Działania niepożądane
Auroxetyn 25 mg
Atomoksetyna, stosowana w terapii ADHD, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. U pacjentów pediatrycznych najczęściej obserwuje się ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które rzadko prowadzą do przerwania leczenia. Nudności, wymioty i senność występują u około 10-11% pacjentów, głównie w pierwszym miesiącu terapii, z łagodnym do umiarkowanego nasileniem. U dorosłych najczęstsze działania niepożądane (≥5%) to zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, suchość w jamie ustnej i nudności, z możliwością wystąpienia objawów o dużym nasileniu, takich jak nudności i bezsenność. Atomoksetyna może powodować przyspieszenie tętna oraz wzrost ciśnienia tętniczego, a także niedociśnienie ortostatyczne (0,2%) i omdlenia (0,8%), co wymaga ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do niedociśnienia.
Pacjenci z wolnym metabolizmem CYP2D6 wykazują zwiększoną częstość działań niepożądanych, w tym zaburzeń psychicznych, neurologicznych i układu moczowo-płciowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną hepatotoksyczność, obejmującą podwyższone testy wątrobowe, żółtaczkę, zapalenie i uszkodzenie wątroby, a w rzadkich przypadkach ostrą niewydolność wątroby. Działania niepożądane dotyczą szerokiego spektrum układów i narządów, w tym zaburzeń metabolicznych, psychicznych, neurologicznych, sercowo-naczyniowych, żołądkowo-jelitowych, skórnych oraz układu rozrodczego. Zaleca się systematyczne monitorowanie pacjentów oraz zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich instytucji, co jest kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka terapii atomoksetyną.
- Działania niepożądane leku Auroxetyn
- Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży
- Profil bezpieczeństwa u dorosłych
- Wpływ na układ krążenia
- Szczególne grupy pacjentów – osoby wolno metabolizujące CYP2D6
- Działania niepożądane dotyczące wątroby
- Szczegółowa lista działań niepożądanych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Auroxetyn
Auroxetyn (atomoksetyna) stosowany w leczeniu ADHD może wywoływać szereg działań niepożądanych, które różnią się częstością występowania i nasileniem u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i odpowiedniego reagowania na pojawiające się objawy uboczne.1
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są: ból głowy (19% pacjentów), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%). Mimo wysokiej częstości występowania, działania te rzadko stanowią przyczynę przerwania leczenia (wskaźniki rezygnacji wynoszą odpowiednio: 0,1% dla bólu głowy, 0,2% dla bólu brzucha i 0,0% dla zmniejszenia łaknienia). Dolegliwości żołądkowo-jelitowe i obniżone łaknienie mają zwykle charakter przejściowy.2
Zmniejszenie łaknienia może prowadzić do opóźnienia przyrostu masy ciała i wzrostu, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Warto jednak podkreślić, że podczas długotrwałej terapii pacjenci pediatryczni leczeni atomoksetyną zazwyczaj osiągają masę ciała i wzrost odpowiadający wartościom przewidywanym względem parametrów wyjściowych.3
U około 10-11% pacjentów, głównie w pierwszym miesiącu terapii, mogą wystąpić nudności, wymioty i senność. Objawy te mają zwykle nasilenie łagodne do umiarkowanego, są przemijające i rzadko prowadzą do przerwania leczenia (częstość rezygnacji ≤0,5%).4
Profil bezpieczeństwa u dorosłych
U dorosłych pacjentów najczęściej raportowane działania niepożądane (≥5% przypadków) obejmują: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, suchość w jamie ustnej i nudności. Większość tych objawów ma nasilenie łagodne do umiarkowanego. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych o dużym nasileniu należą: nudności, bezsenność, osłabienie i ból głowy.5
Szczególną uwagę należy zwrócić na zgłoszenia dotyczące zatrzymania moczu lub uczucia parcia na pęcherz, które powinny być traktowane jako potencjalnie związane z przyjmowaniem atomoksetyny.6
Wpływ na układ krążenia
Zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych przyjmujących atomoksetynę obserwowano przyspieszenie tętna oraz zwiększenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi. Ze względu na wpływ leku na układ noradrenergiczny, u pacjentów mogą wystąpić: niedociśnienie ortostatyczne (0,2%) oraz omdlenia (0,8%). Atomoksetynę należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów ze schorzeniami predysponującymi do niedociśnienia.7
Szczególne grupy pacjentów – osoby wolno metabolizujące CYP2D6
U pacjentów z wolnym metabolizmem z udziałem enzymu CYP2D6 obserwuje się zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych w porównaniu z osobami intensywnie metabolizującymi. U dzieci z tym genotypem częściej występują: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, depresja, zmniejszenie masy ciała, zaparcie, drżenie, uspokojenie polekowe, starcie naskórka, moczenie mimowolne, zapalenie spojówek, omdlenie, wczesne budzenie się i rozszerzenie źrenic.8
U dorosłych pacjentów wolno metabolizujących z udziałem CYP2D6 częściej występują: niewyraźne widzenie, suchość w jamie ustnej, zaparcie, uczucie roztrzęsienia, zmniejszenie łaknienia, drżenie, bezsenność, zaburzenia snu, zatrzymanie moczu, zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji, nadmierne pocenie się i uczucie zimna w kończynach.9
Działania niepożądane dotyczące wątroby
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia hepatotoksyczności. Działania niepożądane związane z wątrobą obejmują: nieprawidłowe/podwyższone wyniki testów wątrobowych, zwiększone stężenie bilirubiny we krwi, żółtaczkę, zapalenie wątroby, uszkodzenie wątroby, a w rzadkich przypadkach ostrą niewydolność wątroby.10
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych zarówno podczas badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz podziału na układy i narządy.11
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Bardzo często |
| Anoreksja (utrata łaknienia) | Często | |
| Zaburzenia psychiczne | Drażliwość, wahania nastroju, bezsenność | Bardzo często |
| Pobudzenie, lęk | Często | |
| Depresja i obniżony nastrój | Często | |
| Tiki | Często | |
| Zachowania samobójcze | Niezbyt często | |
| Agresja, wrogość | Niezbyt często | |
| Chwiejność emocjonalna | Niezbyt często | |
| Psychoza (w tym halucynacje) | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często |
| Senność | Często | |
| Zawroty głowy | Często | |
| Omdlenie | Niezbyt często | |
| Drżenie | Niezbyt często | |
| Migrena, parestezje, niedoczulica | Niezbyt często | |
| Napad drgawek | Rzadko | |
| Zaburzenia oka | Rozszerzenie źrenic | Niezbyt często |
| Niewyraźne widzenie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca | Często |
| Częstoskurcz | Niezbyt często | |
| Wydłużenie odstępu QT | Rzadko | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zespół Raynauda | Niezbyt często |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Niezbyt często |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Bardzo często |
| Wymioty, nudności | Bardzo często | |
| Suchość w jamie ustnej (dorośli) | Bardzo często | |
| Zaparcie | Często | |
| Niestrawność | Często | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększone stężenie bilirubiny we krwi | Niezbyt często |
| Nieprawidłowe/podwyższone wyniki testów wątrobowych | Niezbyt często | |
| Żółtaczka | Rzadko | |
| Zapalenie wątroby | Rzadko | |
| Uszkodzenie wątroby | Rzadko | |
| Ostra niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zapalenie skóry | Niezbyt często |
| Świąd | Niezbyt często | |
| Wysypka | Niezbyt często | |
| Nadmierne pocenie się | Niezbyt często | |
| Reakcje alergiczne | Rzadko | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Uczucie parcia na pęcherz | Często (dorośli) |
| Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Priapizm | Rzadko |
| Ból narządów płciowych u mężczyzn | Rzadko | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie | Często |
| Letarg | Niezbyt często | |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często | |
| Osłabienie | Często (dorośli) | |
| Dreszcze, uczucie zimna | Niezbyt często (dorośli) | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi | Często |
| Zwiększenie tętna | Często | |
| Zmniejszenie masy ciała | Często |
Dodatkowe działania niepożądane u dorosłych
U dorosłych pacjentów, poza działaniami niepożądanymi wymienionymi powyżej, które występują zarówno u dzieci, jak i dorosłych, raportowano również:12
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: kurcze mięśni
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: bolesne lub trudne oddawanie moczu, częste odczuwanie pragnienia, nagłe parcie na mocz
- Zaburzenia układu rozrodczego:
- U kobiet: bolesne miesiączkowanie, nieregularne miesiączkowanie, zaburzenia orgazmu
- U mężczyzn: zaburzenia wytrysku, zaburzenia erekcji, zapalenie gruczołu krokowego, brak wytrysku
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- E-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania