem oraz regularne monitorowanie tętna i ciśnienia co najmniej co 6 miesięcy, stosując siatkę centylową u dzieci i obowiązujące wytyczne u dorosłych. Atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub naczyń mózgowych, a także u osób z zespołem wydłużonego QT lub predyspozycjami do niedociśnienia ortostatycznego.
atomoksetyna, bilirubina, ciężkie zaburzenie depresyjne, częstoskurcz, duszność, dysfagia, enzym wątrobowy, epizod dużej depresji, halucynacja, kołatanie serca, myśl samobójna, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, objaw neurologiczny, objaw psychotyczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pobudzenie maniakalne, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, stan lękowy, urojenie, uszkodzenie wątroby, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zachowanie samobójcze, zespół Tourette’a, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Wskazania do stosowania
Asparagina pełni kluczową rolę w farmakoterapii specjalistycznej, występując zarówno jako aminokwas w preparatach do żywienia pozajelitowego, jak i w formie enzymu L-asparaginazy (kryzantaspazy) stosowanej w onkohematologii. L-asparaginaza, szczególnie w postaci Crisantaspase Porton Biopharma (10 000 IU), jest integralnym elementem wielolekowych schematów leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na asparaginazę pochodzącą z E. coli lub jej pegylowaną formę. Enzym ten katalizuje hydrolizę L-asparaginy, niezbędnej dla komórek nowotworowych, które nie syntetyzują jej endogennie, co prowadzi do ich selektywnej eliminacji. Jednostka aktywności asparaginazy definiowana jest jako ilość enzymu hydrolizująca 1 μmol L-asparaginy na minutę w pH 8,6 i 37°C.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, chemioterapeutyk, cicha inaktywacja, degradacja enzymatyczna, encefalopatia wątrobowa, kryzantaspaza, L-asparagina, L-asparaginaza, leczenie onkohematologiczne, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, pegylowana asparaginaza, podostra niewydolność wątroby, schemat wielolekowy, terapia skojarzona, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telmisartan Viatris 80 mg
Telmisartan Viatris, antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA) dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na telmisartan lub substancje pomocnicze, w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń płodu, u osób z zaburzeniami odpływu żółci (np. cholestaza, marskość żółciowa) oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (marskość zaawansowana, ostra niewydolność, dekompensacja). Ponadto, nie należy stosować telmisartanu jednocześnie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub z GFR <60 ml/min/1,73 m² z powodu ryzyka hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek, wynikających z podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA).
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, hiperkaliemia, hipoplazja czaszki, hipotonia, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, ostra niewydolność wątroby, pierwotna żółciowa marskość wątroby, przeszczep nerki, telmisartan, trzeci trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie odpływu żółci, zwężenie dróg żółciowych, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Glenmark
Abiraterone Glenmark (octan abirateronu) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych wynikających z hamowania enzymu CYP17, co prowadzi do wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. W konsekwencji może wystąpić nadciśnienie tętnicze, hipokaliemia oraz zastój płynów, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), niestabilną dusznicą bolesną, arytmiami czy niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. W badaniach klinicznych fazy 3 wykluczono pacjentów z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem, frakcją wyrzutową serca <50% oraz istotnymi chorobami serca. Zaleca się podawanie kortykosteroidów w celu ograniczenia wydzielania ACTH i zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych. Przed terapią konieczne jest wyrównanie i kontrola nadciśnienia, hipokaliemii oraz zastojów płynów, a także ocena czynności serca (np. echokardiografia) u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca.
aminotransferazy, arytmia komorowa, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, dusznica bolesna, enzym CYP17, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroidy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, octan abirateronu, odstęp QT, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, wirusowe zapalenie wątroby, zaawansowany rak gruczołu krokowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metronidazol Aurovitas 500 mg
Metronidazol Aurovitas w dawce 500 mg w formie tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najczęściej obserwuje się nadkażenia Candida, zwłaszcza w obrębie narządów płciowych, oraz zaburzenia ze strony układu moczowego, takie jak pieczenie i dyskomfort w cewce moczowej, bolesne oddawanie moczu, zapalenie pęcherza moczowego, wielomocz i nietrzymanie moczu. Rzadko występuje rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego manifestujące się ciężką, uporczywą biegunką. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego odnotowano encefalopatię, podostry zespół móżdżkowy, neuropatię obwodową, napady padaczkowe oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Neuropatia obwodowa, choć rzadka, jest szczególnie istotna przy długotrwałym stosowaniu i zwykle ustępuje po odstawieniu leku. Działania hematologiczne obejmują bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, neutropenii, trombocytopenii i pancytopenii, co wymaga monitorowania morfologii krwi podczas terapii.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cholestatyczne zapalenie wątroby, dysfagia, encefalopatia, hepatotoksyczność, kandydoza, leukopenia, neuropatia obwodowa czuciowa, neuropatia wzrokowa, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, podostry zespół móżdżkowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu czuciowo-nerwowa, włochaty język, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Sandoz
Imatinib Sandoz, będący inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl). Silne induktory CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, ryfampicyna) mogą obniżać ekspozycję na imatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyreoidektomii konieczne jest monitorowanie TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy. Ze względu na metabolizm wątrobowy (tylko 13% wydalane przez nerki), wskazane jest systematyczne monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza u chorych z GIST i współistniejącymi przerzutami wątrobowymi, gdyż obserwowano przypadki uszkodzenia, niewydolności i martwicy wątroby. Ponadto, u około 2,5% pacjentów z CML występuje zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, obrzękami, wodobrzuszem czy obrzękiem płuc, co wymaga regularnej kontroli masy ciała, szczególnie u osób starszych i z chorobami serca.
aktywność ADAMTS13, aktywność aminotransferaz, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, faza akceleracji CML, fototoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, kwaśna alfa-glikoproteina, małopłytkowość, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, rearanżacja genu PDGFR, stężenie bilirubiny, stężenie troponiny, substrat CYP3A4, toksyczność wątrobowa, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zatrzymanie płynów, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ItraGen
Itrakonazol (Itragen, 100 mg kapsułki twarde) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym inotropowego ujemnego wpływu na serce oraz potencjalnej hepatotoksyczności. U pacjentów z ciężkimi zakażeniami grzybiczymi i zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego zaleca się kontrolę stężeń terapeutycznych. Lek jest przeciwwskazany u chorych z zastoinową niewydolnością serca lub jej historią, zwłaszcza przy dawkach ≥400 mg/dobę, ze względu na ryzyko zaostrzenia niewydolności. Należy uwzględnić współistniejące choroby serca, płuc (np. POChP), niewydolność nerek oraz inne stany obrzękowe. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie objawów niewydolności serca i natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku ich wystąpienia. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie antagonistów kanałów wapniowych ze względu na sumujące się działanie inotropowe ujemne i ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
achlorhydria, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora H2, biodostępność leku, blastomikoza, Candida, choroba niedokrwienna, choroba zastawkowa serca, działanie inotropowe ujemne, grzybica układowa, hipochlorhydria, histoplazmoza, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, itrakonazol, kryptokokoza, marskość wątroby, neuropatia, neutropenia, niedobór sacharozy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, przewlekła obturacyjna choroba płuc, utrata słuchu, wodorotlenek glinu, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zakażenie grzybicze, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Stada
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Równoczesne stosowanie z lekami zmniejszającymi kwasowość soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej, preparaty z wodorotlenkiem glinu/magnezu) może obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania lub odpowiednie odstępy czasowe podawania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową można stosować zgodnie z zaleceniami, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości, granulocytopenii i małopłytkowości, które są najczęściej odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii.
ALL Ph+, antagonista receptora H2, badanie echokardiograficzne, chłonkotok, dazatynib, duszność, granulocytopenia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdzia, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 32 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 16 mg i 32 mg do podawania dożylnego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które zależą od dawki i czasu terapii. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, policytemię oraz zmiany w liczbie płytek krwi (trombocytopenia lub trombocytoza). Szczególnie istotne są ciężkie reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową. Lek osłabia odpowiedź immunologiczną, zwiększając ryzyko zakażeń, w tym ciężkich postaci chorób wirusowych (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec). Ponadto może maskować objawy infekcji i ujawniać zakażenia utajone. W sferze endokrynologicznej możliwe są przełomy guza chromochłonnego, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga oraz zaburzenia hormonalne (brak miesiączki, hirsutyzm, zaburzenia wzwodu). Metabolicznie obserwuje się zatrzymanie sodu z obrzękami, hipokaliemię, obniżoną tolerancję glukozy, cukrzycę, hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię oraz zespół rozpadu guza u chorych na nowotwory hematologiczne.
atrofia mięśni, centralna retinopatia surowicza, eozynopenia, guz chromochłonny, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, jałowa martwica kości, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, lipomatoza, metyloprednizolon, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, osteoporoza, ostra miopatia, ostra niewydolność wątroby, padaczka, policytemia, przełom miasteniczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazje, trądzik steroidowy, trombocytopenia, trombocytoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uszkodzenie wątroby, wrzód rogówki, wrzód trawienny, zaburzenia gojenia ran, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zakrzepica, zanik tkanki tłuszczowej, zapalenie naczyń, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Stada 140 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z ALL Ph+ oraz 188 dzieci i młodzieży, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunka, krwawienia oraz zakażenia. Wysięk opłucnowy, częstość którego wzrastała z 10% po 12 miesiącach do 28% po 60 miesiącach, był zwykle odwracalny po przerwaniu terapii i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. U 1% pacjentów odnotowano wydłużenie odstępu QTc powyżej 500 ms, co niesie ryzyko arytmii. Ponadto, u 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie leczenia z powodu ciężkiej mielosupresji. Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, prowadząca w niektórych przypadkach do ostrej niewydolności wątroby, została również zgłoszona.
biegunka, epizod naczyniowo-mózgowy, gorączka neutropeniczna, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie, krwawienie śródczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości, mielosupresja, nadciśnienie płucne, neutrofilowe zapalenie skóry, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdzia, zaburzenie czynności serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie, zapalenie nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI
Leczenie fingolimodem wiąże się z ryzykiem bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki, z maksymalnym spowolnieniem akcji serca w ciągu 6 godzin. Zaleca się monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, a w określonych przypadkach (np. częstość akcji serca <45 u/min u dorosłych, blok AV II stopnia lub QTc ≥500 ms) przedłużenie obserwacji do następnego dnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (>470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt i >450 ms u mężczyzn) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, beta-adrenolityków, inhibitorów kanału wapniowego spowalniających czynność serca oraz innych substancji obniżających częstość akcji serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężka choroba wątroby, czerniak złośliwy, fotochemioterapia PUVA, fototerapia promieniowaniem UV-B, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwarytmiczny, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, napad drgawkowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Sandoz
Dasatinib Sandoz, będący inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL i substratem/inhibitorem CYP3A4, wymaga ścisłego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko licznych interakcji lekowych oraz działań niepożądanych. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorów CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na dazatynib. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dopuszcza się stosowanie standardowej dawki początkowej, jednak z zachowaniem ostrożności. Terapia wiąże się z ryzykiem hematologicznym, w tym niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub ALL Ph+. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, np. co tydzień przez pierwsze 2 miesiące u dorosłych z CML zaawansowanym oraz co 2 tygodnie przez 12 tygodni u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.
ADAMTS13, antagonista receptora histaminowego H2, cewnikowanie prawej komory, chłonkotok, dazatynib, drenaż jamy opłucnej, dysfagia, działania niepożądane kardiologiczne, echokardiografia, ginekomastia, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, krwawienie, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczepienie narządu, przezskórna interwencja wieńcowa, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, repolaryzacja komór serca, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół długiego odstępu QT - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie klatki piersiowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zakażenia klatki piersiowej, zwłaszcza ciężkie postaci zapalenia płuc, wiążą się z wysoką chorobowością i śmiertelnością, co podkreśla znaczenie skutecznej oceny rokowania. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek, płeć, palenie tytoniu, choroby współistniejące (cukrzyca, udar, nowotwory, niewydolność serca), hospitalizację w ostatnim roku, stosowanie kortykosteroidów i antybiotyków, częstość oddechów ≥25/min oraz rozpoznanie zapalenia płuc. Sezonowe szczepienie przeciwko grypie wykazuje efekt ochronny. W zapaleniu płuc powikłanym wstrząsem septycznym istotne są: czas do podania odpowiedniej terapii przeciwdrobnoustrojowej (najważniejszy predyktor śmiertelności wewnątrzszpitalnej), wynik w skali APACHE II, stężenie mleczanów oraz wiek pacjenta. U chorych z marskością wątroby dodatkowo prognostyczne są: bakteriemia, liczba leukocytów, stężenie bilirubiny całkowitej oraz wystąpienie ostrej niewydolności wątroby (ACLF).
antygen kryptokokowy, bakteriemia, choroba współistniejąca, kortykosteroid systemowy, kryptokokemia, kryptokokoza, liczba białych krwinek, marskość wątroby, model uczenia maszynowego, National Early Warning Score, nowotwór hematologiczny, objaw matowej szyby, ostra niewydolność wątroby, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozaszpitalne zapalenie płuc, przeszczep narządu miąższowego, ropniak opłucnej, skala APACHE II, skala CLIF-SOFA, stężenie mleczanów, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wodogłowie, wskaźnik neutrofili do limfocytów, wstrząs septyczny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń OUN, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atenza 45 mg
Lek Atenza zawierający metylofenidatu chlorowodorek w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 18 mg, 27 mg, 36 mg, 45 mg, 54 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia neuropsychiatryczne, takie jak bezsenność i nerwowość (bardzo często, ≥1/10), ból głowy (bardzo często), a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, biegunka – często, ≥1/100 do <1/10) oraz sercowo-naczyniowe (tachykardia, arytmia, nadciśnienie tętnicze – często). U dzieci obserwuje się umiarkowane opóźnienie wzrostu i masy ciała przy długotrwałym stosowaniu. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zaburzenia psychotyczne, próby samobójcze (bardzo rzadko, <1/10 000), ciężkie reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz poważne incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie akcji serca). Konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, funkcji wątroby, układu krwiotwórczego oraz stanu psychicznego pacjentów, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi lub chorobami sercowo-naczyniowymi.
arytmia, częstomocz, dławica piersiowa, drgawki, dyskineza, fosfataza zasadowa, jadłowstręt, jadłowstręt psychiczny, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, mania, martwicze zapalenie naczyń, metylofenidatu chlorowodorek, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność wątroby, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie psychotyczne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół Tourette’a, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polpril 5 mg
Ramipryl, substancja czynna preparatu Polpril 5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Do najczęstszych należą uporczywy suchy kaszel oraz reakcje hipotensyjne, natomiast ciężkie działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię/agranulocytozę. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z objawami obejmującymi układ sercowo-naczyniowy (np. niedokrwienie mięśnia sercowego, tachykardia), nerwowy (bóle i zawroty głowy), przewód pokarmowy (zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki), skórę (wysypka, obrzęk naczynioruchowy) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, aplazja szpiku). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak aplazja szpiku, zespół Stevensa–Johnsona czy ostra niewydolność wątroby, które wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aplazja szpiku, bilirubina sprzężona, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, częstoskurcz, dławica piersiowa, drżenie, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, kaszel nieproduktywny, kołatanie serca, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego, niedokrwistość hemolityczna, nieżyt nosa, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijający napad niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśnia, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, szum uszny, tachykardia, transaminaza, udar niedokrwienny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czucia smaku, zaburzenie trawienia, zaostrzenie astmy, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Fresenius Kabi
Terapia abirateronem octanem wiąże się z ryzykiem wystąpienia nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, co jest efektem zwiększonego stężenia mineralokortykosteroidów wskutek hamowania enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne stosowanie kortykosteroidów, które poprzez hamowanie wydzielania ACTH mogą ograniczyć te działania niepożądane. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA lub II-IV w badaniach 3011 i 302), frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 50%, niestabilną dławicą piersiową, arytmiami komorowymi oraz niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga regularnej oceny czynności serca i ewentualnej modyfikacji terapii.
abirateron, aminotransferazy, arytmia komorowa, brak laktazy, chemioterapia cytotoksyczna, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym CYP17, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, gęstość kości, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor enzymu CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, stężenie potasu w osoczu, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci sodu bursztynianu (Meprelon) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, trombocytopenia), ciężkie reakcje anafilaktyczne (zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, skurcz oskrzeli), oraz osłabienie odporności z ryzykiem ciężkich zakażeń wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka). W zakresie endokrynologicznym obserwuje się przełom guza chromochłonnego nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz zaburzenia hormonalne. Metyloprednizolon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu, hipokaliemię i ryzyko zaburzeń rytmu serca, a także może indukować cukrzycę, hipercholesterolemię i katabolizm białek.
arytmia, bezsenność, depresja, eozynopenia, guz chromochłonny nadnerczy, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, łamliwość naczyń, leukocytoza, limfopenia, martwica kości, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, obniżona odporność, osteoporoza, ostra miopatia, ostra niewydolność wątroby, polyglobulia, przełom miasteniczny, psychoza, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, retinopatia surowicza, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, trombocytopenia, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wrzód trawienny, zaćma, zakrzepica, zanik skóry, zanik tkanki tłuszczowej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół rozpadu guza - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wątrobowo-płucny – Etiologia i przyczyny
Zespół wątrobowo-płucny (ZWP) to powikłanie zaawansowanych chorób wątroby, charakteryzujące się triadą: chorobą wątroby, wewnątrzpłucnymi rozszerzeniami naczyń oraz hipoksemią. Występuje u około 25% pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby, choć częstość ta waha się od 4% do 47% w zależności od metod diagnostycznych. Patogeneza ZWP opiera się na rozszerzeniu naczyń płucnych, głównie pod wpływem nadmiernej produkcji tlenku azotu (NO) i innych wazodylatorów, co prowadzi do zaburzeń stosunku wentylacji do perfuzji, przecieków prawo-lewych i hipoksemii. Etiologia obejmuje nadciśnienie wrotne, marskość, zapalenie wątroby typu C, alkoholową chorobę wątroby oraz czynniki genetyczne, takie jak polimorfizmy genów angiogenezy i obniżone poziomy BMP9 i BMP10. Endotoksemia jelitowa i translokacja bakterii nasilają proces zapalny i produkcję mediatorów cytotoksycznych, m.in. TNF-α, co dodatkowo pogłębia zmiany naczyniowe.
agenezja żyły wrotnej, alkoholowa choroba wątroby, atrezja dróg żółciowych, choroba śródmiąższowa płuc, czynnik martwicy nowotworów alfa, endotelina-1, fibroproliferacja, hipoksemia, kalcytonina, kinaza aktywowana mitogenami, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niedopasowanie wentylacji do perfuzji, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, polimorfizm genu, prostaglandyna, przeciek prawo-lewy, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, rak wątrobowokomórkowy, rozszerzenie naczyń wewnątrzpłucnych, skrócenie telomerów, substancja P, tlenek węgla, translokacja bakterii, utlenowanie tętnicze, wazoaktywny peptyd jelitowy, wrodzone zwłóknienie wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie wątroby typu C, zespół Budda-Chiariego, zespół wątrobowo-płucny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vixam 75 mg
Klopidogrel, oceniany w badaniach klinicznych na ponad 42 000 pacjentów, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z kwasem acetylosalicylowym (ASA) w dawce 325 mg/dobę. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, z częstością 9,3% w badaniu CAPRIE, przy czym ciężkie krwawienia występowały u 1,4% pacjentów leczonych klopidogrelem i 1,6% przyjmujących ASA. W badaniu CURE zaobserwowano zależność częstości dużych krwawień od dawki ASA stosowanej w skojarzeniu z klopidogrelem: dla ASA <100 mg 2,6% vs. 2,0%, dla ASA 100-200 mg 3,5% vs. 2,3%, a dla ASA >200 mg 4,9% vs. 4,0% (klopidogrel+ASA vs. placebo+ASA). Ryzyko krwawień zmniejszało się w czasie trwania terapii, a u pacjentów planowanych do operacji wieńcowego przeszczepu omijającego zaleca się odstawienie klopidogrelu co najmniej 5 dni przed zabiegiem, aby ograniczyć ryzyko krwawień okołooperacyjnych. W badaniach CLARITY i COMMIT częstość dużych krwawień była niska i porównywalna między grupami leczonymi klopidogrelem+ASA a placebo+ASA (odpowiednio 1,3% vs. 1,1% i 0,6% vs. 0,5%).
agranulocytoza, choroba posurowicza, ciężka małopłytkowość, ciężka neutropenia, ciężki krwotok, granulocytopenia, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie dosiatkówkowe, krwawienie dostawowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, przeszczep wieńcowy omijający, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie smaku, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Viatris
Dasatinib Viatris jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, metabolizowanym głównie przez CYP3A4, co wymaga ostrożności w przypadku jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) lub induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Leki wpływające na pH żołądka, takie jak antagoniści receptora H2 i inhibitory pompy protonowej, mogą obniżać biodostępność dazatynibu i nie są zalecane. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosowanie dawki początkowej jest możliwe, ale wymaga szczególnej ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi (CBC) jest kluczowe ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, zwłaszcza u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL, z zaleceniem częstotliwości badań dostosowanej do fazy choroby i wieku pacjenta.
aktywacja płytek krwi, aktywność ADAMTS13, brak laktazy, chłonkotok, cytochrom P450, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja zapalenia wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie repolaryzacji komór serca, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy